El Chorro

Mijn tempo ligt een stuk lager dan gisteren, maar dat heeft misschien ook te maken met de heftige route vandaag. Het is een route waar ik goed moet opletten, met veel oneffenheden, losse stenen die steil omhoog of omlaag loopt. Ik loop vandaag naar El Chorro, populair vanwege de Caminito del Rey, die op hoogte langs steile rotswanden loopt. Vandaag is die echter dicht omdat het maandag is. Het geeft niet, de route is namelijk zo populair dat je al maanden van tevoren moet reserveren. Mijn wandelroute gaat geleidelijk omhoog, baant zich een weg door dennenbossen en pijnbomen, waar een reusachtige betonnen muur een groot deel van mijn uitzicht wegneemt. Het ziet er buitenaards uit. Nieuwsgierig probeer ik erachter te komen wat er achter de muur zit, maar hij is te hoog om overheen te kijken. Na een blik op de kaart kom ik er achter dat hier een groot stuwmeer ligt. Pas als ik bovenaan de berg kom, zie ik inderdaad het water, verstopt achter hoge hekken. Vanaf hier gaat de route steil naar beneden, via een ongelijk pad van losliggende keien en zand.

Taart en wifi op mijn verjaardag

De aanblik op el Chorro is zowel mooi als surreëel, met een ander stuwmeer en grote dam, en een brede asfaltweg die eromheen loopt. De karstrotsen erachter zijn echter prachtig, van een rauwe schoonheid. De zon kleurt de rotswanden in warme tinten, in contrast met het felblauwe water van het stuwmeer dat ervoor ligt en de hemel erboven. In El Chorro trakteer ik mezelf op een biertje en een stukje taart bij een hotel, waar ik op het terras dankbaar gebruik maak van het mooie uitzicht en de wifiverbinding om een online college terug te kijken. Noem me raar, maar ik word heel blij van me verder verdiepen in een onderwerp dat me interesseert. Die colleges kijk ik dan ook puur voor de lol.

De tijd nemen, ik leer het wel… ooit

Ik ben jarig vandaag en zit in mijn eentje aan een tegenvallend stukje brownie op een Spaans terras. Naast me zijn tafels gevuld met vriendengroepen met klimuitrusting, die in rap tempo de bevroren pullen bier soldaat maken. Het voelt wat dubbel. De vrienden hebben lol samen en ogen ontspannen, ik zou er graag deel van uitmaken, of met mijn vrienden samen zijn om ervaringen uit te wisselen, deze bijzondere momenten delen. Tegelijkertijd voel ik me ontspannen en tevreden omdat ik de tijd kan nemen om een college terug te kijken, hier simpelweg aan een tafel te kunnen zitten, zonder enige haast. Ook voel ik me trots, omdat ik al tot hier ben gekomen. Ik hoef hierna alleen nog maar naar de finca te lopen waar ze kampeerplekken hebben, hooguit een uur lopen. Ik heb alle tijd van de wereld, en dat is een fijn cadeau op mijn verjaardag. Langzaam, heel langzaam leer ik soms de tijd te nemen, het rustig aan te doen, te genieten van gewoon ‘zijn’.

Kamperen op een luxe resort

Na een paar uur trek ik mijn schoenen weer aan en hijs mijn blauwe Osprey weer op mijn rug. Hij lijkt wel lichter te worden naarmate ik langer loop. Ik realiseer me dat ik al een paar dagen geen last meer heb gehad van de rugpijn die ik in het begin zo erg voelde. Vanuit het hotel slinger ik verder de bergen in, zonder al te veel te hoeven klimmen. Het is een relaxte wandeling, en ik haast me niet. Op de splitsingen staan vrolijke handgeschilderde houten bordjes die verschillende accomodaties aanprijzen. Na bijna een uur kom ik bij mijn plek aan: tegen een berghelling is met verschillende terrassen een finca gebouwd met zitjes, vakantiehuisjes, sanitair, een receptie, kampeerplek en zelfs een zwembad. Het voelt als een luxe resort. De receptie gaat pas om 19.00u open, dus besluit ik mijn tent op te zetten en een duik te nemen in het zwembad. Niet dat ik zwemkleding bij me heb, maar mijn sporttopje en sneldrogende broekje doen prima dienst als zondanig. Hier en daar zie ik mensen een boek lezen, samen praten of zonnebaden. Het is een heerlijk rustige plek. Ik laat me opwarmen en drogen in de zon, terwijl ik op mijn gemak mijn dagboek bijwerk en mijn boek lees.

Verjaardagsmaal

Ik heb weinig trek en vind nog een restje brood, zweterige kaas en wat plakjes chorizo. Samen met wat gezouten cashewnootjes vormt dit mijn verjaardagsmaaltijd. Ik eet het wederom in mijn eentje op, en zie de mensen met elkaar lachen en meloen eten. Och meloen, heerlijk, daar heb ik zin in! De aanblik op de gemoedelijke saamhorigheid geeft een steek van jaloezie en ineens voel ik me eenzaam. Mijn gezin, moeder en schoonzus bellen me om te feliciteren en leiden me tijdelijk van dit gevoel af. Het uitzicht vanaf de berg is fenomenaal en ik geniet van de zachte streling van de warme zon tot deze ondergaat.

Alleen, en dat is ook oké

Op een grote steen voor mijn tent mediteer ik terwijl het laatste daglicht langzaam wegvloeit. Ik voel spanning in mijn lichaam, voel me bekeken en daardoor opgelaten. Het dringt tot me door dat er niemand van mijn vrienden is die aanhaakt tijdens mijn tocht, hoewel veel mensen voordat ik vertrok hun enthousiasme uitspraken en misschien wel een stukje wilden meelopen. Puntje bij paaltje loop ik alleen. Ik voel me ineens alleen en niet geliefd. Ook valt me op dat ik me juist alleen voel als er andere mensen om me heen zijn waar ik geen deel van uitmaak. Dit confronteert me met iets dat belangrijk voor me is, maar wat? Zit hier een kernovertuiging? Tegelijkertijd ben ik ook blij dat ik alleen loop. Ik voel heel sterk dat deze reis een heel ander karakter had gehad als ik met anderen samen zou lopen. Dat ik nu alles zelf doe, vervult me ook met een grote voldoening en trots. Wat rustiger na het mediteren schuif ik mijn slaapzak in op een van de meest bijzondere verjaardagen die ik heb gehad in mijn leven.

Het bericht Spanje gr7 dag 9 El Chorro verscheen eerst op Struin Stories.

De kerstvakantie is voor mij echt een periode om even naar binnen te keren, stil te staan bij alles, terug te kijken op het afgelopen jaar en te reflecteren op hoe mijn leven er nu uit ziet. Het is voor mij bij uitstek de tijd om te lanterfanten, een legpuzzel te maken, boekjes bij de open haard te lezen, te knutselen met de kinderen en uit te waaien langs het strand. De feestdagen zaten dit jaar geclusterd aan het begin van de vakantie, waar we van verjaardag, via feestdag naar afspraken met vrienden leefden. Om daarna in een relatieve leegte van rust en niksigheid te vallen. Heerlijk, om even geen ingevulde tijd te hebben.

Dromen als voorspelling

Ik hoorde laatst dat deze periode van het jaar bekend staat als een bijzondere tijd, als extra tijd. Er zit namelijk een verschil tussen de duur van het zonnejaar en het maanjaar. Een periode van precies 12 dagen. In deze dagen staat alles stil: de dieren houden hun winterslaap, alle planten staan in de ruststand, wachten tot het tijd is uit de knop te komen en weer te groeien. De nachten schijnen de maanden van het aankomende jaar te symboliseren: droom je de eerste nacht, dan kan dit een voorspelling zijn van wat je in januari te wachten staat. De tweede nacht verklapt iets over februari, enzovoort.

Ondergelopen paden

Dit soort wetenswaardigheden vind ik fascinerend, en ook al is het misschien niet te bewijzen, ik wil graag geloven dat dit een kern van waarheid in zich draagt. In ieder geval is het voor mij bij uitstek een tijd om rustig aan te doen. Luisteren naar de top2000, schrijven, bordspelletjes met de familie… ik kreeg ook weer behoefte aan wandelen. Mijn kop in de wind, de kou op mijn huid, en die luie spieren weer aan het werk zetten na al het eten en zitten tijdens de feestdagen. Dus plande ik een dag in voor mezelf, om er eens flink op uit te trekken. Door hevige regenval zijn veel wandelpaden en natuurgebieden momenteel ondergelopen en slecht of zelfs niet bereikbaar. Mijn originele plan om in de buurt van Slot Loevestein te lopen heb ik daarom doorgestreept, en vervangen door een stuk van het Nederlands Kustpad.

Vertrouwen in het lopen

Inmiddels heb ik al grote delen rondom mijn woonplaats belopen, en ligt mijn startlocatie steeds wat verder weg om toch weer in nieuwe omgevingen te wandelen. Ik koos voor etappe 1 en 2 van het Nederlands Kustpad, zodat ik mezelf kon laten afzetten bij Hoek van Holland, en terug kon reizen met de trein vanaf Den Haag CS. In totaal zou dat zo’n 38km worden, een flinke afstand na weken van weinig wandelen. Maar inmiddels heb ik het vertrouwen dat dit hoe dan ook goed komt.

Pas op voor golfslag

Het is nog donker als ik vertrek bij de havens van Hoek van Holland. Het hoge water klotst over de kade, en het bord aan het begin van mijn route waarschuwt voor gevaarlijke situaties door golfslag van voorbijvarende schepen. Het is druk op het water, en de ronkende dieselmotoren brommen onafgebroken naast me, de lampjes op de schepen steken fel af tegen het zwarte water en de donkere lucht. Achter me wordt de hemel langzaam lichter, terwijl ik hoog over de kades loop om natte voeten te voorkomen.

Lopen op de grens van de wereld

Het pad draait naar rechts, weg van de boten, en ik loop nu langs vakantiewoningen aan het strand, waar ik de eerste vroege vogels wakker zie worden om hun baby te voeden en de hond uit te laten. Het hele pad wisselt vandaag af tussen het lopen langs en over het strand, door de duinen of de nabijgelegen eerste bebouwing. De zee is nooit ver weg, en de blauwe ruis klinkt als een geruststellende aanwezigheid op de achtergrond. Ik vind het altijd een bijzonder idee dat hier het land stopt. Lopend op de rand van Nederland, van de wereld, waar de aarde langzaam wegspoelt in de golven.

Struinen door de duinen

Als ik het strand en de zee verder achter me laat, loop ik het eerste duinlandschap in, waar ik word verrast door een pad dat volledig is ondergelopen door de regen van afgelopen weken. Het pad is veranderd in een sloot van zeker 30cm diep, en ik ben gedwongen een omweg te kiezen om mijn route te vervolgen. Gelukkig biedt het duinlandschap voldoende opties, en zigzag ik verder richting de dijk, die langs de tuinders en kassen van Delfland loopt.

Spookachtig licht

We gaan wel vaker naar het strand van ’s Gravenzande, waar ik nu ook weer heen loop, en de aanrijdroute gaat dwars door de tomatenkassen en andere groenteteelt, wat me altijd een vreemd gevoel geeft. Het vormt zo’n contrast met het natuurschoon dat slechts een paar honderd meter verder te vinden is. Ook nu zie ik de weerschijn van de verlichte kassen op de wolken erboven, wat een spookachtige gloed geeft in de verder nog donkere lucht. Als een science fiction scene. Liever kijk ik de andere kant op, richting de zee, maar deze is op dit moment verstopt achter de duinen.

Schatzoeken

Als ik weer linksaf sla, richting de zee, is de zon inmiddels op. Een jonge meid met haar paard kruist mijn pad, en als ik het strand op loop zie ik langs de branding de ene na de andere visser met uitrusting zitten. Een tractor met aanhanger rijdt langs me, de kar vol met vissers en toebehoren. Zwijgend wachten ze tot ze worden afgezet op hun vissersspot, terwijl ze na het uitstijgen hun karretjes achter zich aan door het zand trekken om zich daar, aan de rand van de wereld, te installeren. Dichter bij de duinen zie ik mannen met metaaldetectoren over het zand zwaaien. Gewapend met een grote rugzak, koptelefoon, metaaldetector en schep struinen ze het zand af naar kostbare schatten.

De laatste kilometers van 2023

Genietend van alles wat er te zien is, en de verrassende drukte zo vroeg op de ochtend, vervolg ik mijn pad over het brede strand. Het is één van mijn favoriete stranden: schoon, een breed strand, en geen horeca. Mensen die hier komen, zoeken de natuur op. Stelletjes laten hun hond uit, hand in hand wandelend langs het water, losse haren wapperend in de wind, kragen hoog opgetrokken tegen de gure kou. Hardlopers in felgele en roze nylon trotseren het mulle zand en de tegenwind, laten het zand achter zich opstuiven met het verplaatsten van hun voeten. De laatste kilometers van 2023 wegtrappend.

Vissers in de branding

De wind is aanwezig, en blaast mijn kop leeg, de twijfels en zorgen van me overnemend, oplossend in het niets om me heen. Ik loop kilometers langs over het strand, en geniet. De vissers zijn geïnstalleerd, en de tractor komt me nu met een lege kar tegemoet, op weg naar de volgende lading vissers om langs de branding af te zetten. Twee vrouwen halen me luid kletsend in, hun stemmen hoorbaar boven het geloei van de wind. Flarden van hun gesprek waaien naar me toe, terwijl ik in trager tempo hun voetstappen volg. Ze geven me de indruk dat ze dit vaker doen, samen afspreken om op tempo te wandelen. Even verlies ik ze even uit het oog, maar zie ze even later ineens weer terug, terwijl ze samen een schijnbaar vast rondje aan sportbewegingen uitvoeren.

Ik kom nooit terug

Synchroon zwemmers op het droge, zo oogt het. Nu praten ze niet, maar volgen de ene na de andere beweging op, precies op hetzelfde moment. Als ze alles tweemaal hebben gedaan, staan ze gelijktijdig op, en lopen weer in de richting waar ze vandaan kwamen. Ik, daarentegen, loop alsmaar door. Mijn weg gaat alleen maar verder, ik kom nooit terug. Dat idee maakt me altijd blij, het onderweg zijn en alsmaar verder gaan voelt als mijn thuis. De weidsheid van de aanblik van het strand, de zee en de lucht erboven geeft het gevoel van ruimte en leegte. Het is heerlijk om eindeloos ver te kunnen kijken. De wolken reflecteren de kleur van de zee: een grijsblauw geheel. Zelfs de wolken doen als golven aan, waardoor onder soms nauwelijks van boven te onderscheiden is. De aanblik van groepen drieteenstrandlopertjes maakt me altijd vrolijk, terwijl de golven tikkertje met ze spelen en ze als groep hard wegrennen voor de aanrollende schuimkoppen.

Surfers

Als ik een picknicktafel zie, besluit ik te pauzeren met koffie en een appel. Ik ben blij met de warme koffie, maar mijn vingers verkleumen als ik de appel eet. Vanaf mijn picknicktafel heb ik uitzicht op een surfplek. Tientallen mensen in wetsuits doen jumping jacks om zich op te warmen voor ze het winterse water in gaan. Verderop zie ik de eerste dappere dodo’s al liggend op hun buik in het wateren peddelen. Het is een mooi gezicht, terwijl de een na de ander door de golven onderuit wordt gehaald, kopje onder gaat en vol goede moed weer op zijn plankje klimt. Ik koel af terwijl ik stil zit, dus besluit ik algauw weer in beweging te komen.

Afwisseling op de route

De route gaat weg van het strand, de duinen in, en ik vind het bijna jammer niet door te kunnen lopen naast de zee. Zomers kom ik niet graag bij zee. Te heet, te druk, de zon verbrand me levend, en ik word ongelukkig van de mensenmassa’s en zand in m’n eten. Als ik de zee opzoek, is het vrijwel altijd in de winter. Het duinlandschap is hier ook prachtig. Een avontuurlijk struinpaadje slingert op en neer over glooiende zandheuvels, langs helmgrassen en weideplantjes. Bij Monster zie ik een juttersmuseum, met vrolijke uitstallingen van vondsten uit de zee. Daarna gaat de route verder weg van het strand, de bebouwing in en door parkjes heen. Dit gedeelte van de route valt me een beetje tegen. In de parkjes kom ik gezinnen tegen en kies ik een picknickplek om mijn lunch te eten. De route gaat hier een groot gedeelte door bebouwing wat me minder kan boeien, en ook loop ik een gedeelte over een verharde dijk, wat een zeer populaire plek voor het uitlaten van honden blijkt te zijn. Tijdens het wandelen luister ik op deze plekken de top2000, om mezelf af te leiden van minder interessante stukken, en omdat ik simpelweg niet teveel wil missen van de goede muziek.

Toeristisch Scheveningen

Inmiddels ben ik al etappe 2 ingelopen, die begint bij Loosduinen. Na een poos loop ik ook hier weer door de duinen, een mooi aangelegd gebied met verschillende wandel en fietspaden. De temperatuur is zacht, bijna warm inmiddels. Het is merkbaar vakantie en druk op alle wandelpaden met recreanten. Uiteindelijk gaat het duingebied over in de uitlopers van Scheveningen, waar ik langs de havens loop. Het is hier extreem druk met toeristen uit eigen land maar ook uit Azië en alles ertussen. Ik passeer de bekende viskramen met heerlijk ruikende kibbeling, en loop dan de bekende boulevard van Scheveningen op, waar ik vanuit de verte al direct een hoge houtstapel van pallets zie, voor het vreugdevuur dat die avond aan gaat. Vanwege voorspelde wind op de 31^e, is het vuur een avond vervroegd. Met hoogwerkers worden de laatste pallets op de stapel geplaatst.

Op de grens van oud naar nieuw

Daarnaast zijn machines bezig met het plaatsen van hekwerken, Dixies en andere voorzieningen voor de nieuwjaarsduik die op 1 januari zal plaatsvinden. De afsluiting van het oude en viering van het nieuwe naast elkaar. Ik loop er dwars doorheen, mijn afsluitingen en begin van nieuwe tijden overpeinzend. Het was een mooi jaar, waarin er veel is gebeurd en veranderd. Er zijn belangrijke beslissingen genomen met grote consequenties. Beslissingen waarin we kiezen voor het onbekende, en zekerheden hebben losgelaten, in vertrouwen dat het goed komt. Nieuwe mogelijkheden hebben reeds hun zaadjes geplant in onze gedachtes en dromen, en wie weet tot wat het uitgroeit komend jaar. Nu is het zaak de juiste omstandigheden te creëren om de zaadjes zo goed mogelijk tot uiting te laten komen.

Schevenings Bosje

Ik moet ontzettend nodig plassen, en ben blij als ik de passage van Scheveningen zie om eindelijk een toilet te kunnen induiken. Wildplassen blijkt lastig op de route, vanwege de drukte en weinig beschutte plekken. Na de sanitaire stop sla ik af, het centrum van Scheveningen in, langs het Kurhaus richting Den Haag. De route loopt door het Westbroekpark, waar ik ooit in de zomer lang geleden doorheen ben gestept. De speeltuinen zijn gevuld met kinderen en hun ouders, terwijl de schemer langzaam invalt. Ik steek het kanaal over en loop verder door de Scheveningse Bosjes, voor mij een leuke nieuwe ontdekking van heuvelachtig parklandschap waar de nodige grote huizen te vinden zijn.

Den Haag

Uiteindelijk loop ik Den Haag in, langs de ambassadegebouwen en onder oude bomen door, richting Centraal Station. Het donker is nu niet ver weg meer, en wederom heb ik een dag gevuld met wandelen, van zonsopgang tot zonsondergang, altijd een bijzondere ervaring. Ik ben blij als ik kan zitten, de tas van mijn rug af kan doen en mijn ogen even kan sluiten. Hoewel ik het liever ontken, hakken de kilometers en ook het gewicht van een dagrugzakje erin. Maar het weegt niet op tegen de voldoening die het wandelen geeft en vandaag neem ik mezelf voor: dit blijf ik regelmatig doen.

Het bericht Nederlands Kustpad deel 2, etappe 1 en 2 verscheen eerst op Struin Stories.

Bij het grindpad overwegen we de opties. Het grindpad volgen is geen optie, die leidt nergens heen, het is een doodlopend pad tot diep in de bossen, een richting op waar we totaal niet heen moeten en waar geen enkele bebouwing is. De enige opties zijn teruglopen, wat nog uren zal kosten en waarbij we letterlijk terug bij af zullen zijn, of de gps volgen en grofweg in de richting lopen waar we heen moeten. Hier heb ik af en toe een beetje ontvangst en zie ik op google maps dat er hemelsbreed op zo’n 300m verderop een groter pad moet liggen. Een pad die naar dorpen zal leiden. We balen gigantisch en voelen ook een behoorlijke druk: welke optie we ook kiezen, ze zijn beiden waardeloos. Ik wil het liefst zo snel mogelijk richting bewoonde wereld, maar durf niet goed de bossen in en van het pad af.

Optrekkende mist en onzekerheid

Zo staan we te dubben, terwijl de mist verder optrekt en een kilte met zich meebrengt. Het lijkt alsof het al schemert. Uiteindelijk hakken we de knoop door en wagen het erop: het kan nooit ver zijn door het bos om bij het pad te komen, we moeten even de schouders eronder zetten en doorzetten. Hier en daar zit graffiti op de bomen wat aangeeft dat er in het verleden houthakkers actief zijn geweest, waaruit ik concludeer dat landmijnen hier niet aannemelijk zijn. Maar ja, zekerheid hebben we niet…

Hachelijke onderneming

Eenmaal de keuze gemaakt, komen we er al snel achter hoe hachelijk onze onderneming is. Het bos is werkelijk een ondoordringbaar oerbos, waar al decennialang geen mens is geweest. Ik word bang en terwijl we dwalen, de gps van mijn horloge volgend die steeds weer lijkt af te wijken, vallen we allemaal stil en blijven we staan. Ik trek dit niet. Ik zie de kinderen ons bezorgd en afwachtend aankijken, zij en ik net zo goed hebben behoefte aan vastberadenheid, aan daadkracht en duidelijkheid om het veilige gevoel te waarborgen. Het lukt mij nu niet, en ik geef steef mijn horloge: ‘ik heb leiding nodig, alsjeblieft, neem jij mijn horloge met gps, en neem de leiding, zeg waar we heen moeten. En als je het niet weet doe je maar alsof, maar vertel alsjeblieft wat we nu moeten doen.’

‘Iemand moet de leiding nemen’

In een vergelijkbare situatie ben ik nog nooit van mijn leven geweest, en het verrast me dan ook hoe we hier met elkaar op reageren. Maar tijd om te reflecteren op dat moment heb ik niet. Ik wil hier weg, ik wil mijn kinderen hier weg hebben. Met Steef voorop, volgen we in een lijntje, lopend in elkaars voetstappen. Het bos is ondoordringbaar, met planten die ver boven onze hoofden groeien, prikkelplanten die we wegslaan met onze stokken en houten stammetjes die we vinden. Een zeis en kapmes hadden hier geen overbodige luxe geweest. Nu Steef de leiding neemt, en de rust bewaart, zakt de paniek en angst een beetje, en komt er ruimte om elkaar op te peppen, te motiveren, te helpen.

Teamspirit in stressvolle tijden

In zo’n stressvolle, onzekere situatie ben ik tegelijkertijd zo onder de indruk van de kinderen, dat ze hun klagen en ongenoegens opzijzetten, en daarvoor in de plaats een prachtig groepsgevoel naar boven komt. We hebben elkaar nodig, en vormen een team. Mijn dochter houdt de planten opzij voor de anderen, mijn zoon helpt de jongste om over een stam heen te klimmen of juist van een rots af te komen, de jongste let goed op of iedereen wel bij elkaar blijft. Ze zijn ongelooflijk moedig en sterk.

Potentiële berenholen

Ik ben de pootafdruk nog niet vergeten, en om me heen zie ik duizend potentiële berenholen en verstopplekken van wilde dieren. We stappen over rotsblokken met tapijten van dik mos, die verhullen dat er tussen de rotsen soms gigantische spleten zitten. Als ik een volgende stap zet, zakt mijn been ineens weg, verdwijnt tussen twee rotsblokken die door het mos onzichtbaar was. Mijn been komt klem te zitten en ik klap met de rest van mijn lichaam naar voren, in één kaarsrechte beweging. Godzijdank de goede kant op, waardoor ik mijn knie niet verdraai, maar wel keihard stoot tegen de rots voor me. We schrikken ons kapot. Dit is dus wat er kan gebeuren. Gelukkig is het niet meer dan een beurse plek, ik heb geluk gehad dit keer. We proberen nog waakzamer te blijven met elkaar.

Onzichtbare aanwezigheid in de bossen

Steef roept dat we zijn kant op moeten, maar vanuit mijn positie achteraan zie ik hem al niet meer. Ik volg mijn kinderen voor me, die op hun beurt hun voorganger volgen. Steef is aanbeland bij een veld bedekt met brandnetels die tot onze schouders reiken. Zo goed en kwaad als het kan slaat hij een weg door de planten heen, maar we ontkomen er niet aan onze armen en benen compleet ten prooi te laten vallen aan de jeukende en brandende bladeren. In stilte spreek ik de bewoners van het bos toe, vooral de beren: ‘we komen in vrede, we zijn slechts passanten, gun ons een veilige doortocht. We zullen jullie met rust laten, laat ons asjeblieft ook met rust en laat ons veilig het bos doorkomen…’. Mijn blik soms van links naar rechts, de aandacht getrokken door schimmen of bewegingen aan de rand van mijn blikveld. Ik bemerk de onzichtbare aanwezigheid die heel duidelijk voelbaar is.

Vallen en opstaan

Met de obstakels op ons pad, waar geen einde aan komt, is er vaak geen tijd om angst te voelen. We moeten onze kop erbij houden. Het tempo ligt ontzettend traag, we vorderen stapje voor stapje. Na het brandnetelveld staan we ineens aan de rand van een afgrond, en kijken we de diepte in. Hier is geen mogelijkheid om rechtdoor te gaan zonder te pletter te vallen, waardoor we een heel eind moeten omlopen om verder te komen. De hemelsbrede afstand neemt vooralsnog enkel toe, in plaats van af. Op een andere plek glij ik uit in gladde modder op een schuin stuk, verlies mijn evenwicht en val hard op mijn zij. Ik krabbel beduusd overeind en voel alleen maar meer noodzaak om hier weg te komen.

We zijn kwetsbaar

Niet veel later klimt Fosse over een gevallen boom, en haalt zijn been open aan een uitstekende tak aan de stam. Hij gilt het uit, en ik voel opnieuw de paniek toeslaan. ‘Het zal toch niet… als er nu echt iets is, dan is het compleet foute boel. Geen bereik, geen mogelijkheid om überhaupt hulptroepen te laten komen’. Ik durf bijna niet te kijken naar wat er is, maar ik moet wel. Het valt gelukkig mee, een schamp op zijn been. Zijn reactie is vooral de schrik en opgekropte angst of spanning, vermoed ik. Wederom worden we gewezen op onze kwetsbaarheid en ik wijs iedereen erop dat we echt onze kop erbij moeten houden. Voorzichtig, voorzichtig!

Tergend traag

We vorderen traag, eindeloos traag. We slaan de planten weg, trappen ze plat, stampen met onze voeten op de grond, helpen elkaar bij steile stukken, hoge opstappen en over spleten heen. We zakken weg in diepe lagen bladeren, modder en mos, en houden elkaar en de omgeving scherp in de gaten. We zorgen ervoor altijd degene voor ons te kunnen zien.

Emotie eten

Eindelijk, na uren, roept Steef vanuit de groene plantenmassa waar hij ergens voor ons in is verdwenen: ‘Het pad!! Ik zie het pad! Ohhhh yes! Het pad, we zijn er bijna jongens!’’, de opluchting in zijn stem is het zoetste dat ik in tijden heb gehoord. We juichen terplekke, en direct erna roep ik: ‘koppie erbij jongens, juist nu, we zijn er nog niet! Niet overmoedig worden nu’. De schemering is al ingevallen en het zicht wordt steeds lastiger, maar de laatste meters wordt het pad inderdaad zichtbaar beneden ons, en vallen we elkaar daar doodmoe en opgelucht in de armen. We lachen en huilen tegelijk, wat een verschrikkelijk avontuur, dit doen we nooit meer! We ploffen neer op de grond, en kijken vanaf het pad terug het bos in, waar we zojuist uitkomen, en begrijpen er niks van hoe we daar in vredesnaam doorheen zijn gekomen. Maar het is ons gelukt, we hebben het achter de rug! Nog nooit ben ik zo blij en opgelucht geweest een pad te bereiken. Van de stress en spanning trekken we de tassen open, om de snackvoorraad te plunderen en even bij te komen. In recordsnelheid zijn de stukken chocola, snickers en nootjes naar binnen gewerkt.

Beren habitat

Dat we niet op wild zijn gestuit en geen beren zijn tegengekomen is een wonder. Dat besef heb ik terplekke, maar wordt versterkt als we later van locals horen dat we dwars door de hét habitat van de beren zijn gegaan. Het gevoel van de aanwezigheid was dus niet voor niets zo sterk. Het is maar goed dat we dat niet van tevoren wisten.

We willen hier weg

Half euforisch dat we deze benarde situatie achter ons kunnen laten, hervatten we de route over het pad met nieuwe energie. We kletsen uitbundig terwijl we de 30km inmiddels aantikken. We zijn nog altijd onderweg naar het monument in de bossen, waar we oorspronkelijk ons kamp wilden maken. Heel soms pikken we een signaal op via de telefoon en kunnen we google maps raadplegen, waarop we zien dat er in de buurt van het monument een weg moet zijn die richting een dorp gaat, waar in ieder geval een kerk staat. We hebben intussen allemaal schoon genoeg van de bossen en willen graag weer de bewoonde wereld in, om veilig in de buurt van bebouwing te kamperen. Of dat haalbaar is moeten we nog maar zien, want de avond valt langzaam in en we willen niet in het donker doorlopen.

Opnieuw een tegenslag

Het is intussen al 20u geweest als we op de plek aankomen waar het pad zou moeten zijn. In plaats van een pad is er niks, enkel begroeiing en bossen. Opnieuw haalt de gps en google maps een geintje uit met niet-bestaande paden. Ik wil het eigenlijk niet geloven, want dat betekent dat de route die we hebben geplot en al de hele dag volgen, compleet waardeloos is. Verloren staan we daar, op een open stukje naast het grindpad. Het begint te miezeren. Iedereen is moe, en deze tegenslag hakt erin als een moker. Ik wil de kinderen niet nog langer laten doorlopen, iedereen is moe en hongerig, we hebben vandaag al genoeg te verduren gehad. We besluiten hier terplekke te kamperen en de tenten neer te zetten.

Eten in de tent

Het open plekje is verre van vlak, en bestaat uit ondiepe kuilen en staat vol met onkruid. Met stenen, een zakmes en onze handen en voeten snijden, slaan, trekken en schoppen we alles zoveel mogelijk weg om een vlakke ondergrond te creëren. De twee tentjes passen nét naast elkaar, maar staan verre van ideaal. We krijgen helaas geen tijd om dit te optimaliseren, want de miezer slaat om in dikke regendruppels, en vlug zoeken we de droogte van onze tenten op. De kinderen in de hunne, wij in de onze. Onder de luifel bereiden we het eten: gedroogde pastamaaltijden en bonen met spek die we au bain-marie verwarmen. Het voelt knus en warm in de tentjes, met de roffelende regen buiten ons. We maken thee en de kinderen gaan moe maar met warme, gevulde buikjes hun slaapzakken in. Door alle spanning van deze dag en de vermoeidheid in onze benen slaapt iedereen al snel, in slaap gewiegd door het geruststellende getik op het tentzeil…

Het bericht Trektocht door Bosnië: verdwaald in de wildernis verscheen eerst op Struin Stories.