Vandaag begin ik met een heerlijke yogales op het zachte gazon van Villa Carmen en neem vervolgens afscheid van de camping. De weg die voor me ligt, leidt me straks weg van de bewoonde wereld, en gisteren heb ik alle noodzakelijke voorbereidingen getroffen om de dagen zo goed mogelijk door te komen. De kaart en de route heb ik uitvoerig bestudeerd, op zoek naar mogelijke kampeerplekken en watervoorzieningen.

Loslaten

Als ik van de camping terugloop naar waar ik de dag ervoor de route verliet, zie ik echter meteen dat de route niet klopt met mijn voorbereidingen. Het bord wijst een richting op die absoluut niet klopt met mijn uitgestippelde route. Ik moet hardop lachen, maar voel me tegelijkertijd nerveus. Alle voorbereidingen die ik heb gedaan wat betreft de route, blijken nu voor niks te zijn! Ik zit in tweestrijd. Wat doe ik, volg ik de route volgens mijn gps zoals ik het heb voorbereid? Of kies ik de, blijkbaar nieuwe of aangepaste route zoals die op de grond is, zonder te weten wat dat praktisch zal betekenen? Een klein stemmetje (intuïtie?) vertelt me: ‘loslaten!’, en daarmee gooi ik al mijn zekerheid en houvast in één klap overboord.

Naar Ontinyent

De nieuwe route wijst me naar Ontinyent, een stad waar mijn gps-route niet langs komt. Dat betekent dat ik vanaf nu afhankelijk ben van de routemarkeringen op de grond. Toch voelt het goed, om die controle los te laten. Het is zo’n metafoor voor het leven, voor mijn constante pogingen om alles maar te sturen of te controleren. Puntje bij paaltje is dat natuurlijk allemaal maar schijn. We hebben helemaal geen controle over hoe het leven loopt. Dus besluit ik er dan maar helemaal voor te gaan. Leven in overgave. Ik ga wel zien waar ik uitkom. Maar vanaf nu moest ik wel alert zijn op de witrood markeringen, want  als ik die mis, zou ik zo verkeerd kunnen lopen. Gelukkig is de markering het eerste stuk van mijn route prima aangegeven, en word ik de berg naast Bocairent opgeleid en over geleid, om richting de stad Ontinyent te lopen.

Waar is de witrood markering?

Als ik de berg afloop, langs de begraafplaats en de eerste huizen die de stad aankondigen, ben ik ineens de markering kwijt. Ik loop een stuk terug, in de veronderstelling dat ik misschien een afslag heb gemist, maar kan niets vinden. Ik zucht. Wat nu? Deze grote stad is een wirwar van straatjes en verkeer, hier vind ik die markering nooit meer terug. Het nerveuze gevoel bekruipt me weer en besluit om even pas op de plaats te nemen. Eerst eens koffie drinken, dan kan ik rustig opnieuw de kaart bekijken en zien wat mijn opties zijn. Misschien kan ik vanaf hier wel weer teruglopen naar mijn oorspronkelijke gps route.

Ondanks het vooruitzicht van de koffie, merk ik hoe snel mijn stemming is omgeslagen. Vanmorgen voelde ik me opgetogen, als een jonge hond wilde ik op pad, het avontuur in. En nu voel ik me zwaar, ik merk dat ik baal. Ik moet een heel stuk door de stad heen en extra kilometers maken om weer op mijn eigen gps route te komen. En wie weet of die route nog wel bestaat en wordt bijgehouden? Ik voorzie slechte paden en zie op tegen praktijken van vorig jaar, waar ik amper door de overwoekerde paden heen kon bewegen. Mijn hoofd vult zich met mokkende en zware gedachtes, die mijn aanwezigheid vertroebelen. Daardoor mis ik een heel stuk van de stad en kan ik moeilijk genieten van wat ik tegenkom. Wel valt me op dat er behoorlijk wat toeristen op de been zijn, die met bussen naar de oude stadsmuren worden gebracht, of in polonaise achter de bordjes van hun gids aan hobbelen. Ik laat de drukte achter me, en merk dat mijn lichaam nog moe is.

Aandacht voor wat er is

Vermoeidheid heeft ook effect op mijn stemming, heb ik ontdekt. Het stijgen gaat moeizaam, ik struikel over mijn voeten en zucht regelmatig diep. Ineens mis ik thuis heel erg. Waar komt dit ineens vandaan? In plaats van me te laten meeslepen met de mistroostige gedachten en zelfmedelijden, verleg ik mijn aandacht naar mijn lichaam. Ik probeer op te merken waar ik de gevoelens en emoties voel in mijn lijf, wat nog niet gemakkelijk is omdat ik tegelijkertijd omhoog loop, en de druk van de zware tas op mijn lijf voel. Maar naast de gebruikelijke lichamelijke sensaties van het lopen, voel ik een licht misselijk gevoel, en een gevoel alsof er een steen in mijn maag ligt. Ik loop langzaam door, ‘ik kom die markeringen vanzelf wel weer tegen’, monter ik mezelf op.

In de steek gelaten

Ineens krijg ik een inzicht. Het klinkt gek, maar ik voel me in de steek gelaten, verraden zelfs! Ik heb mijn vertrouwen gesteld in de route, in de markeringen op de grond. Ik heb de beslissing gemaakt om mijn controle los te laten en mezelf over te geven aan het onbekende, te vertrouwen op de markering. En nu laten ze mij in de steek. Ineens moet ik het zelf uitzoeken. Is mijn vertrouwen en overgave toch geen goede zet geweest? Het voelt een beetje alsof ik in de maling ben genomen.

Terwijl ik dit inzicht tot me door laat dringen, passeer ik een rotonde, en in een flits zie ik roodwit. Wacht even. Een reflector? Ik doe een paar passen terug. Nee, het is de witroodmarkering! Nouja! Een enorm gevoel van opluchting overvalt me. Ik speur de vier straten die op de rotonde uitkomen af, maar kan niet ontdekken waar de markering vandaan komt, of waar het naartoe gaat. De opluchting wordt direct gevolgd door frustratie en boosheid. “Zoek het uit! Ik volg mijn eigen pad wel!”. Na een paar honderd meter is daar dan ineens wederom weer de markering! En dit keer blijft hij consistent met mijn eigen route. Hoera! Ik ben weer terug op het pad! Eind goed al goed. Wat een bijzondere ervaring! Een stuk lichter loop ik verder, de stad uit.

Loodrecht omhoog

De route leidt me eerst langs vrijstaande huizen aan de rand van de stad, om uiteindelijk aan de voet van een berg uit te komen. Ik kan de route recht omhoog de berg op volgen: een pad van nauwelijks 40cm breed, dwars door jonge dennenbomen die het zicht links en rechts volledig wegnemen. Niks geen zigzag of speelse route, maar iemand die lijnrecht een streep omhoog lijkt te hebben getrokken naar de top van de berg. Steil omhoog. Tot zover ik kan kijken. Het ziet er verschrikkelijk uit, maar er zit niets anders op. De route gaat daarheen. Na een diepe teug adem zet ik mijn voeten schuin de berg op. Het hellingsvlak is zo steil, dat de berg mij voortdurend probeert van zich af te schudden, en ik met regelmaat de neiging heb achterover te vallen. De takken links en rechts grijpen naar mijn rugzak en vertragen mijn pas nog verder. Ik ploeter voort, en trek mezelf kreunend en krakend omhoog aan mijn stok. Ik zie de top afvlakken, en krijg hoop: ik ben er bijna! Maar als ik op dat punt aankom, blijkt het niet meer dan een tijdelijke verflauwing van de hellingshoek, en volgen er enkel nog meer hoogtemeters.

De emoties zitten hoog

De groene tunnel benauwd me, het ontneemt me elk uitzicht of perspectief. Opgeslokt tussen de begroeiing heb ik geen flauw benul hoever ik nog moet of waar ik me op de heuvel bevindt. Opnieuw ben ik in de veronderstelling dat ik er ben, maar ook nu houdt de berg me voor de gek, en buigt het pad verder omhoog, een onverbiddelijk smal, steil pad. Ik voel het bekende gevoel van opkomende tranen, ergens ver achter in mijn keel en borst, en als ik dan eindelijk de asfaltweg bereik waar het pad op uitmondt, branden de tranen inmiddels achter m’n ogen. Ik kom op adem, tank een halve liter water leeg, en voel me langzaam kalmeren.

Terwijl ik op het asfalt zit, en uitzicht heb op de berg die ik zojuist heb beklommen, popt er ineens een liedje in mijn hoofd en een sterke drang om dit liedje te luisteren. Omdat ik de titel van het liedje niet weet, zet ik de hele cd op. Intussen is de route een stuk beter begaanbaar, omdat ik bijna bovenaan de berg ben. Het asfalt gaat over in een breed gravelpad en leidt me langs een kerkje bovenop de bergtop en neemt me daarna weer slingerend omlaag. En dan ineens speelt het nummer dat in mijn hoofd kwam, en begin ik te huilen. Hartstochtelijk te huilen, alsof het van heel diep van binnen mij komt. Alsof het iets is dat er nu pas uitkomt, met hulp van de muziek. Het moet eruit. Een pijnlijk, heet verdriet, dat een brandend gevoel achterlaat in mijn keel en me hortend laat ademen. Terwijl ik huil, voel ik ook dat er iets oplost, van binnen. Het is alsof er iets diep in mij ontspant, alsof er ruimte ontstaat tussen de cellen. Hoewel er geen woorden of beelden zijn, voel ik naast de scherpe emoties de verkramping verminderen in mijn lichaam. Ook al snap ik niet waar dit mee te maken heeft, of wat de oorzaak is van deze emoties, het lucht gigantisch op. Het maakt eigenlijk ook niks uit, ik hoef het helemaal niet te begrijpen.

Opgeruimd weer verder

Met een opgeruimd gevoel en lichter gemoed zet ik daarna mijn tocht voort. Met de recente bergtop nog vers in het geheugen, blijft de rest van de route tamelijk lastig. Ik maak veel hoogtemeters en de paden zijn steil, ook als ik afdaal. Vooral het dalen doet zeer aan mijn inmiddels gevoelige voeten. Ik ben moe. Mijn lichaam is nog niet helemaal hersteld van de vorige uitputtingsslag.

Braaf blijf ik de witroodmarkeringen volgen, en dan eindelijk, vlak voor Vallada, sluit de  route op de grond ineens weer aan op de gps route op mijn horloge. Het geeft een gevoel van veiligheid en vertrouwdheid dat ik nu weer een back-up heb op mijn horloge. Zo kan ik niet verdwalen. Nu ben ik ineens in Vallada, waar ik volgens mijn eigen planning pas morgen zou aankomen. Blijkbaar heeft de nieuwe route een stuk afgesneden. Opgelucht en uitgeput ga ik op een terras zitten en bestel een ijskoud biertje. In Vallada is niks aan accommodatie of camping, dus zal ik straks buiten Vallada een kampeerplek zoeken.

Op de camino

Na mijn biertje reken ik af, en vraagt de vrouw achter de bar of ik soms de camino naar Santiago loop. Ik vertel over mijn route en als ik het dorp weer uitloop, zie ik inderdaad de kenmerkende blauwgele camino wegmarkeringen en de schelpen die de route aanduiden. Erg leuk om af en toe een stukje van de camino mee te pikken. Hoe hoger ik in Spanje kom, hoe meer routes zullen samenkomen, vermoed ik. Vrolijk van het biertje en de gedachte dat ik nu alleen nog maar een kampeerplek hoef te vinden, loop ik Vallada uit. Ik passeer sinaasappelboomgaarden en verzamelde enkele gevallen exemplaren van de grond. Vaak moet ik dan wel een deel van de sinaasappel wegsnijden, omdat ze slechte plekken hebben, maar wát is een verse sinaasappel, rechtstreeks van de boom een traktatie! Het zoetzure, tintelende sap is een ware smaakexplosie en welkome afwisseling of de eeuwige wraps, havermout en andere vitaminen-ontberende voedingsmiddelen.

Onder de snelweg door… of toch niet?

De route gaat een snelweg onderdoor, met aan de andere kant een prima kampeermogelijkheid, lijkt het op de kaart. Maar als ik op het punt kom waar de route volgens mijn horloge de snelweg onderdoor gaat, is er in werkelijkheid een bord met een groot kruis, die duidelijk maakt dat er geen route meer is die kant op. En inderdaad, als ik die kant op kijk, zie ik een oerwoud aan metershoge begroeiing, een soort ophoping van regenwater, modder en vooral heel veel zwerfafval. Het rode kruis op het bord is duidelijk dat de route daar niet heen gaat. Maar waarheen dan wel? Ik sta op een t-splitsing met de kant waar ik vandaan kom, rechts de snelweg onderdoor, of rechtdoor naar… ja, waarheen? Ik raadpleeg de kaart opnieuw. De weg rechtdoor gaat naar een ander dorp, kilometers verderop, en buigt naar links af, terwijl mijn route juist rechts verdergaat. Ergens verderop is ook nog een mogelijkheid om de snelweg over de steken, maar dat is vanaf hier nog zo’n 2,5 kilometer verderop! Dat zou betekenen dat ik nu 5km extra moet lopen om op hetzelfde punt aan de andere kant van de snelweg uit te komen. Ik zucht gefrustreerd.

Het wordt donker

Ondertussen belt Steef, want het is rond half 8, de tijd waarop ik normaal gesproken al lang en breed voor mijn tent zit en heb gegeten. De zon zakt als een malle achter de horizon, en benadrukt de beperkte tijd die ik heb om met het laatste licht te lopen. Met een zwaar gemoed neem ik op, en ventileer mijn frustratie. Ik wil tóch proberen of ik niet onder de snelweg doorkom, het eerste stuk lijkt nog enigszins mogelijk om doorheen te komen. Met de telefoon aan mijn oor sla ik de planten links en rechts opzij, en plaats mijn voeten zoveel mogelijk op droge stukken, zorgvuldig om de vieze luiers, verroeste blikken, en opengereten vuilniszakken met ondefinieerbare inhoud, heen stappend. Getver wat een smerige boel, en wat een onmogelijk pad! Het “pad” wordt steeds dieper onder de snelweg door, en waar eerst hier en daar plasjes water of modder liggen, wordt dit nu steeds meer, en uiteindelijk een soort vieze, drabberige sloot. Ik heb geen keus, ik moet omkeren. Ik staak mijn poging en ga terug. Weer een half uur van mijn tijd verloren. De zon flirt al met de avond, en werpt lange schaduwen voor me.

De laatste kilometers

Eenmaal terug op de t-splitsing zet ik de vaart erin en wil maar één ding: een kampeerplek vinden. Zonder veel aandacht te besteden aan mijn omgeving trap ik mijn gaspedaal in en stamp door. Ik heb er een hekel aan om in het donker een slaapplek te moeten vinden, zeker met de ervaringen van de wilde zwijnen van laatst. Liever weet ik op wat voor plek ik sta, hoe het zit met bomen, hoe vlak de grond is, of er water in de buurt is, of ik dierensporen zie, etc. Vaak maak ik mijn plek nog even ‘schoon’ door steentjes, takjes en andere losliggende zooi weg te schoppen of te vegen, zodat ik zo vlak mogelijk sta en mijn matje bescherm tegen lekkage.

Eindelijk steek ik een viaduct over en loop ik nu langs een bedrijventerrein aan de andere kant van de drukke snelweg. Als de zon nét de horizon verlaat, draait de route links weg van de snelweg, en neemt me mee een kloof in. Links en rechts verrijzen steeds steiler en hoger wordende rotswanden. Hoe vind ik hier een kampeerplek? Maar in het allerlaatste restje licht vind ik dan eindelijk een prachtig plekje: een stukje vlakke grond vlakbij het pad, omsloten door de rotswanden. Als een malle zet ik snel mijn tent op, in het licht van mijn hoofdlamp, trek warme kleren aan en ga dan hongerig en uitgeput op mijn matje zitten. Ik ben te moe om mijn eten op te warmen, dus eet mijn kant en klaar maaltijd van gehaktballetjes in saus met het laatste restje brood koud op. Het is verrukkelijk. De laatste druppel saus schraap ik met mijn brood uit de hoekjes van het bakje. Eten smaakt het allerbeste na een hele dag buiten zijn en wandelen. Moe van de dag, kruip ik vrijwel direct daarna al mijn slaapzak in.

En opnieuw zijn daar de zwijnen

Ik dommel in, en schrik rond 21u alweer wakker. Het is een herhaling van een paar nachten hiervoor: wilde zwijnen. Opnieuw waren het er veel en vlakbij. De snuivende geluiden en wroetende poten die steentjes laten wegrollen zijn bijna voelbaar door mijn dunne tentdoek heen. Doodstil blijf ik liggen, in de hoop dat ze zullen weggaan. Ik app Steef – gelukkig heb ik bereik – en hij stelt me gerust dat er vrijwel nooit zwijnen zijn die mensen aanvallen. Op verschillende fora leest hij ervaringen van andere wildkampeerders, die de tip geven om vooral stil te blijven. Maar als er ineens een zwijn vlák naast me luid knorrend en snuivend polshoogte komt nemen, ontsnapt een gil van angst uit mijn keel. Direct slaat de paniek toe: ‘nu gaan ze me aanvallen, nu komen ze dwars door mijn tent heen’, schiet er door me heen. De zwijnen schrikken blijkbaar net zo hard van mij als ik van hen, want ineens hoor ik overal hoefgetrappel en gesnuif en geknor.

De zwijnen nemen wat afstand, maar blijven voor mijn gemoedsrust véél te dichtbij. Met een hart dat in mijn keel bonkte, rits ik heel voorzichtig mijn binnentent open, op zoek naar mijn mes en mijn stok. Ik kom zo stil mogelijk overeind met het mes in mijn ene hand, en de stok in de andere. Klaar om toe te slaan zodra één van de zwijnen besluit dat ik een dreiging ben voor ze. Wanneer voelen zwijnen zich bedreigd? Zit ik in hun territorium? Zien ze mijn tent als een vreemd object, hoe interpreteren ze mijn geur? Oh god, ze ruiken vast mijn eten! En daar komen ze op af! Mijn mond is droog, en ik voel me duizelig van angst. Steef blijft geruststellende appjes sturen, wat eventjes helpt, maar het haalt de aanwezigheid van de beesten niet weg! Ik weet niet hoe lang het duurt voor ik besef dat hun geluid minder hard klinkt en ze verder weg zijn. Eindelijk durf ik mijn stok neer te leggen, maar mijn mes houd ik vlak bij me, mochten ze besluiten terug te keren. Het is tenslotte nog geen nacht! Om mezelf af te leiden ga ik lezen, mét alle angst in mijn lijf.

Mijn lichaam neemt het over

Het is bijzonder om te ervaren hoe je reageert in omstandigheden waarin je helemaal aan jezelf bent overgeleverd. Hoe doe je dan, ben je in staat tot handelen? Ik heb het gevoel dat ik terugval op een basaal en primair overlevingsinstinct. Ik ben écht in staat mijn mes en stok te gebruiken als zelfverdediging. Maar ik ben óók in staat om ergens ver weg, achter de emotie van angst, te beseffen: dit heb ik nu al een paar keer meegemaakt en het is toen ook goed gegaan. Ik kon daardoor de emotie op een gegeven moment laten bestaan en meer rationeel de beslissing maken om te gaan lezen, om tóch, ondanks alles, te gaan proberen te slapen. Want ik was ook moe, en wat kon ik anders? Ik heb geen controle over de situatie. En gek genoeg val ik nog redelijk vlug in slaap ook. Blijkbaar is de noodzaak aan slaap en rust nóg een tikkie urgenter dan mijn alerte zelfverdedigingsmechanisme. Het lichaam neemt dus bepaalde processen ook over als het erop aankomt, hoe bijzonder is dat? Deze tochten leer ik zoveel over mezelf en mijn lichaam, en ontwikkel ik vooral een diep respect en bewondering voor dit soort processen en mechanismen.

Het bericht Spanje gr7 dag 16 / 45 Bocairent – Ontinyent – Vallada verscheen eerst op Struin Stories.

Stilte als luxe

Deze Kennedymars wordt georganiseerd door de Rotterdamse Wandelvereniging. Er lopen vooral groepjes mensen van diverse wandelorganisaties mee, die in tweetallen of kleine groepjes optrekken. Als ik rondkijk, heb ik het vermoeden dat ik de enige ben die alleen loopt. Niet erg, ik vind de stilte in mezelf en om me heen vaak meer een luxe dan een gebrek.

Als om 23.00u het startschot wordt gegeven, vertrekken 145 deelnemers met een tempo waar je u tegen zegt. De hoofdlampjes worden aangeknipt om de witte stoepkrijtpijlen op de weg te kunnen zien. Algauw word ik, net als bij de 60km ervaring, links en rechts ingehaald. Voor me zie ik een lange slinger van rode en witte lichtjes, als een soort kerstpolonaise. Ze geven een mooie indicatie van de te volgen route. Ik probeer mijn best te doen een beetje het tempo bij te houden, uit angst dat ik straks achteraan loop en de route kwijtraak. Ik ken mezelf goed genoeg om te weten dat dat echt niet onmogelijk is. Het lukt me om nét niet helemaal achteraan te lopen, tot mijn tevredenheid.

Duiveltjes op m’n schouder

Nog voor we een kilometer hebben gelopen, maakt een vrouw een flinke smak over een stoeprandje. Gelukkig is er geen ernstig letsel, maar het zet de zintuigen nog even goed op scherp. Het is vrijdagavond laat, en het weinige verkeer dat passeert bestaat vooral uit jongeren die de stad opzoeken of huiswaarts keren. In het donker en na een volle werkdag én emotionele week, vraagt dit extra veel van mijn concentratie. Vanmorgen maakte ik een verkeerde beweging en schoot er een pijnscheut door mijn rug. De hele dag heb ik al last van mijn rug met bepaalde bewegingen en daarnaast een bak met spierpijn van eerdere trainingen die week. Ik heb me fysiek nog nooit zo ellendig gevoeld aan de start van een lange wandeling. Perfecte timing. Vanbinnen komen mijn duiveltjes direct in de actie: ‘je kan ook gewoon lekker afzeggen en je bed in’, ‘je hoeft toch niet te lopen? Kan je net zo goed thuisblijven’, etc. Ik stop ze terug in hun hoek, en herinner mezelf eraan dat het juist hierom gaat: die drempels nemen, het oncomfortabele opzoeken.

Mind over matter?

Deze week is een sportvriendin overleden na een zeer kort en heftig ziekbed. Enorm verdrietig en het maakt diepe indruk op mij en al onze sportmaatjes. Van mijn leeftijd en blakend van gezondheid, tot voor kort. Dit verdriet neem ik mee tijdens de Kennedymars, en ik wil daar juist ook plaats en aandacht aan geven. In het besef dat ik deze mars wél kan maken, en zij niet meer. In dat licht heb ik niks te klagen. Een beetje spierpijn, pijntjes in mijn rug. In welke verhouding staat dat tot elkaar? Het is misschien wel een kwestie van mind over matter. Laten we maar eens zien wat er lukt en tot hoeveel ik in staat ben. Als ik echt niet meer kan, dan kan ik altijd dán nog stoppen. Ik ga niet bij voorbaat opgeven. Die neiging ken ik, en ik besluit terplekke die neiging te negeren en ondanks al mijn innerlijke protesten en angsten tóch te gaan. Voetje voor voetje, kilometer voor kilometer.

Wandelen in het donker

De eerste kilometer is een feit. Nog 79 te gaan. Ik besluit me daar niet te veel op te focussen om de moed niet te verliezen. Om mezelf een beetje sane te houden, knip ik de route op in stukjes. Van rust naar rust. Ik herinner mezelf eraan dat ik morgen om dit tijdstip lekker in mijn bed lig en dit alles achter de rug is. Op die manier wordt het hanteerbaar. We wandelen door de Biesbosch, over paden die ik nog niet kende, maar ik baal dat het donker is. Wat stom eigenlijk, dat we in het donker lopen. Nu zien we niks van de natuur en de omgeving. Het merendeel van de tocht is door het donker, ik heb me dat van tevoren maar weinig gerealiseerd. Nou ja, in dat geval zet ik maar wat afleveringen van een cursus in wonderen op, maar ik merk dat ik mijn aandacht er niet goed bij houd en word afgeleid door gesprekken om me heen. Ik loop bijna de gehele route in stilte.

Rustposten en zintuigen op scherp

De rustposten zijn uitstekend verzorgd. Bijna elke 7km is er een rustpost, waar iedere keer een andere versnapering is. Soep, snoepjes, boterhammen, stroopwafels, vlaflip… aan creativiteit geen gebrek! Vooral de dropjes waardeer ik zeer op die momenten. Het is zoeken naar een goeie wildplasplek in de open vlaktes, en wanneer ik eindelijk mijn broek laat zakken, blijk ik plaats te hebben genomen op een bed van brandnetels. De tweede rustpost sla ik over, ik heb nu geen behoefte aan iets te eten of drinken, en hoop zo wat tijd te winnen. Het helpt me om wat meer voor mensen uit te lopen. Intussen begin ik hier en daar ook anderen weer in te halen. Blijkbaar is snel starten voor anderen ook niet vol te houden. Ik loop gestaag door, langs de Merwelanden en de brug over naar Sliedrecht. Hier valt vlak achter mij een tweede persoon, een man op leeftijd. Gelukkig lijkt ook deze valpartij met een sisser af te lopen, maar herinnert me maar weer om scherp te blijven.

Actieve dieren in de nacht

Na de Biesbosch lopen we door de bewoonde wereld van Sliedrecht en Papendrecht, waar ik soms zonder mensen in de buurt loop intussen, en zelf goed de pijlen zoek op de grond. Mijn hoofdlampje is leeg, en zonder licht is het soms een uitdaging om te zien waar ik heen moet. In mijn andere tas, waar ik op 20km bij kan, zit nog een reservelampje, die ik later zal pakken. Een nieuwe ervaring voor me, is dat er ’s nachts ook vogels actief zijn en de nacht door zingen. Of misschien hebben we hen in de war gebracht met onze nachtelijke activiteiten, net als de kuddes schapen die ons luid blatend vergezellen langs de dijken. In Papendrecht draaien we weer de bossen in, waar een rat mijn pad kruist en waar een groep lopers bijna dreigt te verdwalen door slechte markering. Net op tijd sturen we bij en vervolgen onze route door de Alblasserwaard.

Lopen als meditatie

Ik loop door mijn achtertuin, waar ik vele malen tijdens eerdere wandelingen heb gelopen, in het licht. Bij bekende plekken merk ik dat er direct associaties en herinneringen worden opgeroepen. Aan die keer dat we hier als gezin in de regen liepen, die keer dat ik naar een conferentie in Landvast ging, die collega die daar werkte, de snackbar waar we ooit een frietje aten… Het is een prettig gemijmer en direct een soort meditatieve manier van het verwerken van al deze bijna vergeten herinneringen. Het herhalende, ritmische bewegen helpt om in een natuurlijke tranceachtige staat te komen. De nacht lijkt hier nog extra behulpzaam bij te zijn, alsof het lichaam ergens nog beseft dat de nacht bedoeld is voor verwerking.

Slaapwandelen

Na Alblasserdam door te zijn gelopen, lopen we een stuk langs de A15 in de richting van Ridderkerk. Ik krijg het zwaar. Ik loop door, maar ik lijk mentaal uit mijn lichaam te glijden, zonder dat mijn ogen dichtgaan. Soms schrik ik ineens wakker, hoewel mijn lichaam nog steeds in actie is. Dan ben ik er ineens weer ‘bij’. Ik ben doodmoe, en besef dat ik letterlijk slaapwandel. Ik val al lopend in slaap, en ben niet meer bewust van mijn omgeving. In zo’n staat zou ik gewoon een straat kunnen oversteken zonder te kijken. Wow, ik schrik hiervan en doe mijn best wakker te blijven, mijn kop erbij te houden. Het is nu niet ver meer tot de tweede rust, bij 40km. Eenmaal daar, bestel ik zo snel mogelijk een koffie. Ik móet wakker blijven. Ik trek wat laagjes kleding uit, in de hoop dat de frisse buitenlucht me alert zal maken. Ik wissel mijn sokken voor een nieuw paar en spoel een paar paracetamolletjes weg tegen de spierpijn en rugpijn voor ik weer naar buiten loop. De koffie en het pauzemoment doen wonderen, ik voel me weer wakker en alert, en stuif weg, gemotiveerd door het besef dat ik nu aan de tweede helft begin en kan gaan aftellen! Alles wat ik nu nog loop, wordt alleen maar minder dan wat ik al heb gelopen.

Pannenkoeken en mentale support

Van thuis krijg ik op de vroege ochtend een foto van de pannenkoeken die worden gebakken en straks gebracht gaan worden. Nog een sterke motivatie om door te lopen, pannenkoeken! Na deze grote rust loop ik het buitengebied in bij Rijsoord, met de opkomende zon die ons vergezelt. Het wordt een prachtige dag en ik voel de warmte van de zon al goed. Mijn muts heb ik voor mijn pet verwisseld en mijn mouwen stroop ik op. Als ik net heb plaatsgenomen bij de volgende rust, komen mijn man en dochters de pannenkoeken brengen, wat een feest! Ze combineren deze mentale support met het praktische wegbrengen van mijn zoon naar een wedstrijd. Ik eet met smaak de zoete traktatie en krijg dikke knuffels als toetje. Blij en trots loop ik weer verder. Ik loop nog altijd op tempo, veel sneller dan ik gewend ben om te lopen, en ik houd het vooralsnog prima vol. Op dit tempo kom ik rond 15u aan in plaats van 17u die ik had voorspeld. Het geeft me rust om te weten dat ik voldoende speling heb om wat te kunnen vertragen of wat langer rust te pakken.

Landschappen vol belofte

Natuurlijk voel ik mijn lijf wel. Mijn voeten branden, door het snelle lopen en vooral het lopen op het vele asfalt. Veel van de route gaat over verharde stukken. Ook heb ik pijntjes in mijn heupen en voelt alles steeds een beetje strammer. Gaan zitten, bukken of een trap oplopen gaat allang niet zo soepel meer. Ik zit nu bijna op tweederde van de afstand en loop intussen aan de rand van Barendrecht en Heerjansdam. Dit gedeelte van de route is voor mij de grootste en leukste verrassing. Een prachtig natuurgebied waar ik nooit eerder kwam en mijn ogen uitkijk. Hier lopen we over vlonders over het water, waar meerkoeten met rietstengels langs zwemmen om een nestje te bouwen en de zwanen me vergezellen als ik langsloop. Ik tref een prachtige uil op de route, die me verwonderd aankijkt vanaf haar tak, waar zij ook een nest heeft. Verliefde stelletjes zoeken de anonimiteit op de vele bankjes op de route. De vele regen van afgelopen maanden maken de olifantenpaadjes soms een uitdaging, waarbij het pad is veranderd in een modderige rivier waarin mijn voeten wegzakken en vastzuigen. Gelukkig heb ik dan nog mijn hoge Meindls aan, en lukt het me overeind te blijven staan en droge voeten te houden. De felle zon die dag maakt het frisse lentegroen nog intenser. Alles oogt nieuw en vruchtbaar, vol belofte voor de komende maanden.

Schoenenwissel

Ik beland op de derde en laatste grote rustplaats, op 60km, waar ik mijn kinderen en man weer zie. Ze hebben mijn trailschoenen meegenomen, die ik de laatste 20km op goed geluk zal dragen. Inmiddels zijn mijn voeten gevoelsmatig 3 maten gegroeid en doet alles zeer. Ik hoop dat het dragen van mijn lichte trailschoenen wat meer comfort en ventilatie zal geven, en andere drukpunten dan die ik nu heb. Ik geniet nog even van de rust in het zonnetje en het gezelschap van mijn gezinnetje, en wordt aangemoedigd door mensen die nieuwsgierig vragen wat ik aan het doen ben. Als ik wegloop van dit rustpunt, laat ik opnieuw meer mensen achter me. Van bijna laatste loper, loop ik nu in de voorhoede van de deelnemers, wie had dat gedacht! Opgetogen ga ik verder, genietend van de warmte van de zon op mijn huid en de lichte tred die ik nu heb door mijn andere schoenen.

Emoties in golven

Het stuk door Zwijndrecht heen duurt gevoelsmatig erg lang. Eén lange rechte weg, en mijn gedachtes dwalen weer af naar herinneringen. Af en toe, vooral wanneer ik pijn ervaar, of de verveling toeslaat, of wanneer ik een andere mentale uitdaging bemerk, glijden mijn gedachtes weer af naar mijn overleden sportmaatje. Soms gevolgd door een golf verdriet of ontzetting. Het blijft voor mij nog zo onwerkelijk. Dan ebt het weer weg, alsof ik het letterlijk uit mijn lichaam loop. Wat er achter blijft is vooral dankbaarheid voor het leven, voor de ervaring dat ik dit kan doen, voor mijn gezin die dit alles faciliteert en steunt. Ik zie vlinders op mijn weg, en groet haar in gedachten. Uiteindelijk steek ik de Zwijndrechtse brug over, en loop ik mijn home town binnen. Daar tref ik mijn man op de fiets, die gezellig een stukje met me meefietst en kletst. ‘Je loopt nog hartstikke soepel joh, je gaat als een trein! Nog even volhouden, dan ben je er!’, spreekt hij me moed in. Ik geniet van zijn gezelschap en afleiding.

Een ommetje naar de wc

In Dordrecht is het één groot feest. De zon schijnt, de terrassen zitten afgeladen, er spelen bigbands, de kleinste boetiekjes hebben hun waren buiten uitgestald en overal heerst een vrolijke sfeer. Ik moet al kilometers enórm plassen, en besluit een omweg te maken via mijn huis. Je eigen wc zit uiteindelijk toch het lekkerste. Het is een raar gevoel om tijdens deze mars ineens je huis in te lopen, het voelt bijna stiekem wat ik doe. Op ons plein is het eveneens een gezellige boel, met een drukbezochte bijen- en honingmarkt. Met dit uitstapje heb ik een dikke halve kilometer extra gelopen. Alsof 80 nog niet voldoende is. zodra ik de 70 klikjes aantik, voel ik aan alles dat ik op mijn reserves loop. Mentaal ben ik er nog goed bij. Ik geniet van de gezellige omgeving in het historische centrum, maar hoe ik het ook probeer, mijn benen en voeten gehoorzamen niet meer aan de door mij gewenste snelheid. Ik loop op mijn maximum, en die is een stuk trager dan aan de start. De laatste 10 kilometers duren gevoelsmatig een eeuwigheid, waarbij ik mezelf blijvend moed in spreek terwijl ik langs plekken loop waar ik zoveel herinneringen heb liggen.

Stoppen met verwachtingen

Als ik uiteindelijk door het Wantijpark loop, heb ik het moeilijk. Dit is onze thuisbasis van onze sporters. Waar zoveel herinneringen gemaakt zijn met elkaar. Ik draag deze mars en deze laatste pittige kilometers in gedachten op aan haar. Hier is ook de laatste rustpost, de volgende rust is de finish. Nog 7 kilometer. Ik kan niet meer. Ik sleep mijn voeten mee, terwijl de ene na de andere zucht uit mijn mond ontsnapt. Weer een lange weg rechtdoor, alsmaar rechtdoor. Een groep fanatieke lopers haalt me in, terwijl ze met elkaar nog even het tempo opvoeren alsof ze een ommetje maken. Ik begrijp er niets van, maar ben gestopt meer van mezelf te verwachten. Als ik nog 2 kilometer moet, staat Steef me weer op te wachten, de engel! Hij praat me er doorheen, terwijl ik voortstrompel en elke pas eruit pers. Als ik de finish in zicht heb, zie ik mijn schoonouders langs de kant staan, met bloemen en chocola. De lieverds! Ik word er verlegen van. Eindelijk ben ik er! Het is 16u en 11 min later sinds ik ben gestart, en ik heb ruim 82 kilometer afgelegd. Ik heb het gehaald, en op een tempo waar ik zelf van onder de indruk ben.

Niet meer: ‘geen tijd hebben’

Wel weet ik dat dit een ‘eens, maar nooit meer’ ervaring is. Ik weet nu dat ik het kan. Ik weet hoe het voelt. En ik weet des te meer waaróm ik loop: omdat ik graag buiten ben, geniet van de natuur, geniet van de vrijheid, het niets hoeven. Ik wil me niet opgejaagd voelen, ik wil in het gras kunnen liggen en de wolken willen bekijken als ik zin heb. Of een dutje doen onder een boom, als ik slaap krijg. Ik wil me laten fascineren door een vlinder op zijn bloem, me verliezen in het moment. Ik heb vandaag geen foto’s gemaakt, gevoelsmatig had ik daar geen tijd voor. Ik wil niet meer ‘geen tijd hebben’. Ik wil leven in het nu, en vrij zijn!

Het bericht Kennedymars: 82km Dordrecht – Ridderkerk verscheen eerst op Struin Stories.

Slovenië heeft al jaren geleden mijn hart gestolen. Net als veel Balkanlanden, voel ik me hier compleet thuis. De cultuur, de mensen, maar bovenal de veelzijdigheid van de natuur. Slovenië heeft daarbij nog een paar puntjes voordeel ten opzichte van andere Oost-Europese landen. Het is klein en overzichtelijk, enigszins aan te rijden, en, voor mij het belangrijkste voordeel, het is dunbevolkt en daarmee overheerst de natuur. Die schitterend is. ook deze keer heb ik me vergaapt aan adembenemende landschappen en vergezichten. Hier oogt de natuur nog ongerept en in balans. Mensen wonen hier in de natuur, met respect voor het landschap, in plaats van het te willen domineren en controleren. Zoals we hier in Nederland alles naar onze hand willen zetten, en daarbij de natuur ondergeschikt maken aan onszelf. Het voelt alsof de Slovenen begrijpen dat deze zaken hand in hand gaan met elkaar, en dat we elkaar nodig hebben. We zijn tenslotte onderdeel van de natuur.

Een hike rond de Julische Alpen

Het is bijna meivakantie en ineens heb ik zin om weg te gaan, op vakantie. De natuur in. Waarom gaan we niet lekker ver weg? Opper ik. We hebben 2 weken de tijd, we kunnen gaan wandelen, misschien een trail doen met het gezin! Ik duik op internet en vind al snel dat Slovenië prachtige hikes heeft en lange afstandswandelingen. De meeste gaan echter door de bergen en over grote hoogtes, waarbij je eventueel gebruik kunt maken van de vele berghutten. Dat is eind april misschien niet zo’n verstandig plan, waar het weer nog wispelturig is, en er vooral veel sneeuw op grote hoogte zal liggen. Dan vind ik de Juliana Trail: een ‘rondje’ rondom de Julische Alpen, waarbij je echter niet (erg) hoog gaat en vooral door de valleien wandelt. Maar wél met uitzicht op de bergen! Dat klinkt me als muziek in de oren.

Voorbereidingen in kleding en uitrusting

De weken die volgen houd ik nauwlettend de weersvoorspellingen in de gaten voor Slovenië. Het wisselt per dag. Van sneeuw, regen en vorst in de nacht, tot zo’n 21 graden en zon overdag. Er is geen peil op te trekken. Zoals we wel vaker doen, laten we het op de dag van vertrek aankomen: als het weer er dan oké uitziet, dan rijden we die kant op. En anders stellen we de plannen bij. Ik heb nog een paar dagen om de laatste voorbereidingen te treffen. Na ons tripje over het Veluwe Zwerfpad, moest ik concluderen dat de kinderen ook écht andere spullen nodig hadden. Ze sjouwden zich een breuk aan hun zware jassen en dikke truien. En dan ook nog een dikke, zware slaapzak erbij. Omdat we deze avonturen vaker (gaan) maken, koop ik verschillende lichtere, warme slaapzakken. Express verschillende, met de gedachte om uit te proberen wat ieders voorkeur is, en ook afhankelijk van het weer een andere slaapzak te kunnen kiezen. De allerlaatste vrije dag vóór vertrek, kopen we lichte, sneldrogende wandelkleding, warme truien en regenjassen voor de kinderen. Nu zijn we écht compleet.

Kwetsbaar leven

Het moment van vertrek loopt anders dan we dachten. De dag ervoor hebben we een uitvaart van een sportvriendin, en de emoties hieromtrent hakken er behoorlijk in. We zijn moe van de afgelopen dagen en hebben nog niet ingepakt voor vertrek. We slapen wat uit, en hebben de tijd nodig om de spullen bij elkaar te rapen. Pas tegen half 11 rijden we weg, richting München, waar we ergens onze eerste kampeerstop hopen te maken. De weg ernaartoe voelt gek: we gaan op vakantie, maar bevragen elkaar welke nummers we op onze uitvaart zouden willen. Dat wij nu in staat zijn om op vakantie te gaan voelt als een luxe, maar door het recente verlies voelt het leven ook heel kwetsbaar.

Picknicken in Bled

Terwijl we Zuid-Duitsland naderen, loopt de temperatuur op. Als we de Oostenrijkse Alpen in zicht krijgen, is het tijd om een korte broek aan te trekken en de tent op te zetten. De volgende dag rijden we in zo’n vier uurtjes Slovenië in, waar we picknicken op de houten steigers aan het meer van Bled. Ik voel me vervuld, thuisgekomen, en ben op slag weer verliefd op het mooie Slovenië, met haar prachtige bergen, groene heuvels en kristalheldere rivieren. We checken het weerbericht voor de komende dagen, en stellen met een pruillip vast dat het morgen bar en boos wordt (er valt die dag bijna 28mm regen). Ons plan om die middag al te starten met de Juliana Trail schuiven we door naar overmorgen.

Met het gezin hiken

De hele Juliana Trail is zo’n 270km lang, met het officiële startpunt in Kranjska Gora. De route is opgebouwd uit 16 etappes (en 4 bonusetappes als je wilt). Omdat we met ons gezin lopen, doen we slechts een gedeelte van de trail, omdat we niet de tijd hebben de hele trail te doen, en we verwachten dat we als gezin trager en minder ver lopen. We starten bij etappe 8 in Bohinsjka Bistrica, en willen t/m etappe 13 lopen, tot Bovec, om vanuit daar met het OV weer terug te keren naar onze auto. Hier komen we later nog een paar minder welkome verrassingen tegen, die een goeie les vormen voor een volgende keer (hint: check van tevoren de feestdagen in het land van bestemming).

Grotten van Skocjan

De rest van de 1,5 dag besteden we in Ljubljana en in de grotten van Skocjan, die op ons allemaal grote indruk maken. Deze ondergrondse grottenstelsels doen me denken aan Moria, het land van de dwergen uit Lord of the Rings, met ruimtes zo groot als kathedralen, waarin stalactieten en stalagmieten van duizenden jaren in stilte druppelen. Na deze verstilling kom je terecht in een ander gedeelte van het grottenstelsel, waarin een ondergrondse rivier maar liefst 30km bulderend zijn weg baant, voordat deze bovengronds in Italië tevoorschijn komt. De grot toont de sporen van de ontdekkingsreizigers die als eersten hun weg baanden door de grot, langs huiveringwekkende afgronden, over smalle uitgehakte traptreden en houten hangbruggen, die ver boven de diepten bungelen. Ook wij steken het watergeweld over via een hangbrug die zo’n 45 meter boven de rivier hangt. De gehele grot is gevuld met de nevel van de rivier, die vandaag extra gezwollen is door de eindeloze regen die met bakken uit de lucht blijft vallen. Het is al meermaals voorgekomen dat de grotten in een kwestie van uren overstroomde, waar het waterpeil zo’n 60 meter boven de gebruikelijke waterstand aantikte. In dat geval zouden we nu zwemmen.

Hoeveel we nog niet weten

Als we de grot na een route van zo’n 3 kilometer verlaten, belanden we in het buitengedeelte, waar een deel van de grot lang geleden is ingestort. Het oogt als een jungle, met al het voorjaarsgroen op de karstrotsen. We lopen naar het uitkijkpunt, waar we een prachtig overzicht over de omgeving hebben, en ook de twee ingestorte plekken zien. Hoelang zou het duren voordat er opnieuw een stuk van het grottenstelsel instort, door het eindeloze gelik van de rivier, waarna de muren laagje na laagje, druppel na druppel aan stevigheid verliezen? De dagen erop vraag ik me dikwijls af of we misschien zonder het te weten over een grottenstelsel lopen. Hoeveel is er dat we nog niet weten? Het blijft een fascinerende gedachte.

Idyllisch kamperen

We vinden een camping in een waar paradijs, in Dolsko. Verstopt achter een boerderij, die tevens dienstdoet als uitvalsbasis voor dagjesmensen op de fiets of de benenwagen en waar heerlijke huisgemaakte hapjes geserveerd worden door de trotse, vriendelijke eigenaar. De zoon van de familie troont ons mee naar de achterzijde van de boerderij, waar we onder romantisch begroeide prieeltjes langs paarden en kippen lopen, over een houten vlondertje de beek oversteken en uitkomen in een beeldige fruitgaard met bloeiende bloesembomen. Hier zetten we de tent op, en voelen ons koning te rijk. In de boerderij doen we ons in de zomerse zon tegoed aan huisgemaakte frikandeau en worstjes, en drinken de kinderen zelfverbouwde appelsap. De eigenaar laat vol trots het fotoboek zien van de verbouwing die dit gezin aan de boerderij heeft verricht.

Gelukkig in het groen

Liggend op mijn rug in het gras met de zon op mijn huid, wegdommelend met een boek in mijn hand, kijk ik tevreden hoe de kinderen pootjebaden in de beek en hoe de paarden in de wei erachter enthousiaste bokkensprongen maken in de zon. We zijn omgeven door groene heuvels en natuur zover het oog reikt. Als je onze auto wegdenkt, is het alsof we 100 jaar terug in de tijd zijn gestapt. Ik zou hier zó kunnen wonen, denk ik gelukkig. Nog even, en we starten ons avontuur op de Juliana Trail, waarover later meer.

Het bericht Plannen voor de Juliana Trail, Slovenië verscheen eerst op Struin Stories.

De laatste wandeling vóór de Kennedymars is een feit. 89230 stappen, 4,7 liter geschat vochtverlies, 4115 verbrande calorieën en 66 kilometers verslonden. Ik denk er nog maar even niet over na dat ik tijdens de Kennedymars nog 14 kilometer verder moet lopen. Nog twee weken om me mentaal voor te bereiden.

Vandaag heb ik mazzel. Het wordt een zonnige dag en ik ga naar verwachting een mooie route lopen door veel natuurgebieden. Steef zet me om 4u ’s nachts af bij Lage Zwaluwe, waar ik mijn route midden in de nacht begin in een gebied dat intussen bijna voelt als mijn achtertuin, zo vaak heb ik inmiddels in de Brabantse buitengebieden gelopen. De eerste uren zijn donker, stil en koud. De lange polderwegen zijn weinig inspirerend, en ik hoop steeds weer dat de waakhonden achter gesloten hekken zitten als ik langs de boerderijen loop.

In vertrouwen door het donker

Traditiegetrouw begin ik in deze half slaap-waaktoestand met het luisteren van de cursus in wonderen. Vaak ben ik slechts halfbewust tijdens het luisteren, en kan ik het niet eens goed navertellen wat ik nou precies heb geluisterd, en toch voelt het fijn, als een punt van herkenning en geborgenheid. Ik word er nogmaals aan herinnerd dat angst de vreemdeling is in ons leven. En dat wie in angst leeft, niet volledig leeft. Het helpt me om in vertrouwen door te stappen in het duister. In de verte zie ik de snelweg, waar het eerste verkeer al zijn weg zoekt.

Vandaag ben ik van plan de stukken waar ik langs wegen of saaie stukken loop, mezelf te motiveren wat sneller te lopen. Vorige week is me namelijk erg tegengevallen. Ik deed er gevoelsmatig heel lang over, ging traag en had het erg zwaar aan het eind van de tocht. Als ik probeer sneller te lopen op saaie stukken, kan ik wat langer of vaker pauzeren, is mijn redenatie.

Zonsopkomst in fotonegatief

Tegen 6 uur komt de zon langzaam op. De maan is helder en bijna vol, en kruipt langzaam steeds verder over de hemel. Als ik achterom kijk, zie ik de maan, voor me komen de eerste perzikkleurige strepen die de aarde van de hemel scheiden. Ik blijf staan en gefascineerd om me heen kijken. Ineens valt me op dat ik veel méér kleuren waarneem dan ooit tijdens een zonsopkomst. Het is alsof ik naar een regenboog spectrum in een fotonegatief kijk. De hemel pulseert in bijna ultraviolette kleurschakeringen van blauw, naar paars en purper, en uiteindelijk het lichte zalmroze en gelige licht aan de horizon. Het is werkelijk schitterend. Waarom is dit me nooit eerder opgevallen? Of tref ik vandaag een bijzondere dag?

Herinneringen aan mijn micro-avontuur

Ik loop het eerste dorp binnen, Wagenberg en vervolgens Terheijden. Hier liep ik een tijdje terug ook met mijn oudste dochter tijdens ons micro avontuur. Nu loop ik echter de andere kant op. Opnieuw kom ik bij het Markkanaal en het Houtse Meer, waar de zon inmiddels in een vlammend oranjeroze haar plek inneemt voor een nieuwe dag, en reflecteert in het water eronder. Een passerend binnenvaartschip trekt strepen in het wateroppervlak en de stilte van die ochtend even doorbreekt met een zacht brommende dieselmotor.

Ontbijten met lammetjes

Inmiddels heb ik trek, en ik maak mijn ontbijtje klaar bij een paar boomstamzitjes, waar drie enthousiaste lammetje luid mekkerend op me af rennen. Hun moeder komt er sjokkend en blatend achteraan, als om hun enthousiasme in te dammen. Het is inmiddels licht, en de laatste nevels hangend boven het met rijp bedekte gras. Vandaag is zo’n dag die twijfelend tussen winter en voorjaar inhangt. Voorlopig is het nog winters koud. Ik draag 3 shirts, een fleecevest, donsjack en regenjas. Dik ingepakt blijven lopen is de enige remedie om warm genoeg te blijven. Ik zeg de lammetjes gedag, en vervolg mijn route richting Oosterhout.

Woningnood in de bossen van Dorst

Na de A27 over te hebben gestoken, kom ik in de bossen van Dorst, waar ik vorige week op mijn tandvlees lopend aankwam. Ik kon toen echt niet meer genieten van de omgeving. Vandaag besluit ik daarom voor de herkansing te gaan, want ik vind dit een erg mooi gebied. De route stuurt me over mountainbike routes, die ik normaal nooit zou bewandelen, maar om 7u ’s ochtends is er nog vrijwel niemand, en waag ik de gok. Blijkbaar is er niet alleen woningnood in de randstad, maar ook bij de spechten van Dorst. Overal om me heen hoor ik een driftig geklop en getik, dichtbij en verder weg van spechten die ijverig aan een nieuw onderkomen werken. Ik passeer vennetjes en heide, waar de zonnestralen fluweelzacht tussen de takken van de bomen doorschijnen. Het licht is prachtig.

Gekrompen schoenen

Lopend op de zachte grond slaak ik een diepe zucht. Elke keer als ik na een tijdlang verhard te hebben gelopen weer op zachte grond loop, voelt het als een weldaad. Het branderige gevoel onder mijn voetzolen neemt af, en ook de klappen op mijn gewrichten worden zachter. Soms kies ik er bewust voor in de berm te lopen naast asfaltwegen. Vermoeiender, of trager wellicht, maar op de lange termijn echt fijner voor mijn lichaam. Bij lange afstanden merk ik die verschillen heel goed. Vandaag voel ik dat mijn schoenen wat knellen bij mijn buitenste kleine tenen. Hoe kan dat? Zijn mijn voeten gegroeid, mijn schoenen gekrompen? Of zijn mijn voeten gewoon uitgezakt door de kilometers die ik heb afgelegd?

Spoorzoekertje op de gps

Na de bossen van Dorst loop ik richting Dongen. Hier steek ik maar liefst drie keer het Wilhelminakanaal over, die ik afwisselend aan beide oevers bewandel. Het is een lang stuk rechtdoor, en ik merk dat dit soort stukken mijn moraal een beetje onderuit dreigen te halen. Ik trakteer mezelf daarom op up tempo muziek uit de jaren 90, en vervolg met nieuwe moed mijn weg. Hoewel ik vlot doorloop, gaan de kilometers traag. Ik zit nog niet eens op de helft! Om mezelf op de been te houden stel ik voor mezelf kleine doelen. Het volgen van mijn navigatie via mijn horloge werkt perfect. Het voelt soms als spoorzoekertje: gewoon opvolgen waar de pijlen me heen sturen, en dan maar zien waar ik uitkom. Ik heb geen idee wat er achter elke bocht is. De afstanden tot een volgende bocht zijn meestal een paar honderd meter. In het slechtste geval zo’n 3 kilometer. Dat zijn de doelen die ik mezelf steeds stel: nog 500 meter tot de volgende bocht. Nog 1,5 kilometer. Deze kleine stukjes rijgen zich aaneen, en vormen uiteindelijk de totale afstand.

Juiste mindset

Als ik Dongen voorbij ben, loop ik een gebied in waar zich eindeloos veel tuinderijen bevinden. Velden na velden met plantjes, kassen en kavels die met folie zijn bedekt. Het is een inspiratieloos stuk en ik dreig weer even in zelfmedelijden te vervallen. Al snel gaan mijn gedachten naar een sportmaatje, die momenteel op sterven ligt. Mijn leeftijd. Nog geen 3 maanden geleden was er niets aan de hand, en nu kan het elk moment gedaan zijn. Het doet me beseffen hoe relatief alles is. Deze verdrietige situatie houdt me al weken bezig, maar voelen de laatste dagen extra intens en het verdriet drukt soms zwaar op me. Ik neem mezelf voor vandaag voor haar te lopen, om in gedachten bij haar te zijn en haar de kracht en moed voor deze tijd toe te wensen. Mijn zelfmedelijden is direct verdampt en heeft geen recht van bestaan meer. Iedere keer dat ik pijn voel of even mijn motivatie verlies, denk ik weer aan mijn voornemen, wat me helpt om in de juiste mindset te komen.

Blij in de wei

Het weer is prachtig, de zon straalt in een compleet blauwe hemel. Ik verruil mijn muts voor een pet en mijn donsjack is inmiddels ook uit. Na de zoveelste tuinderij loop ik naar een leeg veld, waar een schaapsherder bezig is de schapen op het veld te sturen. Ik geniet van de schapen, de honden en de herder die allemaal enthousiast over het veld rennen en blij lijken te zijn met de vrijheid van het open veld na de bedompte winterstallen. De herder zwaait met zijn stok en ik grijns breed van dit tijdloze plaatje wat toch een beetje nostalgisch aandoet als ik voorbijloop. Ook aan het begin van de Loonse en Drunense Duinen tref ik een schaapsherder, een vrouw ditmaal, die haar schapen naar hun zomeronderkomen brengt. Als ik langsloop, rennen de schapen als groep luid blatend met me mee. Hun enthousiasme stemt me vrolijk. Wat me ook vrolijk maakt, is het bordje dat de Loonse en Drunense Duinen aankondigd. Ik ben hier gewoon helemaal naartoe gelopen! Ik weet dat dit toch best een eindje rijden met de auto is. Verwachtingsvol zet ik mijn route voort, ik heb stiekem het vermoeden dat dit het mooiste stuk van de route zal zijn.

Snot voor de ogen

Een paar kilometer verder hijg ik als een paard, waait het snot mijn neus uit en vervloek ik mezelf voor het belachelijke idee om dwars over de zandverstuivingen te gaan lopen. Wie komt er op zo’n achterlijk idee! Heb je je ooit afgevraagd waarom je nooit mensen tegenkomt die de duinen dwars oversteken? Nou, ik weet het antwoord nu: Niet. Te. Doen. Enkeldiep zak ik steeds weg in het mulle zand, waar ik als een dronken tor zwaaiend met mijn armen mijn evenwicht probeer te bewaren vooruit probeer te komen in een chronische tegenwind. Hoe kan het dat het tegenwind blijf als ik bochten maak? Het lijkt wel opzet.

Mijn lippen zijn zo schraal als stukken uitgedroogd hout, en ik doe niet eens meer mijn best om te voorkomen dat het snot me om de oren vliegt. Gelukkig is er niemand die van deze farce verslag te doen, behalve ik zelf. Om mezelf af te leiden besluit ik mijn laatste boterhammen te eten tijdens het lopen, maar ik concludeer al snel dat lopen, ademen en kauwen lastiger is dan ik dacht. Stukken halfgekauwd brood vallen uit mijn mond, terwijl ik naar lucht hap en een nieuwe zandhelling opploeter.

Eindeloze zandvlaktes

Toch lukt het me ook om te genieten van de prachtige omgeving, die me doen denken aan een woestijn. Hoe zou het voelen om in de woestijn te lopen? In het eindeloze monotone landschap van helling na helling, onder een brandende zon. Ik streep die bestemmingen in gedachten alvast van mijn bucketlist. Dat lijkt me niks. Steeds als ik denk dat ik aan het einde van een kom ben, en opgelucht naar de top van een helling zwalk, word ik verrast door een nieuwe kom zandverstuiving. Ik ben oprecht verbaasd (of geschokt, eerder) dat dit natuurgebied zó uitgestrekt is! Mocht ik nog een keer op het geniale idee komen om door dit gebied te gaan lopen, dan weet ik dat ik óm de zandverstuivingen heen ga lopen. Weer wat geleerd.

Op adem komen

Uitgewrongen en oververhit kom ik uit de duinen, en zoek ik een plekje om op adem te komen. Het voelt alsof ik in de afgelopen kilometers mijn voeten om zeep heb geholpen en een halve kilo zand als souvenir met me mee tors. Ik trek mijn schoenen uit en hoor nog net geen engelengezang. De koude wind voelt als een weldaad tegen mijn brandende en opgezette voeten. Over het moment dat dit schoenen weer aan moeten denk ik nog maar even niet. Ik zit nu op zo’n 49 kilometer.

Herinneringen uit een ‘ander leven’

Ik vervolg mijn pad en kom langs de Rustende Jager. De laatste keer dat ik hier was, was in het coronatijdperk. Het terras gesloten en leeg, maar de omliggende parkeerplaatsen vol mensen die de wereld van toen probeerden te ontsnappen door met de mountainbike, hond of benenwagen de bossen in te duiken. Via een raam kon je koffie to go halen. Ook wij huurden toen mountainbikes en waanden ons een dag lang in een wereld zonder corona, genieten van de zomer waar geen einde aan leek te komen, de natuur en fysiek bezig zijn. Misschien is er toen al wel een zaadje geplant, want ik voelde toen heel duidelijk dat ik lééfde, dat dit me gelukkig maakte. Nu, 3 jaar later loop ik hier alleen, zitten de terrassen weer vol en is er ogenschijnlijk niks veranderd. Ogenschijnlijk.

Nieuwe verrassingen

Het tweede deel van de Loonse en Drunense Duinen loop ik meer verhard, door de bossen. Een oranjekleurige eekhoorn schiet voor mijn voeten weg in de boom, waar hij me veilig vanaf zijn tak met nieuwsgierige oogjes gadeslaat. Het lijkt wel een stripfiguurtje, met de pluimpjes op zijn oren en de pootjes over de tak geklemd. Even later verruil ik het bos voor groene vlaktes waar koeien grazen en de plassen op de paden stukjes knalblauwe hemel weerkaatsen. Het is nog steeds schitterend weer, de golfbanen die ik passeer worden drukbezocht door de welgestelde pensionado’s en regelmatig maak ik plaats voor passerende fietsers en andere recreanten. Via de Loonse Baan loop ik naar de Ijzeren Man, een meer bij de Vughtse Heide. Het is allemaal nieuw gebied voor me, en ik geniet van alle verrassingen die me steeds te wachten staan. Ook het lopen langs de Ijzeren Man is de moeite waard: een aarden paadje, doorvlochten met de wortels van bomen die over het water reiken maken het lopen langs het meer avontuurlijk.

Negativiteit tussen mensen

Als ik een plaspauze inlas, wordt deze abrupt verstoort door een stel die ik niet zag aankomen, die me zonder op te merken ruziemakend passeert. Een beetje gegeneerd mompel ik gedag en loop dan in hun voetsporen, als onwillige getuige van hun verdere over-en-weer-verwijten die ze elkaar toewerpen. Ik vertraag om buiten gehoorafstand te raken, en wordt vervolgens ingehaald door een luid sprekend stel mannen, over de gemiste erkenning voor de inspanningen die zij voor hun werkgever hebben gedaan.

Ik zucht en besluit om nog maar een eierkoek te eten om ook dit klagende stel voorbij te laten, terwijl ik me verbaas over de hoeveelheid negativiteit die er soms kan heersen tussen mensen, en dat in de kern iedereen uiteindelijk hetzelfde wil. Soms voelt het alsof we het onszelf en anderen onnodig ingewikkeld maken, en onze trots en ego’s in de weg staan voor zoiets simpels als echt verbinding, erkenning en geliefd voelen. Ik mijmer hierover door, terwijl ik probeer mijn pijnlijke voeten te negeren, evenals de pijntjes die steekt frequenter door mijn lijf schieten.

Vliegers in de avondzon

Na het meer kruis ik de Vughtse Heide, militair oefenterrein. Sommige ingangen van het gebied zijn afgezet en even vrees ik dat ik op militaire oefeningen zal stuiten, wat me zou dwingen om om te lopen, maar ik heb geluk. Ook dit gebied is erg mooi om doorheen te lopen, zeker met het zonnetje dat inmiddels al lager aan de hemel staat, en lange schaduwen vormt. Het licht is zacht, de contrasten minder hard. De kleuren vloeien in elkaar over en absorberen de gouden tinten van de avondzon, terwijl kinderen hun vliegers opgooien naar de blauwe hemel. Regelmatig zijn de paden ondergelopen, net als op de Loonse en Drunense Duinen, waardoor ik door de dorre heidestruiken moet lopen om mijn weg te vervolgen.

Skyline van Den Bosch

Als ik uit de Vughtse Heide kom, loop ik langs het Drongelens Kanaal, waar forenzen zich gehaast een weg naar huis spoeden. Een enkeling heeft het beter bekeken en heeft een plekje in het gras aan de oever gezocht om te genieten van de eerste warmte van de voorjaarszon, of een lange wandeling met de hond maakt. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik mag vertragen (hoewel, liever niet teveel) en kan genieten van de schoonheid van dit gebied, waar de zon schittert in het kanaal. Even verderop krijg ik zicht op mijn eindbestemming: de Skyline van ’s Hertogenbosch. Fiere gebouwen rijzen uit een verder groene vlakte, waar regelmatig een trein het landschap doorkruist. Hé een trein! Die neem ik straks ook naar huis, dat betekent dat ik niet ver meer hoef. Nog zo’n 3 kilometer volgens mijn horloge.

Haast versus traagheid

Deze laatste kilometers worden gevuld door de drukte van een grote stad. Haast, veel mensen, glazige blikken en earpods. Bakfietsen, hardlopers in hippe lycra snellen me voorbij. Ik ga alsmaar trager. In Den Bosch loop ik parallel aan het spoor door een wijkje waar de bewoners genieten van de laatste zonnestralen op stoeltjes voor hun huis, glazen wijn als trouwe metgezellen naast hen op de grond. Als ik het station inloop, tik ik de 66 kilometer aan. Vier minder dan gepland, maar goedgemaakt door het zwoegen door de duinvlaktes. Ik heb nog 20 minuten voor mijn trein komt en trek mijn schoenen uit, natte plekken makend op het perron. Ik dank mijn lichaam voor de inspanningen, dank de weergoden voor het mooie weer, en voel intense dankbaarheid dat ik dit mag en kan doen.

Het bericht Meters maken door Duinen en Bossen verscheen eerst op Struin Stories.