Het is ochtend en ik wil mijn ontbijtje koken, maar durf de tent niet open te doen uit angst dat de wind eronder slaat en hem als een parachute mee omhoog neemt. Om die reden besluit ik in mijn tent te koken. Risicovol, want tentdoek is extreem ontvlambaar. Maar het gaat. Een grote bak havermout en de laatste koffie die ik heb.

Daarna ga ik op pad, richting Bejis, waar ik rond 12u hoop aan te komen. Eenmaal onderweg besef ik al snel dat die streeftijd wat optimistisch is: de paden zijn door de regenval vannacht veranderd in rivieren. De gortdroge grond kan de grote hoeveelheid water die vannacht in één klap naar beneden is gekomen niet opnemen, en de regen spoelt daarmee ongehinderd over de bodem en de rotsen. Later hoor ik dat er die nacht ruim 40mm regen is gevallen. Twee dagen later zal Valencia geteisterd worden door noodweer en overstromingen, waarbij vele doden vallen. Ik weet dat op dit moment echter nog niet, natuurlijk.

Paden worden rivieren

Met moeite stap ik van steen naar steen, waarbij ik mijn best doe om droge voeten te houden en een veilige route te vinden. Naarmate ik lager kom, verzamelt zich steeds meer water op de paden, en wordt het aanvankelijk sijpelende stroompje nu meer en meer een brede, diepe rivier. De witrood markering verdwijnt steeds vaker onder water. De eerste paar kilometers geniet ik van het avontuur, dat het speelse hink-stap-sprong pad oproept. Maar na een paar uur is het bijna onmogelijk om een weg naar beneden te vinden zonder in het inmiddels kolkende bruine water te stappen dat zich een weg naar beneden baant. Iedere bocht speur ik opnieuw de omgeving af, mijn route bepalend om verder te komen.

De restanten van de bosbrand

Aan het einde van deze natuurlijke obstacle run bereik ik een meer bosrijk gebied, waar de schade van de stormen en ongenadige windstoten van afgelopen nacht duidelijk zichtbaar is in de vorm van een pad dat bezaaid ligt met omgevallen bomen en afgewaaide takken. Veel van de bomen die ik zie, zijn verkoold en zwartgeblakerd. Het geeft een unheimisch gevoel. Later leer ik dat er in 2022 een gigantische bosbrand heeft gewoed in dit gebied, waar ik doorheen loop. In één van de gehuchten is daar een monument voor gemaakt. De schade van de toenmalige bosbrand is enorm, en reikt kilometers ver. Ook op de bergen om mij heen zie ik de skeletten van kale, zwarte bomen, de bergen ontdaan van elke kleur en achtergelaten in doodse zwart-grijs tinten.

Omgevallen bomen

Ik zucht als ik opnieuw mijn best moet doen een goed pad te vinden, dit maal bukkend onder omgevallen bomen, klimmend over stammen en mijn evenwicht bewarend in stapels afgebroken takken. De brand heeft de bomen verschroeid en instabiel gemaakt, waarna de storm van afgelopen nacht ze als luciferhoutjes massaal heeft omgeknakt en uit de grond heeft gerukt. Later gaat het pad over op een grindpad dat ook de doorgaande weg is tussen de dorpen. Ik zie een aantal 4×4 auto’s vanuit de verte mijn richting op komen, en om de haverklap stoppen. Mensen stappen uit en ik hoor hun stemmen, maar ben nog te ver verwijderd om te zien wat er gebeurt. Pas als ik dichterbij kom, zie ik wat ze steeds doen: de wind heeft de bomen van de bergen boven het pad massaal omgewaaid, waarvan er enkele op het pad terecht zijn gekomen en de weg barricaderen. Ook de grond is hier en daar simpelweg weggespoeld door de heftige regenval, waardoor er soms enorme rotsblokken op de weg liggen en de doorgang versperren. De mannen stappen uit en duwen met elkaar de obstakels van de weg af, en rollen de omgevallen bomen het ravijn in om de weg vrij te maken. Ze vorderen maar langzaam door de hoeveelheid bomen die er liggen. Als ik langsloop valt mijn oog soms op rotsblokken die op scherp lijken te liggen op de helling boven me. Snel stap ik door, onder de indruk van het immense natuurgeweld en de schade die één nacht kan veroorzaken.

Op naar Bejis

Nu ik dit zie, prijs ik mezelf nog gelukkiger dat ik de nacht veilig ben doorgekomen. Halverwege de berg kom ik een stel tegen die aan het wandelen is. Ze begroeten me enthousiast en vragen me naar mijn tocht. Blij met de aanspraak kletsen we wat, over de storm, de bosbrand van 2022 en hun verhuizing van Valencia naar dit gehucht, waar zij de rust en natuur ervaren waar zij naar verlangen. Ook geven ze de tip dat je in Montanejos heel goed kunt zwemmen, er is een warm water bron en het schijnt er prachtig te zijn. Hoewel vandaag weer een zonnige dag is, is het de afgelopen dagen te koud om te zwemmen, maar ik neem me voor om daar volgend jaar zéker te gaan kijken.

Eindelijk weer een douche!

Ik neem afscheid van ze, en passeer nog 2 andere gehuchten, om rond 13.30u eindelijk aan te komen in Bejis, een klein bergdorp waar ik een accommodatie heb gevonden. Ik bel Rosa, de eigenaresse van het appartement, die me ophaalt op het pleintje en laat zien waar ik die nacht slaap. Ze heeft wat broodjes met jam klaargezet, die ik binnen een uur allemaal met smaak heb verorberd. De hikershonger is goed aanwezig. Na een heerlijke douche spoel ik mijn kleding uit, die het water bruinoranje kleuren, de kleuren van het stof en de Spaanse binnenlanden. Ik span mijn waslijn midden in de kamer en duim dat mijn kleren op tijd droog zijn voor morgen. Het is fris, niet meer zo zonnig, wat het drogen van kleding lastiger maakt. Omdat al mijn andere kleding gewassen aan de lijn hangt, trek ik mijn afritsbroek aan. Hoewel ik blij ben met het comfort van de kamer, verveel ik me ook. Er is geen bar of café geopend, en de minimarkt gaat pas om 19.00u open. Verder is er niks. Het is een dorp waar zo te zien iedereen elkaar kent, en ik voel me nogal opgelaten met alle nieuwsgierige ogen op me als ik door de enkele straat slenter. Ik besluit de privacy van mijn kamer op te zoeken en de tijd te doden met een middagdutje.

Vijf sterren maaltijd

Na het middagdutje in Bejis ga ik ’s avonds op jacht naar eten. Hoewel er staat dat de winkel rond 19.00u opent, blijkt dit pas tegen 20.00u te gebeuren. Rosa spreekt me aan op straat als ze me ziet zoeken naar de openingstijden van de winkel. Als de kleine buurtwinkel eenmaal opent, ontdek ik tot mijn verrassing ook nog een klein bakkertje waar ik 2 verse broden haal. In de winkel koop ik eieren, een banaan, chorizo en wijn. Een 5 sterren hikersmaaltijd volgt: gebakken eieren (zonder olie, want die heb ik niet) met chorizo op vers brood. De rest van de eieren kook ik alvast voor de volgende dag, ik kan die eiwitten wel gebruiken, want morgen zal een lange dag worden. Grappig genoeg eet ik nooit bananen in het dagelijks leven. De enige momenten dat ik er spontaan zin in krijg, zijn de momenten waarop ik fysiek langere tijd intensief bezig ben. Alsof mijn lichaam automatisch aanvoelt dat het de voedingsstoffen van de banaan goed kan gebruiken.

Het bericht Spanje gr7 dag 26 / 55 Andilla – Arteas de Abajo – Bejis verscheen eerst op Struin Stories.

Mijn god, wat een wandeling vandaag! Ik wist dat er hoogtemeters in zouden zitten, maar dit is next level.
Vanuit Lanjaron is de route prachtig, direct klim ik een berg op en heb schitterend uitzicht in het beginnende licht van de dag. Ik zie Orgiva liggen in het dal, een dorp waar ik 10 jaar eerder een vakantie heb doorgebracht, terwijl ik zelf hoog op de berg loop.

Uitdagende route

Het brede pad gaat over in een echt bergpad, soms amper een pad te noemen, eerder een berg steentjes schuin tegen de berg aan, met rechts de afgrond. Het is maar goed dat het nog aan het begin van de dag is, waar ik nog een scherpe geest en een fit lichaam heb, want ik heb al mijn concentratie nodig om te blijven kijken waar het pad is, waar ik mijn voeten neerzet om niet van de berg te donderen. Op mijn hurken kruip ik onder een boom door, waar mijn rugzak klem komt te zitten en een overhangende tak één van mijn waterflessen uit mijn tas losrukt en het ravijn naast me in slingert. Ik schrik, kijk de vallende fles na, die ik met geen mogelijkheid meer kan bereiken, en ben me ernstig bewust van mijn hachelijke situatie. Gelukkig is dit maar een fles, die kan ik vervangen.

Bijzondere ontmoetingen

Het pad neemt me mee tot helemaal bij een beek die beneden door de berg stroomt, om vervolgens weer het hele eind via de andere kant van de berg omhoog te klimmen. Daar kom ik aan in Canar, waar ik op een bankje uithijg van de spannende route. Zittend op de koele stenen van het bankje zie ik een markant figuur de straat in lopen. De man van middelbare leeftijd, met een baard, een stok (of is het een staf?) versierd met belletjes, kleurige lapjes stof en de hoorns van een ram of steenbok. Een pet met meer gaten dan overgebleven stof, en een mouwloos verschoten shirt dat in niet veel betere staat verkeert. Fluitend met een trage hond aan zijn zijde, komt hij mijn kant op en gaat naast me zitten. ‘Hola! Como estas! Where are you from?’

De man blijkt Nederlander, en oorspronkelijk uit Nijmegen te komen, maar na de halve wereld te hebben gezien nu sinds 20 jaar in Andalusië te wonen. ‘De plek waar het hart spreekt’. Het is fijn om even Nederlands te kunnen praten hier, en om contact met iemand te hebben. We praten over de verschillen met Nederland, de drukte daar, de snelheid die steeds maar lijkt toe te nemen, terwijl in Spanje meer tijd is voor het leven zelf, hier en nu. De man woont in een tent, een soort yurt, en zou nooit meer anders willen. Als hij noemt dat hij ook kinderen heeft, die hij al jaren niet heeft gezien, zie ik zijn ogen even donker worden. Hij blijft even stil voordat hij mijn kant opkijkt en met pretoogjes afscheid neemt, terwijl zijn oude hond schuifelend zijn stappen volgt.

Heksendorp

Ik neem afscheid en koop een banaan in de winkel, bij gebrek aan ander vers fruit. Thuis eet ik die nooit, maar nu smaakt hij me nog ook. Ik vermoed dat mijn lichaam blij is met de magnesium en andere gezonde stoffen waar ik een tekort in oploop. Na Canar loop ik naar het volgende dorp: Soportujar. Ook hier gaat het pad steil omhoog en daarna nog steiler omlaag. Mijn kuiten en knieën krijgen het vandaag behoorlijk zwaar voor hun kiezen. Soportujar is het dorp van de heksen, de Bruja’s, waar het rijkelijk mee versierd is in de vorm van plastic en stenen poppen, versieringen aan de gevels van huizen, winkels en souvenirkraampjes. Heksen spreken tot de verbeelding, en vormen een belangrijk archetype. Ik voel me aangetrokken tot hekserij en paganisme, en heb me er afgelopen jaren meer in verdiept, wat de verwantschap ermee alleen maar versterkt. De toeristen maken foto’s van elkaar bij de uitzichtpunten en voor de plastic heksen. Ik bied aan een stel vriendinnen op de foto te zetten, en baal achteraf dat ik mezelf niet op de foto heb laten zetten.

Overwoekerde paden

In het parkje eet ik broodjes chorizo om daarna getrakteerd te worden op nog een steile klim. Als ik beland op een open plaats met kapot meubilair en een sportveldje, blijk ik een verkeerd pad ingeslagen te zijn. Om op de goede route te komen, moet ik afdalen en opnieuw het goede pad op klimmen. Hijgend ploeter ik voort in de hete zon, waar het pad nog uitdagender wordt. In het boekje staat de opmerking in de kantlijn dat dit deel van de route in 2018 ‘quite overgrown’ was. Nou, ik durf te verwedden dat er sinds het schrijven niks aan gedaan is, wat deze opmerking een understatement maakt voor de huidige staat van het pad, dat amper zichtbaar is. Meerdere keren raak ik het pad kwijt en moet ik onnodig teruglopen en opnieuw omhoog. Door de slechte staat maak ik ook een aantal uitglijders, spring ik dapper een – toch wel flinke – rivier over en blijk ik ineens 3m hoger dan het eigenlijke pad te lopen, waar ik, met rugzak en al, vanaf klim. Spannende momenten en momenten van frustratie wisselen elkaar af.

Eieren voor m’n geld

De route hierna is bezaaid met planten, doornstruiken, omgevallen bomen en takken. Op tempo doorlopen zit er vandaag niet in. De doorns blijven overal in hangen en scheuren in mijn tas en kleren. Regelmatig verlies ik bijna mijn evenwicht omdat ik ergens in of achter blijf hangen. Vervolgens loopt het pad tot een hek waarachter zich een stel razend agressieve honden bevinden die bijna door het hek heen stormen als ze mij horen of ruiken. Links en rechts van het hek is geen pad te bekennen, en de route geeft echt aan dat ik rechtdoor moet, waar de honden zich bevinden. Ik zie simpelweg niet waar ik heen moet, loop vergeefs wat heen en weer op zoek naar een oplossing. Uiteindelijk kies ik eieren voor mijn geld door af te dalen naar de grote weg, die ook richting het volgende dorp gaat. Gelukkig gaat deze weg na een tijdje alweer over op de GR7, waar ik de route weer oppak. Natuurlijk loop ik weer omhoog en bereik hier half uitgeput Pampaneira.

Te voet naar Pampaneira

Hé! Hier ben ik eerder geweest! Ik herken het charmante witte dorpje aan de karakteristieke geweven kleedjes en het water dat door de smalle straatjes stroomt. De vorige keer kwam ik hier met een huurauto, nu ben ik er helemaal zelf heen gelopen. Dat geeft een bijzonder, sterk gevoel, en vervult me ook van verbazing. Waartoe een mens, een lichaam in staat is, zo gaaf! Hier zijg ik neer op een terras, geniet van een biertje en verzamel ik moed voor de volgende twee uur vol hoogtemeters naar Bubion en daarna Pitres. Daar kan ik volgens mijn wandelgids op een camping staan, ik kijk er naar uit.

Veranderende landschappen

Het is grappig, nu ik terugdenk aan wat ik allemaal heb gelopen, merk ik ineens de grote verschillen op tussen de landschappen. Wat ik eerder als vanzelfsprekend beschouwde omdat het gewoon was wat er was is het nu ten opzichte van wat ik nu om me heen zie echt anders. Hier zie ik veel meer stroompjes die zijn afgesplitst van bestaande rivieren die naar de dorpjes toe worden geleid, om daar overal stromend water op de landen te krijgen. Het is hier veel vruchtbaarder en groener met overal het geluid van stromend water. In het begin liep ik juist door meer woestijnachtig landschap zonder enig water te bekennen en alleen maar gortdroge omgeving. En daar liep ik ook dwars door weilanden heen waarin ik steeds een hek moest openen of sluiten, of ineens een veld met stieren liep. Hekken van simpel houten takken en touwtjes. Daar liepen ook veel meer dieren los, geiten en varkens. Nu zie ik die ook nog, maar dan in hokken of op erfjes, en veel kleinschaliger allemaal. Nu zijn er ook meer bomen en groen, dat was eerder op de route ook, en dat is nu weer terug.

Toppen beklimmen

Na Pampaneira gaat de weg even steil verder naar Bubion. Hemelsbreed ligt dit dorp maar 1km verder, maar het kost me bloed, zweet en tranen om er te komen. Figuurlijk dan. Na Bubion houdt het niet op, ik moet namelijk nog een bergpas over, met de top op 1500m. Dit is echt ploeteren, maar des te trotser ben ik als ik dan eindelijk bovenaan die top sta! Ik maak een foto om het moment vast te leggen en neem de omgeving goed in me op, voor ik de afdaling inzet. Wat een opluchting om andere spieren te gebruiken na het klimmen. Het duurt langer dan ik hoop om de camping bij Pitres te bereiken. Ondanks de herfst is het nog gezellig druk op alle campings waar ik kom. Ik zet mijn tent op een veldje waar een Frans stel ook een tent heeft staan.

Camping als luxe

Het kamperen op een camping voelt als een rijkdom, met de luxe van sanitair en warm water, maar ook de luxe van de buitenlucht en de natuur. Voor mij het beste van twee werelden. Inmiddels is mijn eetlust in het kwadraat teruggekeerd sinds een poosje, en lijkt mijn lichaam een inhaalslag te maken in het opschalen van de calorieën. In elke supermarkt koop ik rollen koekjes en zakjes nootjes of andere zoutjes, die er in no-time doorheen zijn. Voor de afwisseling koop ik soms yoghurt, die hier enkel in portieverpakkingen per 4 stuks verkrijgbaar is, en die ik bij gebrek aan koelkasten direct opeet. Met mijn buik gevuld en een schoon lijf mediteer ik tevreden voor ik mijn slaapzak in rol om nog lekker wat te lezen.

Het bericht Spanje gr7 dag 18 Pitres verscheen eerst op Struin Stories.

Om omweg via de waterval Slap Kozjak

We zitten op camping Koren vlakbij een populaire waterval, slap Kozjak, die we als eerste zullen bezoeken. We starten onze dag echter met het laatste beetje muesli dat ik opwarm met wat in water opgeloste melkpoeder. De gekochte broodjes van de camping nemen we mee voor de lunch. We klimmen de berg waar de camping op ligt verder naar boven. Hier is de parkeerplaats voor dagjestoeristen, die soms in touringbussen vol tegelijk worden uitgeladen, om de nabijgelegen waterval te bezoeken. Ook wij maken die omweg, verwachtingsvol omdat er zoveel publiek op af komt. We moeten daardoor een stukje afwijken van de Juliana Trail, en als gezin maar liefst €12 betalen voor een bezoekje. Nu zijn de verwachtingen toch écht hooggespannen!

Kennismaking met lokale amfibieën

We lopen door een kloof, waar we nog een prachtige vuursalamander zien, en waar een gigantische kikker nét voor mijn neus wegspringt, wat mij een kreet van schrik laat maken, die lekker door de kloof nagalmt. Een beetje gegeneerd loop ik verder, en als ik achteromkijk zie ik drommen mensen om de plek van de betreffende kikker staan. I kid you not, deze vriend was écht vuistgroot en Blijdorpwaardig, dus ik snap de belangstelling van deze mensen.

Alles voor de beste selfie

Vlakbij de waterval zien we mensen hun schoenen uittrekken en broekspijpen opstropen, door het koude water waden om dichtbij de waterval te komen en de beste selfie te scoren. De waterval staat bekend om de vele kleuren en het prachtige turquoise water. Toegegeven, hij is inderdaad prachtig, zoals elke waterval toch enig ontzag inboezemt, maar met alle ophef die eraan voorafging, had ik stiekem toch iets meer verwacht. De Sopota waterval die we eerder deze week bezochten, maakte meer indruk op ons.

Een rivier oversteken

Eenmaal terug op de route, leidt deze ons naar beneden, tot op dezelfde hoogte als de Soca rivier. Hier blijkt het pad echter weggeslagen door de kracht van de rivier. Nergens is een alternatief pad te bekennen, wat betekent dat we zelf een manier moeten verzinnen om de uitloper van de rivier over te steken. Wat een avontuur! We besluiten onze weg te zoeken door op de losliggende stenen naar de overkant proberen te komen. Steef gaat samen met onze jongste voorop, en ik merk dat mijn hart in mijn keel bonkt van de spanning. En even gaat het mis, ze maakt een misstap als ze haar weg zoekt over de losliggende keien, waardoor haar been in het water verdwijnt. Gelukkig hengelt mijn man haar snel weer uit het water, en blijven ze verder droog. Vlak achter ons volgt een echtpaar, die ons voorbeeld volgt en die we een handje toesteken als we een gat moeten overbruggen tussen twee reusachtige rotsblokken.

De grenzen opzoeken

Ik voel me net Indiana Jones, of nee, Lara Croft! Wat is het gaaf om de grenzen op te zoeken, en te voelen dat je leeft, om te ontdekken dat we tot zoveel meer in staat zijn dan we denken. De kinderen zinderen van de spanning als we het pad vervolgen. Deze blijft de rest van de dag behoorlijk uitdagend. Steile klimmen in zigzagweggetjes omhoog, afgewisseld met klim- en klauterpartijen over lukraak losliggende rotsblokken. Van een pad is nauwelijks sprake. Het vergt kracht en inspanning, en vaak veel concentratie om heelhuids verder te komen op de route. We vorderen maar langzaam. Maar wát een prachtige route! Hier zitten we midden in de ongerepte natuur. Waar we gisteren op voornamelijk asfaltwegen liepen, lopen we vandaag compleet in de natuur, waar geen auto of huis of wat voor vorm van cultivering dan ook te bekennen is. Een andere hiker passeert ons de andere kant uit. Het is de tweede en laatste op de trail die we tegenkomen deze reis.

Natuurgeweld en watersporters

De Soca is hier omgeven door steile rotwanden en kliffen. Waar het pad effen is, bestaat het uit een relatief  vlakke rotsen naast elkaar, of een grindpad als het dieper in de begroeiing gaat. Steeds met de bulderende Soca op de achtergrond. Een natuurgeweld dat een contrast vormt met de lieflijke, stille natuurpracht van de dag ervoor. Onder ons zien we kajakkers en rafters, soms zien we een kajakker met de kajak en al zich een weg banen over het uitdagende pad, op zoek naar een plek om te starten. We zwaaien als gelijken naar de watersporters en genieten van hun avontuur, terwijl zij stroomversnellingen en watervalletjes trotseren, en hun best doen diverse uitstekende keien te ontwijken.

De natuur maakt hier de dienst uit

Hier domineert de natuur. Zij maakt hier de dienst uit, en het is wel duidelijk dat zij niet met zich laat sollen. Ze dwingt ons tot nederigheid en alertheid. We vergapen ons aan haar natuurschoon, maken eindeloos veel foto’s. Bebouwing is op deze rotsige steile wanden gewoonweg onmogelijk, waardoor het voelt of we terug in de tijd zijn gegaan. Zo zag het er 1000 jaar geleden waarschijnlijk ook al uit. De rivier lijkt vandaag wel nóg onstuimiger dan anders, waarschijnlijk gevoed door liters smeltwater door de zomerse temperaturen van afgelopen dagen. De dag is bewolkt, maar de temperatuur is warm, broeierig. Alsof er onweer op komst is, maar deze blijft de hele dag uit.

Groeiende voeten?

We ploegen voort en hebben het zwaar. Deze route vergt veel van ons, en door de dagen ervoor doen onze voeten pijn. Mijn tenen voelen beurs door het naar voren schuiven van mijn voeten in mijn schoenen tijdens de afdalingen. Het vraagt mijn concentratie om me ergens anders op te focussen dan op de zeurende pijntjes. Iedere keer dat ik mijn voet stoot, schiet er een pijnscheut doorheen. Het lijkt of mijn voeten door het vele wandelen zijn gegroeid en niet meer in mijn schoenen passen. Ik besef me des te meer wat een monsterprestatie onze kinderen leveren, en dat vervult me inwendig met enorme trots.

Zwaarste etappe tot nu toe

Ondanks dat deze etappe als ‘moderate’ te boek staat, voelt het als de zwaarste etappe tot nu toe, zelfs nu we hem opgedeeld hebben in twee dagen. Vandaag is het ongeveer 14 kilometer naar de volgende camping, maar de uren rijgen zich aaneen, terwijl de kilometers lijken achter te blijven. De omgeving blijft echter prachtig, en we kijken onze ogen uit. Diverse keren steken we de rivier over via hoge hangbruggen, waar we aan de ene oever in de zon over de rotsen lopen, aan de andere oever weer beschut onder de bomen in de schaduw. Aan deze schaduwzijde is de natuur anders, groen en vochtig, met bemoste rotsen en bomen die een jungle-uitstraling geven.

Het eten is bijna op

De kinderen hebben onderweg een mooie wandelstok gevonden, en ik geniet van het beeld van de tengere beentjes onder de rugzakken voor me. Het maakt me zo dankbaar dat we deze ervaringen met elkaar kunnen delen! In gedachten verzonken besef ik me ineens dat we helemaal geen ontbijt hebben voor morgen! Ik besluit om die reden 5 van onze lunchbroodjes apart te houden, zodat we morgen nog iets te eten hebben. We hebben nu echt maar weinig over. Wat noodles en droogvoer, een klein blikje tonijn en wat worstjes. Misschien nog een snicker? Maar we zullen niet doodgaan van de honger, we dragen genoeg reserves op ons lijf. Het heeft ook iets spannends om te kijken hoe we daar mee om zullen gaan.

Extra kilometers voor een ijsje

Als we een mooie groene weide passeren, besluiten we daar te lunchen en ons goed in te smeren om niet nog verder te verbranden. We lunchen met 2 broodjes per persoon, delen 2 kleine blikjes tonijn en filteren water uit de Soca. Het is niet veel, maar het is niet anders. Signe likt de blikjes tonijn leeg om niks te hoeven missen. We stappen weer door over de rotsige paden en maken een uitstap naar het dorpje Trnovo ob Soci om daar een ijsje en een drankje te scoren, waardoor we nog wat kilometers extra maken. Hier is ook een camping, maar deze is nog gesloten voor gasten, waardoor we genoodzaakt zijn nog 7 kilometer verder te lopen naar de volgende kampeermogelijkheid.

Schaapsherder

Na een heerlijk ijsje en drankje vervolgen we de route, terwijl de wolken zich soms dreigend samenpakken boven de bergtoppen. Af en toe valt er een gat in de wolken, en zien we besneeuwde bergtoppen van de Julische Alpen, terwijl de zon op de toppen schijnt. Op de heuvels staan afgelegen schuurtjes en huizen, en we komen steevast meer dieren dan mensen tegen. Een vrouwelijke schapenherder passeert ons, harde klanken uitstotend terwijl ze haar kudde langs ons voortdrijft, terwijl haar trouwe hond de eigenwijze schapen het rechte pad op stuurt.

Een stukje Alpe Adria Trail

Inmiddels lopen we bijna op gelijk niveau met de Soca, en besluiten nog een laatste stop te maken aan de oever van deze magische rivier. De kinderen werpen steentjes in het water, en we genieten van onze allerlaatste snicker voor de komende tijd. De hoge bergen kijken dreigend op ons neer. Om bij de camping te komen, moeten we de laatste kilometer van de Juliana Trail afbuigen en het Alpe Adria Trail pad volgen. Deze mondt uit in onze camping: Adrenaline Check Eco Camp. Het loopt tegen 19u als we eindelijk op onze bestemming aankomen, en ik geloof dat we met z’n allen nog nooit zo blij zijn geweest om ergens aan te komen. De eigenaar Mathis ontvangt ons heel hartelijk, terwijl ze net een potje pingpong met een groep vrienden spelen. Hij drukt ons beiden een blikje koud bier in de handen, en de kinderen een bakje ijs, terwijl hij ons rondleidt over de camping, die nét officieel open is dit seizoen. We mogen zelf een plekje kiezen om onze tentjes op te zetten.

Relaxte sfeer en hartelijke ontvangst

De camping bestaat voornamelijk uit houten cottages en luxe safaritenten, die een hoog glamping gehalte aan het geheel geven. Er hangt een relaxte sfeer op deze plek, die prachtig onderhouden is en waar alles door Mathis en zijn vrienden zelf is gemaakt, zoals de houten relaxstoelen, picknicktafels, alle huisjes, het sanitair en de fantastische overdekte buitenkeuken met vuurplaats. Steef kijkt zijn ogen uit en voelt zijn handen al jeuken. Het is duidelijk dat deze plek veel liefde en passie in zich meedraagt en we voelen ons direct thuis.

Nederlanders zitten overal

De enige andere gasten zijn een Nederlands gezin. Waar je ook komt ter wereld, Nederlanders zitten overal, hebben we al gemerkt. Ze vangen zijdelings ons relaas op over onze wandeltocht, en bieden kort daarop een deel van hun voorraad aan: pasta, een blik knakworsten, ketchup en geraspte kaas. Wat ik thuis een ‘lawaaimaaltijd’ zou noemen, verheffen we nu tot een goddelijke maaltijd. We zijn intens dankbaar met dit gebaar, en maken hier heel graag gebruik van.

Leven in overgave als het antwoord

Het is wederom een prachtig fenomeen van wat er gebeurt als we leven in overgave. Ons gas raakt op, en hier is een openbare keuken. Ons voedsel is nagenoeg op, en het wordt ons aangereikt. We smachtten naar een koud biertje, en ook deze stopt de eigenaar ons toe. Zonder dat we deze woorden hebben uitgesproken, worden onze gebeden verhoord. Voor mij is dit keer op keer de bevestiging dat het loslaten van controle, en het volledig kunnen leven in vertrouwen en overgave hét geheim is. We genieten dubbel en dwars van deze luxe en eten onze buikjes rond.

Lentefeest en vreugdevuur

Vanavond is het lentefeest. In Slovenië wordt deze dag traditioneel gevierd met een groot kampvuur, vergelijkbaar met onze paasvuren. We hebben hier eerder deze week al mensen over horen praten. Overal in het land branden de vreugdevuren en wordt traditioneel goulash gegeten de dag erop. Ook hier legt de groep vrienden een groot vuur aan, en al gauw is Fosse van de partij om te helpen. Ik ben nog bezig met de afwas en het opruimen, als ik even later aansluit bij het vuur. Hier tref ik Fosse en Meia aan, die vrolijk babbelend in het Engels een gesprek voert met de Sloveense vrienden. Ik klapper met mijn oren van verbazing! Nog geen 11 en 13 jaar, en ze redden zichzelf al in een vreemde taal, totaal niet verlegen, maar kletsend over Korfbal (dat kennen ze niet in Slovenië) en andere Hollandse praktijken.

Jong van geest

De duisternis valt in, en we zoeken de warmte bij het vuur, waar we door de groep vrienden liefdevol worden opgenomen, alsof we één van hen zijn. We delen ervaringen, de vrienden vertellen over hoe het is om in Oost Slovenië te wonen, en over de verschillen en overeenkomsten tussen onze culturen. Eerder vandaag dacht ik dat de groep vrienden een stuk jonger was, maar ik heb me vergist als blijkt dat ze allemaal een stukje ouder dan wij zijn. Dat ze jong van geest zijn, komt duidelijk terug in hun voorkomen. We delen onze visie op het leven, dat het speelse element dat we allemaal in ons dragen vaak wordt vergeten. Hoe belangrijk het is om oprechte aandacht te hebben voor elkaar, voor de natuur, de giftige werking van social media en telefoons en het zoeken naar een goede balans voor onze kinderen daarin. Een feest der herkenning.

Warmte in vuur en verbinding

Intussen regent het. Van onder onze capuchons, dicht tegen elkaar aangeschoven, zoeken we elkaars oogcontact in het schemerige licht van het vuur. De warme vlammen, de roes van de biertjes en het hartverwarmende gezelschap maakt alles bij elkaar een waardevolle ervaring. Ik zou zoveel mensen dit óók gunnen! Het loopt al tegen 22 uur als één van hen ineens de tafel begint te dekken en spareribs opdient, die de hele dag hebben gesudderd. Met onze hoofdlampjes aan, scheppen we het warme, malse vlees op, samen met de gepofte aardappels uit het vuur. Alles wordt in harmonie gedeeld, een prachtige demonstratie van Sloveense gastvrijheid. Het is al laat als we eindelijk uitgerookt onze slaapzakken in frommelen. Vies en stinkend naar de rook, de binnentent ruikt naar natte hond, onze voeten niet heel veel beter. Maar het maakt me niks uit. Ik voel me compleet.

Het bericht Dag 6 op de Juliana Trail in Slovenië, etappe 13 verscheen eerst op Struin Stories.

Op blote voeten loop ik als een halfkreupele van de auto naar de voordeur, waar ik algauw rillend en klappertandend onder de douche sta. Compleet versleten en uitgeput na die 65km. Ik slaap die avond vroeger dan mijn dochter van 7 en moet vechten tegen de slaap als de wekker de volgende ochtend weer afgaat. Waar doe ik dit voor? Schiet er weer eens door mijn hoofd. Ik weet het antwoord eerlijk gezegd ook niet altijd meer. Ik weet wél dat dit eens en nooit meer is. Na de Kennedymars loop ik alleen nog afstanden die comfortabel voelen.

Van Dordrecht, via Werkendam richting Breda

Mijn dag begint als de wekker om 3.30 afgaat. Om 4.15 stap ik naar buiten, dit keer begin ik weer vanuit huis. Mijn doel is om de eerste pont van Dordrecht naar Werkendam de pakken, en via de Biesbos via Hank naar Breda station te lopen en met de trein naar huis te gaan.

Het is droog, fris en pikkedonker als ik start, de straten verlaten. Deze uren staan bekend als ‘de hondenwacht’ binnen defensie, en ik herinner me maar al te goed hoe doods en eenzaam deze uren voelen als je nachtdiensten draait. De wereld slaapt als ik door het centrum loop, langs parken die nog gesloten zijn, en uiteindelijk door de polder onder de heldere sterrenhemel loop. Daar kom ik de eerste vroege vogels tegen. De onzekere zaklampjes van hondenbezitters die zo vlug mogelijk huiswaarts keren naar het comfort en warmte van binnen. Een wielrenner, en vroege forenzen op de fiets. Ik word aan de kant gesnauwd door een vrouw die duidelijk schrikt van mijn onverwachte aanwezigheid, waar ik op mijn beurt weer van schrik. Ook goedemorgen.

Sluimerwereld

In deze onbestemde uren, waarin ik normaal nog slaap, verkeer ik in een sluimertoestand tussen waken en dromen. Ik luister dan graag naar ‘een cursus in wonderen’, die in al zijn abstractie toch altijd raak weet te zijn op die momenten. Zo luister ik naar conflict tussen willen en doen, word ik er nog maar eens aan herinnerd dat angst de vreemdeling is en daarmee onwerkelijk, en dat iedereen elkaar beoordeeld, dus dat het gemakkelijker is dit als een feit aan te nemen dan ons er druk over te maken. Weer een zorg minder.

Zonsopkomst in de Biesbosch

Intussen vaart de eerste pont net voor mijn neus weg, en drink ik in de verplichte pauze mijn eerste bakkie koffie. Om 6.15u stap ik uit in Brabant, waar de zon net zijn best doet zich door de laatste wolken te wurmen. De klok is dit weekend vooruitgegaan, wat de mazzel geeft dat ik al eerder getrakteerd wordt op het zonnegloren. Strepen blauw en geel kleuren de lucht en weerkaatsen in de rivieren eronder. Dit deel van de Biesbosch is misschien wel mijn favoriete stuk. Er is in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de aanleg van wandel- en fietspaden, wat de mogelijkheid geeft dwars door het gebied te lopen. Veel van die paden zijn daarbij autovrij, wat als een luxe voelt. Ik geniet van de uitgestrekte velden, sloten, moerassen en bomen die als skeletten uit het water steken.

Zijn is genoeg

Vlak voor mijn voeten steken twee grote hazen over, en als ik ze met mijn blik volg, zie ik vervolgens een groep herten nieuwsgierig mijn kant op kijken. Terwijl ik naderbij kom, blijf de dapperste van het stel staan, tot ook hij het hazenpad kiest en bijna lijkt te vliegen over het hoge gras, als een bruin witte streep door de nog donkere hemel. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik zoveel moois zie, en geniet volop. De oordopjes berg ik op, want de vogels zingen zich schor bij het opkomen van de zon. Toch prachtig dat vogels zich niet druk maken over hun prestaties. Geen twijfels of ze wel goed genoeg zingen, hoe ze overkomen, wat anderen van ze zullen denken. Ze zingen gewoon en zijn daarmee genoeg. Natuur in zijn perfectie. Wat zou het heerlijk zijn als wij mensen dat vertrouwen ook hadden, en gewoon onszelf konden zijn, zonder iets te hoeven bereiken of bewijzen.

Valken en buizerds schreeuwen boven mijn hoofd, en cirkelen boven velden en bomen. Ik loop over eenzame paden, passeer opnieuw een groep herten, en niet veel later nóg een groep! Het lukt zelfs deze laatste groep te filmen, nieuwsgierig als ze zijn blijven ze toch even staan om te kijken wie hen zo vroeg passeert. Ze rennen zigzaggend over de velden, alsof ze niet goed kunnen kiezen waar ze heen willen gaan. Of misschien spelen ze tikkertje. Ik voel me compleet. De zon komt door, het is droog, ik ben compleet alleen in de natuur met deze dieren. Ik zucht en voel me intens tevreden. Volgens mij is het zo bedoeld. Iedere keer dat ik wandel en op dit soort plekken kom, voel ik het weer.

De boot gemist

Gisteren checkte ik nog even mijn geplande route (via RouteYou), en kwam er achter dat er een pontverbinding over het Steurgat ingepland stond, die echter nog niet open is op dit moment. Dat betekent dat ik om moet lopen via Werkendam. Wijt het aan de vroege ochtend, of mijn slechte navigatieskills, ik was me hier volledig bewust van en tóch loop ik verkeerd. Alsof ik naar het pontje toe word getrokken. Dit is een terugkerend ding, want ik ben hier al zeker 5x eerder tegenaan gelopen. Ik en pontjes, blijkbaar geen goede combinatie. Mopperend keer ik dus weer om en maak ik onbedoeld in totaal 5 kilometers extra op mijn route. Vervelend, want dat betekende automatisch dat ik niet uit kom bij het station van Breda. Ik loop een heel stuk langs de linkerflank van de Steur, en vervolgens langs de rechterflank van de Steur.

Wisselende weerbeelden

Intussen is het weerbeeld behoorlijk veranderlijk. Als ik net besluit te ontbijten, begint het uit het niks hard te regenen, dus stel ik mijn maaltje nog even uit. Daarna word ik meermaals overvallen door hevige buien, maar ook door sneeuw en hagel. In een kwestie van minuten schijnt de zon vervolgens weer. Het levert mooie, dramatische luchten op, waar het lijkt of de grijze verf van de regenwolken is uitgelopen in vegen naar beneden. Ook tonen de luchten harde contrasten tussen het loodgrijs van de regenwolk, en de bleekgele zonverlichte lucht ernaast. Soms kleuren de wolken rozepaars, terwijl even verderop het blauw van de hemel te zien is. Ik loop over betonnen vlonderpaden over vijvers, waar het me opvalt dat er de afgelopen jaren overal kleine metalen windmolentjes zijn geplaatst in het water.

Meditatie voor mannen

Tussen de buien door vind ik een plekje om mijn havermout te eten, die ik aanmaak met heet water uit mijn thermosfles. Een warm ontbijt voelt troostrijk op zo’n koude dag. Ik eet nog wat appel en noten, en vervolg dan mijn weg. Inmiddels is de wereld wakker, en passeer ik oude van dagen op hun ochtend wandeling, vaklui op hun werkplaatsen en gehaaste forenzen. Lopend langs de Steur zie ik drijvende donuts, die elk net groot genoeg zijn om een visser te dragen. De ronde bootjes dobberen in stilte over het water. Meditatie voor mannen, denk ik. In stilte in de natuur. Wel samen, maar toch ieder voor zich. Er wordt geen woord gewisseld. Ik sla af, weg van de Steur, op weg naar Hank. Hier word ik nogmaals overvallen door een gure bui terwijl ik langs boerderijen in de polder loop. Als de regen weer plaatsmaakt voor de zon, loop ik de Oostwaard binnen, een mooi gebied met knotwilgen en moerasgrond. Hier kom ik bij een Griendwerkershuisje waar je vrij mag kamperen, compleet met vuurplaats en picknicktafel. Wat tof! Ik wist niet dat we dit soort plekken nog hadden, en ga deze zeker onthouden voor eventuele micro avonturen.

Afscheid van de natuur

Ik loop onverhard over modderige grasbulten, wat de snelheid uit mijn wandeling haalt. Niet erg, want links van mij is een open veld, waar opnieuw een groep herten over rent. Wauw, ik heb nog nooit zoveel herten op één dag gezien! Ze laten me lang genieten van hun wilde schoonheid, tot ze aan de horizon achter de bomen verdwijnen. Hierna loop ik uit het natuurgebied en de bewoonde wereld van Hank in, waarna het voorlopig over is met de natuurpret. Noodgedwongen moet ik de snelweg volgen over de rivier heen om in Raamsdonksveer te komen. Hier staat de bekende kolencentrale die het natuurbeeld verstoort vanuit de Biesbos. Als ik langs het stadje loop, klinkt er ineens een enorme knal, alsof er een gigantische explosie plaatsvindt. Ik schrik me kapot en kijkt om me heen of andere mensen ook schrikken, en in de veronderstelling dat ik nu vast ergens grote rookwolken zal zien van een explosie. Er gebeurt echter niets. Mensen lopen onverstoorbaar verder en lijken niks gehoord te hebben. Blijkbaar zit er in deze buurt iets van een fabriek of plek waarin zulke knallen vaker geproduceerd worden?

Niets is blijvend

Mijn route vanaf Hank gaat spreekwoordelijk bergafwaarts, net als mijn moraal. Ik loop saaie stukken, langs N-wegen en alsmaar rechtdoor. Over asfalt, waardoor ik mijn zolen voel branden en de eentonigheid van de ondergrond en beweging een belasting vormt voor mijn lichaam. Mijn lijf houdt zich overigens verder goed, ik heb geen noemenswaardige pijntjes, maar voel met elke kilometer wel meer kleine protestsignaaltjes hier en daar. Een steek in mijn teen, een krampend gevoel links, een gespannen kuit, een gevoelige lies. Het golft, ontstaat en vergaat. Komt en ebt weer weg. Ik merk het op in de wetenschap en met het vertrouwen dat alles tijdelijk is, niets is blijvend. Het is een les die ik in vipassana aan den lijven heb ondervonden, en in zen meditatie verder beoefen. Het is een geruststelling en oefening tegelijkertijd.

Turborotonde

Ik heb honger. Voor Hank heb ik mijn boterhammen al gulzig naar binnen geschrokt. Ik ben zelfs een stuk teruggelopen toen ik erachter kwam dat ik een boterham (in het zakje nog) had laten vallen. Hongerig als ik was, wilde ik die niet missen. Ik had de stille hoop dat ik misschien langs een supermarkt zou lopen en fantaseerde wat ik daar zou kopen. Een pizzabroodje misschien, of een zoete koek? Ik leidde mijn saaie weg over een fietspad af met gedachtes aan iets lekkers straks. Het is maar goed dat ik toen nog niet wist dat dat moment er nooit zou komen. In mijn tas zit het laatste restant van mijn appel en wat noten, die ik bewaar voor een goede pauzeplek.

Maar lopend langs voorbijrazend verkeer vind ik geen plek waar ik wil blijven, dus loop ik verder en verder en verder. Ik beland op een turborotonde, vlak langs de snelweg, het meest troosteloze plekje met windkracht 10, maar waar ik eindelijk een bankje vind om fatsoenlijk te zitten. Zuchtend trek ik mijn schoenen uit en geniet van mijn laatste appelpartjes, terwijl ik het geloei van de A59 en de uitlaatgassen probeer te ontkennen. Naast me staat een informatiebord over de turborotonde, alsof er een doelgroep bestaat die zich hiervoor interesseert. Het houdt in ieder geval iets van de wind tegen.

Pijntjes en mentale uitdaging

Mijn voeten doen pijn. Tijdens het buitenfestijn, dat toch al 2 weken terug was, ben ik op mijn enkel getrapt, waar nog een lelijke schaafplek zit die niet goed heelt. Misschien omdat er aarde in is gekomen, of doordat het telkens schuurt met mijn sokken en schoenen. De plek voelt alsof het weer open is en vormt een irritante pijn tijdens het lopen die stiekem steeds meer toeneemt. Op mijn kleine tenen vormen zich intussen ook blaren, dat ben ik gewend en deze zijn verder niet erg pijnlijk tijdens het lopen.

Met tegenzin trek ik mijn schoenen weer aan en vervolg mijn weg. Ik kom stroef en stram overeind en voel me een bejaarde als ik weer begin te stappen. Na het zitten voelt alles stijf, en lijkt mijn lijf me te waarschuwen: ga nou niet verder! Dit is ver genoeg, nu moet je rusten. Het mentale spel begint nu, weet ik. Boven de 40km is het fysiek uitdagend voor me. Tot die tijd lukt het eigenlijk allemaal wel prima. Boven de 50km vind ik het gewoon niet leuk meer, omdat mijn lichaam er dan genoeg van heeft. Dan begint het mentale spel. Mind over matter. Ik spreek mezelf moed in. Het wordt vanzelf beter als ik begin te wandelen. Ik kan dit.

Vrachelse Heide, Oosterhout, Dorst

Na de turborotonde loop ik Den Hout in, waar ik inmiddels traditiegetrouw een lama op de foto zet voor mijn oudste dochter, die gek is op die beesten. Vervolgens loop ik weer een saai stuk dat ik herken van mijn micro avontuur met mijn dochter in februari. Ik steek weer de snelweg over en pep mezelf op door naar podcasts te luisteren. Ze leiden me in ieder geval een beetje af van de eentonigheid en saaiheid van de plekken waar ik op dat moment loop. Eindelijk loop ik dan de bossen bij Oosterhout en Dorst weer in, over de Vrachelse Heide. Mijn plek op mijn voet brandt en zeurt, ik sleep inmiddels mijn ene voet voor de andere en heb het gevoel dat ik slaapwandel. Ik ben er klaar mee. Al die tijd heb ik geen supermarkt gezien, en ik heb honger! Als ik later zie dat ik 4000kcal heb verbrand die dag, snap ik dat ineens ook beter. Ik voel me zielig en wil naar huis. Het lukt me niet meer goed te genieten van de omgeving, hoewel ik wel dankbaar ben als ik onverhard kan lopen door de bossen, wat een verademing is voor mijn voeten.

Verlossing op 4 wielen

Steef is er al voordat ik de 65km heb aangetikt. Een laatste mentale uitdaging: ‘waarom stap je niet gewoon in, wat maakt dat laatste stukje nou uit?’ verleidt hij me. Nee, dit is de training, anders moet ik volgende keer nóg verder in één keer. Dus rijdt mijn verlossing op 4 wielen weg, uit mijn zicht, en zit er niks anders op dan door te stiefelen tot ik de auto weer tegenkom als ik 65km klok in Dorst. Als een oude oma ga ik uiteindelijk naast mijn man zitten, die ik voor zijn diensten bedank door mijn schoenen uit te trekken en hem te trakteren op een intense zweetvoetengeur. Die man moet wel heel veel van me houden, dat hij dit allemaal voor me over heeft.

Het bericht 65km Door de Biesbosch en Brabant verscheen eerst op Struin Stories.