Ondanks de vermoeiende dag die ik achter de rug heb, val ik moeilijk in slaap. Ik heb mijn tas al zoveel mogelijk ingepakt en klaargezet om snel te kunnen vertrekken. De volgende ochtend word ik met honger wakker en eet ik gulzig mijn havermout op. De hikershonger is ondanks de gebakken eieren op brood nog altijd sterk aanwezig. Al vóór 8u loop ik mijn appartement uit, op weg naar Montan of Montanejos (dat bepaal ik pas later vandaag). Mijn uitgespoelde kleding heb ik uiteindelijk droog gekregen door ze op de verwarming te leggen en die aan te zetten. Gelukkig maar, want het is ronduit koud buiten. Variërend met gevoelstemperaturen tussen de 0 en 8 graden.

De laatste beslissing

Vandaag sta ik voor de keuze: ga ik naar Montán, op ruim 30km afstand, maar zonder accommodatie, waardoor ik dus de laatste nacht weer moet wildkamperen? Of loop ik door naar Montanejos, op ruim 40km afstand, maar met de zekerheid van een hostal? Het is nog te vroeg om te beslissen en ik stel de afweging daarom uit tot het moment dat ik letterlijk op de splitsing zal aankomen. Intussen heb ik wel geleerd dat ik stap voor stap moet nemen, en niet teveel vooruit moet plannen. Het gebied om Bejis heen is nog steeds zwaar aangetast door de bosbranden, en ik loop kilometers lang door troosteloos, dood bos. Door er nu lopend doorheen te trekken, ervaar ik de immensiteit van de brand. Zóveel land dat verloren is gegaan, opgegaan in de vlammen. Urenlang passeer ik verkoolde stammen. Het is niet voor te stellen hoe beangstigend dat moet zijn geweest voor de inwoners hier. Sommige percelen zijn gekapt, waardoor er stapels boomstammen langs het pad liggen, die hoge, donkere muren vormen waar ik langs loop. De sombere dag vol bewolking maakt de sfeer nog troostelozer en doodser. Vandaag loop ik ook in de buurt van een treinspoor, die ook naar Valencia doorloopt. De bedoeling is dat ik met de trein naar Valencia reis morgen, maar vandaag kom ik geen enkele trein tegen. Ik hoop maar dat er morgen wél treinen rijden.

Nog één laatste beproeving

Het regent vandaag de hele dag. Met mijn regenkleding aan en mijn capuchon op, wordt de wereld om mij heen klein en donker. Het geroffel van de druppels op mijn hoofd is vermoeiend. Op sommige stukken is het pad in een modderstroom veranderd, en het voortdurende klimmen en dalen vragen al mijn aandacht. De rotsen waar ik mijn weg over zoek, zijn nat en glibberig. Ik probeer echter mijn tempo hoog te houden, want ik wil zo snel mogelijk aankomen op de plaats van bestemming. Het pad is lang en vermoeiend. Aan het begin van de dag passeer ik twee jagers, hun geweren nonchalant rustend op hun schouders. Ze klagen over het weer. Het is inderdaad bizar slecht voor Spaanse begrippen. In Nederland is het momenteel zonnig en warmer dan hier, een gek idee. Het is alsof deze laatste wandeletappe me nog één keer flink op de proef wil stellen. Fysiek én mentaal. Zowel met de afstand, als met de hoogtemeters en de constante regen.

Mas de Noguera

Maar ik zit goed in de wedstrijd. Waar het pad het toelaat, versnel ik mijn pas, wetende dat ik mijn tijd nodig zal hebben. Als ik rond de 20km heb gelopen, kom ik aan bij albergue ‘Mas de Noguera’. Ik besluit even naar binnen te gaan, om me op te warmen en even droog te zitten. Misschien kan ik hier wat soep krijgen. Ik word liefdevol ontvangen door vrouwen die zo te zien druk bezig zijn met voorbereidingen voor een lunch van een grote groep mensen. Ik krijg een plek toegewezen waar ik niet teveel rotzooi maak met mijn natte tas en kleding, en een glas kruidenthee ingeschonken. De vrouwen zijn zo lief, ze leven met me mee, in dit weer, en het lopen in deze omstandigheden. Ze proberen me over te halen om te blijven, verleiden me met de belofte van een warm bed, een comfortabele maaltijd en om morgen de trein naar Valencia te nemen. Even kom ik in de verleiding. Ik voelde mijn gezicht gloeien door de overgang van de koude regen naar de warme herberg. De warme woorden van de vrouw maken me bijna aan het huilen en ik voel me terplekke veranderen in een klein, kwetsbaar kind.

Op de helft

Gelukkig roept mijn verstand me net op tijd tot de orde. Want als ik hier zou blijven, moet ik morgen nog 8km teruglopen naar Cadiez, een gehucht waar ik eerder vandaag al langs ben gelopen. Dat zou betekenen dat ik me morgen moet haasten om de trein te halen. De angst om de trein te missen is te groot om het risico te nemen. Bovendien, ik twijfel of die treinen hier wel rijden: vandaag heb ik er nog geen één gezien. Nee, dat vind ik te risicovol. Terplekke maak ik een besluit: ik loop vandaag naar Montanejos. Dat betekent dat ik nu ongeveer op de helft van de tocht zit. Met een goede kans dat ik in het donker pas zal aankomen, maar dat verkies ik boven het alternatief van wildkamperen in de kou en de regen, met de consequentie dat ik alles nat de bus en het vliegtuig in moet nemen.

Door de jungle

Na de hartversterkende thee spoel ik mijn glas om in de spoelkeuken en hijs mezelf weer in het regenplastic. De plavuizen laat ik achter met een spoor van modderige druppels, mezelf in stilte verexcuserend voor deze rommel. De laatste kilometers, ruim 22, heb ik nog voor de boeg. Volgens de bordjes is het nog ruim 6u lopen naar Montanejos, en het is nu rond 13u. Ik hoop maar dat het meevalt. Al snel na het vertrek bij de herberg moet ik een enorm steil pad beklimmen. Met alle wolken om me heen, waan ik mezelf eerder in een tropisch regenwoud dan in Spanje. Het landschap is weelderig groen en de laaghangende wolkenflarden geven de omgeving een mystiek tintje.

Sneeuwwitje

Ineens zie ik een appelboom op mijn pad, met schitterende Sneeuwwitje appels, die felrood en begeerlijk glanzend afsteken tegen de groene achtergrond. Er is verder geen enkele andere fruitboom te bekennen. Wat een wonder om deze boom hier aan te treffen. Ik bedank de natuur voor deze onverwachte gulle gift, en pluk 3 perfect rode appeltjes, waarvan ik er één terplekke staand opeet. Nu gaan zitten of pauzeren is met de regen en natte omgeving ronduit onaantrekkelijk. Met stilstaan koel ik bovendien al gauw af. De klim gaat verder, en ik hijg als een karrepaard. Het zweet kan echter geen kant op onder mijn regenkleding, en verzamelt zich in straaltjes over mijn lichaam, waardoor ik langzaam van binnen net zo vochtig wordt als de buitenkant van mijn regenkleding.

Goed doel aan mijn tocht koppelen?

Ik leid mezelf afwisselend af met muziek, waarmee ik zoveel mogelijk meezing – als ik tenminste voldoende adem heb -, en op andere momenten luister ik podcasts, waaronder een aflevering over ‘the barefoot dutchman’, een Nederlander die op blote voeten 3000km door Australië liep om geld op te halen voor het goede doel. Inspirerend en ook herkenbaar als hij spreekt over de verschillende emoties die hij op zijn tocht had. Het zet me ook aan het denken: kan ik een doel of intentie aan mijn tocht koppelen? En welke dan? Het is iets om over na te denken. Het luisteren naar andermans stemmen helpt me om door te lopen, om me over te geven aan de bewegingen van mijn lichaam, die het werk doet. Tweemaal pauzeer ik onder een afdakje en in een leegstaand huis. Maar stil staan betekent koud worden, dus pauzeer ik zo kort mogelijk, om vervolgens mijn lichaam weer in beweging te zetten om warm te worden.

Genieten van de omgeving

Pas vlak voordat ik Montanejos bereik, krijg ik af en toe wat meer uitzicht. En als ik dan door een gat in de wolken kijk, treft me een waanzinnige omgeving, vol steile kliffen en roodbruine rotswanden die steil de diepte in steken. Het is adembenemend mooi, zelfs met de flinke bewolking. De afgronden bevinden zich ook vlak naast mijn pad. Mijn god, dit is geen pad voor iemand met hoogtevrees! Mijn maag draait om als ik probeer de peilloze diepte naast me in te kijken. Ik zie twee steenbokken op hun gemak over de rotswanden scharrelen, niet onder de indruk van de kliffen. Nieuwsgierig blijven ze stilletje naar me kijken, terwijl ik mijn weg voorzichtig zoek. Het is hier echt fenomenaal! Het stel dat ik gisteren tegenkwam had me al gezegd dat dit een hele mooie omgeving is, met een meer en warmwaterbron, waar de lokale bewoners graag zwemmen in de zomer. Wat jammer dat het nu zulk slecht weer is, en ik maar een deel van de schoonheid kan waarnemen. Ik neem me voor hier volgend jaar naar terug te gaan, bij de start van mijn tocht. En aan de andere kant herinner ik mezelf: neem de dingen zoals ze zijn. Dit is hoe het nu is. Verlang niet naar beter. De omstandigheden kun je nu eenmaal niet afdwingen.

Ik ben er bijna!

Het wordt al donker als ik verder loop. De steile rotswand verruil ik voor een veiliger en comfortabeler pad door meer bosrijk gebied. Hier halen de stroompjes van regenwater me links en rechts in, terwijl ik mijn weg in het afnemende daglicht naar beneden zoek. Door de bomen heen vang ik de eerste lichtjes op van wat Montanejos moet zijn. Ik ben er bijna! Intussen is het al 18u. het dorp ligt diep tussen de kliffen, wat betekent dat ik nog een flink eind moet afdalen om er te komen. Ik dwing mezelf om mijn aandacht erbij te houden om ongelukken op de valreep te vermijden. Aan het einde van zo’n onderneming kunnen mensen overmoedig raken en juist op die momenten liggen blessures en ongelukken op de loer. Uiteindelijk, rond 18.30u stap ik het hostal binnen, en check ik in voor mijn laatste nacht op de route. Opgelucht, trots, doodmoe, zeiknat en verkleumd. Op de kamer pak ik mijn spullen uit. Zelfs door mijn regenhoes heen is mijn kleding klam geworden in mijn tas. Niks aan te doen. Ik ben dankbaar dat ik ze nu kan uithangen, en de nacht kan gebruiken om droog en comfortabel op te warmen. Het blijft wederom aan één stuk door regenen.

Het is klaar

Ik neem een warme douche, kleed me warm aan en zoek een plek in de stad om een hapje te eten. Bij een kleine eettent, waar ik veel te veel betaal voor een klein stukje zalm, gun ik mezelf de tijd om te wennen aan het idee dat mijn tocht er op zit. Niet meer wandelen, geen kilometers maken. Enkel nog terugreizen naar Valencia en in het vliegtuig stappen. Het voelt plotseling, en abrupt. Onwerkelijk. Die nacht lig ik vooral te luisteren naar de regen, die onophoudelijk met bakken uit de hemel blijft vallen.

Het bericht Spanje gr7 dag 27 / 56 Bejis – Montanejos verscheen eerst op Struin Stories.

Om omweg via de waterval Slap Kozjak

We zitten op camping Koren vlakbij een populaire waterval, slap Kozjak, die we als eerste zullen bezoeken. We starten onze dag echter met het laatste beetje muesli dat ik opwarm met wat in water opgeloste melkpoeder. De gekochte broodjes van de camping nemen we mee voor de lunch. We klimmen de berg waar de camping op ligt verder naar boven. Hier is de parkeerplaats voor dagjestoeristen, die soms in touringbussen vol tegelijk worden uitgeladen, om de nabijgelegen waterval te bezoeken. Ook wij maken die omweg, verwachtingsvol omdat er zoveel publiek op af komt. We moeten daardoor een stukje afwijken van de Juliana Trail, en als gezin maar liefst €12 betalen voor een bezoekje. Nu zijn de verwachtingen toch écht hooggespannen!

Kennismaking met lokale amfibieën

We lopen door een kloof, waar we nog een prachtige vuursalamander zien, en waar een gigantische kikker nét voor mijn neus wegspringt, wat mij een kreet van schrik laat maken, die lekker door de kloof nagalmt. Een beetje gegeneerd loop ik verder, en als ik achteromkijk zie ik drommen mensen om de plek van de betreffende kikker staan. I kid you not, deze vriend was écht vuistgroot en Blijdorpwaardig, dus ik snap de belangstelling van deze mensen.

Alles voor de beste selfie

Vlakbij de waterval zien we mensen hun schoenen uittrekken en broekspijpen opstropen, door het koude water waden om dichtbij de waterval te komen en de beste selfie te scoren. De waterval staat bekend om de vele kleuren en het prachtige turquoise water. Toegegeven, hij is inderdaad prachtig, zoals elke waterval toch enig ontzag inboezemt, maar met alle ophef die eraan voorafging, had ik stiekem toch iets meer verwacht. De Sopota waterval die we eerder deze week bezochten, maakte meer indruk op ons.

Een rivier oversteken

Eenmaal terug op de route, leidt deze ons naar beneden, tot op dezelfde hoogte als de Soca rivier. Hier blijkt het pad echter weggeslagen door de kracht van de rivier. Nergens is een alternatief pad te bekennen, wat betekent dat we zelf een manier moeten verzinnen om de uitloper van de rivier over te steken. Wat een avontuur! We besluiten onze weg te zoeken door op de losliggende stenen naar de overkant proberen te komen. Steef gaat samen met onze jongste voorop, en ik merk dat mijn hart in mijn keel bonkt van de spanning. En even gaat het mis, ze maakt een misstap als ze haar weg zoekt over de losliggende keien, waardoor haar been in het water verdwijnt. Gelukkig hengelt mijn man haar snel weer uit het water, en blijven ze verder droog. Vlak achter ons volgt een echtpaar, die ons voorbeeld volgt en die we een handje toesteken als we een gat moeten overbruggen tussen twee reusachtige rotsblokken.

De grenzen opzoeken

Ik voel me net Indiana Jones, of nee, Lara Croft! Wat is het gaaf om de grenzen op te zoeken, en te voelen dat je leeft, om te ontdekken dat we tot zoveel meer in staat zijn dan we denken. De kinderen zinderen van de spanning als we het pad vervolgen. Deze blijft de rest van de dag behoorlijk uitdagend. Steile klimmen in zigzagweggetjes omhoog, afgewisseld met klim- en klauterpartijen over lukraak losliggende rotsblokken. Van een pad is nauwelijks sprake. Het vergt kracht en inspanning, en vaak veel concentratie om heelhuids verder te komen op de route. We vorderen maar langzaam. Maar wát een prachtige route! Hier zitten we midden in de ongerepte natuur. Waar we gisteren op voornamelijk asfaltwegen liepen, lopen we vandaag compleet in de natuur, waar geen auto of huis of wat voor vorm van cultivering dan ook te bekennen is. Een andere hiker passeert ons de andere kant uit. Het is de tweede en laatste op de trail die we tegenkomen deze reis.

Natuurgeweld en watersporters

De Soca is hier omgeven door steile rotwanden en kliffen. Waar het pad effen is, bestaat het uit een relatief  vlakke rotsen naast elkaar, of een grindpad als het dieper in de begroeiing gaat. Steeds met de bulderende Soca op de achtergrond. Een natuurgeweld dat een contrast vormt met de lieflijke, stille natuurpracht van de dag ervoor. Onder ons zien we kajakkers en rafters, soms zien we een kajakker met de kajak en al zich een weg banen over het uitdagende pad, op zoek naar een plek om te starten. We zwaaien als gelijken naar de watersporters en genieten van hun avontuur, terwijl zij stroomversnellingen en watervalletjes trotseren, en hun best doen diverse uitstekende keien te ontwijken.

De natuur maakt hier de dienst uit

Hier domineert de natuur. Zij maakt hier de dienst uit, en het is wel duidelijk dat zij niet met zich laat sollen. Ze dwingt ons tot nederigheid en alertheid. We vergapen ons aan haar natuurschoon, maken eindeloos veel foto’s. Bebouwing is op deze rotsige steile wanden gewoonweg onmogelijk, waardoor het voelt of we terug in de tijd zijn gegaan. Zo zag het er 1000 jaar geleden waarschijnlijk ook al uit. De rivier lijkt vandaag wel nóg onstuimiger dan anders, waarschijnlijk gevoed door liters smeltwater door de zomerse temperaturen van afgelopen dagen. De dag is bewolkt, maar de temperatuur is warm, broeierig. Alsof er onweer op komst is, maar deze blijft de hele dag uit.

Groeiende voeten?

We ploegen voort en hebben het zwaar. Deze route vergt veel van ons, en door de dagen ervoor doen onze voeten pijn. Mijn tenen voelen beurs door het naar voren schuiven van mijn voeten in mijn schoenen tijdens de afdalingen. Het vraagt mijn concentratie om me ergens anders op te focussen dan op de zeurende pijntjes. Iedere keer dat ik mijn voet stoot, schiet er een pijnscheut doorheen. Het lijkt of mijn voeten door het vele wandelen zijn gegroeid en niet meer in mijn schoenen passen. Ik besef me des te meer wat een monsterprestatie onze kinderen leveren, en dat vervult me inwendig met enorme trots.

Zwaarste etappe tot nu toe

Ondanks dat deze etappe als ‘moderate’ te boek staat, voelt het als de zwaarste etappe tot nu toe, zelfs nu we hem opgedeeld hebben in twee dagen. Vandaag is het ongeveer 14 kilometer naar de volgende camping, maar de uren rijgen zich aaneen, terwijl de kilometers lijken achter te blijven. De omgeving blijft echter prachtig, en we kijken onze ogen uit. Diverse keren steken we de rivier over via hoge hangbruggen, waar we aan de ene oever in de zon over de rotsen lopen, aan de andere oever weer beschut onder de bomen in de schaduw. Aan deze schaduwzijde is de natuur anders, groen en vochtig, met bemoste rotsen en bomen die een jungle-uitstraling geven.

Het eten is bijna op

De kinderen hebben onderweg een mooie wandelstok gevonden, en ik geniet van het beeld van de tengere beentjes onder de rugzakken voor me. Het maakt me zo dankbaar dat we deze ervaringen met elkaar kunnen delen! In gedachten verzonken besef ik me ineens dat we helemaal geen ontbijt hebben voor morgen! Ik besluit om die reden 5 van onze lunchbroodjes apart te houden, zodat we morgen nog iets te eten hebben. We hebben nu echt maar weinig over. Wat noodles en droogvoer, een klein blikje tonijn en wat worstjes. Misschien nog een snicker? Maar we zullen niet doodgaan van de honger, we dragen genoeg reserves op ons lijf. Het heeft ook iets spannends om te kijken hoe we daar mee om zullen gaan.

Extra kilometers voor een ijsje

Als we een mooie groene weide passeren, besluiten we daar te lunchen en ons goed in te smeren om niet nog verder te verbranden. We lunchen met 2 broodjes per persoon, delen 2 kleine blikjes tonijn en filteren water uit de Soca. Het is niet veel, maar het is niet anders. Signe likt de blikjes tonijn leeg om niks te hoeven missen. We stappen weer door over de rotsige paden en maken een uitstap naar het dorpje Trnovo ob Soci om daar een ijsje en een drankje te scoren, waardoor we nog wat kilometers extra maken. Hier is ook een camping, maar deze is nog gesloten voor gasten, waardoor we genoodzaakt zijn nog 7 kilometer verder te lopen naar de volgende kampeermogelijkheid.

Schaapsherder

Na een heerlijk ijsje en drankje vervolgen we de route, terwijl de wolken zich soms dreigend samenpakken boven de bergtoppen. Af en toe valt er een gat in de wolken, en zien we besneeuwde bergtoppen van de Julische Alpen, terwijl de zon op de toppen schijnt. Op de heuvels staan afgelegen schuurtjes en huizen, en we komen steevast meer dieren dan mensen tegen. Een vrouwelijke schapenherder passeert ons, harde klanken uitstotend terwijl ze haar kudde langs ons voortdrijft, terwijl haar trouwe hond de eigenwijze schapen het rechte pad op stuurt.

Een stukje Alpe Adria Trail

Inmiddels lopen we bijna op gelijk niveau met de Soca, en besluiten nog een laatste stop te maken aan de oever van deze magische rivier. De kinderen werpen steentjes in het water, en we genieten van onze allerlaatste snicker voor de komende tijd. De hoge bergen kijken dreigend op ons neer. Om bij de camping te komen, moeten we de laatste kilometer van de Juliana Trail afbuigen en het Alpe Adria Trail pad volgen. Deze mondt uit in onze camping: Adrenaline Check Eco Camp. Het loopt tegen 19u als we eindelijk op onze bestemming aankomen, en ik geloof dat we met z’n allen nog nooit zo blij zijn geweest om ergens aan te komen. De eigenaar Mathis ontvangt ons heel hartelijk, terwijl ze net een potje pingpong met een groep vrienden spelen. Hij drukt ons beiden een blikje koud bier in de handen, en de kinderen een bakje ijs, terwijl hij ons rondleidt over de camping, die nét officieel open is dit seizoen. We mogen zelf een plekje kiezen om onze tentjes op te zetten.

Relaxte sfeer en hartelijke ontvangst

De camping bestaat voornamelijk uit houten cottages en luxe safaritenten, die een hoog glamping gehalte aan het geheel geven. Er hangt een relaxte sfeer op deze plek, die prachtig onderhouden is en waar alles door Mathis en zijn vrienden zelf is gemaakt, zoals de houten relaxstoelen, picknicktafels, alle huisjes, het sanitair en de fantastische overdekte buitenkeuken met vuurplaats. Steef kijkt zijn ogen uit en voelt zijn handen al jeuken. Het is duidelijk dat deze plek veel liefde en passie in zich meedraagt en we voelen ons direct thuis.

Nederlanders zitten overal

De enige andere gasten zijn een Nederlands gezin. Waar je ook komt ter wereld, Nederlanders zitten overal, hebben we al gemerkt. Ze vangen zijdelings ons relaas op over onze wandeltocht, en bieden kort daarop een deel van hun voorraad aan: pasta, een blik knakworsten, ketchup en geraspte kaas. Wat ik thuis een ‘lawaaimaaltijd’ zou noemen, verheffen we nu tot een goddelijke maaltijd. We zijn intens dankbaar met dit gebaar, en maken hier heel graag gebruik van.

Leven in overgave als het antwoord

Het is wederom een prachtig fenomeen van wat er gebeurt als we leven in overgave. Ons gas raakt op, en hier is een openbare keuken. Ons voedsel is nagenoeg op, en het wordt ons aangereikt. We smachtten naar een koud biertje, en ook deze stopt de eigenaar ons toe. Zonder dat we deze woorden hebben uitgesproken, worden onze gebeden verhoord. Voor mij is dit keer op keer de bevestiging dat het loslaten van controle, en het volledig kunnen leven in vertrouwen en overgave hét geheim is. We genieten dubbel en dwars van deze luxe en eten onze buikjes rond.

Lentefeest en vreugdevuur

Vanavond is het lentefeest. In Slovenië wordt deze dag traditioneel gevierd met een groot kampvuur, vergelijkbaar met onze paasvuren. We hebben hier eerder deze week al mensen over horen praten. Overal in het land branden de vreugdevuren en wordt traditioneel goulash gegeten de dag erop. Ook hier legt de groep vrienden een groot vuur aan, en al gauw is Fosse van de partij om te helpen. Ik ben nog bezig met de afwas en het opruimen, als ik even later aansluit bij het vuur. Hier tref ik Fosse en Meia aan, die vrolijk babbelend in het Engels een gesprek voert met de Sloveense vrienden. Ik klapper met mijn oren van verbazing! Nog geen 11 en 13 jaar, en ze redden zichzelf al in een vreemde taal, totaal niet verlegen, maar kletsend over Korfbal (dat kennen ze niet in Slovenië) en andere Hollandse praktijken.

Jong van geest

De duisternis valt in, en we zoeken de warmte bij het vuur, waar we door de groep vrienden liefdevol worden opgenomen, alsof we één van hen zijn. We delen ervaringen, de vrienden vertellen over hoe het is om in Oost Slovenië te wonen, en over de verschillen en overeenkomsten tussen onze culturen. Eerder vandaag dacht ik dat de groep vrienden een stuk jonger was, maar ik heb me vergist als blijkt dat ze allemaal een stukje ouder dan wij zijn. Dat ze jong van geest zijn, komt duidelijk terug in hun voorkomen. We delen onze visie op het leven, dat het speelse element dat we allemaal in ons dragen vaak wordt vergeten. Hoe belangrijk het is om oprechte aandacht te hebben voor elkaar, voor de natuur, de giftige werking van social media en telefoons en het zoeken naar een goede balans voor onze kinderen daarin. Een feest der herkenning.

Warmte in vuur en verbinding

Intussen regent het. Van onder onze capuchons, dicht tegen elkaar aangeschoven, zoeken we elkaars oogcontact in het schemerige licht van het vuur. De warme vlammen, de roes van de biertjes en het hartverwarmende gezelschap maakt alles bij elkaar een waardevolle ervaring. Ik zou zoveel mensen dit óók gunnen! Het loopt al tegen 22 uur als één van hen ineens de tafel begint te dekken en spareribs opdient, die de hele dag hebben gesudderd. Met onze hoofdlampjes aan, scheppen we het warme, malse vlees op, samen met de gepofte aardappels uit het vuur. Alles wordt in harmonie gedeeld, een prachtige demonstratie van Sloveense gastvrijheid. Het is al laat als we eindelijk uitgerookt onze slaapzakken in frommelen. Vies en stinkend naar de rook, de binnentent ruikt naar natte hond, onze voeten niet heel veel beter. Maar het maakt me niks uit. Ik voel me compleet.

Het bericht Dag 6 op de Juliana Trail in Slovenië, etappe 13 verscheen eerst op Struin Stories.

Gisteren hoorden we per toeval dat het vandaag en verderop in de week feestdagen zijn in Slovenië. Alles is dan dicht. Shit. Na de aangebrande havermout van gisteren ben ik door onze grootste voorraad heen, en we hebben geen kans om nieuwe voorraden in te slaan vandaag. Gelukkig bood de campingeigenaar gisteren aan om broodjes voor ons te bakken, voor de lunch. Hij had toch nog een berg afbakbroodjes liggen thuis. En zo brengt de campingbaas ons vanmorgen een zak vol minibroodjes, nog warm van de oven. Ik noemde hem een engel, maar krijg spontaan de neiging hierop terug te komen als hij bij het afrekenen maar liefst 20 euro voor 15 miniscule broodjes rekent! Maar we hebben geen keus, dus slik ik mijn verontwaardiging in en hijs in plaats daarvan mijn tas op de rug, pluk de kinderen van de trampoline, waarna we onze weg vervolgen.

Meedogenloos steile afdalingen

Vandaag maken we het laatste stukje van etappe 9 af en vervolgen met etappe 10. Na de twee pittigste etappes achter de rug te hebben, verwachten we vandaag dat het een stukje makkelijker zal worden. Er staan zo’n 700 hoogtemeters op de planning, en een gierend steile afdaling aan het einde van de wandeling: 600 meter dalen over 2,5 kilometer. Dat hebben we geweten. Het normale gekibbel en geklets, de spelletjes en raadsels die over en weer worden uitgewisseld maakten plaats voor een geconcentreerde stilte. Iedereen focust op het rustig neerzetten van de volgende voet, voorzichtig, want het pad is smal en meedogenloos steil. Met elke stap voel ik het gewicht van de backpack in mijn knieën. Ik probeer mee te veren, mijn gewrichten zoveel mogelijk te ontzien, maar het is bijna onmogelijk. Er lijkt geen einde aan de afdaling te komen, we zien alleen maar groen, groen, groen. Een smal pad naar beneden, gevolgd door een haarspeldbocht de andere kant op.

Een mentale beproeving

Eindelijk breekt er licht en lucht door de boomtoppen, wat het einde van de afdaling verraad, en krijg ik de daken van de huizen onder ons in zicht. Een dorp! Een weg, een asfaltweg! Opgelucht komen we bezweet en lichtelijk sacherijnig uit het groen tevoorschijn. We plunderen de waterflessen en slaken kreten van opluchting dat dit stuk er eindelijk op zit. Het was een mentale beproeving, zo op het einde van onze wandeling, maar we hebben hem doorstaan. Nadat we zijn bijgekomen, vervolgen we vrolijk de rest van de vlakke route, op weg naar onze volgende overnachtingsplek. Het is nu niet ver meer. Denken we.

Buitenleven in sprookjesachtig mooi Slovenië

Maar terug naar de start van deze wandeling. Vanmorgen komt de zon al fier en warm op, en starten we onze dag in korte broek. Het is warm vandaag, en zonnig. Het lijkt wel zomer! We prijzen ons dankbaar en gelukkig met zoveel mazzel zo vroeg in het seizoen, zelfs als het zweet onze ruggen nat maakt en zelfs in straaltjes langs onze armen loopt of op onze neus staat. We genieten, we verbranden, we slurpen de vitamine D op als dieren die net uit hun winterslaap kruipen. Onze route is ook vandaag weer prachtig. We slingeren langs paadjes, en door valleien, waar we continu omringd worden door glooiende bergen, die er aaibaar zacht uitzien. We passeren schattige dorpjes die soms stil lijken te staan in de tijd en lopen een sprookjesachtig landschap in. Rondom de dorpjes werken mensen vaak rondom hun huis of op het land. Buurvrouwen slaan hun handen inéén bij het onderhouden van een openbaar pad, vader en zoon rijden op de tractor met bouwmateriaal om de stal te repareren, de oude van dagen kijken op van het werken in hun moestuin als we hen vrolijk toezwaaien.

Oorsprong van mythen en legenden

Hier in de bossen, waar bemoste rotsen en kronkelende bomen domineren, zullen verschillende mythen hun oorsprong hebben. We wandelen langs gigantische rotsblokken, alsof reuzen hier een potje hebben geknikkerd. Het pad slingert tussen de bomen, langs kreekjes waar we ons water filteren en bijvullen. Als we het bos uitlopen, zijn we zonder het te merken een stuk geklommen, en kijken we uit over de groene weiden en valleien. De sappige groene velden nodigen zó uit, dat onze kinderen besluiten zich van de heuvels af te laten rollen. Mijn jongste dochter spot de voorjaarsbloemen in allerlei tinten, en verzamelt er regelmatig een paar om haar vlechten op te sieren. Regelmatig lopen we door bossen waar het ruikt naar soep en maggi: is het de maggiplant die hier groeit? Ik zou heel graag meer leren over eetbare planten in de natuur, die staat als avontuur zeker op de bucketlist!

Een ommetje naar de Waterval Sopota

We maken een uitstapje van de route af, naar Slap Sopota. Steef had gelezen dat er vlakbij de route een mooie waterval is. nu we hier toch zijn, kunnen we die net zo goed meepakken. Het is wel een flinke klim naar boven, dus besluiten we onze backpacks een beetje te verstoppen onderaan het pad, om wat gemakkelijker naar boven te lopen. Ook dit stukje is een prachtige route. De uitlopers van de waterval stromen al om ons heen, hier en daar opgevangen in natuurkraantjes, of doorkruist door houten bruggetjes. De natuur is weelderig en barst bijna uit haar voegen door de rijkdom aan water vlakbij. Na een flinke stiefel omhoog, worden we begroet door een flink geruis van het vallende water, dat voor een koele nevel zorgt. De slanke waterval stort van 62 meter hoogte naar beneden, waar de mineralen uit het water de rotswand allerlei kleurtinten geven: van geel, tot roodbruin en zwart. Het is een prachtig gezicht. Ondanks de feestdag treffen we hier slechts één ander stel aan, dat geniet van het natuurschoon. Verschillende mossen en kimplanten, maar ook bomen begroeien de muren, en even voelt het alsof we in de jungle staan.

Crossmotoren in de bergen

De route slingert constant tussen de bergen, waardoor het uitzicht steeds verandert. Soms krijgen we de besneeuwde bergtoppen en het Triglav weer te zien, om na een tijdje weer een bocht te maken en verrast te worden door een totaal nieuw vergezicht. Als het tijd is voor de lunch, eten we zo zuinig mogelijk van onze hap-slik-weg-broodjes. Best een uitdaging met iedereen die continu trek heeft. Ik haal droge worst uit de tas om de broodjes wat op te sieren, maar als alles op is heeft eigenlijk iedereen nog trek. We wandelen verder, terwijl we op een grote grindheuvel vlakbij crossmotoren zien racen, hun bulderende motoren echoënd tegen de bergwanden, terwijl hun wielen grote stofwolken de lucht in trappen. Onze zoon kijkt zijn ogen uit.

Een unheimisch voorgevoel

Hierna volgt de laatste klim van de dag, waar we worden beloond met een prachtig uitzichtpunt over de Socavallei, waar we Tolmin zien liggen, de stad waar we morgen naartoe zouden lopen, en ook de plek waar we denken dat de camping ligt. Ik tuur naar die betreffende plek: er is niets te zien. Geen tenten, auto’s, mensen, of enig teken van leven. Een lichte spanning bekruipt me, maar ik druk het direct weg. Ik wil de rest niet onnodig ongerust maken van mijn voorgevoel. We delen de laatste snicker netjes in 5 stukjes, een muizenhapje voor elk. De voorraad eten slinkt nu hard en het is maar de vraag of we vanavond ergens kunnen eten op deze feestdag. Maar de onzekerheid en het onbekende is deel van het avontuur, juist ook iets dat we bewust opzoeken. Het leven heb je niet in de hand, soms is het goed om controle los te laten en je over te geven aan hoe het leven loopt. Leven vanuit vertrouwen.

The trail provides

Na het prachtige uitzicht volgt de genoemde steile afdaling. Hierna zit de etappe er bijna op. Het lopen op vlak terrein voelt als een weldaad, en ons tempo neemt toe, mentaal gesterkt door het vooruitzicht van het eindpunt deze dag. We lopen het stadje Most na Soci in, waar we regelrecht tegen een geopende ijssalon lopen! Eerder die middag fantaseerden we over diverse waterijsjes en hoeveel zin we daarin hadden, net als een koud biertje. We maken een vreugdedansje als we zien dat deze zaak open is, én dat er tegenover de ijssalon een geopende pizzeria zit! Ook ons avondeten is daarmee verzekerd, onze gebeden zijn verhoord. Ik voel me koning te rijk. In boeken lees ik weleens de uitspraak ‘the trail provides’. Het pad geeft wat je nodig hebt. Voor mij is dit een verbastering van het leven in vertrouwen, het leven in overgave en het loslaten van controle. Hier krijg je precies dat wat je nodig hebt.

De charmes van Most na Soci

We koesteren ons in de warme zon, terwijl we nippen van een koud biertje en genieten van de weldaad van het ijs. Het is al tegen etenstijd, en de camping is hier vlakbij. We besluiten straks de tent op te zetten en dan terug te lopen naar de pizzeria. Als we de laatste kilometers vervolgen, voel ik de alcohol in mijn benen zakken en ben ik licht in mijn hoofd. De fysieke inspanning in combinatie met weinig eten, maakt dat het biertje er goed inhakt. Het dorpje Most na Soci is een schattig dorp dat bekend staat om zijn oude brug, die over de rivier loopt waar ook onze camping aan ligt. Het meer is een kunstmatig meer, ontstaan door een stuwdam. Het is een mooie plek om een rondje rond het meer te wandelen.

Gesnapt tijdens wildplassen

Naarmate de camping steeds dichterbij komt, wordt mijn vermoeden van eerder die dag bevestigd: hij is dicht. Wat nu? Doorlopen naar Tolmin, zo’n 7 kilometer verder, of wildkamperen? Hoewel iedereen moe is, spreekt wildkamperen ons nu niet aan. Fosse en Meia moeten intussen behoorlijk nodig plassen, en zoeken een bosje in de buurt, terwijl Steef en ik afwegen wat we zullen doen. Precies op dat moment komt er een man op de fiets het terrein oprijden. Met opgetrokken wenkbrauwen kijkt hij hoe mijn dochter gehurkt in het gras zit. Is dat de campingbaas? Hij zet even verderop zijn fiets tegen een gebouwtje en verdwijnt naar binnen. Als een pijl uit een boog vliegt Steef achter hem aan, om te vragen of hij inderdaad van de camping is.

Lopen op wolkjes

Het kan vandaag niet op, want ook hier hebben we geluk! De man is inderdaad de campingeigenaar, en hoewel Camping Senca nog niet open is (hij kwam slechts wat ophalen), mogen we voor twee tientjes een plekje zoeken op zijn mooie terrein. De kinderen juichen nu echt, gooien hun tassen neer en verdwijnen in de nabijgelegen speeltuin. Het voelt of ik op wolkjes loop. Ik kijk om me heen, over het azuurblauwe water van de rivier, omzoomd door blauwgroene bergen en groene grasvelden, onze spelende kinderen die ik hoor, het vooruitzicht van een warme maaltijd straks. Wat een rijkdom. De zon zet de vallei in de schijnwerpers, met haar oranjegouden stralen, waarin we onze tentjes opzetten voor de nacht. We huppelen een uurtje later nog net niet op onze slippers naar de pizzeria. Morgen hoeven we maar 7 kilometer. We kunnen uitslapen, uitrusten, spelen, lezen. We hoeven niets en zijn vrij.

Het bericht Dag 3 op de Juliana Trail in Slovenië, Etappe 10 verscheen eerst op Struin Stories.

Stilte als luxe

Deze Kennedymars wordt georganiseerd door de Rotterdamse Wandelvereniging. Er lopen vooral groepjes mensen van diverse wandelorganisaties mee, die in tweetallen of kleine groepjes optrekken. Als ik rondkijk, heb ik het vermoeden dat ik de enige ben die alleen loopt. Niet erg, ik vind de stilte in mezelf en om me heen vaak meer een luxe dan een gebrek.

Als om 23.00u het startschot wordt gegeven, vertrekken 145 deelnemers met een tempo waar je u tegen zegt. De hoofdlampjes worden aangeknipt om de witte stoepkrijtpijlen op de weg te kunnen zien. Algauw word ik, net als bij de 60km ervaring, links en rechts ingehaald. Voor me zie ik een lange slinger van rode en witte lichtjes, als een soort kerstpolonaise. Ze geven een mooie indicatie van de te volgen route. Ik probeer mijn best te doen een beetje het tempo bij te houden, uit angst dat ik straks achteraan loop en de route kwijtraak. Ik ken mezelf goed genoeg om te weten dat dat echt niet onmogelijk is. Het lukt me om nét niet helemaal achteraan te lopen, tot mijn tevredenheid.

Duiveltjes op m’n schouder

Nog voor we een kilometer hebben gelopen, maakt een vrouw een flinke smak over een stoeprandje. Gelukkig is er geen ernstig letsel, maar het zet de zintuigen nog even goed op scherp. Het is vrijdagavond laat, en het weinige verkeer dat passeert bestaat vooral uit jongeren die de stad opzoeken of huiswaarts keren. In het donker en na een volle werkdag én emotionele week, vraagt dit extra veel van mijn concentratie. Vanmorgen maakte ik een verkeerde beweging en schoot er een pijnscheut door mijn rug. De hele dag heb ik al last van mijn rug met bepaalde bewegingen en daarnaast een bak met spierpijn van eerdere trainingen die week. Ik heb me fysiek nog nooit zo ellendig gevoeld aan de start van een lange wandeling. Perfecte timing. Vanbinnen komen mijn duiveltjes direct in de actie: ‘je kan ook gewoon lekker afzeggen en je bed in’, ‘je hoeft toch niet te lopen? Kan je net zo goed thuisblijven’, etc. Ik stop ze terug in hun hoek, en herinner mezelf eraan dat het juist hierom gaat: die drempels nemen, het oncomfortabele opzoeken.

Mind over matter?

Deze week is een sportvriendin overleden na een zeer kort en heftig ziekbed. Enorm verdrietig en het maakt diepe indruk op mij en al onze sportmaatjes. Van mijn leeftijd en blakend van gezondheid, tot voor kort. Dit verdriet neem ik mee tijdens de Kennedymars, en ik wil daar juist ook plaats en aandacht aan geven. In het besef dat ik deze mars wél kan maken, en zij niet meer. In dat licht heb ik niks te klagen. Een beetje spierpijn, pijntjes in mijn rug. In welke verhouding staat dat tot elkaar? Het is misschien wel een kwestie van mind over matter. Laten we maar eens zien wat er lukt en tot hoeveel ik in staat ben. Als ik echt niet meer kan, dan kan ik altijd dán nog stoppen. Ik ga niet bij voorbaat opgeven. Die neiging ken ik, en ik besluit terplekke die neiging te negeren en ondanks al mijn innerlijke protesten en angsten tóch te gaan. Voetje voor voetje, kilometer voor kilometer.

Wandelen in het donker

De eerste kilometer is een feit. Nog 79 te gaan. Ik besluit me daar niet te veel op te focussen om de moed niet te verliezen. Om mezelf een beetje sane te houden, knip ik de route op in stukjes. Van rust naar rust. Ik herinner mezelf eraan dat ik morgen om dit tijdstip lekker in mijn bed lig en dit alles achter de rug is. Op die manier wordt het hanteerbaar. We wandelen door de Biesbosch, over paden die ik nog niet kende, maar ik baal dat het donker is. Wat stom eigenlijk, dat we in het donker lopen. Nu zien we niks van de natuur en de omgeving. Het merendeel van de tocht is door het donker, ik heb me dat van tevoren maar weinig gerealiseerd. Nou ja, in dat geval zet ik maar wat afleveringen van een cursus in wonderen op, maar ik merk dat ik mijn aandacht er niet goed bij houd en word afgeleid door gesprekken om me heen. Ik loop bijna de gehele route in stilte.

Rustposten en zintuigen op scherp

De rustposten zijn uitstekend verzorgd. Bijna elke 7km is er een rustpost, waar iedere keer een andere versnapering is. Soep, snoepjes, boterhammen, stroopwafels, vlaflip… aan creativiteit geen gebrek! Vooral de dropjes waardeer ik zeer op die momenten. Het is zoeken naar een goeie wildplasplek in de open vlaktes, en wanneer ik eindelijk mijn broek laat zakken, blijk ik plaats te hebben genomen op een bed van brandnetels. De tweede rustpost sla ik over, ik heb nu geen behoefte aan iets te eten of drinken, en hoop zo wat tijd te winnen. Het helpt me om wat meer voor mensen uit te lopen. Intussen begin ik hier en daar ook anderen weer in te halen. Blijkbaar is snel starten voor anderen ook niet vol te houden. Ik loop gestaag door, langs de Merwelanden en de brug over naar Sliedrecht. Hier valt vlak achter mij een tweede persoon, een man op leeftijd. Gelukkig lijkt ook deze valpartij met een sisser af te lopen, maar herinnert me maar weer om scherp te blijven.

Actieve dieren in de nacht

Na de Biesbosch lopen we door de bewoonde wereld van Sliedrecht en Papendrecht, waar ik soms zonder mensen in de buurt loop intussen, en zelf goed de pijlen zoek op de grond. Mijn hoofdlampje is leeg, en zonder licht is het soms een uitdaging om te zien waar ik heen moet. In mijn andere tas, waar ik op 20km bij kan, zit nog een reservelampje, die ik later zal pakken. Een nieuwe ervaring voor me, is dat er ’s nachts ook vogels actief zijn en de nacht door zingen. Of misschien hebben we hen in de war gebracht met onze nachtelijke activiteiten, net als de kuddes schapen die ons luid blatend vergezellen langs de dijken. In Papendrecht draaien we weer de bossen in, waar een rat mijn pad kruist en waar een groep lopers bijna dreigt te verdwalen door slechte markering. Net op tijd sturen we bij en vervolgen onze route door de Alblasserwaard.

Lopen als meditatie

Ik loop door mijn achtertuin, waar ik vele malen tijdens eerdere wandelingen heb gelopen, in het licht. Bij bekende plekken merk ik dat er direct associaties en herinneringen worden opgeroepen. Aan die keer dat we hier als gezin in de regen liepen, die keer dat ik naar een conferentie in Landvast ging, die collega die daar werkte, de snackbar waar we ooit een frietje aten… Het is een prettig gemijmer en direct een soort meditatieve manier van het verwerken van al deze bijna vergeten herinneringen. Het herhalende, ritmische bewegen helpt om in een natuurlijke tranceachtige staat te komen. De nacht lijkt hier nog extra behulpzaam bij te zijn, alsof het lichaam ergens nog beseft dat de nacht bedoeld is voor verwerking.

Slaapwandelen

Na Alblasserdam door te zijn gelopen, lopen we een stuk langs de A15 in de richting van Ridderkerk. Ik krijg het zwaar. Ik loop door, maar ik lijk mentaal uit mijn lichaam te glijden, zonder dat mijn ogen dichtgaan. Soms schrik ik ineens wakker, hoewel mijn lichaam nog steeds in actie is. Dan ben ik er ineens weer ‘bij’. Ik ben doodmoe, en besef dat ik letterlijk slaapwandel. Ik val al lopend in slaap, en ben niet meer bewust van mijn omgeving. In zo’n staat zou ik gewoon een straat kunnen oversteken zonder te kijken. Wow, ik schrik hiervan en doe mijn best wakker te blijven, mijn kop erbij te houden. Het is nu niet ver meer tot de tweede rust, bij 40km. Eenmaal daar, bestel ik zo snel mogelijk een koffie. Ik móet wakker blijven. Ik trek wat laagjes kleding uit, in de hoop dat de frisse buitenlucht me alert zal maken. Ik wissel mijn sokken voor een nieuw paar en spoel een paar paracetamolletjes weg tegen de spierpijn en rugpijn voor ik weer naar buiten loop. De koffie en het pauzemoment doen wonderen, ik voel me weer wakker en alert, en stuif weg, gemotiveerd door het besef dat ik nu aan de tweede helft begin en kan gaan aftellen! Alles wat ik nu nog loop, wordt alleen maar minder dan wat ik al heb gelopen.

Pannenkoeken en mentale support

Van thuis krijg ik op de vroege ochtend een foto van de pannenkoeken die worden gebakken en straks gebracht gaan worden. Nog een sterke motivatie om door te lopen, pannenkoeken! Na deze grote rust loop ik het buitengebied in bij Rijsoord, met de opkomende zon die ons vergezelt. Het wordt een prachtige dag en ik voel de warmte van de zon al goed. Mijn muts heb ik voor mijn pet verwisseld en mijn mouwen stroop ik op. Als ik net heb plaatsgenomen bij de volgende rust, komen mijn man en dochters de pannenkoeken brengen, wat een feest! Ze combineren deze mentale support met het praktische wegbrengen van mijn zoon naar een wedstrijd. Ik eet met smaak de zoete traktatie en krijg dikke knuffels als toetje. Blij en trots loop ik weer verder. Ik loop nog altijd op tempo, veel sneller dan ik gewend ben om te lopen, en ik houd het vooralsnog prima vol. Op dit tempo kom ik rond 15u aan in plaats van 17u die ik had voorspeld. Het geeft me rust om te weten dat ik voldoende speling heb om wat te kunnen vertragen of wat langer rust te pakken.

Landschappen vol belofte

Natuurlijk voel ik mijn lijf wel. Mijn voeten branden, door het snelle lopen en vooral het lopen op het vele asfalt. Veel van de route gaat over verharde stukken. Ook heb ik pijntjes in mijn heupen en voelt alles steeds een beetje strammer. Gaan zitten, bukken of een trap oplopen gaat allang niet zo soepel meer. Ik zit nu bijna op tweederde van de afstand en loop intussen aan de rand van Barendrecht en Heerjansdam. Dit gedeelte van de route is voor mij de grootste en leukste verrassing. Een prachtig natuurgebied waar ik nooit eerder kwam en mijn ogen uitkijk. Hier lopen we over vlonders over het water, waar meerkoeten met rietstengels langs zwemmen om een nestje te bouwen en de zwanen me vergezellen als ik langsloop. Ik tref een prachtige uil op de route, die me verwonderd aankijkt vanaf haar tak, waar zij ook een nest heeft. Verliefde stelletjes zoeken de anonimiteit op de vele bankjes op de route. De vele regen van afgelopen maanden maken de olifantenpaadjes soms een uitdaging, waarbij het pad is veranderd in een modderige rivier waarin mijn voeten wegzakken en vastzuigen. Gelukkig heb ik dan nog mijn hoge Meindls aan, en lukt het me overeind te blijven staan en droge voeten te houden. De felle zon die dag maakt het frisse lentegroen nog intenser. Alles oogt nieuw en vruchtbaar, vol belofte voor de komende maanden.

Schoenenwissel

Ik beland op de derde en laatste grote rustplaats, op 60km, waar ik mijn kinderen en man weer zie. Ze hebben mijn trailschoenen meegenomen, die ik de laatste 20km op goed geluk zal dragen. Inmiddels zijn mijn voeten gevoelsmatig 3 maten gegroeid en doet alles zeer. Ik hoop dat het dragen van mijn lichte trailschoenen wat meer comfort en ventilatie zal geven, en andere drukpunten dan die ik nu heb. Ik geniet nog even van de rust in het zonnetje en het gezelschap van mijn gezinnetje, en wordt aangemoedigd door mensen die nieuwsgierig vragen wat ik aan het doen ben. Als ik wegloop van dit rustpunt, laat ik opnieuw meer mensen achter me. Van bijna laatste loper, loop ik nu in de voorhoede van de deelnemers, wie had dat gedacht! Opgetogen ga ik verder, genietend van de warmte van de zon op mijn huid en de lichte tred die ik nu heb door mijn andere schoenen.

Emoties in golven

Het stuk door Zwijndrecht heen duurt gevoelsmatig erg lang. Eén lange rechte weg, en mijn gedachtes dwalen weer af naar herinneringen. Af en toe, vooral wanneer ik pijn ervaar, of de verveling toeslaat, of wanneer ik een andere mentale uitdaging bemerk, glijden mijn gedachtes weer af naar mijn overleden sportmaatje. Soms gevolgd door een golf verdriet of ontzetting. Het blijft voor mij nog zo onwerkelijk. Dan ebt het weer weg, alsof ik het letterlijk uit mijn lichaam loop. Wat er achter blijft is vooral dankbaarheid voor het leven, voor de ervaring dat ik dit kan doen, voor mijn gezin die dit alles faciliteert en steunt. Ik zie vlinders op mijn weg, en groet haar in gedachten. Uiteindelijk steek ik de Zwijndrechtse brug over, en loop ik mijn home town binnen. Daar tref ik mijn man op de fiets, die gezellig een stukje met me meefietst en kletst. ‘Je loopt nog hartstikke soepel joh, je gaat als een trein! Nog even volhouden, dan ben je er!’, spreekt hij me moed in. Ik geniet van zijn gezelschap en afleiding.

Een ommetje naar de wc

In Dordrecht is het één groot feest. De zon schijnt, de terrassen zitten afgeladen, er spelen bigbands, de kleinste boetiekjes hebben hun waren buiten uitgestald en overal heerst een vrolijke sfeer. Ik moet al kilometers enórm plassen, en besluit een omweg te maken via mijn huis. Je eigen wc zit uiteindelijk toch het lekkerste. Het is een raar gevoel om tijdens deze mars ineens je huis in te lopen, het voelt bijna stiekem wat ik doe. Op ons plein is het eveneens een gezellige boel, met een drukbezochte bijen- en honingmarkt. Met dit uitstapje heb ik een dikke halve kilometer extra gelopen. Alsof 80 nog niet voldoende is. zodra ik de 70 klikjes aantik, voel ik aan alles dat ik op mijn reserves loop. Mentaal ben ik er nog goed bij. Ik geniet van de gezellige omgeving in het historische centrum, maar hoe ik het ook probeer, mijn benen en voeten gehoorzamen niet meer aan de door mij gewenste snelheid. Ik loop op mijn maximum, en die is een stuk trager dan aan de start. De laatste 10 kilometers duren gevoelsmatig een eeuwigheid, waarbij ik mezelf blijvend moed in spreek terwijl ik langs plekken loop waar ik zoveel herinneringen heb liggen.

Stoppen met verwachtingen

Als ik uiteindelijk door het Wantijpark loop, heb ik het moeilijk. Dit is onze thuisbasis van onze sporters. Waar zoveel herinneringen gemaakt zijn met elkaar. Ik draag deze mars en deze laatste pittige kilometers in gedachten op aan haar. Hier is ook de laatste rustpost, de volgende rust is de finish. Nog 7 kilometer. Ik kan niet meer. Ik sleep mijn voeten mee, terwijl de ene na de andere zucht uit mijn mond ontsnapt. Weer een lange weg rechtdoor, alsmaar rechtdoor. Een groep fanatieke lopers haalt me in, terwijl ze met elkaar nog even het tempo opvoeren alsof ze een ommetje maken. Ik begrijp er niets van, maar ben gestopt meer van mezelf te verwachten. Als ik nog 2 kilometer moet, staat Steef me weer op te wachten, de engel! Hij praat me er doorheen, terwijl ik voortstrompel en elke pas eruit pers. Als ik de finish in zicht heb, zie ik mijn schoonouders langs de kant staan, met bloemen en chocola. De lieverds! Ik word er verlegen van. Eindelijk ben ik er! Het is 16u en 11 min later sinds ik ben gestart, en ik heb ruim 82 kilometer afgelegd. Ik heb het gehaald, en op een tempo waar ik zelf van onder de indruk ben.

Niet meer: ‘geen tijd hebben’

Wel weet ik dat dit een ‘eens, maar nooit meer’ ervaring is. Ik weet nu dat ik het kan. Ik weet hoe het voelt. En ik weet des te meer waaróm ik loop: omdat ik graag buiten ben, geniet van de natuur, geniet van de vrijheid, het niets hoeven. Ik wil me niet opgejaagd voelen, ik wil in het gras kunnen liggen en de wolken willen bekijken als ik zin heb. Of een dutje doen onder een boom, als ik slaap krijg. Ik wil me laten fascineren door een vlinder op zijn bloem, me verliezen in het moment. Ik heb vandaag geen foto’s gemaakt, gevoelsmatig had ik daar geen tijd voor. Ik wil niet meer ‘geen tijd hebben’. Ik wil leven in het nu, en vrij zijn!

Het bericht Kennedymars: 82km Dordrecht – Ridderkerk verscheen eerst op Struin Stories.

Op blote voeten loop ik als een halfkreupele van de auto naar de voordeur, waar ik algauw rillend en klappertandend onder de douche sta. Compleet versleten en uitgeput na die 65km. Ik slaap die avond vroeger dan mijn dochter van 7 en moet vechten tegen de slaap als de wekker de volgende ochtend weer afgaat. Waar doe ik dit voor? Schiet er weer eens door mijn hoofd. Ik weet het antwoord eerlijk gezegd ook niet altijd meer. Ik weet wél dat dit eens en nooit meer is. Na de Kennedymars loop ik alleen nog afstanden die comfortabel voelen.

Van Dordrecht, via Werkendam richting Breda

Mijn dag begint als de wekker om 3.30 afgaat. Om 4.15 stap ik naar buiten, dit keer begin ik weer vanuit huis. Mijn doel is om de eerste pont van Dordrecht naar Werkendam de pakken, en via de Biesbos via Hank naar Breda station te lopen en met de trein naar huis te gaan.

Het is droog, fris en pikkedonker als ik start, de straten verlaten. Deze uren staan bekend als ‘de hondenwacht’ binnen defensie, en ik herinner me maar al te goed hoe doods en eenzaam deze uren voelen als je nachtdiensten draait. De wereld slaapt als ik door het centrum loop, langs parken die nog gesloten zijn, en uiteindelijk door de polder onder de heldere sterrenhemel loop. Daar kom ik de eerste vroege vogels tegen. De onzekere zaklampjes van hondenbezitters die zo vlug mogelijk huiswaarts keren naar het comfort en warmte van binnen. Een wielrenner, en vroege forenzen op de fiets. Ik word aan de kant gesnauwd door een vrouw die duidelijk schrikt van mijn onverwachte aanwezigheid, waar ik op mijn beurt weer van schrik. Ook goedemorgen.

Sluimerwereld

In deze onbestemde uren, waarin ik normaal nog slaap, verkeer ik in een sluimertoestand tussen waken en dromen. Ik luister dan graag naar ‘een cursus in wonderen’, die in al zijn abstractie toch altijd raak weet te zijn op die momenten. Zo luister ik naar conflict tussen willen en doen, word ik er nog maar eens aan herinnerd dat angst de vreemdeling is en daarmee onwerkelijk, en dat iedereen elkaar beoordeeld, dus dat het gemakkelijker is dit als een feit aan te nemen dan ons er druk over te maken. Weer een zorg minder.

Zonsopkomst in de Biesbosch

Intussen vaart de eerste pont net voor mijn neus weg, en drink ik in de verplichte pauze mijn eerste bakkie koffie. Om 6.15u stap ik uit in Brabant, waar de zon net zijn best doet zich door de laatste wolken te wurmen. De klok is dit weekend vooruitgegaan, wat de mazzel geeft dat ik al eerder getrakteerd wordt op het zonnegloren. Strepen blauw en geel kleuren de lucht en weerkaatsen in de rivieren eronder. Dit deel van de Biesbosch is misschien wel mijn favoriete stuk. Er is in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de aanleg van wandel- en fietspaden, wat de mogelijkheid geeft dwars door het gebied te lopen. Veel van die paden zijn daarbij autovrij, wat als een luxe voelt. Ik geniet van de uitgestrekte velden, sloten, moerassen en bomen die als skeletten uit het water steken.

Zijn is genoeg

Vlak voor mijn voeten steken twee grote hazen over, en als ik ze met mijn blik volg, zie ik vervolgens een groep herten nieuwsgierig mijn kant op kijken. Terwijl ik naderbij kom, blijf de dapperste van het stel staan, tot ook hij het hazenpad kiest en bijna lijkt te vliegen over het hoge gras, als een bruin witte streep door de nog donkere hemel. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik zoveel moois zie, en geniet volop. De oordopjes berg ik op, want de vogels zingen zich schor bij het opkomen van de zon. Toch prachtig dat vogels zich niet druk maken over hun prestaties. Geen twijfels of ze wel goed genoeg zingen, hoe ze overkomen, wat anderen van ze zullen denken. Ze zingen gewoon en zijn daarmee genoeg. Natuur in zijn perfectie. Wat zou het heerlijk zijn als wij mensen dat vertrouwen ook hadden, en gewoon onszelf konden zijn, zonder iets te hoeven bereiken of bewijzen.

Valken en buizerds schreeuwen boven mijn hoofd, en cirkelen boven velden en bomen. Ik loop over eenzame paden, passeer opnieuw een groep herten, en niet veel later nóg een groep! Het lukt zelfs deze laatste groep te filmen, nieuwsgierig als ze zijn blijven ze toch even staan om te kijken wie hen zo vroeg passeert. Ze rennen zigzaggend over de velden, alsof ze niet goed kunnen kiezen waar ze heen willen gaan. Of misschien spelen ze tikkertje. Ik voel me compleet. De zon komt door, het is droog, ik ben compleet alleen in de natuur met deze dieren. Ik zucht en voel me intens tevreden. Volgens mij is het zo bedoeld. Iedere keer dat ik wandel en op dit soort plekken kom, voel ik het weer.

De boot gemist

Gisteren checkte ik nog even mijn geplande route (via RouteYou), en kwam er achter dat er een pontverbinding over het Steurgat ingepland stond, die echter nog niet open is op dit moment. Dat betekent dat ik om moet lopen via Werkendam. Wijt het aan de vroege ochtend, of mijn slechte navigatieskills, ik was me hier volledig bewust van en tóch loop ik verkeerd. Alsof ik naar het pontje toe word getrokken. Dit is een terugkerend ding, want ik ben hier al zeker 5x eerder tegenaan gelopen. Ik en pontjes, blijkbaar geen goede combinatie. Mopperend keer ik dus weer om en maak ik onbedoeld in totaal 5 kilometers extra op mijn route. Vervelend, want dat betekende automatisch dat ik niet uit kom bij het station van Breda. Ik loop een heel stuk langs de linkerflank van de Steur, en vervolgens langs de rechterflank van de Steur.

Wisselende weerbeelden

Intussen is het weerbeeld behoorlijk veranderlijk. Als ik net besluit te ontbijten, begint het uit het niks hard te regenen, dus stel ik mijn maaltje nog even uit. Daarna word ik meermaals overvallen door hevige buien, maar ook door sneeuw en hagel. In een kwestie van minuten schijnt de zon vervolgens weer. Het levert mooie, dramatische luchten op, waar het lijkt of de grijze verf van de regenwolken is uitgelopen in vegen naar beneden. Ook tonen de luchten harde contrasten tussen het loodgrijs van de regenwolk, en de bleekgele zonverlichte lucht ernaast. Soms kleuren de wolken rozepaars, terwijl even verderop het blauw van de hemel te zien is. Ik loop over betonnen vlonderpaden over vijvers, waar het me opvalt dat er de afgelopen jaren overal kleine metalen windmolentjes zijn geplaatst in het water.

Meditatie voor mannen

Tussen de buien door vind ik een plekje om mijn havermout te eten, die ik aanmaak met heet water uit mijn thermosfles. Een warm ontbijt voelt troostrijk op zo’n koude dag. Ik eet nog wat appel en noten, en vervolg dan mijn weg. Inmiddels is de wereld wakker, en passeer ik oude van dagen op hun ochtend wandeling, vaklui op hun werkplaatsen en gehaaste forenzen. Lopend langs de Steur zie ik drijvende donuts, die elk net groot genoeg zijn om een visser te dragen. De ronde bootjes dobberen in stilte over het water. Meditatie voor mannen, denk ik. In stilte in de natuur. Wel samen, maar toch ieder voor zich. Er wordt geen woord gewisseld. Ik sla af, weg van de Steur, op weg naar Hank. Hier word ik nogmaals overvallen door een gure bui terwijl ik langs boerderijen in de polder loop. Als de regen weer plaatsmaakt voor de zon, loop ik de Oostwaard binnen, een mooi gebied met knotwilgen en moerasgrond. Hier kom ik bij een Griendwerkershuisje waar je vrij mag kamperen, compleet met vuurplaats en picknicktafel. Wat tof! Ik wist niet dat we dit soort plekken nog hadden, en ga deze zeker onthouden voor eventuele micro avonturen.

Afscheid van de natuur

Ik loop onverhard over modderige grasbulten, wat de snelheid uit mijn wandeling haalt. Niet erg, want links van mij is een open veld, waar opnieuw een groep herten over rent. Wauw, ik heb nog nooit zoveel herten op één dag gezien! Ze laten me lang genieten van hun wilde schoonheid, tot ze aan de horizon achter de bomen verdwijnen. Hierna loop ik uit het natuurgebied en de bewoonde wereld van Hank in, waarna het voorlopig over is met de natuurpret. Noodgedwongen moet ik de snelweg volgen over de rivier heen om in Raamsdonksveer te komen. Hier staat de bekende kolencentrale die het natuurbeeld verstoort vanuit de Biesbos. Als ik langs het stadje loop, klinkt er ineens een enorme knal, alsof er een gigantische explosie plaatsvindt. Ik schrik me kapot en kijkt om me heen of andere mensen ook schrikken, en in de veronderstelling dat ik nu vast ergens grote rookwolken zal zien van een explosie. Er gebeurt echter niets. Mensen lopen onverstoorbaar verder en lijken niks gehoord te hebben. Blijkbaar zit er in deze buurt iets van een fabriek of plek waarin zulke knallen vaker geproduceerd worden?

Niets is blijvend

Mijn route vanaf Hank gaat spreekwoordelijk bergafwaarts, net als mijn moraal. Ik loop saaie stukken, langs N-wegen en alsmaar rechtdoor. Over asfalt, waardoor ik mijn zolen voel branden en de eentonigheid van de ondergrond en beweging een belasting vormt voor mijn lichaam. Mijn lijf houdt zich overigens verder goed, ik heb geen noemenswaardige pijntjes, maar voel met elke kilometer wel meer kleine protestsignaaltjes hier en daar. Een steek in mijn teen, een krampend gevoel links, een gespannen kuit, een gevoelige lies. Het golft, ontstaat en vergaat. Komt en ebt weer weg. Ik merk het op in de wetenschap en met het vertrouwen dat alles tijdelijk is, niets is blijvend. Het is een les die ik in vipassana aan den lijven heb ondervonden, en in zen meditatie verder beoefen. Het is een geruststelling en oefening tegelijkertijd.

Turborotonde

Ik heb honger. Voor Hank heb ik mijn boterhammen al gulzig naar binnen geschrokt. Ik ben zelfs een stuk teruggelopen toen ik erachter kwam dat ik een boterham (in het zakje nog) had laten vallen. Hongerig als ik was, wilde ik die niet missen. Ik had de stille hoop dat ik misschien langs een supermarkt zou lopen en fantaseerde wat ik daar zou kopen. Een pizzabroodje misschien, of een zoete koek? Ik leidde mijn saaie weg over een fietspad af met gedachtes aan iets lekkers straks. Het is maar goed dat ik toen nog niet wist dat dat moment er nooit zou komen. In mijn tas zit het laatste restant van mijn appel en wat noten, die ik bewaar voor een goede pauzeplek.

Maar lopend langs voorbijrazend verkeer vind ik geen plek waar ik wil blijven, dus loop ik verder en verder en verder. Ik beland op een turborotonde, vlak langs de snelweg, het meest troosteloze plekje met windkracht 10, maar waar ik eindelijk een bankje vind om fatsoenlijk te zitten. Zuchtend trek ik mijn schoenen uit en geniet van mijn laatste appelpartjes, terwijl ik het geloei van de A59 en de uitlaatgassen probeer te ontkennen. Naast me staat een informatiebord over de turborotonde, alsof er een doelgroep bestaat die zich hiervoor interesseert. Het houdt in ieder geval iets van de wind tegen.

Pijntjes en mentale uitdaging

Mijn voeten doen pijn. Tijdens het buitenfestijn, dat toch al 2 weken terug was, ben ik op mijn enkel getrapt, waar nog een lelijke schaafplek zit die niet goed heelt. Misschien omdat er aarde in is gekomen, of doordat het telkens schuurt met mijn sokken en schoenen. De plek voelt alsof het weer open is en vormt een irritante pijn tijdens het lopen die stiekem steeds meer toeneemt. Op mijn kleine tenen vormen zich intussen ook blaren, dat ben ik gewend en deze zijn verder niet erg pijnlijk tijdens het lopen.

Met tegenzin trek ik mijn schoenen weer aan en vervolg mijn weg. Ik kom stroef en stram overeind en voel me een bejaarde als ik weer begin te stappen. Na het zitten voelt alles stijf, en lijkt mijn lijf me te waarschuwen: ga nou niet verder! Dit is ver genoeg, nu moet je rusten. Het mentale spel begint nu, weet ik. Boven de 40km is het fysiek uitdagend voor me. Tot die tijd lukt het eigenlijk allemaal wel prima. Boven de 50km vind ik het gewoon niet leuk meer, omdat mijn lichaam er dan genoeg van heeft. Dan begint het mentale spel. Mind over matter. Ik spreek mezelf moed in. Het wordt vanzelf beter als ik begin te wandelen. Ik kan dit.

Vrachelse Heide, Oosterhout, Dorst

Na de turborotonde loop ik Den Hout in, waar ik inmiddels traditiegetrouw een lama op de foto zet voor mijn oudste dochter, die gek is op die beesten. Vervolgens loop ik weer een saai stuk dat ik herken van mijn micro avontuur met mijn dochter in februari. Ik steek weer de snelweg over en pep mezelf op door naar podcasts te luisteren. Ze leiden me in ieder geval een beetje af van de eentonigheid en saaiheid van de plekken waar ik op dat moment loop. Eindelijk loop ik dan de bossen bij Oosterhout en Dorst weer in, over de Vrachelse Heide. Mijn plek op mijn voet brandt en zeurt, ik sleep inmiddels mijn ene voet voor de andere en heb het gevoel dat ik slaapwandel. Ik ben er klaar mee. Al die tijd heb ik geen supermarkt gezien, en ik heb honger! Als ik later zie dat ik 4000kcal heb verbrand die dag, snap ik dat ineens ook beter. Ik voel me zielig en wil naar huis. Het lukt me niet meer goed te genieten van de omgeving, hoewel ik wel dankbaar ben als ik onverhard kan lopen door de bossen, wat een verademing is voor mijn voeten.

Verlossing op 4 wielen

Steef is er al voordat ik de 65km heb aangetikt. Een laatste mentale uitdaging: ‘waarom stap je niet gewoon in, wat maakt dat laatste stukje nou uit?’ verleidt hij me. Nee, dit is de training, anders moet ik volgende keer nóg verder in één keer. Dus rijdt mijn verlossing op 4 wielen weg, uit mijn zicht, en zit er niks anders op dan door te stiefelen tot ik de auto weer tegenkom als ik 65km klok in Dorst. Als een oude oma ga ik uiteindelijk naast mijn man zitten, die ik voor zijn diensten bedank door mijn schoenen uit te trekken en hem te trakteren op een intense zweetvoetengeur. Die man moet wel heel veel van me houden, dat hij dit allemaal voor me over heeft.

Het bericht 65km Door de Biesbosch en Brabant verscheen eerst op Struin Stories.