De volgende ochtend ben ik al ruim voor de wekker wakker, door de kou en de pijn in mijn gewrichten. Om mezelf weer wat warmer en soepel te krijgen doe ik wat yoga van een gedownloade les op mijn telefoon. Thema: overgave, hoe toepasselijk. Ik vertrek en loop een schitterende zonsopkomst tegemoet, waar de zon als een rode bal boven de horizon verschijnt. Het is nog bewolkt en de grijze regenwolken hangen dreigend in de lucht, maar door de zon ontstaat er een dubbele regenboog die fel afsteekt tegen de donkere lucht. Cadeautjes van moeder natuur die me de adem benemen en me vervullen van een dankbaar en gelukzalig gevoel.

Wild en wonderschone natuur

Het eerste stuk van de route leidt door een vrij open vlakte, waar ik al snel een hele groep herten in de verte zie. Het mannetje kijkt me nieuwsgierig aan, met zijn enorme gewei op zijn hoofd, terwijl zijn kudde rustig achter hem staat te grazen. Uiteindelijk besluit de kudde toch maar te vertrekken en weg te rennen. Nog een aantal keer zie ik daarna herten oversteken en wegschieten tussen de bosjes. Het maakt me zo blij om wild te zien, die ik nu dagelijks weer tegenkom. De route draait naar het Oosten en dan krijg ik zicht op het stuwmeer van Cortes de Pallas. Wauw. Dit is ontzagwekkend mooi. Het water is felturkoise en ligt ingeklemd tussen immense rotswanden waar de lokale bevolking graag rotsklimt en wandelt. Het is een schitterende omgeving, met een route die hoog boven het meer loopt en zo een prachtig uitzicht geeft over de omgeving. Ik hoor diverse keren stemmen van boven me, ergens aan de rotswanden, maar kan de klimmers niet ontdekken. De route gaat nog behoorlijk omhoog en omlaag, een laatste stuiptrekking van de route voordat ze haar beloning aan me prijsgaf: het dorpje waar ik mijn zinnen op heb gezet om een rustdag te houden.

Casa Rural

Eindelijk verschijnt ze daar, een klein, schattig dorpje mét hostal. Ik vraag direct om een kamer, maar zie aan het ernstige gezicht van de serveerster dat ze me slecht nieuws gaat brengen: ‘we zitten helemaal vol, sorry’. Ik kijk blijkbaar zo beteuterd dat ze me naar buiten loodst en één van de gasten op het terras vraagt of er ergens anders plek is, in de casa rural die ook in het dorp zit. ‘Een casa rural, dat gaat me flink geld kosten’, schiet er direct door me heen. Ik loop naar de straat, wat niet moeilijk te vinden is, aangezien het dorp amper meer dan 3 straatjes heeft, maar er doet niemand open bij het huis. Ik bel het nummer dat de vriendelijke serveerster me heeft gegeven, en krijg een Spaans sprekende vrouw aan de lijn. Ik leg uit dat ik een kamer nodig heb, waarna zij me uitlegt dat ik bij haar broer langs moet, die in het café van het dorp werkt. Daar moet ik betalen en dan zal ze me de code voor de sleutel sturen.

Ik heb een plek!

Ik wandel weer naar beneden en vraag in mijn duolingo Spaans naar de broer van de vrouw, en leg uit dat ik betaal voor de overnachting. Na wat heen en weer gebel tussen ons drie is de klus geklaard, en heb ik de code van het sleutelkastje. Voor €40 per nacht heb ik een heerlijke, luxe kamer en een fantastische douche. Prima deal! Het enige nadeel is dat er geen raam is of een buiten. Na eindeloos lang douchen en mijn kleren grondig te hebben uitgewassen, voel ik me als herboren. Mijn natte kleding hang ik aan de waslijn door de kamer heen, met de airco flink aan, om het zonder natuurlijke ventilatie zo droog mogelijk te krijgen, en verlaat dan de kamer op zoek naar een menu del dia die ik bij gebrek aan een supermarkt om mezelf te bevoorraden wel moet nemen, om toch voldoende te kunnen eten.

Perzik

Ik heb nog maar weinig contant geld én weinig eten over in mijn tas, wat het een flinke uitdaging maakt om de komende dag goed door te komen. Misschien is het mogelijk via een andere stad of dorp te lopen, om toch eten in te kunnen slaan, of misschien kan ik vragen om doggie bags bij het restaurant en dat meenemen? Het menu van de dag is heerlijk, en ik zit sinds lange tijd echt weer eens vol. De ober, die tevens de broer is van de vrouw die de casa rural runt, is zo lief om het menu voor me uit te schrijven, zodat ik het kan vertalen. Het toetje kan ik niet helemaal lezen, maar ik begrijp dat het iets met perzik is, dus misschien een perzikijsje. Als ik uiteindelijk een hele perzik met een mes op een bord geserveerd krijg moet ik van binnen lachen, dit is dus hoe een toetje in Spanje eruit kan zien. Gewoon een perzik. Maar ik ben allang blij met alle verse producten en voel me helemaal bijkomen.

Opgesloten

De rustdag klinkt altijd leuker dan het in werkelijkheid is. Al snel voel ik me gigantisch opgesloten in de kamer, zeker deze kamer die geen enkel raam of buiten heeft. De vorige kamer had dat trouwens ook al niet. Omdat binnen blijven me verstikt, zoek ik de buitenlucht op. Op het pleintje van de kerk vind ik een bankje in de zon, waar ik lekker mijn boek lees, tot de kerkklokken met een oorverdovend geweld de dienst aankondigden en me noodgedwongen tijdelijk van het plein verjagen. Wat een herrie! De dienst begint rond half 12 en duurt maar een halfuurtje. Slechts een handjevol mensen gaat naar binnen. Na de dienst loopt iedereen linearecta het enige café op het plein op, die de rest van de middag bomvol blijft. In mijn hoofd reken ik uit of ik me een biertje op het terras kan veroorloven, maar ik durf het er niet op te gokken.

Op het terras zie ik allemaal mensen die ik gisteren ook al zag. Het is lastig om me voor te stellen hier te wonen en op te groeien, met slechts een paar mensen waar iedereen elkaar kent. Er is vrijwel niks te doen. Mensen verhuizen van de ene bar naar de enige andere bar onderaan het dorp (bij het hostal), en weer terug. Ondanks dat, zie ik verhoudingsgewijs behoorlijk wat mensen met truien en shirts die Cortes de pallas lijken te promoten. Maar met uitzondering van mijzelf is er geen enkele toerist. Alle gemeentewerkers en vvv-medewerkers hangen daardoor maar een beetje rond bij de terrassen, sigaretten rokend en drinkend. Werkloze brandweerlieden en ambulancemedewerkers slenteren door de enkele straat heen en terug.

The Trail provides

Ik heb geluk. Als ik ’s ochtends toch het dorp afspeur of er misschien ergens een bakker is verstopt, vind ik inderdaad een bakkertje dat geopend is, die ook nog wat houdbare producten heeft. Opgelucht koop ik drie broden, tot enige verontwaardiging van de winkeleigenaresse, en ook nog tonijn, gehaktballetjes in saus, koekjes en melk. In één klap heb ik weer vertrouwen dat mijn reis gaat lukken, en ik niet via Requena om hoef te reizen. ‘The trail provides’ is een bekend gezegde, en niet voor niets: ook nu blijkt deze wandelwijsheid tot waarheid te worden. Ik noem het eerder synchroniciteit. Hoe dan ook, ik kan weer vooruit. Het kost me wel veel meer dan me lief is en heb sterk het gevoel dat ik gigantisch wordt afgezet door de vrouw achter de balie, maar er zijn weinig alternatieven.

Slecht weer op komst

De komende dagen is er veel regen en ook onweer voorspeld. De stormen komen vanuit Amerika en zijn nu Europa ingewaaid, en inmiddels bijna bij mijn locatie aangekomen. Het maakt het weer daardoor ook een stuk koeler dan ik gewend ben van het vorige jaar. Ik merk dat ik het spannend vind om die omstandigheden tegemoet te gaan, van regen en onweer, maar voel nog veel sterker dat dit is wat ik te doen heb. een onderstroom van vertrouwen. Dit hele jaar met alles wat ik nu meemaak voelt als ‘level 2’ van mijn tocht. Fascinerend hoe verschillend de ervaringen zijn, en hoeveel lagen er zitten in het voelen van angst bijvoorbeeld. Er is een groot verschil tussen onzekerheid en je fysiek kwetsbaar voelen. En daartussen zitten nog wel 100 varianten en gradaties.

Level 2

Die middag ga ik lunchen (menu del dia) op het terras bij het hostal, Ik kom de mensen tegen met wie ik gisteren op het terras van de andere bar zat. Waaronder een jonge vrouw met kort, donker haar en een schelle, schreeuwerige lach, donker van het vele roken. Iedere keer komt haar lachsalvo onverwacht en dondert het aan haar tafel, en schrik ik me steeds een ongeluk. Ik erger me, waarom is ze zo luid? Het meisje dat me gisteren te woord stond, serveert me. Ze maakt oogcontact, glimlacht lief, en raakt me steeds even aan op mijn schouder. Oprechte aandacht. Ik ben ontroerd door haar houding, en hoeveel dat doet met me. Ik voel me gewaardeerd en ze stelt me op mijn gemak. Het doet me denken aan mijn ervaring vorig jaar, op de enige rustdag die ik toen nam. De ober daar maakte ook heel vriendelijk contact, raakte me ook af en toe aan. Ik voelde me toen zo verschrikkelijk alleen en eenzaam. Nu ervaar ik veel meer hoe fijn het is om écht contact te maken. Level 2. Vorig jaar ging het om gezien worden  versus onzichtbaarheid, nu veel meer om verbinding en fysiek contact.

Een zoet gemis

Er zit een stelletje voor me, met hun ruggen naar mij toe. Hij komt naast haar zitten en streelt haar schouder en nek, langzaam maar onmiskenbaar. Zij draait zich naar hem toe en zoent hem teder. Als ze later weglopen, schurken ze tegen elkaar, en legt hij zijn handen op haar billen. De liefde straalt er vanaf. Ik mis Steef. Ik mis het om aangeraakt, vastgehouden en geliefkoosd te worden. Ik mis de knuffels met mijn kinderen, maar ook die van mijn vrienden. Ik heb behoefte aan lichamelijk contact. Precies zoals vorig jaar, maar nu is het verlangen minder schrijnend, minder intens. Omdat ik tegelijkertijd voel dat de liefde er al is. Er is geen angst of onzekerheid dat hier iets in ontbreekt of niet klopt, enkel het uitstel en gemis van de liefde. Dit maakt het gemis op een bepaalde manier ook zoet: de wetenschap dat de liefde straks weer beschikbaar is, en dankbaarheid voor wat er in mijn leven aanwezig is. Het voelt rijk, ook al ben ik zo ver weg van mijn geliefden. En toch zou ik deze tocht ook heel graag samen willen doen met anderen. Met Steef, maar ook wel met vrienden. Ik zie het steeds meer zitten om met Jeroen te lopen volgend jaar en begin langzaam aan het idee te wennen.

Het bericht Spanje gr7 dag 19+20 / 48+49 Teresa de Cofrentes -Cortes de Pallas en Rustdag verscheen eerst op Struin Stories.

Ik bedenk me nu dat ik precies op het midden van mijn reis zit. Jeetje, het midden pas, niet te geloven. Wat een rijkdom om hier vier weken te mogen lopen. Deze reis gaat gevoelsmatig wel een stuk sneller dan vorige keer. Dat heeft meerdere oorzaken. Ik weet natuurlijk meer wat ik kan verwachten. Qua wandelen, qua omgeving, qua hoe het lichamelijk voelt, de staat van de paden, de Spanjaarden, de dorpjes, de faciliteiten onderweg. Dus dat is allemaal niet meer zo nieuw.

Misschien is het voornaamste verschil wel mijn mindset. Als ik dat vergelijk met vorig jaar, goh, ik moest toen zoveel van mezelf zeg, jemig. Ik was zo ontzettend met de zweep over mezelf aan het gaan! De thema’s van vorig jaar heb ik niet direct scherp, maar eenzaamheid was er één van, en dat is zo’n verschil met hoe ik dat nu ervaar. Sowieso vind ik in Valencia de mensen een stuk gezelliger. Ze lijken veel nieuwsgieriger en spontaner, ze spreken me gewoon aan, bevragen me over van alles en houden me staande als ik mensen tegemoet loop. De mensen in Valencia laten een soort speelsheid en levendigheid zien, die ik nog niet eerder ben tegengekomen.

Verschillen en geleerde lessen

Natuurlijk sta ik er nu zelf ook meer voor open. Als ik mensen tegenkom, doe ik mijn oordopjes uit en groet de mensen zelf. En hoewel ik dat de vorige keer ook deed, doe ik dat nu veel meer vanuit vertrouwen en de gedachte: ‘misschien wordt het wel een ontmoeting, misschien kan ik even een praatje maken’. Vorig jaar overheerste de overtuiging: ‘oh, ze zien mij niet staan, ze vinden mij een paria’, of: ‘ik ben onzichtbaar’. Daarnaast wilde ik (onbewust) ook heel veel kilometers maken en was ik meer prestatiegericht dan ik door had. En ook competitief, omdat ik mezelf wilde bewijzen.

Nu denk ik: ‘dat heb ik al gedaan, ik hoef dat niet nog een keer te doen. Iedereen weet het al, ik hoef dat niet te herhalen of opnieuw te bewijzen’. Die gedachte neemt heel erg de druk weg. Nog steeds maak ik veel kilometers, maar als ik veel kilometers maak, dan heeft dat nu vaak een praktische afweging. Bijvoorbeeld omdat hier best wat stukken zitten zonder dorpjes, en dus zonder water, of eten. Dat vraagt een goede voorbereiding, zoals vooral voldoende water meenemen, maar er ook niet te lang over doen. Want hoe langer ik erover doe, hoe meer water ik nodig heb.

Verschillende soorten angst

Tegelijkertijd, wat wel maf is, is dat ik vorig jaar het wildkamperen echt heel fijn vond. Ik voelde me zó op mijn gemak in de natuur, helemaal veilig. Terwijl er toen trouwens meer wild was om me heen, zoals gemzen, herten, reeën en steenbokken. Nu heb ik nog maar weinig wild gezien. Dit jaar vind ik het wildkamperen ineens een stuk spannender, sinds het bezoek van die zwijnen. Het is de angst van kwetsbaarheid, van het mogelijke gevaar voor lichamelijk letsel. Dat is totaal nieuw en een heel primair gevoel van angst, gerelateerd aan mijn overlevingsinstinct.

Handelen vanuit intrinsieke motivatie

Dan is er nog een verschil. Dit jaar doe ik vrijwel iedere ochtend 20 tot 30 minuten yoga, maar schiet het mediteren er juist vaker bij in, terwijl ik dat vorige etappe dagelijks deed. Ik merk dat ik een beetje zoekende ben hierin, omdat ik me afvraag: wanneer doe ik het nou voor mezelf, en wanneer is het vanuit een idee ‘het moet zo’, ‘het hoort zo’, of: ‘het is goed voor je’. De laatste tijd heb ik vaker dan ik zou willen het idee dat die laatste argumenten meestal de drijfveren zijn, en ik denk niet dat dat de bedoeling is. Daarom heb ik mezelf de vrijheid gegund om het te laten, om het gewoon te doen zoals het komt. En komt het niet, dan komt het niet, dan komt het daarna wel weer.

Mediteren brengt me veel, zoals het beseffen dat het heel belangrijk is om keuzes te maken voor jezelf en dus niet vanuit de verwachtingen van anderen. Ik moet daar voor mezelf een nieuwe modus in vinden en mezelf daartoe opnieuw verhouden. Ik wil het mediteren meer ondersteunend aan andere zaken maken, in plaats van dat meditatie beoefenen een doel op zich wordt. Als ik zo lang in de natuur ben, is dat al een meditatie op zich. Het is zo enorm verstillend, verwerkend, vertragend, verwonderend. Ja, dat doet al zo ontzettend veel, dat het mediteren ook minder noodzakelijk voelt hier. Daardoor ervaar ik dat ik naast mediteren ook andere manieren heb ontdekt, zoals schrijven, de natuur in trekken, en yoga, die ontzettend bijdragen aan mijn eigen ontwikkeling en het bevorderen van bewustzijn. Het is tenslotte niet één weg die naar Rome leidt.

Op weg naar Bocairent

Ik heb echt zo lekker geslapen vannacht! Het verrast me hoe fit en goed ik me voel na een nacht doorslapen, hoewel ik wel even wakker werd door de regen, tussen twee en drie uur ongeveer, maar dat was eigenlijk heel gezellig. Daarna heb ik weer verder geslapen tot een uur of acht. Toen werd ik wakker met brandende heupen en drukplekken, wat vaak gebeurt als ik lang in één positie heb gelegen. Maar het was het waard.

Gisteren was het een waanzinnige dag, met zulke prachtige natuur, en vandaag heb ik een heerlijke, korte wandeldag in het vooruitzicht. Ik kan rustig aan doen, ik hoef alleen maar naar Bocairent, dat zo’n 11km verderop ligt. Daar heb ik mijn zinnen gezet op een mini camping, waar ik de rest van de dag de tijd kan nemen om mijn kleding te wassen, inkopen te doen en lekker te luieren. Als alles voorspoedig verloopt, heb ik daar de middag om m’n dingetjes te doen en me voor te bereiden op de komende dagen. Na Bocairent wordt het weer wildkamperen voor een aantal nachten, waarbij ik vermoedelijk ook geen dorpen tegenkom. Vandaag is dus een halve rustdag die ik goed ga benutten om orde op zaken te stellen en zoveel mogelijk schoon te krijgen en lekker een beetje te chillen. Bocairent is een middeleeuws dorpje boven op een heuvel, en schitterend gelegen. Het stikt er van de kriskras straatjes, trappetjes, balkonnetjes en uitzichtplekken. Zeker de moeite waard om te bezoeken.

Eeuwenoude olijfboom

Het is nog even afwachten wat het weer doet, want er is regen en onweer voorspeld. Ik zie inderdaad grijze wolken, maar de zon schijnt ook, dus het kan alle kanten op. Na de wandeltocht van gisteren is het indrukwekkend hoe mijn lichaam zich zo razendsnel aanpast aan de omstandigheden en blijkbaar alweer grotendeels is hersteld. Op mijn linkervoet bij mijn kleine teentjes, heb ik sinds een week een paar blaren die op die plekken blijven terugkomen. Normaal gesproken loop ik vrijwel nooit blaren. Deze reis dus wel, misschien toch door de andere schoenen. Maar ze zijn niet heel pijnlijk, en ze hinderen me niet tijdens het lopen, gelukkig. Wel voel ik wat extra spierpijn aan de voorkant van mijn bovenbenen, vermoedelijk van het gecontroleerd neerzetten van mijn voeten tijdens de afdalingen. Voor de rest voel ik me eigenlijk wel weer prima, ik heb zin in deze dag en geniet van de eekhoorntjes om me heen.

Omdat ik weet dat ik maar weinig kilometers hoef, vertraag ik bewust mijn tempo. Onderweg kom ik langs een eeuwenoude olijfboom, die naast een oud klooster staat. De boom is zo oud, dat hij is gespleten, en wordt ondersteund door gemetselde muurtjes, alsof hij op krukken steunt. Een bordje waarschuwt dat deze boom niet mag worden aangeraakt, vanwege de kwetsbare gezondheid en de lage weerstand, waardoor hij snel ziektes kan oplopen. Daarmee krijgt de ouderdom bijna iets menselijks. Ik verwonder me over de plek waar deze oude reus staat. Er is op zijn aanwezigheid niets interessants op te merken. Wat heeft deze boom allemaal gezien? De boom als enige constante in het steeds veranderende landschap.

Villa Carmen

Eerder dan ik verwacht kom ik aan bij Villa Carmen. De eigenaars blijken twee Nederlanders te zijn, en ook op hun terrein zie ik Nederlandse nummerborden. Het is maf om ineens weer op mijn moedertaal terug te kunnen vallen. Helaas blijkt er geen plek meer op de camping, maar gelukkig is het stel zo vriendelijk me op hun privé gazon te laten kamperen. Dat is een geluk bij een ongeluk! Op het terrein is een luxe badkamer en overdekt keukentje én overdekte zithoek. Er is zelfs een zwembad, maar er is onweer en regen op komst, dus sla ik de duik over.

Als ik mijn kleding uitgewassen aan de lijn hang, loop ik tevreden en schoon gewassen naar Boicarent, een schittend middeleeuws dorp op de tegenoverliggende heuvel. Hier zoek ik een terras op en doe ik inkopen voor de komende dagen. Ik hang op mijn gemak de toerist uit, genietend van het lichte gevoel om zonder tas te lopen. Alsof de zwaartekracht minder aanwezig is. Hoewel, als ik de trappetjes en steile paadjes omhoog loop het dorp in, word ik toch weer aan zijn aanwezigheid herinnerd.

Als ik terug naar de camping loop, begint het te regenen. Net op tijd haal ik de was van mijn lijntje en schuil ik voor de druppels in het zithoekje onder het afdakje. Vrijwel direct daarna barst het onweer los. Wat een luxe om dan droog te kunnen zitten! Wat een luxe om überhaupt op een relaxte stoel te kunnen zitten. De bui houdt een poosje aan en koelt de omgeving behoorlijk af. Ze laat die kenmerkende prikkelende geur achter van een zomerbui.

Tijd voor verbinding

Al snel breekt de zon weer door, en koester ik me in haar warmte in een stoel aan het zwembad, terwijl ik mijn boek lees. Rond een uur of 17u krijg ik trek en besluit ik te gaan eten. Inmiddels zijn er twee andere Nederlanders, Alicia en Hans, onder de overkapping gaan zitten, en algauw raken we in gesprek. Het stel blijkt net een jaar verkering te hebben, en nog in de prille fase van wederzijds aftasten te zitten. Beiden hebben een langdurige relatie achter de rug, en zijn zoekende om opnieuw vorm te geven aan hun leven. Hans is digital nomad en reist nu al een aantal maanden met zijn campertje door Europa, Alicia is naar hem toe gevlogen om samen hun vakantie hier in Spanje door te brengen.

Wat is dat toch altijd bijzonder met dit soort ontmoetingen: vaak sla je de hele fase van koetjes en kalfjes over, en duik je direct de diepte in, over onderwerpen die er écht toe doen. Misschien komt het door mijn intentie, ‘openstaan voor ontmoetingen’, misschien komt het door de tocht zelf, waardoor ik veel beter in verbinding sta met mijzelf en de omgeving, en daardoor simpelweg meer ruimte en aandacht heb om de ander echt te horen. Hoe dan ook, ik geniet van de mooie gesprekken die we voeren, over relaties, en het geheim van goede relaties, het belang om jongeren voor te bereiden op de toekomst, hoe je achter je passie kunt komen en hier meer naar kan leven, over spiritualiteit, over mijn tocht en ervaringen daarbij, over de maatschappij met hun snelle oordelen en de rol van spiritualiteit om daarin een verzachting te brengen.

We kletsen honderduit, en het loopt al tegen 21u als Hans en Alicia toch écht zoveel trek krijgen dat ze verkassen naar hun campertje om wat te eten. Na hun vertrek blijf ik zinderend van de energie die deze ontmoeting geeft achter, en geniet nog na. Door mijn ervaringen van afgelopen dagen te delen, besef ik des te meer hoe bijzonder het is om dit te kunnen doen, en hoe dankbaar ik me voel dat het mogelijk is. Dat ik gesteund word door Steef om deze dromen te volgen. De rest van de avond gebruik ik om me voor te bereiden op de dagen die voor me liggen en wachten tot mijn powerbanks voldoende opgeladen zijn. Opnieuw slaap ik heerlijk, waarschijnlijk door het zachte, vlakke gazon waar ik mijn tentje mocht neerzetten.

Het bericht Spanje gr7 dag 15 / 44 camping Mariola – Bocairent verscheen eerst op Struin Stories.

Rond middernacht zwelt de wind aan, die als enorme golven over het land rolt. Ik hoorde de vlagen al aankomen: zich in kracht opbouwend, hoger tegen de helling, om vervolgens met een donderend geraas naar beneden te rollen, als een lawine die in kracht toeneemt, en uiteindelijk over en tegen mijn tentje beukt. Iedere keer schrik ik zo erg van de klap, en ben ik bang dat de woeste wind mijn stokken als twijgjes zal breken. Ik wist wat het risico was om mijn tent zo bloot te stellen aan de elementen, en nu betaal ik de prijs. Ongenadig word ik afgeranseld door de wind, die mijn tentje keer na keer probeert kapot te beuken. Ik overweeg mijn opties. Zo te horen blijft de wind in zijn kracht redelijk constant, er was geen sprake van een storm. Het is slechts het lege, kale landschap waar wind en erosie vrij spel hebben en door niks gehinderd worden, en het landschap hier langzaam maar zeker helemaal uithollen. In Slovenië heeft mijn tentje ook de nodige onweersbuien doorstaan met heel harde windvlagen. En als ik nu ga opbreken, wat dan? Het opbreken zal op zichzelf al lastig zijn. Maar als ik zo vroeg al ga lopen, kom ik in el Pinoso aan als alles nog dicht is. Nee, daar heb ik niks aan. Ik besluit mijn tijd uit te zitten en te wachten tot de ochtend. Niet slapen, maar wel soezen en rusten. Ik voel mijn benen nu al verbeteren, zelfs zonder slaap.

Tijd voor ontbijt

De windvlagen houden aan tot een uur of half 7, waarna ik besluit op te staan en op te breken. Tegen mijn zin in, want ik ben nog zo moe! Omdat de wind nog zo krachtig is, besluit ik pas later op de ochtend ergens te eten, als ik meer beschutting vind. Dat laat nog lang op zich wachten, de wind houdt de hele dag aan. Tegen een soort dijkje, met mijn tas als gedeeltelijke beschutting, kook ik later wat water voor de havermout en mijn koffie. Ondertussen komt de zon op en zet ik mijn tocht voort, met oordopjes en de top2000 in. Ik zing hard mee met de bekende nummers, een voordeel van lege trails en eenzame paden.

De grens tussen Murcia en Valencia

Een poos later pauzeer ik nogmaals om mijn brood te eten. Daarna is het nog een uurtje lopen tot el Pinoso, waarbij ik opnieuw een mijlpaal passeer: de grens tussen Murcia en Valencia! Ik laat Murcia achter me, en ga de derde provincie in Spanje in, zo tof! En spannend, want ik heb begrepen en gezien dat Valencia heel dunbevolkt is en stukken heeft op de gr7 waarbij ik dagen zonder dorpen zal lopen. Dat vraagt de nodige voorbereiding en goede planning.

El Pinoso

El Pinoso is groter dan ik dacht. Ik boek een kamer voor €36, een zeer basic kamer zonder raam of uitzicht, maar gelukkig met bedden die lang genoeg zijn voor mijn vermoeide lijf. Ik neem een douche, was mijn kleren en duik mijn bed in. Na deze siësta zoek ik de zon weer op om even te schrijven op een terras en te genieten van een van de bekende wijntjes uit deze streek (Bodega) en te chillen. Dit is genieten zo! Er zit een normale supermarkt met voldoende verse producten, wat voor een hiker héél fijn is. Er zitten ook een paar barretjes, waar ik er één van kies om lekker van de zon te genieten, van de wijn en de tijd neem om te schrijven.

Nederlandse enclave

Als ik hier zit, hoor ik ineens Nederlanders achter me. Een Nederlands stel. Ze zitten ook overal. Als er kort daarna nog een Nederlands stel aanschuift, krijgen deze stellen elkaar al gauw in de gaten, en schuiven gezellig aan. Ik ben onbedoeld toehoorder van al hun gesprekken. Het blijkt hier een populaire bestemming om naartoe te emigreren voor Nederlanders. Het ene stel is net hierheen verhuisd, het andere stel is momenteel aan het zoeken in de regio. Ze wisselen hun ervaringen en tips uit. het voelt maf om ineens in zo’n gehucht in een Nederlandse enclave te zijn. Toch kan ik het me heel goed voorstellen dat mensen overwinteren in dit zonnige zuiden. De zon op je huid en het buitenleven maken zoveel verschil voor je hele stemming en gemoed. Ik heb in toenemende mate last van winterdepressies, en het maakt veel verschil als ik deze maand hier in Spanje loop en op die manier nog zonuren maak. Een soort preventieve antidepressiva aan het begin van de winter.

Rustdag

Een rustdag. Dat komt neer op zoveel mogelijk kleding wassen, alle apparaten maximaal opladen, mijn rugzak opnieuw inpakken en herorganiseren, overtollige dingen eruit halen en weggooien, mijn slaapzak luchten, extra lang yoga doen, uitslapen, weinig stappen maken, mijn knieën veelvuldig insmeren met gewrichtsgel, heel veel gebruik maken van wifi door muziek, yoga en documentaires te downloaden, foto’s te uploaden, etc. Ik ga af en toe naar buiten, om op een bankje in de zon mijn lunch te eten. Ik slenter door de straatjes van het stille dorp, bekijk op mijn gemak langslopende schoolkinderen en breng veel tijd lezend door. Ook kijk ik wat documentaires nu ik gebruik kan maken van wifi en stroom.

De laatste voorbereidingen

Verder werk ik de planning en voorbereiding voor de komende dagen goed uit. Ik bekijk waar de waterpunten op de route liggen, wat optionele kampeerplekken lijken te zijn op basis van de omgeving en landschapselementen, en waar ik kan herbevoorraden. Dat laatste vind ik veruit het spannendst. Vanaf Bocairent ga ik echt van de radar, met zeker weten één waterpunt, en daarna 70km zonder zekerheid van water. Dat is midden in de wildernis, waarschijnlijk zonder bereik en met héél veel hoogtemeters. Ik zal mijn adventure food moeten aanspreken en verder leven op havermout en wraps. Vanavond eet ik nog lekker een verse salade en yoghurt, om de nodige vitamines en mineralen binnen te krijgen. Daarna ga ik vroeg naar bed, om ook vroeg op te kunnen staan. Ik heb nu alweer zin om op pad te gaan! Wat ik kan, heb ik voorbereid. In Elda doe ik misschien nog een hostal, daarna wordt het voorlopig kamperen. Een spannende week ga ik tegemoet!

Het bericht Spanje gr7 dag 10+11 / 39+40 Venta Roman – el Pinoso verscheen eerst op Struin Stories.

Ik slaap vrijwel direct zodra ik ga liggen en droom dat mijn moeder een grote, zware, warme jas voor me heeft gekocht voor mijn tocht. Ik sla de jas af, het is te groot en te zwaar, ik kan het niet meenemen, het past niet in mijn tas. Ook is er veel verwerking van de afgelopen dagen, en heb ik allerlei oordelen over mezelf ten aanzien van mijn beslissing om een rustdag in te lassen.
Tijdens het mediteren besef ik me in één keer dat ik mijn eigen bodem in de lege emmer heb gecreëerd, en daarmee allerlei verwachtingen aan mezelf heb gesteld waarop ik mezelf nu vastpin. Mijn intentie was om deze reis vanuit ultieme vrijheid te gaan lopen. Lopen tot ik geen zin meer heb, en dan mijn tent opzetten. Zonder verder doel qua afstand, plek, kilometers, etc. Maar doordat hier van tevoren toch regelmatig vragen over kwamen (’hoeveel ga je dan lopen, tot hoe ver hoop je te komen, wat loop je dan ongeveer per dag’, etc.) ben ik zelf meer gaan nadenken en rekenen hierover, en heb ik uitspraken gedaan, waarmee ik onbedoeld voor mezelf en anderen bepaalde verwachtingen heb geschept, waar ik mijzelf nu onbewust aan blijf vasthouden. Ik merk nu heel sterk dat ik het een volgende keer anders wil aanpakken. Ik wil immers die vrijheid ervaren, en die ervaar ik vooral zonder haast, doelen of streven. Maar ook zonder het gevoel te krijgen om verantwoording af te moeten leggen. Dus, een volgende keer spreek ik niks meer af qua afstanden, kilometers, of andere ijkpunten waaraan ik mezelf onbedoeld kan vastketenen.
Als ik pauzeer op een fijne, mooie plek en denk ‘wauw hier zou ik wel willen blijven’ dan doe ik dat nooit. Om tal van redenen, maar vooral, zie ik nu in, omdat ik heb uitgesproken rond de 800km te gaan lopen, en zo’n 25 tot 35km per dag. Rustdagen kwamen in dat rekensommetje niet voor. Oftewel, ik moet presteren om mijn belofte en verwachtingen waar te maken, iets waar ik juist mee wilde breken. Ik wil juist weg van het prestatiegerichte handelen, dat al zo’n groot deel van mijn leven heeft ingekleurd. In mijn naïviteit dacht ik mijn vrijheid op te zoeken, maar de werkelijkheid is, dat ik mezelf gewoon in een ander gareel en verwachtingspatroon heb gestopt, wat een giller! Met allerlei onderliggende overtuigingen als brandstof: ‘dit moet ik kunnen, gewoon doorzetten, ik ben toch fit, kom op, ik ben militair, dit wilde ik toch, ik ben toch niet zwak’, etc.

Patronen herkennen en doorbreken

Ik herken hierin dezelfde patronen als tijdens de sesshin (zen meditatie retraite), waarin ik mezelf nog zo had voorgenomen om te onthaasten. Er speelt echter nog meer mee: die 4 weken weg voelen als een heel kostbaar goed, en die tijd moet ik natuurlijk wel nuttig besteden, dan ga ik natuurlijk niet zitten lanterfanten of maar een paar kilometer per dag lopen. ‘Dat kan ik echt niet maken tegenover de kinderen en Steef. Tijd is kostbaar, die moet ik nuttig besteden’. Dit zijn onderliggende aandrijvingen die me beletten om de tijd te nemen, langer of vaker te pauzeren of kortere dagen te maken. Grotendeels vanuit mijzelf, maar ook, besef ik steeds meer, vanuit de omgeving.

In de aanloop naar de reis toe kreeg ik te maken met allerlei reacties en merkte ik dat mijn idee om als vrouw en moeder zo’n tijd van huis te gaan voor een solotocht, toch behoorlijk taboedoorbrekend is. Veel reacties lagen in de trant van: ‘jeetje, en je kinderen dan? Vind je man dat wel goed? Wat een ontzettend lieve man heb je dan dat hij dit voor je over heeft. Goh, vier weken is wel echt heel lang zeg, vinden de kinderen dat niet erg?’.

Taboedoorbrekend

Het klassieke rolpatroon dat de vrouw thuis voor de kinderen zorgt en de man werkt is duidelijk nog aanwezig. Onbedoeld had ik het gevoel dat ik mijzelf keer op keer moest verdedigen, waar ik vaak niet eens goed uit kwam. ‘Nee, ik zit niet in een crisis, en nee, het is niet strikt noodzakelijk om nu weg te gaan. Ja klopt, het is heel lang en ik ga de kinderen gigantisch missen en zij zullen het vast ook moeilijk hebben, maar ik ga toch’. Hoe kun je een innerlijke drijfveer voor zoiets als een solotocht uitleggen of verantwoorden? En moet dat überhaupt wel?

Natuurlijk heb ik zelf ook gestoeid met die vragen en me hier ook behoorlijk rot over gevoeld. En schuldig, bij voorbaat al. Wat voor een moeder ben ik, dat ik ze ‘in de steek laat’, alsof ze me niet interesseren, niet belangrijk voor me zijn. Maar inmiddels kijk ik daar genuanceerder naar. Ik heb gedaan wat ik kon bedenken om mijn afwezigheid zoveel mogelijk te compenseren. Vooruit koken en de vriezer volstoppen met maaltijden, zorgen dat dat er een structuur was in de taken voor iedereen, regel- en uitzoekzaken zoveel mogelijk afhandelen voor mijn vertrek, etc. Ik zie nu ook de andere kant van het gegeven: ik geef mijn kinderen het voorbeeld dat ze altijd hun dromen mogen volgen, en daar tijd en ruimte voor mogen innemen. Dat het belangrijk is om jezelf serieus te nemen en aandacht te besteden aan zingeving en het buitenleven, een avontuurlijke mindset. Ik geef ze juist door mijn afwezigheid ook het vertrouwen in ze dat ze dit aankunnen, en dit is inderdaad wat ik ook terug hoorde na de reis. De eerste reacties van anderen bleken vaak eenzijdig, terwijl de werkelijkheid zoveel genuanceerder is.

‘Ga je alleen op reis? Waarom zou je dat alleen willen doen?’

Het klopt, ik ga alleen, heel bewust alleen. Om diverse redenen, maar de belangrijkste omdat ik wil ervaren hoe dat is, wat er dan gebeurt. Wat ik te leren en te ontdekken heb als ik alleen ga. Omdat ik de tocht ook maak gericht op persoonlijke ontwikkeling, zoek ik het juist op om me af te zonderen, omdat ik vermoed dat ik op die manier zaken zichtbaar ga krijgen die anders verborgen zullen blijven. Als ik alleen ben, is er namelijk geen ontsnappingsmogelijkheid, geen afleiding of vermijding mogelijk. Ik kan me niet achter een ander verschuilen, geen steun zoeken, de ander het niet voor me laten opknappen. Ik moet het zelf ondervinden en ontdekken. Ik wil tot in het diepste van mijn wezen voelen dat ik het ben die deze tocht doet, en dat ik het kan.

‘Is dat niet ontzettend saai, en ben je niet bang dat je je gaat vervelen?’

Voor verveling ben ik niet bang. In het dagelijks leven kom ik tijd tekort om toe te komen aan alles wat ik graag wil doen in mijn eigen tijd. Schrijven, lezen, podcasts of muziek luisteren, wandelen, in de natuur zijn, de rust en tijd hebben om helderheid te krijgen, zaken te verwerken en gewoon simpelweg te zijn. Ik kan me niet herinneren dat ik me ooit verveelde, zelfs als kind niet. Ik had altijd keuzestress. Als 8-jarige had ik een schrift gemaakt met op elke regel een activiteit om te doen. Het schrift was bijna vol met alle activiteiten die ik kon bedenken. Maar het kiezen was altijd een crime, want er was zóveel dat ik kon doen, dat ik onmogelijk kon weten of mijn keuze dan de juiste zou zijn. Ik wijt het maar aan mijn sterrenbeeld, weegschaal, met het eeuwige dilemma van het maken van keuzes. In mijn tocht kan ik de tijd nemen voor mijn favoriete activiteiten, dat is juist een element waar ik enorm naar uitkijk.

‘Dat is toch gevaarlijk als vrouw alleen?’

Deze opmerking krijg ik vaker te horen. Vooral van mannen, die maken zich blijkbaar toch zorgen hierom. En eerlijk gezegd had ik verwacht dat ik het alleen op pad zijn, en met name het wildkamperen inderdaad eng zou vinden. Natuurlijk voelt het heel spannend om alles alleen te doen, maar dat gevoel van spanning zit hem bij mij meer in het gevoel van onzekerheid en de angst om een bus te missen of een boete te krijgen voor wildkamperen. Ik heb me tijdens de tocht nog geen enkel moment onveilig gevoeld. In de natuur ervaar ik een totale leegte, ik ben helemaal op mezelf, kom vrijwel nooit iemand tegen onderweg. Dus ook geen potentiële vrouwenverkrachters of seriemoordenaars.

Op een doordeweekse avond in de randstad voel ik me bij wijze van spreken vele malen onveiliger. De enige momenten dat ik me weleens kwetsbaar voel, zijn als ik een spannende bergpas heb, of bijvoorbeeld een uitglijder maak. Het besef dat ik kan vallen, me kan blesseren of een been kan breken voelt dan even griezelig. Maar dat gevoel heb ik net zo goed als ik niet alleen ben: het is voor mij ook een functioneel gevoel om scherp en alert te blijven, om valpartijen en ongelukken te voorkomen.

Misschien helpt het ook dat ik door de jaren heen fysiek ook veel zelfvertrouwen heb ontwikkeld in het sporten en bij defensie. In mijn militaire opleidingen en binnen NatuurlijkSportief, een sportconcept waarin fysiek contact niet uit de weg wordt gegaan, heb ik geleerd mijn mannetje te staan, van me af te bijten, sterk te worden en fysiek te reageren op situaties. Zo grapte een vriend eens dat hij bijna medelijden had met de potentiële aanrander die mij zou treffen, toen hij zag hoe ik in een ‘struggle’ een medesporter op zijn plek zette. Al die ervaringen neem ik mee in mijn rugzak, en geven me de moed om situaties aan te gaan, niet uit de weg te gaan. Bovendien wil ik juist graag leren en ervaren dat ik tot deze dingen in staat ben, mijn grenzen opzoeken en verleggen. Ik wéét dat we vaak veel meer kunnen dan we denken, en dat al die belemmerende gedachtes over onszelf ons potentieel in de weg staan.

‘Maar waarom zou je dit nu doen? Die tijd kun je toch veel beter besteden aan…’.

Het uitspreken van wat ik graag wil doen leidt tot veel leuke reacties, waarbij mensen het bijzonder en stoer vinden, of zelf ook wel zoiets zouden willen doen. Maar ik krijg ook kritische reacties, van mensen die het nut niet inzien van mijn onderneming en goedbedoeld suggesties geven om mijn tijd beter te besteden. Aan het ondernemen, werken, verbouwen, of wat dan ook. Vier weken alleen op pad, klinkt in die gevallen vooral als een dure, nutteloze tijdsbesteding waarin je ook geld zou kunnen verdienen. Het is lastig om dan het gesprek te voeren zonder de neiging de ander te moeten overtuigen. Ik houd het dan maar bij mezelf, door te herhalen dat het iets is dat ik heel graag wil doen, ongeacht wat anderen daarvan vinden.

‘Waar ben je dan precies naar op zoek?’ Of: ‘ik hoop dat je vind wat je zoekt’.

Ik krijg wel vaker te horen dat ik zoekende ben. Nog niet zo heel lang geleden kwam ik ergens tegen dat de zoekende geest de gelukkige geest was. Het zoeken zelf is voor mij het antwoord. Het loopt parallel aan het wandelen als metafoor voor het leven: ik ervaar voldoening door het onderweg zijn, in het lopen zelf. De bestemming doet er in feite niet toe. Ik hoop zelfs dat ik mijn bestemming nooit bereik, zodat ik altijd onderweg kan zijn. In mijn leven zal er ook niet een punt zijn waarop ik zeg ‘zo, nu ben ik er, nu ben ik klaar’. Het leven gaat door, het is constant in beweging, in verandering. Het is een continue dans om me te blijven aanpassen aan de veranderende omstandigheden, intern en extern. Maar hoe kan ik dat duidelijk maken als mensen dat niet zo ervaren? Het is voor mij niet in woorden te vatten.

Tijdens het langer onderweg zijn, ontstaat er bijna een verslavend gevoel, een hunkering naar verder lopen, iedere dag weer. Zelfs als ik geen zin heb, is er een onderstroom die sterker is dan dat, die tijdelijke tegenzin overstijgt en uiteindelijk letterlijk voorbijloopt. En natuurlijk, door in beweging te zijn, zet ik ook andere processen in mezelf in beweging. De verwerking van allerlei zaken, de nieuwe inzichten, creatieve ideeën, uitgedaagd worden op allerlei manieren… het zorgt ervoor dat ik mijn leven nu weer anders beleef, het geeft soms antwoorden, soms meer vragen. Het geeft in ieder geval altijd precies wat ik zoek, ook al wist ik dat niet eens van tevoren.

16-10-2023 16.55

Na alle avonturen in de braamstruiken en andere stekels en prikkelplanten, vraag ik me af of er ook een symbolische betekenis voor zou zijn. De doorns zijn vaak symbool voor de ene kant van het dualisme: geen roos zonder doorns. Maar ook voor koppigheid. Terugkijkend op de afgelopen dagen is dat misschien wel een mooie metafoor: was ik te koppig om in te zien dat ik moest vertragen, dat ik dit in feite mezelf aandeed?

In het mediteren kwam ook de vraag op met betrekking tot het opheffen van lijden. Het opheffen van lijden is immers het doorbreken van bepaalde gedachtes over een situatie. Het vrede hebben met welke situatie dan ook. Daar kan ik een heel eind in meegaan. Het maakt immers veel verschil hoe je ergens over denkt: in rampscenario’s of vanuit vertrouwen, bijvoorbeeld. Maar hoe zit dat met het ervaren van fysieke pijn? Hoe kom je dan los van je gedachtes daarover? We zijn toch, juist op die momenten, zo sterk geïdentificeerd met ons lichaam, dat het op die momenten onmogelijk voelt om los te komen van de pijnsensaties en alle bijbehorende gedachtes. Het voelt als een next level oefening om in vrede te kunnen zijn en blijven in zulke situaties.

Avonturier light

De dag vliegt voorbij. Ik rust uit, doe boodschappen, kijk een college terug, was mijn kleding, klop mijn spullen uit om ze te ontdoen van alle takjes, blaadjes en andere souvenirs van mijn gevecht met het pad van gisteren, ruim mijn spullen op neem de tijd om te lezen en schrijven. Mijn lijf komt echt bij, merk ik. Het is een verstandige keuze om een rustdag te nemen. Nu zit ik even in het café om nog wat te schrijven, voordat ik straks vroeg ga slapen om morgen vroeg op pad te kunnen. Ik kijk er nu wel weer naar uit, ook omdat ik al 2 plekken op de route heb gevonden op een gunstige afstand, waar ik waarschijnlijk prima kan wildkamperen. Dat geeft rust. Ik heb er zelfs weer zin in!

Ik kijk nu naar andere avonturiers met gemengde gevoelens. Ergens hanteer ik onzichtbare standaarden voor mezelf. Deze reis heeft veel licht geworpen op dingen. Avontuur? Ja graag, maar wel binnen bepaalde grenzen. Ik heb ook behoefte aan een balans met enige comfort merk ik. Een soort avonturier light. En misschien is dat juist wel weer een kracht om anderen aan te spreken en te inspireren.

Zonder tijdsdruk, in de natuur

Wandelen, zo ontdekte ik al eerder, vind ik heerlijk zonder tijdsdruk. Buiten zijn en in de natuur zijn, dat is misschien nog wel de allerbelangrijkste pijler van dit alles. Want dat is onveranderd gebleven: ik voel me het allerfijnst en gelukkigst als ik buiten ben, in de natuur. En dat hoeft geen wild, avontuurlijk karakter te hebben, maar kan net zo goed statisch zijn, op een vaste plek. Zoals buiten lezen, rond een kampvuurtje zitten, buiten koken, goeie gesprekken voeren in de buitenlucht, luieren in de zon. Maar wel in een omgeving, in de natuur, die uitnodigt tot rust, ruimte en verbinding.

Contact en verbinding

Want ja, dat is het andere element waar ik achter ben gekomen: ik mis op den duur contact, verbinding. Gisteren was er een lieve ober, steeds als ik iets vroeg, raakte hij me even vaderlijk bij mijn schouder aan en wierp me een warme blik, met vriendelijke ogen, zoals die van een trouwe labrador. Jeetje, wat raakte me dat! Ik schrok er bijna van hoeveel me dat deed. Hij had oog voor me, hij zag me echt. Het doet me beseffen hoeveel een glimlach, een woordje, een aanraking of gebaar voor een ander kan betekenen.

Hier, op mijn solotocht, zoek ik zelf steeds het contact op, door in dorpen iedereen die ik zie (dat zijn er niet zoveel) te groeten en een glimlach te schenken, door even oogcontact te maken. Ik wil dat meenemen naar Nederland. Niet als hunkering vanuit mezelf, maar als gift naar de ander. Om de ander compassievol tegemoet te treden. Ik neem me voor om meer tijd te maken voor dat praatje of korte moment van aandacht voor de ander. Het is waar dat je iets pas echt begrijpt als je het zelf hebt ervaren. Verbinding is dus belangrijk voor me. Zien en gezien worden, op zielsniveau. Gekend worden.

3 weken, 600km

Ik ben nu precies 3 weken aan het lopen en het voelt alsof ik al een eeuwigheid weg ben. In deze 3 weken heb ik meer dan 600km gelopen en heb ik het landschap onder mijn voeten zien veranderen, een prachtig gegeven. Lopend, en zeker met een rugzak, ga ik toch echt niet zo hard, maar desondanks toont elke dag zijn eigen karakter. Nu, met de Sierra Nevada achter me, ga ik morgen richting de Sierra de Baza, waar ik opnieuw boven de 2000m zal klimmen.

Het bericht Spanje gr7 dag 23 Rustdag verscheen eerst op Struin Stories.

Vandaag ga ik de pas van de Sierra Nevada over, waar ik op 2050m hoogte zal komen, om daarna weer 1000m te dalen tot een dorp met een hostal, ook direct het enige dorp op de route. Na het opstaan mediteer ik direct. Gisteren heb ik dat niet gedaan, en misschien had ik daarom wel zo’n slecht humeur. Mediteren helpt me om gelijkmoediger te blijven en opgewekter door de dag heen. Het houdt me veerkrachtiger, wat ik vooral merk op dagen dat ik niet heb gemediteerd.

Een onwelkome aanvaring

Ik geniet van het beginnende ochtendlicht en de vroege vogels die de dag inluiden. Als ik in het toiletgebouw na het tanden poetsen mijn laatste spullen inpak, staat er ineens een man voor me, die op agressieve wijze naar me begint te gebaren met een gezicht van ‘wtf flik je me nou!‘. Ik ken de hele man niet, maar heb direct een donkerbruin vermoeden dat dit de campingeigenaar is, en dat hij op zijn zachtst gezegd not amused is om mij hier aan te treffen. Geen goedemorgen of ander vriendelijk woord. Ik gebaar terug dat ik hem niet begrijp, mijn schouders ophalend en armen opzij. Dit werkt blijkbaar als olie op het vuur, want de man ontploft terplekke en gaat direct uit zijn dak gaat tegen me. Wild gebarend en schreeuwend verwijt hij me dat ik op zijn camping slaap zonder me aan te melden, of het soms niet duidelijk is dat ik had moeten bellen, dat hij me nu hier aantreft als een dief in de nacht, etc. Elke zin die ik begin, dat ik echt wel had willen bellen, of dat ik nu naar de receptie ging, een uitleg waarom ik gisteren niet ben langsgegaan, wordt afgekapt en weggewuifd. De man pakt demonstratief zijn telefoon erbij om me onder de neus te wrijven dat ik niet heb gebeld. Nee, ik was heel moe, en ben direct gaan slapen. Dat ik nu wil betalen heeft de beste man geen enkel begrip voor: ‘nogal wiedes dat je gaat betalen, wat had je dan gedacht!’ lacht hij honend. ‘Je had je moeten aanmelden! Wat nou als de politie komt, dan heb ik een boete van 6000 euro aan mijn broek hangen!’. Als een briesende stier maant hij me naar zijn receptieschuurtje, waar ik alsnog kan betalen. Hij stampt voor me uit, zijn armen hoog opzwaaiend als een marcherende soldaat. Ik blijf rustig, ik zie het gebeuren, als een klucht, waarin de man zijn ongebreidelde woede op mij projecteert. Uiterlijk oog ik kalm, maar van binnen word ik verscheurd. Met een bonkend hart door zijn onredelijke, felle reactie, voel ik me in mijn hemd gezet. Met elk boos woord van zijn kant, krimp ik een beetje meer van binnen. Terwijl ik verslagen achter hem aan sjok, maak ik eindeloos veel excuses, om hem maar te kalmeren, proberend de vrede te herstellen. Ik voel me schuldig zonder dat daar een noodzaak voor is. Na dagenlang zonder contact met anderen te leven, is dit de eerste conversatie die ik sinds tijden heb, en het raakt me diep.

Slechte start

Na het afrekenen loop ik zo snel mogelijk de camping af. De tranen prikken achter mijn ogen, en zodra ik door de poort ben, komen de tranen. Ik loop huilend en beduusd de camping af, waarbij ik mezelf toesta hier het verdriet van te voelen, in volle bewustzijn dat wat hier net gebeurde, vooral te maken heeft met het projecteren van zijn onstuimige emoties op mij als subject. Maar toch kan ik het gevoel van schuld, alsof ik iets verkeerd heb gedaan, alsof ik een dief ben, niet van me afschudden. Ik loop naar beneden, waar de route verdergaat. Pas na een paar honderd meter besef ik dat mijn wandelstok nog in het toiletgebouw op de camping staat. Shit. De moed zakt me in de schoenen. Nu moet ik de heuvel terug omhoog, de camping weer op, met kans die man weer tegen het lijf te lopen. Alles in me wil vermijden, maar ik heb mijn stok hard nodig. Ik stuur mezelf omhoog, herinner me eraan dat ik niks heb om bang voor te zijn. Ik mag gewoon mijn stok halen, en kom ik die man tegen, dan zie ik wel weer. Mijn stok staat gelukkig waar ik hem in alle commotie ben vergeten, en opnieuw loop ik de camping af.

Schuld en ‘ik ben oké’

De tranen blijven hoog zitten. Om mezelf uit dit negatieve denken te helpen, zet ik een aflevering van een cursus in wonderen op, waar het, waarschijnlijk niet geheel toevallig, gaat over schuld ervaren. Schuldgevoel is een ego creatie, voortkomend uit het idee van afgescheidenheid, en het idee van het bestaan van zonde en straf. Ik besef me dat ik me schuldig voel door zijn reactie, maar dat zijn reactie op zichzelf staat en niks met mij te maken heeft. Was daar iemand anders geweest die daartoe aanleiding had gegeven, dan had hij diegene als zijn slachtoffer gemaakt, vermoed ik. Hij koos ervoor om direct in de aanval te gaan, iets wat ik sowieso lastig vind om mee om te gaan. Het helpt om dit meer een plek te geven. Terwijl ik verder loop herinner ik mezelf aan de zin van Joko Beck ‘ ik ben oké’, die ik als een mantra voor mezelf blijf herhalen tijdens het wandelen . Het kost me echter veel tijd om het voorval los te laten.
De dag start dus niet zo lekker en ik stort me om die reden op het klimmen en luisteren naar muziek. Het wandelen en de fysieke inspanning helpen me om weer terug in het moment te komen, en opnieuw te genieten van wat ik aan het doen ben. Al snel kom ik bij het eerste en enige dorp op de route vandaag, Bayarcal. Hierna gaat de route echt de wildernis van de Sierra Nevada in. Helaas is het pad vanaf hier zeer slecht onderhouden, waardoor ik met regelmaat het pad kwijtraak en word getergd door overwoekerde stukken. Slecht onderhouden is hier een understatement. Ik dacht dat ik intussen wel het nodige gewend was met de ervaringen van afgelopen weken, maar blijkbaar kan het altijd nog erger.

Idyllisch mooi

Op andere stukken loop ik door idyllisch mooie omgevingen, met klaterende stroompjes, felgroen gras en nonchalant rondgestrooide keien overal. Het is hier prachtig. De grasveldjes ogen fluweelzacht, en het gekabbel van de stroompjes maakt me blij en rustig. Alsof ik even terug in de tijd ben. Ik kies een lunchplek tussen de hoge populieren langs een stroompje, en geniet van de geluiden van het stromende water en het ritselen van de gouden blaadjes boven me, terwijl ik knabbel op mijn broodjes en geniet van de warme zonnestralen. Ik heb zin om in het gras te liggen, mijn schoenen uit te doen en mijn voeten in de beek te hangen, even mijn ogen te sluiten terwijl de zon mijn gezicht kust. Ik doe het geen van allen. De wetenschap dat er nog veel kilometers en hoogtemeters gemaakt moeten worden, slaat de zweep over me, en zuchtend laat ik de prachtige plek met tegenzin achter me, en vervolg mijn pad.

Braamstruiken

Al snel word ik weer geconfronteerd met de slechte staat van het pad. Ik overdrijf niet, op sommige plekken ben ik op handen en voeten door doorgangetjes van amper een meter hoog gegaan, waarin de bramenstruiken zelfs de grond waarover ik kruip bedekken met hun scherpe stekels. Over stukken van 10 meter doe ik een half uur, waar takken van braamstruiken tot wel 5cm dikte alle kanten op groeien. Er is geen ontsnappen aan en het drijft me tot wanhoop. Telkens als ik een gevecht met die klotebegroeiing achter de rug heb, dient de volgende ondoordringbare massa struikgewas zich alweer aan. De doornen bijten zich vast in mijn armen, scheuren mijn vel aan mijn kuiten open, trekken krassen over mijn enkels en schenen.

Op mijn knieën gedwongen

Na de zoveelste keer dat ik vastgehouden en tegengewerkt word door die ellendige planten, is de wanhoop me compleet nabij. Zittend op handen en knieën zit ik volledig vastgeklit in de struiken en word ik overmand door verdriet en machteloosheid. Me verplaatsen betekent mijn knieën en handen in de doornen plaatsen. Mijn pet ben ik al eerder op de route kwijtgeraakt, losgerukt van mijn tas. Mijn pet is me dierbaar, het is mijn beschermeling tegen de felle zon bij gebrek aan zonnebril, en ook mijn hulpmiddel tegen de zwermen vliegen rond mijn hoofd. Nu ben ik hem kwijt door die vervloekte braamstruiken! Ik zie mezelf ineens zitten, gedwongen op handen en knieën, nederig gemaakt voor de elementen. Een zielig hoopje mens. Hete tranen zoeken hun uitweg: ‘waarom is er niemand om me te helpen!’ roep ik boos de ruimte in. Hoogtemeters kan ik hebben, dorst kan ik verdragen, vermoeidheid ga ik doorheen, maar deze omstandigheden nekken me. Zo hulpeloos en alleen heb ik me nog niet eerder in mijn tocht gevoeld.

Niemand komt je redden

Natuurlijk is er niemand om me te helpen. Ik kom nooit iemand tegen onderweg. Het zijn gedachtes die gek genoeg geruststellend werken. Het herinnert me aan mijn taak, aan wat ik te doen heb. Ik moet dit zelf oplossen. Het feit dat ik dit nu meemaak, betekent dat ik het aankan, ook al geloof ik het nog niet. In die wetenschap schuifel ik vooruit, de nieuwe pijn van de scherpe doorns incasserend. Hoe ellendig ik me nu ook voel, ik weet ook dat ik hier ben vanuit vrije wil, hoewel deze omstandigheden nogal onvoorzien zijn. Ik heb geen andere keus dan doorgaan, dus zet ik weer een stap, en nog een. Mijn vuilniszakje is aan flarden getrokken, en slechts restjes plastic van het tasje hangen er nog aan mijn rugzak. Ik voel overal stukjes plant, stekels, blaadjes, takjes, doorns in mijn nek, onder mijn banden van mijn tas, onder mijn shirt, in mijn sokken en schoenen.

Anderen komen hier ook doorheen

‘Waarom wordt dit pad niet onderhouden! Hoe doen andere wandelaars dit, in godsnaam!’ Er is geen andere route, geen alternatief, hoe gaan anderen hier dan mee om? De gedachte aan andere wandelaars geeft me op de een of andere manier ook kracht. Zij zijn er toch ook doorheen gekomen. Kom op, het is maar tijdelijk. Stap voor stap. Uiteindelijk lukt het me om uit de tunnels van ellende te komen, en word ik overvallen door een enorme opluchting. En angst voor herhaling. Ik bekijk mezelf, klop het meeste vuil, takjes, modder en blaadjes van mezelf af. Terwijl ik op adem kom, leun ik tegen de dikke boom vlakbij, de enige grote loofboom in de buurt. ‘Please, help me, laat dit de laatste keer zijn dat ik door die doornen heen moet. Geef me de kracht om door te kunnen gaan’, mompel ik tegen de krachtige stam.

De top bereikt

De route blijft ontzettend slecht aangegeven en laat me regelmatig verkeerd lopen en zoeken naar de juiste richting. Zelfs met mijn gps-bestanden op mijn horloge is het lang niet altijd duidelijk. Vaak moet ik na tientallen meters weer afbuigen de goede kant op, door dwars door een begroeid veld te lopen. Maar godzijdank nooit meer met zulke omstandigheden als eerder vandaag. Eindelijk bereik ik het hoogte punt van de gr7, en de top van de Sierra Nevada voor mij. De top is geen steile piek, maar een hoogvlakte met een bosrijke omgeving, waar een bezoekerscentrum en parkeerplaats met picknicktafels te vinden zijn. Ik ben opgelucht, blij en trots als ik de top haal, en onder de indruk van de hoogte: meer dan 2000 meter! Het is een bizar idee dat ik van de zee bij Tarifa tot hier, ruim 2000km hoog ben gelopen. Het is voor het eerst in mijn leven dat ik zoveel hoogtemeters heb bedwongen.

Uitzicht op de komende dagen

Het uitzicht na de top is bevreemdend. Ik kijk uit over een grote vlakte, die grotendeels gevuld is met een gigantisch complex van zonnepanelen en windturbines. Daarachter begint een volgende bergketen: Sierra de Baza, waar ik uiteindelijk ook naartoe zal lopen. Het afdalen kost me de laatste restjes energie, maar is gelukkig veel beter te doen dan het klimmen. Regelmatig zie ik stapels botten in de bossen liggen, zo te zien van herten of koeien die hier aan hun einde zijn gekomen. Ik loop eerst Ferreira in om uiteindelijk bij La Calahorra Uit te komen. Daar kom ik aan het einde van de dag vermoeid het hostal binnen gestrompeld. Met takjes in mijn haar, modder op mijn handen en knieën, bloed over mijn armen en benen en overal schrammen zie ik eruit alsof ik net van een veldslag af kom, en eerlijk gezegd voel ik me ook zo. Ik kan hier een kamer krijgen, en doodmoe ga ik douchen, waar het water bruin van het vuil is, en ik diverse doorns uit mijn huid trek.

Rustdag (eindelijk)

Ik zit er een beetje doorheen. Op dit moment hoop ik vooral dat ik hier kan eten, en dan morgen een rustdag kan houden, wat inkopen kan doen en kan uitslapen, lezen en schrijven. Ik ben op. Mijn voeten doen zeer als ik erop sta, mijn knieën voelen dik, mentaal zit ik er doorheen. Als ik na een uurtje met een drankje Steef bel, zeg ik ‘ik zie het niet meer zitten. De komende twee dagen bestaan uit 55km en wildkamperen, ik zie nu gewoon niet hoe ik dat moet doen’ en begin te huilen, voor de derde keer vandaag (driemaal is scheepsrecht, toch?). Zijn troost en nabijheid zijn even te veel voor me, juist als ik me al dagen ongezien en alleen voel. Etappes overslaan is geen optie voor me, uit principe wil ik alle meters zelf afleggen. Ik snak naar een rustdag na 3 weken onafgebroken lopen. Pas als Steef dit oppert, mag ik dit van mezelf als optie overwegen. Na lang dubben hak ik de knoop door: morgen blijf ik hier voor een rustdag. Een last valt van mijn schouders. Nu kan ik op mijn gemak voorbereidingen treffen voor twee dagen wildkamperen en hopelijk sta ik er na een rustdag anders in, en lukt het me weer om te genieten.

Het bericht Spanje gr7 dag 22 Sierra Nevada verscheen eerst op Struin Stories.

Ik word wakker van ronkende motoren van vrachtwagens die zich melden bij het hutje van Marko. Ik hoor ze praten en versta er weinig van, maar herken woorden die lijken op ‘Holland’, ‘Nederland’ en ’toeristen’. Marko klinkt vrolijk en trots terwijl hij onze aanwezigheid bekend maakt aan de houtkappers die het bos ingaan voor een nieuwe werkdag. In grinnik in mijn slaapzak. Het is aandoenlijk om als bijzonderheid te worden benaderd. In het ochtend licht zoeken we nogmaals de oplaadkabel van mijn horloge, maar helaas blijft deze onvindbaar. Zonder horloge geen gps, en dus geen route om te volgen. Marko lijkt weinig vertrouwen te hebben in het feit of zo’n kabel hier ergens te koop zal zijn. Steef vraagt of het mogelijk is om iets qua vervoer of taxi te regelen, zodat we de kabel kunnen ophalen (althans, als die überhaupt daar ligt), maar dit is nog niet zo eenvoudig. Taxi’s bestaan vrijwel niet in Bosnië, want iedereen probeert zo zelfstandig mogelijk te leven en zijn eigen vervoer te hebben. Eventuele vrienden bellen wil hij misschien wel doen, maar dat is nu nog te vroeg. Maar langer blijven is voor ons geen optie. Ons water is zo goed als op, en we moeten dat echt aanvullen.

Wonderen bestaan

Terwijl we onze opties bespreken, checkt Marko weer een auto die het bos in wil. Ineens roept Marko ons: dit is zijn chef, die toevallig voorbij kwam, die aanbiedt om Steef mee te nemen naar onze vorige overnachtingsplek om te zoeken naar de oplaadkabel. Ook kan hij mij en de kinderen een lift geven naar het restaurant, dan hoeven we niet langs de openbare weg te lopen. Wonderen bestaan werkelijk! Opnieuw worden we geholpen en ik ben stil van de enorme behulpzaamheid die de Bosniërs hier tonen. Heel bijzonder. Ik bedank de man duizendmaal als hij ons bij het restaurant afzet. Hier hebben we een grote picknicktafel waar we eindelijk kunnen ontspannen en bijkomen met vers water en een koud drankje, en het lezen op onze ereaders. We wachten in spanning af tot Steef zal terugkomen. Na een poosje krijg ik een sms’je: ‘gevonden!!’, en voel een gigantische last van mijn schouders afglijden, wat een opluchting!! We kunnen toch nog verder en alles is goed gekomen. Als Steef weer bij ons wordt afgezet bestellen we een heerlijk ontbijt met eieren en spek en nemen de tijd om hiervan te genieten voor we verder op pad gaan.

Waar is Mali gebleven?

Terwijl we daar eten dringt er ineens iets tot me door: Mali is niet meer bij ons! We hebben na al die dagen met onze aanloophond, een plotseling en abrupt afscheid genomen van de hond. Nadat we in de auto zijn gestapt, is Mali achtergebleven bij Marko en zijn eigen zwerfhond. We voelen ons dubbel: blij dat we niet de zorg meer hebben voor een hond die zomaar met ons meeliep, maar ook een beetje schuldig, want wat een stomme plek om achtergelaten te worden als hond. We hopen maar dat Marko een beetje goed voor hem zal zorgen.

De staat van wandelpaden in Bosnië

Na ons ontbijt zoeken we eerst een monument op, een deel van een trein van personenvervoer die mensen naar de concentratiekampen bracht. De houten wagons voelen onheilspellend, en het besef dat deze trein daadwerkelijk is gebruikt zet de haartjes in mijn nek overeind. We vervolgen de route in de richting van Bosanski Petrovac, die helaas vrijwel geheel langs de openbare weg blijkt te lopen. In een treintje lopen we achter elkaar aan, terwijl we regelmatig worden ingehaald door het verkeer. De wandelpaden in Bosnië zijn schaars. Het toerisme is nog in opkomst, en het land is nog langs niet ingericht op hikers. Zelfs de bekendere Via Dinarica die ook op drie verschillende manieren door Bosnië loopt, is vaak moeilijk te vinden. Waar we wandelpaden treffen, zijn ze vaak slecht onderhouden en begroeid of dermate overwoekerd dat ze niet meer bruikbaar zijn. Of het pad blijkt gewoonweg niet te bestaan. De graffiti markeringen op de bomen van boomkappers en houtzagers hebben we regelmatig ten onrechte aangezien voor wegmarkeringen. Als we bordjes of markeringen zien, zijn deze vaker wel dan niet weggevaagd en onleesbaar geworden.

De vermoeidheid nog in de benen

Na de lange tocht van gisteren voelt iedereen de vermoeidheid nog. Het lopen in ganzenpas en het continu geconcentreerd zijn op waar we lopen en het voorbijtrekkende verkeer, kost daarnaast extra energie. De zon brandt weer aan de hemel, en doet zeer aan mijn verbrande kuiten, die verder schroeien in de hitte. Zo nu en dan leidt dit alles tot vermoeide tranen bij de kinderen. Gelukkig krijgen we Petrovac in zicht, en hebben we twee opties: rechtdoor langs de autoweg die we al volgden, of linksaf met een omweg maar mooiere route. We laten de kinderen kiezen, die voor de kortste route kiezen. Even later word ik op een haar na van mijn sokken gereden door een auto die een andere auto inhaalt, en mij maar net mist. De schrik slaat om mijn hart en ook Fosse, die naast me loopt, is ontdaan door deze maniak.

Bosanski Petrovac

Gauw lopen we de stad in die groter en levendiger is dan we tot nu toe hebben gezien in Bosnië, met verschillende supermarkten en terrassen. Er hangt een gezellige sfeer in de kleine stadskern. Als we langs het motel lopen, waar we onze hoop op hebben voor een overnachting, blijkt deze maar liefst €250 te durven vragen voor 2 overnachtingen. We bedanken vriendelijk en proberen een hotel in het centrum. Eenmaal daar blijkt dit helemaal geen hotel te zijn, maar een restaurant, waarna we alsnog met lege handen staan. Ik zoek op airbnb, booking en google maps, en er blijkt nog een pension te zitten. Eenmaal daar doet er echter niemand open, en lijkt het volgeboekt te zijn. Wat nu? Bij mensen in de tuin kamperen? Een laatste keer zoek ik op google maps wat verder weg, en daar vind ik in het dorp ernaast alsnog een camping die zeer recent is geopend! We bellen om aan te kondigen dat we eraan komen, en genieten opgelucht van een drankje op het terras.

Opnieuw uitgenodigd

Voor we naar de camping lopen, slaan we nieuwe voorraden in en kopen een ijsje voor onderweg. Het vooruitzicht van een camping, een douche en een rustdag morgen is heerlijk, en tevreden sloffen we het laatste halfuurtje naar de camping. Als we door de laatste straatjes van Bosanski Petrovac lopen, worden we geroepen door mensen uit de tuin. Ze vragen waar we vandaan komen en waar we heengaan, ze hadden ons al gezien in de stad eerder die middag. Het blijken Bosnische Nederlanders te zijn, die ons hartelijk verwelkomen en balen dat ze al gegeten hebben, want anders hadden we zeker mee moeten eten. Het is iedere keer weer een geschenk om zo hartverwarmend welkom te worden geheten.

Kijken naar de wolken

We komen aan op de camping: Natur Camp Rasinovac, die van een Duits gezin blijkt te zijn die hier een paar jaar eerder naartoe is geëmigreerd. Oliver en Alexandra vertellen dat zij hier met andere Duitse families een grote gemeenschap van gelijkgestemden in de regio hebben opgebouwd. We zetten onze tenten op tussen de fruitbomen en genieten van de heerlijke warme douche sinds dagen. Het voelt goddelijk om al het zweet en de viezigheid van afgelopen dagen eraf te wassen. We draaien wasjes en hangen de heerlijk fris ruikende was aan de waslijn bij onze tentjes. Op onze rug staren we naar de wolken die overdrijven, en vertellen elkaar welke figuren we erin zien.

Het licht neemt langzaam af en tussen de wolken flikkeren de eerste dappere sterren al aan de hemel. De zonsondergang neemt zijn tijd, en zet de horizon op zijn gemak in prachtige, warme kleuren die traag uitdoven naarmate de nacht het overneemt. We voelen ons gelukkig, voldaan, trots. De hele dag niet hoeven lopen en lekker lanterfanten op de camping is een vooruitzicht waar we ons allemaal op verheugen.

Bijkomen op de rustdag

Op het land van Oliver en Alexandra staat een groot opblaaszwembad, waar onze kinderen zich samen met de dochter van de campingeigenaren de hele rustdag weten te vermaken. De Duitsers hebben honden en een tamme vogel, die eveneens voor het nodige vertier zorgen. We vullen onze dag met luieren, lezen, mediteren, wasjes doen en boodschappen halen. ’s Avonds gaan we uit eten en eten tot we geen pap meer kunnen zeggen. Morgen ligt een nieuwe wandeldag voor ons, we gaan richting Sanski Most waar we een paar dagen over zullen doen. Onze rugtassen zitten nokvol met nieuwe voorraden aan eten en drinken voor de komende dagen.

Het bericht Trektocht door Bosnië: Ostrelj naar Rasinovac verscheen eerst op Struin Stories.