Heen en weer…

De route gaat eerst weer terug naar Trevelez, helemaal tot boven in het dorp, om daarna het hele dorp weer naar beneden te lopen. En vervolgens bij de berg ernaast opnieuw omhoog te klimmen. Ik heb intussen wel geleerd me niet meer druk te maken over dit soort -op het oog- onnodige lussen, omwegen en kilometers. Het gaat tenslotte niet om zoveel mogelijk afstand afleggen in zo’n kort mogelijke tijd. Het gaat om de totale ervaring, inclusief de ervaring van frustratie en tegenslag. Het lukt me elke dag een beetje beter me neer te leggen bij dit soort gevoelsmatige ‘zonde van de tijd’ momenten.

Door prachtige kloven en over bergkammen

De eerste kilometers blijft het klimmen, om dan een tijdje vlak te lopen en vervolgens op een prettige manier te dalen, met mooie uitzichten voor me. Even raak ik het pad kwijt bij een waterreservoir, die ik na een korte pauze gelukkig snel terugvind. Daarna kom ik al snel in het eerste dorp aan. Na 2x knipperen ben ik alweer door Juviles heen en onderwerp naar het volgende dorp: Timas. Om daar te komen ga ik door een prachtige kloof en over een bergkam heen. Ik geniet intens van de wildernis, de ruige natuur om me heen en de uitgestrekte wereld die aan mijn voeten ligt en die ik totaal voor mezelf heb. Aan de andere kant van de berg kom ik bij Timas, eveneens een uitgestorven dorp waar ik snel weer uit ben gelopen.

Hierna kom bij een klein dal, dat ik afdaal via een soort los zwart zand, alsof er een aardverschuiving of lawine is geweest dat een deel van de berg heeft weggeslagen. Het zwarte zand doet me denken aan gestolde lava na een vulkaanuitbarsting. Het pad is onduidelijk, meer een suggestie dan een route, en met de nodige voorzichtigheid kom ik beneden bij een drooggevallen rivier uit. Hier lijkt de route compleet in het niets lijkt te zijn opgelost. Ik loop het dal door, kijk links en rechts, probeer stukjes van het steile, vrijwel loodrechte stuk van de berg omhoog te komen om de route of markeringen terug te vinden, maar vind niks. Geen pad, geen routemarkeringen, geen enkele aanwijzing dat hier mensen geweest zijn. Ik snap er niks van, waar is de route gebleven? Ik ben omgeven door hoge bergwanden en de losse zandbergen waar ik vandaan kom.

Verdwenen paden

Ten einde raad besluit ik te pauzeren en mezelf een moment te gunnen om een oplossing te bedenken. Ik check voor de zekerheid het routeboekje, maar de omschrijving klopt niet met de realiteit. In het boekje staat een tekeningetje waar de route ongeveer in het midden van de bergwand verder omhoog gaat. In werkelijkheid zit daar echter de rivier met een sterke begroeiing die het onmogelijk maakt om daar de steile wand omhoog te beklimmen. Mijn gps op mijn horloge wijst een kant op waar de berg vrijwel loodrecht is, en google maps geeft al helemaal geen paden aan.

Peinzend pak ik mijn wraps die ik besmeer met chocopasta. Ik heb een hele pot onderin mijn tas zitten, en om zo snel mogelijk het gewicht van de zware pot kwijt te raken, smeer ik dikke lagen pasta op mijn wraps, maar ook mijn koekjes, en eigenlijk alles wat me lekker lijkt. Ik ben intussen zo ver dat het me werkelijk niks meer kan schelen wat een ander hiervan zou vinden, en of dit wel door de beugel kan.

Plannen smeden

Ik denk terug aan aan onze laatste vakantie in Bosnië en Slovenië. Hier werden we ook geconfronteerd met stukken waar we het pad waren kwijtgeraakt, veelal als gevolg van het noodweer de weken ervoor, waardoor hele delen van het pad waren weggeslagen en stukken van de berg waren afgebroken. We hebben toen over modderstromen gelopen en door kloven die ontstaan waren als gevolg van aardverschuivingen. Soms zat er niets anders op dan op handen en voeten een stuk omhoog te ploeteren, ons vastklampend aan bomen of rotsen, of elkaar omhoogtrekkend, om weer terug op de route te komen. Dat was pittig, onze schoenen vulden zich dan met zand en steentjes, onze haren hingen vast in de takken en struiken, maar het lukte uiteindelijk altijd.

Ok, daar gaan we…

Met die ervaringen indachtig, besluit ik het erop te wagen, er is simpelweg geen andere mogelijkheid dan de steile bergwand omhoog klimmen. ‘Oké, dit gaat me lukken, dit kan ik, het is maar eventjes, dan ben ik er vanaf’, praat ik mezelf moed in. Ik stap de steile bergwand met losliggend grind op. Zo steil, dat ik niet overeind kan staan, want dat zou betekenen dat ik achterover val door het gewicht van mijn tas. Ik grijp mezelf vast aan alles wat houvast kan bieden, wat weinig tot niets is. Het zweet breekt me uit, en het klauwen van mijn handen in de grond en de lucht is eerder wanhopig dan vastberaden. Er groeit vrijwel niets stevigs om vast te pakken, en enkel wat stekelige plantjes. De berg bestaat ook aan deze kant vooral uit losliggend zand en steentjes, waardoor het lastig is een goede grip te vinden. Mijn rugzak valt naar voren, in mijn nek, en duwt mijn hoofd naar beneden, en ook de klep van mijn pet ontneemt me het zicht. Omhoog kijken naar wat er voor me ligt is daarmee onmogelijk. Ik moet erop vertrouwen dat het lukt, ik kan niet anders.

Mijn blikveld is gereduceerd tot enkele centimeters aan berg en losse steentjes voor me. Doodsangsten uitstaand om naar beneden te vallen of uit te glijden, vorder ik centimeter voor centimeter. Shit, ik had mijn wandelstok natuurlijk klein moeten maken, nu is het een vreselijke sta in de weg, veel te lang, maar ik kan hem nu onmogelijk kleiner maken zonder te vallen. Mijn telefoon, die aan een koordje om mijn nek hangt, valt continu uit het zijvak van de tas, en klettert tegen de stenen onder mijn gezicht, tussen mijn handen. Ik vraag me af hoeveel klappen hij nog kan incasseren voor hij echt stuk is. Ik wissel nerveuze peptalks af met krachttermen, en beveel mezelf door te gaan, ga dóór, nu niet opgeven, hoe uitzichtloos (ook letterlijk) de situatie ook is. Het kost al mijn concentratie om mezelf in balans te houden en mijn evenwicht te bewaren.

Ik heb het gehaald!

Compleet bezweet, voornamelijk door angst, hijs ik mezelf trillend op een vlakker stuk. Ik ben veilig, ik heb het gehaald! Ik draai op mijn rug, waardoor ik half op mijn rugzak kom te liggen. Mijn ademhaling is zwaar, ik hijg als een paard van de geleverde inspanning. Het is gelukt! Wat een opluchting. Ik krabbel overeind en gil naar beneden het dal in, naar de berg dat die de rambam kan krijgen en doe een schietgebedje dat dit de enige ervaring in deze klasse zal blijven tijdens mijn tocht. Mijn ogen speuren de omgeving af naar de eigenlijke route, die ik uiteindelijk pas een heel stuk verderop vind. Nog steeds begrijp ik er niets van. Het lijkt of het eerste stuk helemaal ontbreekt en de route uit het niets verschijnt.

Liegende wandelgids

Als ik een beetje ben bijgekomen en mijn hart zijn vertrouwde plek in mijn borstkas weer terug heeft ingenomen, loop ik verder over het heerlijke, vlakke pad. Mijn knieën wiebelen onnatuurlijk van de geleverde inspanning en het voelt nog een tijd lang alsof mijn benen van elastiek zijn. Het laatste stuk van vandaag loopt gelukkig normaal naar Lobras, wederom een slapend dorp waar nergens leven te bekennen is. Hierna is het 5km naar Cadiar, waar ik rond 16.15u aankom. De routegids zegt dat ik hier vandaag 5.50u over had kunnen doen, ik doe er echter al 8u over, terwijl ik echt niet langzaam loop. Ik houd enkel functionele pauzes. Het irriteert me dan ook dat het steeds zoveel langer duurt dan staat aangegeven. De staat van de routes en het soort ondergrond maken blijkbaar veel uit. De aangegeven tijdsindicaties scheppen valse verwachtingen en blijkbaar leg ik mijzelf toch een zekere druk op om die standaarden te halen. Voor zover ik weet is enkel van dit stuk GR7 een wandelgids gedrukt, de rest van mijn etappes zal ik helemaal zelf moeten invullen en uitzoeken. Ergens is dat wel fijn, omdat het de druk wegneemt om aan een gestelde norm of verwachting te voldoen.

Kamp maken

Het duurt nog een paar uur voor de rust eindelijk is teruggekeerd in mijn lichaam. Ik luister naar muziek onderweg om mezelf te kalmeren en op te vrolijken. Het laatste stuk van de route is nog een pittige klim omhoog langs twee dorpjes. Niet de ideale omgeving om een vlak stuk grond te vinden, dus als ik een vlak stukje tegenkom, nog relatief vlak bij het laatste dorp, gok ik het erop en zet mijn tent op. Ik sta redelijk in het zicht langs het pad, maar het lijkt vrij uitgestorven dus ik verwacht niet gezien te worden. De eeuwig blaffende waakhonden in de omgeving ruiken mij echter al van verre (wat overigens niet heel verwonderlijk is, ik ruik mijzelf ook al van verre), en blijven om de haverklap aanslaan. Voor de zekerheid wacht ik nog even met het opzetten van de tent en ga ik eerst eten. Ik heb eieren gekocht en kook ze alle zes, eet er vier op, samen met een banaan, een blikje tonijnsalade en wat zoutjes. En rode wijn.

Als de schemer invalt zet ik de tent op. Als ik de stokken in elkaar schuif in neerzet, breekt ineens de dwarse tentstok, pats! Ineens bungelt het tentdoek slap naar beneden. He!? Kut, kut kut! De paniek slaat toe. Het gedeelte dat over de andere tentstok heen schuift door een plastic verbindingsstuk is gespleten of gescheurd. Even heb ik het niet breed, wat nu!? Ik kalmeer mezelf en besluit heel voorzichtig te handelen. Eerst goed kijken wat er aan de hand is. Met beleid draai ik de stok zo, dat hij klem zit in het plastic verbindingsstukje, en dat blijft wonderwel zitten. Ik duim heel hard dat dit de nacht, en vooral de komende dagen nog gaat werken op deze manier.

Vrijdag de 13e

Na dit intermezzo zit ik niet veel later te genieten onder de sterren met rode wijn en knabbels. De nacht is helder, de sterren steken fel af tegen de fluweelzwarte hemel. Hier zittend, alleen buiten in de natuur, voel ik me compleet tevreden en op mijn gemak. Er is geen angst, maar juist een sterke tevredenheid.

’s Nachts word ik wakker met een droge mond. Ik drink wat water en loop op blote voeten even naar buiten om te plassen, waarbij ik in een splinter stap die midden in mijn grote teen duikt. Hinkend zoek ik mijn tent terug in het donker. Door de eeltvorming kan ik er niet goed bij, en voel ik de splinter met elke stap. Midden in de nacht, in het schijnsel van mijn hoofdlampje doe ik verwoede pogingen de minuscule ellendeling eruit te vissen, maar mijn nagels zijn te kort en het lukt me niet. Een pincet heb ik niet, dus zoek ik op internet naar ideeën: tape wordt gesuggereerd. Ik duik in mijn EHBO set en probeer een stuk tape, maar zonder succes. Na meer dan een half uur proberen, geef ik het op, de splinter is niet van plan zich te laten vangen. ‘Eerst slapen, dan zie ik morgen wel verder’. Stiekem hoop ik op een wondertje en dat die splinter er vanzelf uit verdwijnt. Het was vrijdag de 13e en dat heb ik gemerkt.

Het bericht Spanje gr7 dag 20 Cadiar verscheen eerst op Struin Stories.

Bij het grindpad overwegen we de opties. Het grindpad volgen is geen optie, die leidt nergens heen, het is een doodlopend pad tot diep in de bossen, een richting op waar we totaal niet heen moeten en waar geen enkele bebouwing is. De enige opties zijn teruglopen, wat nog uren zal kosten en waarbij we letterlijk terug bij af zullen zijn, of de gps volgen en grofweg in de richting lopen waar we heen moeten. Hier heb ik af en toe een beetje ontvangst en zie ik op google maps dat er hemelsbreed op zo’n 300m verderop een groter pad moet liggen. Een pad die naar dorpen zal leiden. We balen gigantisch en voelen ook een behoorlijke druk: welke optie we ook kiezen, ze zijn beiden waardeloos. Ik wil het liefst zo snel mogelijk richting bewoonde wereld, maar durf niet goed de bossen in en van het pad af.

Optrekkende mist en onzekerheid

Zo staan we te dubben, terwijl de mist verder optrekt en een kilte met zich meebrengt. Het lijkt alsof het al schemert. Uiteindelijk hakken we de knoop door en wagen het erop: het kan nooit ver zijn door het bos om bij het pad te komen, we moeten even de schouders eronder zetten en doorzetten. Hier en daar zit graffiti op de bomen wat aangeeft dat er in het verleden houthakkers actief zijn geweest, waaruit ik concludeer dat landmijnen hier niet aannemelijk zijn. Maar ja, zekerheid hebben we niet…

Hachelijke onderneming

Eenmaal de keuze gemaakt, komen we er al snel achter hoe hachelijk onze onderneming is. Het bos is werkelijk een ondoordringbaar oerbos, waar al decennialang geen mens is geweest. Ik word bang en terwijl we dwalen, de gps van mijn horloge volgend die steeds weer lijkt af te wijken, vallen we allemaal stil en blijven we staan. Ik trek dit niet. Ik zie de kinderen ons bezorgd en afwachtend aankijken, zij en ik net zo goed hebben behoefte aan vastberadenheid, aan daadkracht en duidelijkheid om het veilige gevoel te waarborgen. Het lukt mij nu niet, en ik geef steef mijn horloge: ‘ik heb leiding nodig, alsjeblieft, neem jij mijn horloge met gps, en neem de leiding, zeg waar we heen moeten. En als je het niet weet doe je maar alsof, maar vertel alsjeblieft wat we nu moeten doen.’

‘Iemand moet de leiding nemen’

In een vergelijkbare situatie ben ik nog nooit van mijn leven geweest, en het verrast me dan ook hoe we hier met elkaar op reageren. Maar tijd om te reflecteren op dat moment heb ik niet. Ik wil hier weg, ik wil mijn kinderen hier weg hebben. Met Steef voorop, volgen we in een lijntje, lopend in elkaars voetstappen. Het bos is ondoordringbaar, met planten die ver boven onze hoofden groeien, prikkelplanten die we wegslaan met onze stokken en houten stammetjes die we vinden. Een zeis en kapmes hadden hier geen overbodige luxe geweest. Nu Steef de leiding neemt, en de rust bewaart, zakt de paniek en angst een beetje, en komt er ruimte om elkaar op te peppen, te motiveren, te helpen.

Teamspirit in stressvolle tijden

In zo’n stressvolle, onzekere situatie ben ik tegelijkertijd zo onder de indruk van de kinderen, dat ze hun klagen en ongenoegens opzijzetten, en daarvoor in de plaats een prachtig groepsgevoel naar boven komt. We hebben elkaar nodig, en vormen een team. Mijn dochter houdt de planten opzij voor de anderen, mijn zoon helpt de jongste om over een stam heen te klimmen of juist van een rots af te komen, de jongste let goed op of iedereen wel bij elkaar blijft. Ze zijn ongelooflijk moedig en sterk.

Potentiële berenholen

Ik ben de pootafdruk nog niet vergeten, en om me heen zie ik duizend potentiële berenholen en verstopplekken van wilde dieren. We stappen over rotsblokken met tapijten van dik mos, die verhullen dat er tussen de rotsen soms gigantische spleten zitten. Als ik een volgende stap zet, zakt mijn been ineens weg, verdwijnt tussen twee rotsblokken die door het mos onzichtbaar was. Mijn been komt klem te zitten en ik klap met de rest van mijn lichaam naar voren, in één kaarsrechte beweging. Godzijdank de goede kant op, waardoor ik mijn knie niet verdraai, maar wel keihard stoot tegen de rots voor me. We schrikken ons kapot. Dit is dus wat er kan gebeuren. Gelukkig is het niet meer dan een beurse plek, ik heb geluk gehad dit keer. We proberen nog waakzamer te blijven met elkaar.

Onzichtbare aanwezigheid in de bossen

Steef roept dat we zijn kant op moeten, maar vanuit mijn positie achteraan zie ik hem al niet meer. Ik volg mijn kinderen voor me, die op hun beurt hun voorganger volgen. Steef is aanbeland bij een veld bedekt met brandnetels die tot onze schouders reiken. Zo goed en kwaad als het kan slaat hij een weg door de planten heen, maar we ontkomen er niet aan onze armen en benen compleet ten prooi te laten vallen aan de jeukende en brandende bladeren. In stilte spreek ik de bewoners van het bos toe, vooral de beren: ‘we komen in vrede, we zijn slechts passanten, gun ons een veilige doortocht. We zullen jullie met rust laten, laat ons asjeblieft ook met rust en laat ons veilig het bos doorkomen…’. Mijn blik soms van links naar rechts, de aandacht getrokken door schimmen of bewegingen aan de rand van mijn blikveld. Ik bemerk de onzichtbare aanwezigheid die heel duidelijk voelbaar is.

Vallen en opstaan

Met de obstakels op ons pad, waar geen einde aan komt, is er vaak geen tijd om angst te voelen. We moeten onze kop erbij houden. Het tempo ligt ontzettend traag, we vorderen stapje voor stapje. Na het brandnetelveld staan we ineens aan de rand van een afgrond, en kijken we de diepte in. Hier is geen mogelijkheid om rechtdoor te gaan zonder te pletter te vallen, waardoor we een heel eind moeten omlopen om verder te komen. De hemelsbrede afstand neemt vooralsnog enkel toe, in plaats van af. Op een andere plek glij ik uit in gladde modder op een schuin stuk, verlies mijn evenwicht en val hard op mijn zij. Ik krabbel beduusd overeind en voel alleen maar meer noodzaak om hier weg te komen.

We zijn kwetsbaar

Niet veel later klimt Fosse over een gevallen boom, en haalt zijn been open aan een uitstekende tak aan de stam. Hij gilt het uit, en ik voel opnieuw de paniek toeslaan. ‘Het zal toch niet… als er nu echt iets is, dan is het compleet foute boel. Geen bereik, geen mogelijkheid om überhaupt hulptroepen te laten komen’. Ik durf bijna niet te kijken naar wat er is, maar ik moet wel. Het valt gelukkig mee, een schamp op zijn been. Zijn reactie is vooral de schrik en opgekropte angst of spanning, vermoed ik. Wederom worden we gewezen op onze kwetsbaarheid en ik wijs iedereen erop dat we echt onze kop erbij moeten houden. Voorzichtig, voorzichtig!

Tergend traag

We vorderen traag, eindeloos traag. We slaan de planten weg, trappen ze plat, stampen met onze voeten op de grond, helpen elkaar bij steile stukken, hoge opstappen en over spleten heen. We zakken weg in diepe lagen bladeren, modder en mos, en houden elkaar en de omgeving scherp in de gaten. We zorgen ervoor altijd degene voor ons te kunnen zien.

Emotie eten

Eindelijk, na uren, roept Steef vanuit de groene plantenmassa waar hij ergens voor ons in is verdwenen: ‘Het pad!! Ik zie het pad! Ohhhh yes! Het pad, we zijn er bijna jongens!’’, de opluchting in zijn stem is het zoetste dat ik in tijden heb gehoord. We juichen terplekke, en direct erna roep ik: ‘koppie erbij jongens, juist nu, we zijn er nog niet! Niet overmoedig worden nu’. De schemering is al ingevallen en het zicht wordt steeds lastiger, maar de laatste meters wordt het pad inderdaad zichtbaar beneden ons, en vallen we elkaar daar doodmoe en opgelucht in de armen. We lachen en huilen tegelijk, wat een verschrikkelijk avontuur, dit doen we nooit meer! We ploffen neer op de grond, en kijken vanaf het pad terug het bos in, waar we zojuist uitkomen, en begrijpen er niks van hoe we daar in vredesnaam doorheen zijn gekomen. Maar het is ons gelukt, we hebben het achter de rug! Nog nooit ben ik zo blij en opgelucht geweest een pad te bereiken. Van de stress en spanning trekken we de tassen open, om de snackvoorraad te plunderen en even bij te komen. In recordsnelheid zijn de stukken chocola, snickers en nootjes naar binnen gewerkt.

Beren habitat

Dat we niet op wild zijn gestuit en geen beren zijn tegengekomen is een wonder. Dat besef heb ik terplekke, maar wordt versterkt als we later van locals horen dat we dwars door de hét habitat van de beren zijn gegaan. Het gevoel van de aanwezigheid was dus niet voor niets zo sterk. Het is maar goed dat we dat niet van tevoren wisten.

We willen hier weg

Half euforisch dat we deze benarde situatie achter ons kunnen laten, hervatten we de route over het pad met nieuwe energie. We kletsen uitbundig terwijl we de 30km inmiddels aantikken. We zijn nog altijd onderweg naar het monument in de bossen, waar we oorspronkelijk ons kamp wilden maken. Heel soms pikken we een signaal op via de telefoon en kunnen we google maps raadplegen, waarop we zien dat er in de buurt van het monument een weg moet zijn die richting een dorp gaat, waar in ieder geval een kerk staat. We hebben intussen allemaal schoon genoeg van de bossen en willen graag weer de bewoonde wereld in, om veilig in de buurt van bebouwing te kamperen. Of dat haalbaar is moeten we nog maar zien, want de avond valt langzaam in en we willen niet in het donker doorlopen.

Opnieuw een tegenslag

Het is intussen al 20u geweest als we op de plek aankomen waar het pad zou moeten zijn. In plaats van een pad is er niks, enkel begroeiing en bossen. Opnieuw haalt de gps en google maps een geintje uit met niet-bestaande paden. Ik wil het eigenlijk niet geloven, want dat betekent dat de route die we hebben geplot en al de hele dag volgen, compleet waardeloos is. Verloren staan we daar, op een open stukje naast het grindpad. Het begint te miezeren. Iedereen is moe, en deze tegenslag hakt erin als een moker. Ik wil de kinderen niet nog langer laten doorlopen, iedereen is moe en hongerig, we hebben vandaag al genoeg te verduren gehad. We besluiten hier terplekke te kamperen en de tenten neer te zetten.

Eten in de tent

Het open plekje is verre van vlak, en bestaat uit ondiepe kuilen en staat vol met onkruid. Met stenen, een zakmes en onze handen en voeten snijden, slaan, trekken en schoppen we alles zoveel mogelijk weg om een vlakke ondergrond te creëren. De twee tentjes passen nét naast elkaar, maar staan verre van ideaal. We krijgen helaas geen tijd om dit te optimaliseren, want de miezer slaat om in dikke regendruppels, en vlug zoeken we de droogte van onze tenten op. De kinderen in de hunne, wij in de onze. Onder de luifel bereiden we het eten: gedroogde pastamaaltijden en bonen met spek die we au bain-marie verwarmen. Het voelt knus en warm in de tentjes, met de roffelende regen buiten ons. We maken thee en de kinderen gaan moe maar met warme, gevulde buikjes hun slaapzakken in. Door alle spanning van deze dag en de vermoeidheid in onze benen slaapt iedereen al snel, in slaap gewiegd door het geruststellende getik op het tentzeil…

Het bericht Trektocht door Bosnië: verdwaald in de wildernis verscheen eerst op Struin Stories.

Ik heb gezien dat er een monument op de route ligt, vlak bij een oud Partizanenziekenhuis, en vermoed dat daar in de buurt wel een plek zal zijn om te wildkamperen. Maar deze dag loopt totaal anders.

We gaan op pad en maken nog een afscheidspraatje met Oliver. Hij geeft ons wat laatste tips en suggesties, en hij drukt ons op het hart dat we maar moeten bellen als we iets nodig hebben. Zwaaiend nemen we afscheid en lopen via Petrovac de heuvels naast de stad in. We komen op een wonderlijke vlakte, waar hier en daar wat huizen en gehuchten liggen. De grond is bezaaid met gaten, als een gigantische uitvergrote golfbal. Zouden hier ooit meteorietenregens zijn ingeslagen? Het spreekt tot de verbeelding. In sommige van de ondiepe kuilen staat nog water, en in de kuilen is de begroeiing duidelijk groener. Verwonderd lopen we door dit gebied heen. De route leidt over een pad waar slechts zelden een auto passeert, waardoor we ontspannen kunnen lopen.

Vochtproblemen

Ik voel mijn rug langzaam zeiknat worden, wat me verbaast want zo hard zweet ik toch niet? Ik haal mijn tas van mijn rug, en constateer waar ik al bang voor was: mijn camelbak is lek, waardoor het water door mijn tas heen sijpelt. Vlug vangen we het resterende water op in de flessen. Maar zonder camelbak missen we minstens 1,5 liter water om te kunnen koken en overnachten, wat ons verplicht om op zoek te gaan naar een fles extra. Gelukkig lopen we door een gehucht, waar het ons inderdaad lukt een fles van een bewoner te krijgen, die geen vergoeding hiervoor accepteert en in plaats daarvan nog een extra fles aan ons meegeeft. Wat zijn de mensen hier toch onvoorstelbaar lief!

100 jaar terug in de tijd

Het pad verandert in een breed grindpad, waarover logge vrachtwagens vol met boomstammen rijden die dikke stofwolken opwerpen. Hoestend gaan we van dit pad af om een picknickplek te zoeken. Tussen de bomen, in de schaduw op een idyllische plek wanen we ons minstens 100 jaar terug in de tijd terwijl we hier onze lunch klaarmaken. De grond is zacht en glooiend, bedekt met dik, compact gras. In de verte zijn hogere heuvels en bergen te zien, met in de vallei ervoor hier en daar een boerderijtje of houten schuurtje. Een oud stel, de man op een kleine trekker, de vrouw met geknoopte hoofddoek zittend op het hooi in de kar erachter, passeert ons tuffend. We zwaaien, en het stel zwaait blij terug, en schenkt ons hun bijna tandeloze glimlach. Helaas is de rivier die we net overstaken opgedroogd. Zwemmen zit er nu even niet in.

Eeuwenoude bossen

Na de lunch zetten we de klim van de berg in. De bewoning is gestopt, er komen enkel vrachtwagens met bomen in- en uit het bos rijden, verder zien we niemand. Dieper en dieper gaan we het bos in, terwijl we steeds verder de berg op slingeren. De vrachtwagens komen tenslotte niet meer voorbij. We komen niets en niemand meer tegen. Het bos is zo anders dan de bossen in Nederland, het voelt eeuwenoud, als oerbos. Als ik op google maps kijk, zie ik enkel een donkergroene vlek, ondoordringbaar, zonder aangemerkte paden of bebouwing. Uur na uur lopen we over het grindpad, steeds verder omhoog, de bewoonde wereld steeds meer achter ons latend.

Groene muren en optrekkende mist

Links en rechts is het pad omsloten door een muur van bomen, waartussen maar weinig zicht is en al het zonlicht wordt weggenomen. Alsof iemand het licht heeft uitgedaan in de bossen. Het weer is veranderd. Tijdens de lunch puften we nog van het zweet, inmiddels is de hemel dichtgetrokken en de temperatuur gedaald. Hier en daar hangt lage bewolking, en na verloop van tijd raken de bergtoppen waar wij lopen de wolken, en drijven de mistflarden en wolkenslierten om ons heen. Het geeft een naargeestig gevoel. Samen met de immense stilte doet het bos nu ineens onheilspellend aan.

Dierensporen in de modder

Na een hele poos moeten we van het hoofdpad afslaan, en smaller, onbeduidender wandelpad in. Wat begint als een leuk paadje, dat geleidelijk naar beneden slingert door het donkere bos, blijkt uiteindelijk uit te komen op een kruising waarin de opties beiden niet de kant op gaan die we moeten hebben. Er is geen ander pad te bekennen. Ik kijk om me heen, zie de modder naast me op het pad, met verse sporen. Kleine hoefjes van reeën, maar ook van een everzwijn. Het stikt hier van het wild, maar we horen en zien helemaal niets. Het zicht wordt inmiddels flink beperkt door de steeds verder optrekkende mist. Wat doen we? We slaan één van de twee opties in, om verderop te zien of het pad alsnog de goede richting op draait. Algauw wordt het pad steeds begroeider en onbegaanbaarder. We klimmen onder en over omgevallen bomen heen, slaan bosjes uit de weg en moeten hier en daar over rotsblokken klimmen. Om ons heen liggen gigantische grijze rotsblokken, bedekt met dikke dekens van felgroen mos, de bodem is bedekt met metershoge varens, brandnetels en andere planten en als we er doorheen lopen, lijkt het of de planten hun geuren laten exploderen.

Doodlopende paden

Het pad loopt dood. Ineens staan we naast een ruïne van wat ooit een huisje voor houthakkers geweest was, de omgeving is hier compleet ondoordringbaar. Zuchtend keren we om, terug naar de splitsing, om het andere pad en tevens onze laatste optie te proberen. Wederom eindigt dit pad in de wildernis, en loopt bovendien ook totaal weg van de kant die we op moeten. Een lichte paniek slaat toe, we hebben er al 20km op zitten, het weer wordt steeds dreigender, het ziet eruit alsof het elk moment kan gaan regenen of onweren, en het is al na vijven. We lopen weer terug naar het begin van het paadje, bij het grindpad, om te zien of daar nog opties zijn.

Een nieuwe pootafdruk in de modder…

In het teruglopen loop ik achteraan en valt mijn blik weer op de modder van de heenweg. Ik blijf staan. Mijn ademt stokt als ik een nieuw spoor zie, een pootafdruk die vele malen groter is dan de andere afdrukken die ik net al zag. Een ovaaltje met 5 kleinere rondjes met daarboven duidelijk zichtbaar 5 diepe afdrukken van scherpe nagels. Een beer. In de tijd dat wij hier heen en weer over het pad zijn gelopen, is er een beer gepasseerd. Ik voel het bloed uit mijn gezicht wegtrekken en mijn handen koud worden, mijn hart roffelt in mijn borstkas. Er is hier een beer! Ik kijk op, en voor me lopen mijn drie koters, onbewust van wat ik net heb gezien. Ik kijk vlug om ons heen, maar er is niks te zien, en niks te horen. Vlug dribbel ik door, achter de rest aan, en houd mijn ontdekking voor me, om geen onnodige angst te zaaien. Maar alles in me wil hier weg nu.

Het bericht Trektocht door Bosnië: van Rasinovac de wildernis in verscheen eerst op Struin Stories.