Midden in de nacht neemt de wind toe. Ik was te lui om de extra scheerlijnen vast te zetten, en wordt nu gestraft voor mijn laksheid. Zuchtend kruip ik uit mijn tent om ze alsnog vast te zetten. Het is geen verassing dat het zo waait op deze uitgestrekte, open vlakte. Ondanks het razen en loeien van de wind, lig ik zacht en comfortabel. Echt goed slapen doe ik eigenlijk nooit in mijn tent, maar het is blijkbaar altijd goed genoeg, want elke dag sta ik toch weer relatief fit op. Doordat ik nu een stuk minder hoog zit, zakt de temperatuur niet beneden de 16 graden, waardoor het relatief warm blijft.

De volgende ochtend kan ik voor het eerst sinds dagen mijn tent droog inpakken. Voorgaande nachten was de tent zeiknat van de condens. Het verschil tussen mijn warme adem en de koude buitentemperatuur in de bergen zorgt voor een kletsnatte tent in de ochtend. Ook vandaag start ik met een yogalesje op mijn telefoon om mijn heupen wat te rekken en openen, wat heerlijk voelt na zo stram wakker worden.

Klaar voor de start!

Vandaag zal de route maximaal 25km zijn en vooral bergafwaarts gaan. Dat is een fijn vooruitzicht, zeker omdat er een camping aan het einde van de route in het verschiet ligt. Na mijn havermout en yoga klik ik mijn horloge weer aan als ik mijn tas op mijn rug slinger en nog één keer achterom kijk naar mijn slaapplek. Nog een laatste check om te controleren of ik niks achterlaat. Na een open vlakte passeer ik wat flauwe heuvels en volg het pad door velden met kleine stroompjes en populieren die zich in de natte grond hebben gevestigd. Ik moet een plek vinden om één van die beekjes over te steken, en loop een tijdje heen en weer op zoek naar een geschikte plek om met droge voeten over te steken.

Hierna slingert het pad een nieuwe heuvel op, hoger ditmaal, die me een nieuw berggebied intrekt. Mijn tempo zakt terug, in dezelfde mate als waarin mijn inspanningen, gehijg en gezweet toenemen. Het wordt steeds groener en begroeider om me heen, met dennen, sparren, pijnbomen en andere naaldbomen. Niet alleen hoge bomen, maar ook veel groene struiken. Ineens zie ik een fiets liggen, en kort daarop spot ik een man tussen de hoge, groene struiken. Als ik kort daarna weer mensen tegenkom tussen de struiken, ditmaal vergezeld van manden aan hun arm, vermoed ik dat de mensen hier bessen plukken of paddenstoelen verzamelen. Het is duidelijk te merken dat het zondag is, aan de hoeveelheid dagjesmensen en families die ik onderweg tegenkom.

Veranderend landschap

Het is een totaal ander landschap hier, dan waaruit ik vanmorgen vertrok. De hoge, groene heuvels zover het oog reikt, geven me het gevoel alsof ik in een jungle loop. Hier en daar zie ik de witgrijze rotsen tussen het groen. Ook hoor ik het ruisen van de meanderende rivier beneden, die door de bergen en bomen aan mijn zicht wordt onttrokken.  Soms kruist mijn pad een van de uitlopers van het riviertje, en bij één van die oversteekjes besluit ik te pauzeren. Ik smeer wat boterhammen met nutella en geniet van de geluiden van het klaterende water.

In het vervolg van de route wordt de kloof waar ik doorheen loop steeds duidelijker zichtbaar, terwijl het pad me weer flink mee omhoog neemt. De kabbelende beek is intussen getransformeerd in een heuse, brullende rivier in de diepte, waar ik nog steeds geen zicht op heb omdat het diep in de kloof beneden stroomt. Als ik op het hoogste punt van de wandeling kom, is het een stuk bergafwaarts richting de camping, die aan deze rivier en kloof gevestigd ligt.

La Puerta

Ik heb vandaag 20 kilometer gelopen en ben aangekomen op mijn allereerste camping tijdens deze tocht, camping la Puerta. Hier komen dagjesmensen om een korte wandeling te maken en een hapje te eten bij het restaurant op de camping. Voor een nachtje kamperen hier reken ik slechts €10 af. Ik krijg een plek toegewezen naast een rotonde met flinke lantaarnpaal (hoe kan het ook anders). Dit blijkt een doorgaande campingroute te zijn en behoorlijk veel verkeer te hebben in de loop van de avond, met mensen die waarschijnlijk weer huiswaarts keren na een weekend op de camping. Iedere paar minuten schijnen de koplampen van de voertuigen fel mijn tent in.

Ondanks deze ongemakken geniet ik van een lang verlangde douche, het uitwassen van mijn vieze, stoffige kleren en het kunnen zitten aan een tafeltje in het restaurant. Het is zondag en het terras is afgeladen vol met families die samen aan het eten zijn op de witte plastic stoelen. De lunch is de belangrijkste maaltijd van de dag, en deze wordt op zondag traditioneel met de familie genuttigd. Ik twijfel of ik hier morgen een rustdag neem op deze camping, of morgen op de volgende camping misschien. Ik voel me namelijk eigenlijk nog prima, na een ‘halve’ dag lopen. Doordat ik lekker op tijd op de camping ben, heb ik nog uren voor mezelf.

Camping perikelen

Het zit niet mee. Ik wil heel graag een pizza of iets anders lekkers op de camping eten, maar rond 18.00u halen ze ineens de menukaarten weg! Er is geen mogelijkheid meer voor een diner, dus eet ik maar weer brood waarvan ik vermoed dat het over 2000 jaar nog steeds ‘goed’ is. Thuis eten ze preiquiche, en dat ziet er heerlijk uit als ik met mijn gezin beeldbel.

Ik baal van mijn plek op de camping. De kampeerplekken hier zijn overal stenig en stoffig, logisch natuurlijk, maar elk comfort ontbreekt daarmee ook direct. Zitten op de grond is dan geen pretje. Ook ben ik altijd bezorgd of mijn luchtbed niet lek gaat door de scherpe steentjes. Mijn plek ligt tussen de vaste gasten, op een punt van een kampeerstrook, direct aan de rotonde van de doorgaande route van de camping, met schuin achter me een milieustraat vol stinkende containers. Er staat, hoe kan het ook anders, een gigantische lantaarnpaal die de hele nacht aanblijft, maar precies om 7u ’s ochtends uit gaat, precies als ik het licht kan gebruiken voor mijn ochtend bezigheden. Hoe krijgen ze het verzonnen.

Verschillende campinggasten praten luid, koplichten flitsen continu mijn tentje in, samen het het geluid van ronkende motoren. Wat een contrast met het wildkamperen. Tot rust komen lukt niet echt. Ik kan niet slapen van het licht dat door mijn dunne tentdoek heen schijnt, en ga op zoek naar mijn buff, om over mijn ogen te trekken, ondanks de warmte. Ik duikel direct ook mijn oordoppen op en prop ze in mijn oren met de ijdele hoop dat ik dan misschien in slaap val. Omdat ik simpelweg niks anders te doen heb, ben ik al vroeg mijn bed ingegaan om in ieder geval in horizontale positie wat uit te kunnen rusten.

Onverwacht bezoek

Rond 21u hoor ik door mijn oordoppen heen ineens allerlei geritsel rondom mijn tent. Verbaasd steek ik mijn hoofd uit m’n tent, en heb even tijd nodig om te snappen wat ik zie. Over de campingplek liggen her en der mijn spullen verspreid: mijn vuilniszak is leeggetrokken en afval ontsiert nu de omgeving. Maar ik herken ook mijn etenswaren, die uit de opbergtas zijn getrokken waar ze in zaten. Opnieuw hoor ik geritsel, en als ik mijn tent uit stap zie ik links van me ineens een grote vos, die op zijn gemak mijn rol koekjes naar binnen staat te werken. Wat een brutaaltje!

Ik raap mijn spullen bij elkaar, maar de vos gaat onverstoorbaar door met zijn streken. Sterker nog, als ik door mijn hurken ga, loopt hij naar me toe en snuffelt nieuwsgierig aan mijn hand. Ik kan onmogelijk boos zijn op dit prachtige dier. Met gouden ogen kijkt hij me aan, alsof hij me uitnodigt hem te aaien. Toch durf ik dat niet, uit angst dat hij misschien zal bijten of uithalen, en ik een tetanusprik riskeer. Het blijft tenslotte een wild dier, hoewel deze vos eerder overkomt als een vaste campinggast. Grinnikend berg ik nu mijn spullen extra goed op, om herhaling te voorkomen. Als ik wildkampeer doe ik dit standaard, maar hier op de camping had ik geen rekening gehouden met dieren bij mijn tentje.

Het bericht Spanje gr7 dag 6 / 35 El Sabinar – camping La Puerta verscheen eerst op Struin Stories.

Ik heb gezien dat er een monument op de route ligt, vlak bij een oud Partizanenziekenhuis, en vermoed dat daar in de buurt wel een plek zal zijn om te wildkamperen. Maar deze dag loopt totaal anders.

We gaan op pad en maken nog een afscheidspraatje met Oliver. Hij geeft ons wat laatste tips en suggesties, en hij drukt ons op het hart dat we maar moeten bellen als we iets nodig hebben. Zwaaiend nemen we afscheid en lopen via Petrovac de heuvels naast de stad in. We komen op een wonderlijke vlakte, waar hier en daar wat huizen en gehuchten liggen. De grond is bezaaid met gaten, als een gigantische uitvergrote golfbal. Zouden hier ooit meteorietenregens zijn ingeslagen? Het spreekt tot de verbeelding. In sommige van de ondiepe kuilen staat nog water, en in de kuilen is de begroeiing duidelijk groener. Verwonderd lopen we door dit gebied heen. De route leidt over een pad waar slechts zelden een auto passeert, waardoor we ontspannen kunnen lopen.

Vochtproblemen

Ik voel mijn rug langzaam zeiknat worden, wat me verbaast want zo hard zweet ik toch niet? Ik haal mijn tas van mijn rug, en constateer waar ik al bang voor was: mijn camelbak is lek, waardoor het water door mijn tas heen sijpelt. Vlug vangen we het resterende water op in de flessen. Maar zonder camelbak missen we minstens 1,5 liter water om te kunnen koken en overnachten, wat ons verplicht om op zoek te gaan naar een fles extra. Gelukkig lopen we door een gehucht, waar het ons inderdaad lukt een fles van een bewoner te krijgen, die geen vergoeding hiervoor accepteert en in plaats daarvan nog een extra fles aan ons meegeeft. Wat zijn de mensen hier toch onvoorstelbaar lief!

100 jaar terug in de tijd

Het pad verandert in een breed grindpad, waarover logge vrachtwagens vol met boomstammen rijden die dikke stofwolken opwerpen. Hoestend gaan we van dit pad af om een picknickplek te zoeken. Tussen de bomen, in de schaduw op een idyllische plek wanen we ons minstens 100 jaar terug in de tijd terwijl we hier onze lunch klaarmaken. De grond is zacht en glooiend, bedekt met dik, compact gras. In de verte zijn hogere heuvels en bergen te zien, met in de vallei ervoor hier en daar een boerderijtje of houten schuurtje. Een oud stel, de man op een kleine trekker, de vrouw met geknoopte hoofddoek zittend op het hooi in de kar erachter, passeert ons tuffend. We zwaaien, en het stel zwaait blij terug, en schenkt ons hun bijna tandeloze glimlach. Helaas is de rivier die we net overstaken opgedroogd. Zwemmen zit er nu even niet in.

Eeuwenoude bossen

Na de lunch zetten we de klim van de berg in. De bewoning is gestopt, er komen enkel vrachtwagens met bomen in- en uit het bos rijden, verder zien we niemand. Dieper en dieper gaan we het bos in, terwijl we steeds verder de berg op slingeren. De vrachtwagens komen tenslotte niet meer voorbij. We komen niets en niemand meer tegen. Het bos is zo anders dan de bossen in Nederland, het voelt eeuwenoud, als oerbos. Als ik op google maps kijk, zie ik enkel een donkergroene vlek, ondoordringbaar, zonder aangemerkte paden of bebouwing. Uur na uur lopen we over het grindpad, steeds verder omhoog, de bewoonde wereld steeds meer achter ons latend.

Groene muren en optrekkende mist

Links en rechts is het pad omsloten door een muur van bomen, waartussen maar weinig zicht is en al het zonlicht wordt weggenomen. Alsof iemand het licht heeft uitgedaan in de bossen. Het weer is veranderd. Tijdens de lunch puften we nog van het zweet, inmiddels is de hemel dichtgetrokken en de temperatuur gedaald. Hier en daar hangt lage bewolking, en na verloop van tijd raken de bergtoppen waar wij lopen de wolken, en drijven de mistflarden en wolkenslierten om ons heen. Het geeft een naargeestig gevoel. Samen met de immense stilte doet het bos nu ineens onheilspellend aan.

Dierensporen in de modder

Na een hele poos moeten we van het hoofdpad afslaan, en smaller, onbeduidender wandelpad in. Wat begint als een leuk paadje, dat geleidelijk naar beneden slingert door het donkere bos, blijkt uiteindelijk uit te komen op een kruising waarin de opties beiden niet de kant op gaan die we moeten hebben. Er is geen ander pad te bekennen. Ik kijk om me heen, zie de modder naast me op het pad, met verse sporen. Kleine hoefjes van reeën, maar ook van een everzwijn. Het stikt hier van het wild, maar we horen en zien helemaal niets. Het zicht wordt inmiddels flink beperkt door de steeds verder optrekkende mist. Wat doen we? We slaan één van de twee opties in, om verderop te zien of het pad alsnog de goede richting op draait. Algauw wordt het pad steeds begroeider en onbegaanbaarder. We klimmen onder en over omgevallen bomen heen, slaan bosjes uit de weg en moeten hier en daar over rotsblokken klimmen. Om ons heen liggen gigantische grijze rotsblokken, bedekt met dikke dekens van felgroen mos, de bodem is bedekt met metershoge varens, brandnetels en andere planten en als we er doorheen lopen, lijkt het of de planten hun geuren laten exploderen.

Doodlopende paden

Het pad loopt dood. Ineens staan we naast een ruïne van wat ooit een huisje voor houthakkers geweest was, de omgeving is hier compleet ondoordringbaar. Zuchtend keren we om, terug naar de splitsing, om het andere pad en tevens onze laatste optie te proberen. Wederom eindigt dit pad in de wildernis, en loopt bovendien ook totaal weg van de kant die we op moeten. Een lichte paniek slaat toe, we hebben er al 20km op zitten, het weer wordt steeds dreigender, het ziet eruit alsof het elk moment kan gaan regenen of onweren, en het is al na vijven. We lopen weer terug naar het begin van het paadje, bij het grindpad, om te zien of daar nog opties zijn.

Een nieuwe pootafdruk in de modder…

In het teruglopen loop ik achteraan en valt mijn blik weer op de modder van de heenweg. Ik blijf staan. Mijn ademt stokt als ik een nieuw spoor zie, een pootafdruk die vele malen groter is dan de andere afdrukken die ik net al zag. Een ovaaltje met 5 kleinere rondjes met daarboven duidelijk zichtbaar 5 diepe afdrukken van scherpe nagels. Een beer. In de tijd dat wij hier heen en weer over het pad zijn gelopen, is er een beer gepasseerd. Ik voel het bloed uit mijn gezicht wegtrekken en mijn handen koud worden, mijn hart roffelt in mijn borstkas. Er is hier een beer! Ik kijk op, en voor me lopen mijn drie koters, onbewust van wat ik net heb gezien. Ik kijk vlug om ons heen, maar er is niks te zien, en niks te horen. Vlug dribbel ik door, achter de rest aan, en houd mijn ontdekking voor me, om geen onnodige angst te zaaien. Maar alles in me wil hier weg nu.

Het bericht Trektocht door Bosnië: van Rasinovac de wildernis in verscheen eerst op Struin Stories.

De volgende ochtend word ik al 2 minuten voor de wekker wakker, perfect. We breken ons kamp af en gaan de watervallen bezoeken waar Martin Brod bekend om staat. We krijgen gezelschap van de campingzwerfhond die met ons meewandelt. Bij de watervallen kijken we onze ogen uit, maar krijgen niet veel tijd om hiervan te genieten, want de wolken breken open, en storten hun regen op ons. Ook begint het te onweren en moeten we ons haasten om regenkleding aan te trekken en de tassen in hun hoezen te stoppen. De campingzwerfhond heeft zich ook direct uit de voeten gemaakt.

Mali, onze tijdelijke vakantiehond

We schuilen voor de regen, maar trekken na een poosje de conclusie dat het voorlopig wel blijft regenen, dus gaan toch maar op pad. Hier haakt een andere zwerfhond aan bij ons gezelschap, die zich niet laat wegjagen door de regen. In Martin Brod lopen we maar liefst 3 keer verkeerd voor we de goede route vinden, waardoor we al 4km hebben gemaakt voor we überhaupt het dorp uit zijn. Uiteindelijk komen we op een echt wandelpad, die de berg opslingert tussen het natte gebladerte door. We zien een gigantische pad, die lijkt op een grote steen. Het pad slingert omhoog, en we puffen in onze regenkleding bij de eerste serieuze hoogtemeters van onze tocht. Het bos is sprookjesachtig en voelt heel oud. Het is duidelijk dat hier weinig mensen komen.

Wild in de bossen

De regen is intussen overgegaan in een zachte miezer, en tussen de felgroene beplanting hangen mistslierten over de weg. De wolken blijven laag tussen de heuvels hangen en ontnemen grotendeels het uitzicht. Het bos voelt mysterieus, oud. Ik hoor de bomen zachtjes fluisteren over onze komst, die voor hen net zo onverwacht is. Eindelijk stopt de regen, en breekt de zon weer door, die direct een warmte met zich meebrengt en daarmee de belofte voor een hete dag. In de stilte van de bossen herinner ik me weer dat hier beren en wolven leven en andere dieren die in het dichte woud huizen. Van de week hebben we al een groot hert zien oversteken, en de Hongaar vertelde dat hij een familie everzwijnen tegen het lijf was gelopen.

De stuipen op het lijf gejaagd

Onze zwerfhond loopt nog steeds met ons mee, en hebben we intussen Mali genoemd, wat zoveel als ‘kleintje’ betekent. Ik vraag me toch af wanneer hij besluit af te haken, want wij komen niet terug in Martin Brod. Af en toe rent Mali het bos in en begint dan hard te blaffen naar iets… Uit angst houd ik halt, in de veronderstelling zo een grommende beer uit de bosjes te zien springen als reactie op het geblaf. Iedere keer komt Mali echter weer kwispelend en vrolijk uit de bosjes terug, om ditzelfde grapje een paar minuten later weer te herhalen. Het bezorgt me keer op keer een halve hartverzakking.

Genieten van wilde, ongerepte natuur in Bosnië

We lopen richting Drvar, maar zullen daar pas morgen aankomen. Vanavond gaan we ergens wildkamperen op de route. Heel af en toe staat er een schamel huisje vlak bij onze route, die we vrijwel allemaal opzoeken om ons water steeds weer aan te vullen. Iedereen begroet ons hartelijk. Als we na de hoogtemeters boven komen, lopen we op een soort hoogvlakte in een meer open gebied. We genieten van de schitterende omgeving, de weidsheid en rijen opeenvolgende heuvels en bergen, zo ver je kunt kijken. Er is vrijwel geen bebouwing te zien. De heuvels kleuren groen en goudgeel van het zomergras. Vlinders in allerlei kleuren en vormen dartelen boven het gras, terwijl Mali vrolijk naast ons mee hobbelt en niet van onze zijde wijkt. We zien een onduidelijk bord dat het wandelpad Via Dinarica aangeeft richting Drvar, en besluiten deze te volgen. Algauw eindigt dit pad in het niks, en staan we in een groot open veld. Met behulp van mijn gps op mijn horloge probeer ik een pad te ontwaren in het heideachtige landschap, maar zonder succes.

Doodlopende paden

Ineens bekruipt me weer die angst, want ik besef dat we in een open vlakte staan, zonder pad, in een land met niet opgeruimde mijnen. De verantwoordelijkheid die ik draag als moeder naar mijn kinderen weegt zwaar. Wat doen we? We besluiten terug te lopen zoals we kwamen, en lopen in elkaars voetstappen. Bij een duidelijk autospoor besluiten we die te volgen in de richting van waar mijn gps naartoe lijkt te wijzen. En inderdaad, gelukkig komt deze uit op onze oorspronkelijke route. Wat een opluchting! Hier is direct ook een mooie plek om te lunchen. We rollen de foliematjes uit en trekken het eten uit de tassen. Ik kook water voor de noodles, Steef snijdt plakjes worst af, en we vullen een leeg blikje tonijn met water voor Mali, die zich hijgend laat neerploffen in het gras naast ons. Die arme hond weet nog steeds niet van wijken, en we voelen ons inmiddels verantwoordelijk om voor hem te zorgen, maar zijn tegelijkertijd bang dat hij dan nooit meer weggaat als we hem voeren.

Op naar een slaapplek

Na de lunch slingert het pad eerst een stuk naar beneden, en vervolgens weer omhoog. Na behoorlijk wat kilometers bereiken we een schitterende hoogvlakte op 1000m, waar de gouden heuvels fluweelzacht ogen, met het zachte gras zachtjes wuivend tot aan de horizon. ‘Welkom op de camping!’ Roep ik naar de rest. Maar Steef wijst erop dat we maar 3l water hebben: dat is voor 5 man te weinig om het avondeten en ontbijt mee te maken en van te drinken. Hij stelt voor om huizen te zoeken om water te vragen, misschien mogen we met toestemming wel ergens onze tent opzetten.

Water vragen

Een beetje teleurgesteld om deze prachtige plek achter ons te laten lopen we verder, en zien in de verte hier en daar een gebouwtje opdoemen. We proberen deze 3 huizen, maar treffen behalve hard blaffende waakhonden niemand aan. We besluiten door te lopen en zetten de afdaling in, weg van de hoogvlakte. Toch maak ik me geen zorgen, ik heb het vertrouwen dat het hoe dan ook wel goedkomt. Het is bovendien nog vroeg genoeg om een stukje door te lopen. Na een poos komen we op een splitsing: omhoog en naar links staat een huis, en rechts vlakbij naar beneden. We kiezen voor het huis rechts. Terwijl Steef de lege flessen meeneemt om te vragen om water, blijven wij op onze rugzakken zitten uitpuffen tot hij terug is.

Met onze neus in de boter

Terwijl ik daar zit, lijkt het of ik Steef Nederlands hoor praten tegen de man des huizes. Ik ben echter te ver weg om het te verstaan, en zal me wel vergissen. Als Steef ons later roept en wenkt, geeft hij aan dat we moeten komen. We mogen daar kamperen! David, de man met wie Steef sprak, blijkt een Nederlandse vrouw, Anneke, te hebben en jaren in Nederland te hebben gewerkt. Hoe toevallig is dat! Het stel verwelkomt ons warm en haalt bier en limonade. De kinderen hebben hun zwembad gespot, en mogen tot hun grote vreugde lekker zwemmen. Ondertussen kletsen we uitgebreid met het stel, dat vertelt over de oorlog en de impact ervan op het land, de scheiding tussen Noord- en Zuid-Bosnië, hoe ze tegen de situatie in Nederland aankijken, enzovoort.

Hans en Grietje huisje

David geeft aan dat hij een gastenverblijf heeft gemaakt op zijn terrein, en dat wij daar mogen slapen vannacht. We vallen echt met onze neus in de boter! Als hij ons meetroont naar zijn vakantiehuis, valt onze mond open van verbazing. Midden in het bos, in het groen tussen de heuvels staat een houten Hans en Grietje huisje, met een mini woonkamer en zelfs een keuken met bar. Wat een luxe! Het is zo’n cadeau om te leven vanuit overgave en dan zulke mooie verrassingen op je pad te treffen. Als we alles hadden gepland of geboekt, was dit tenslotte nooit gebeurd.

Het bericht Trektocht door Bosnië: Martin Brod naar Boboljusci verscheen eerst op Struin Stories.

Ideaal dagje uit met de trein

Dan schiet me het fenomeen NS wandelingen te binnen, en al gauw heb ik een aantal leuke opties: Den Haag en Scheveningen, Vlissingen of Bergen op Zoom. Met mijn voeten in het zand aan het strand met het zonnetje op mijn bol klinkt erg aantrekkelijk. Toch kies ik uiteindelijk voor Bergen op Zoom: het is minder ver reizen, en de weersvoorspelling is daar iets gunstiger. Op mijn gemak breng ik die ochtend mijn kinderen naar school, en stap vervolgens op de trein. Wat een luxe, ik heb de tijd om op mijn gemak een podcast te luisteren en heb ook schrijf- en leesvoer meegenomen voor overdag.

Schuldgevoelens en kritische stemmetjes

Toch sluimert er daaronder ook een ander gevoel, dat neigt naar schuldgevoelens: ‘mag ik dit wel doen, hoor ik niet te werken, waarom kan jij dit zomaar doen en een ander niet, ik moet toch nuttig bezig zijn, wie heeft hier nu wat aan?’. Ik merk het gevoel op, en sta er even bij stil. Ineens valt er een kwartje. Van de week had ik bij zen een avond die ging over kritiek ontvangen. We kregen bepaalde citaten voorgelegd, waarbij we er eentje mochten uitkiezen die ons raakte. Ik koos het citaat: ‘vertrouw op de zachte stem die zegt: dit zou weleens kunnen werken, ik ga het proberen’. Het raakte me toen, omdat ik herken dat ik die zachte stem vaak wel opmerk aan het begin van mijn ideeën en ondernemingen, en dat ik dan vol enthousiasme ergens in duik. In het uitzoeken van een vakantie, het bedenken van een activiteit, het schrijven van een cursus, het samenwerken met anderen…

Niet mijn stemmen

Maar eenmaal begonnen, besluipen me algauw allerlei stemmetjes, die dingen zeggen zoals: ‘dit wordt toch niks, hier zit toch niemand op te wachten, wat denk je wel niet dat je bent, wat een belachelijk idee eigenlijk’. Ik verlies dan de moed, en gooi gauw de handdoek in de ring. Zo ben ik al miljoenen dingen gestart, en net zo vaak weer gestrand. Maar na die avond en het mediteren op deze stelling, kwam er ineens iets boven: dit zijn niet mijn stemmen, maar de stemmen die ik in mijn jongere jaren vaak om me heen heb gehoord. Als ik als jong kind weer eens met ideeën aan kwam zetten, werd dat vaak ook ingeperkt, niet serieus genomen of uit mijn hoofd gepraat op basis van allerlei verstandige argumenten. Door dit te realiseren besefte ik me ineens dat die stemmen van anderen nu mijn eigen, innerlijke stem vaak overrulen. En dat ik daardoor vroegtijdig stop met experimenteren en ondernemen, terwijl dit misschien inderdáád wel goede ideeën zijn.

Luisteren naar mijn zachte stem

Mijn schuldgevoel over het invullen van deze vrije dag voor mezelf, die rationeel gezien misschien totaal niet nuttig is, is waarschijnlijk ook gestoeld op deze oude stemmen. Dus omarm ik zoveel mogelijk het schuldgevoel, ik neem het mee als bagage in mijn rugzak, maar laat me er niet door weerhouden te doen wat ik van plan ben: de natuur in, wandelen, naar buiten gaan en genieten van de zon, de tijd voor mezelf, misschien een beetje schrijven of lezen. Ik maak een bewuste keuze te luisteren naar die zachte fluisterstem op de achtergrond, mijn innerlijke stem.

Groen voorjaar

De start van deze dag is door deze innerlijke roerselen wat roerig. Ik merk dat ik er even moet inkomen en tijd nodig heb om me over te geven aan deze dag. De wandeling begint en eindigt op het station van Bergen op Zoom, en kan als gpx bestand op je horloge of telefoon geladen worden. Het eerste stukje loopt door de bebouwde kom van Bergen op Zoom, langs Turkse supermarkten en aanleunwoningen. Oude vrouwtjes zitten zusterlijk op hun rollator langs de weg, te genieten van de ochtendzon. Ik passeer een imposante kerk en loop uiteindelijk een lieflijk parkje in langs een vijver, het eerste groen op mijn route. Ik verwonder me over hoe groen de natuur dit jaar is. De vele regen eerder dit jaar heeft weldadig gewerkt, en de natuur oogt gezonder dan de jaren ervoor. De struiken barsten uit hun voegen met paarse, witte en gele bloemen.

Het bos in

Na het parkje loop ik een stukje langs de weg, om die uiteindelijk over te steken richting het ziekenhuis. Hier duik ik onder de weg door, en kom ik eindelijk in het bos uit. De GPX route hanteert een vrij rechttoe-rechtaan route, over het verharde pad. Het is me al vaker opgevallen dat de geijkte wandelpaden en ook de wandelknooppunten vaak deze grotere paden verkiezen boven de kleinere kronkelweggetjes. En juist die struinpaden vind ik zo leuk! Dus besluit ik wat van de route af te wijken en mezelf het bos in te sturen.

Europese lange afstandswandelingen

Het is nog vroeg op de ochtend, en op zo’n doordeweekse dag kom ik nog maar weinig mensen tegen. Het bos is hier prachtig, met een blotevoetenpad en een speelbos voor kinderen. Ik loop uiteindelijk langs het klimbos, waar ik jaren geleden een geslaagd teamuitje met collega’s heb gedaan. Op de hoek van het pad hier, tref ik een nieuw ogende paal met de routemarkeringen van de lange afstandspaden die hier lopen. Ik kan mezelf niet helpen, en zwijmel bij de romantiek waar deze paal symbool voor staat. Het idee dat ik naar links kan lopen, en de GR5 verder volg om uiteindelijk in Parijs uit te komen, of juist de E2, die zelfs tot aan Nice loopt, ruim 2100km verderop. Wat een fantastisch idee! Ik voel kriebels in mijn buik, omdat ik dit ook ga doen straks, en ook een zekere weemoed dat het nog niet zover is.

Fernweh

Ik laat het bord achter me, en mijmer verder over deze gevoelens. Fernweh. Het is de beste omschrijving van het gevoel dat ik steeds met me meedraag. Het verlangen naar verre, onbekende, onontdekte plekken, het verlangen om weg te gaan naar onbekende situaties. Het is het gevoel dat me keer op keer drijft en aanwakkert om die plekken op te zoeken, er op uit te trekken. En het gevoel van pijn en verlies als ik weer huiswaarts keer. Gek genoeg is er geen bestemming die mijn fernweh wegneemt. Het is het gaan, het in beweging zijn, de beweging zélf dat uiteindelijk het beste voelt. De bestemming is geen doel op zich. Het liefst had ik nu mijn rugtas met mijn spullen opgehad en doorgelopen tot ik niet meer wilde, om de volgende dag weer verder te trekken. Maar vandaag is het een kort intermezzo. Ik mag immers ook leren om genoegen te nemen met minder, het is al een cadeau dat ik vandaag heb.

Modder in een glas water

Achter me hoor ik luide stemmen van twee mannen, die me uiteindelijk inhalen. Ik voel geen druk om sneller te lopen, maar geniet juist van de vertraging. Een konijn schiet weg in zijn hol vlak bij me. Af en toe lijkt het of ik in de rand van mijn blikveld dieren of beweging zie, maar als ik mijn hoofd daarheen wendt, is er niks te zien. De bossen lijken geheimen te verhullen, vol onzichtbare aanwezigheid. Twee tegemoet komende dames reageren niet op mijn begroeting, alsof ik niet besta. Gefronst loop ik door. Het groeten van elkaar is geen vanzelfsprekendheid meer tegenwoordig, een teloorgang van sociale omgangsvormen. Het geeft niet, vandaag heb ik genoeg aan mezelf. De chaos in mijn hoofd van alle indrukken en inzichten de afgelopen tijd is als een glas met modderig water: het heeft rust en tijd nodig om weer helder te worden. Uit ervaring weet ik dat dit vanzelf komt, ik hoef er niets voor te doen. Juist niets. Enkel lopen.

Oude programma’s

Ik tref een bankje op een open plekje en besluit even te zitten, misschien wat te schrijven: ‘ik voel me rijk dat ik hier kan zijn, maar ook verloren in een wereld die ik steeds minder goed begrijp. Lopend langs een bord met GR-routes en E-routes krijg ik kriebels in mijn buik. Ik wil lópen! Ik voel aan alles dat dat, letterlijk, mijn weg is. Begrijpen doe ik het niet, het ‘waarom’ probeer ik los te laten. Of te onderdrukken? Ben ik misschien op de vlucht, of aan het vermijden? In een podcast met Maarten Oversiers die vertelt over eerdere levens herken ik veel. Misschien zijn het wel ‘oude programma’s’ die draaien. Misschien ben ik letterlijk op de vlucht geweest in eerdere levens.’ Terwijl ik schrijf toont Nederland zijn spierballen met het overscheren van straaljagers en in de verte een Chinouk. De lucht trilt van de herrie, en lijkt wat ik schrijf nog extra te willen onderstrepen.

Blote voeten in het zand

Na een poosje wandel ik verder, langs jaloersmakend landgoed en leuke MTB routes. Uiteindelijk kom ik in een zandverstuiving in Bergse Heide bij Het Gleuvenstrand met kleine meertjes waarin zo te zien zomers ook gezwommen kan worden. Een fijne plek om in te vertoeven, en met je blote tenen in het zand te kriebelen. De wandelroute van vandaag voert sowieso grote delen over zand en ruiterpaden, waarbij je kan overwegen die delen blootvoets te lopen. Ik neem even plaats in het zachte zand en kijk naar een jong gezin dat hun peuter achterna loopt, die schaterend door het zand rent. Als ik mijn tocht vervolg, kom ik uiteindelijk aan de rand van het bos uit, waar ik doorkijkjes heb over de landerijen ernaast. Op links fluiten de vogels op hun hardst, terwijl op rechts het kikkerkoor deze tonen proberen te overtreffen met hun gekwaak.

Nieuwsgierige koeien

De route verloopt verder langs maneges, waar jonge meiden de paarden uitlaten en het pad een tijdlang langs de A4 loopt, en deze uiteindelijk oversteekt. Ik ben blij als ik het geraas van de auto’s achter me laat, en direct een sprookjesachtig bos in duik, vlakbij Fort de Roovere, wat met een extra lusje aan de route vast te plakken is. Hier in het parkachtige bos, slingert het pad langs de sloot, om uiteindelijk op de Defensieve Lijn uit te komen. Een verhoogde dijk, zoals die ook rondom vestingstadjes nog te zien is. Voor de jonge koeien lijkt dit hun eerste voorjaar buiten. Nieuwsgierig en vol vertrouwen volgen ze mijn bewegingen als ik vlak langs ze loop, terwijl hun ouders aan de andere kant loom van het zonnetje genieten.

Zitten en zijn

Tot nu toe liep de route vrijwel steeds door bebost gebied. Hier op de defensieve lijn kom ik in de volle zon, en kies ik een plekje bovenop de dijk om te pauzeren. De wind laat het hoge gras beneden me golven, begeleid door het zachte ruisen van de blaadjes in de omliggende bomen. Hier en daar spot ik een konijn, soms alleen zijn oren, soms een kontje dat omhoog hupst door het gras. Aan het begin van de dag had ik me voorgenomen veel te schrijven. In werkelijkheid heb ik vooral behoefte aan hier zijn. Ik geniet van het niks doen. Uiteindelijk schrijf ik een klein stukje: ‘De natuur heeft geen filter nodig. Geen opsmuk. Hoe ongerepter, hoe perfecter. Natuur is inherent aan perfectie, omdat het precies zo bedoeld is en zo geschapen is. Wat niet perfect is, verdwijnt vanzelf, of past zich aan. Als mensen perfectie zoeken in schoonheid, en al hun imperfecties verwijderen, blijft er niks over. Al hun echtheid, hun authenticiteit en dus hun schoonheid is verdwenen. Juist de imperfecties maken ons en het leven aantrekkelijk’.

Groen wonen

Het wandelpad meandert over de verhoogde dijk, tot ik de randweg moet oversteken. Hier beland ik weer in de bebouwde kom van Bergen op Zoom, waar ik door sjieke wijken met grote vrijstaande villa’s loop en door mooie, aangelegde parken. Langs een grote vijver gaat het pad ineens over in een bos midden tussen de woonwijken: het Meilustbos. Ik kan me voorstellen dat het hier goed toeven is om in de buurt te wonen, met zoveel natuur vlakbij.

Voor herhaling vatbaar

Ooit, in een ver verleden, ben ik eens in Bergen op Zoom geweest, maar dit liet geen positieve indruk achter. Dat had vooral te maken met de slechte pizza die ik toen at, wat op dat moment meer indruk achterliet dan het stadje zelf. Nu ik weer door de lanen en straten met karakteristieke jaren 30 woningen loop, en uiteindelijk in de historische kern aankom, ben ik positief getroffen door de charme van dit stadje. Zeker de moeite waard om nog eens te bezoeken, met zijn vele terrasjes en horeca, leuke boetiekjes en historische panden. Ik laat me terugvoeren via de route naar het station, waar ik uiteindelijk zo’n 19 kilometer heb gemaakt.

Het bericht NS Wandeling in de bossen bij Bergen op Zoom verscheen eerst op Struin Stories.

Op 26 februari is het dan zover: ik loop voor het eerst een georganiseerde wandeltocht, en mijn eerste 60km ooit. Het is de langste afstand van deze wandeldagen, maar ik zou er al gauw achter komen dat 60km zo’n beetje de ondergrens is qua lengte voor de fanatieke lange afstand wandelaren.

Paradoxale intentie

Als de wekker om 4u gaat, ben ik nét ingedommeld, de rest van de nacht heb ik amper geslapen. Blijkbaar is hier sprake van paradoxale intentie: ik was met opzet vroeg gaan slapen omdat ik graag genoeg wilde slapen en uitgerust wilde starten. Om vervolgens de hele nacht wakker te liggen en brak uit bed te stappen. Gelukkig heb ik mijn eten en spullen al de avond ervoor ingepakt, dus kan ik vrijwel direct de auto instappen om een uur naar de start in Ollard te rijden. Ik moest inzoomen op google maps om te ontdekken dat Ollard inderdaad een bewoonde plaats is, vlakbij Sint Oedenrode, en blijkbaar de bakermat van OLAT, de organisatie die deze wandelingen dit weekend organiseert.

Tijdsdruk

Een paar dagen tevoren krijg ik een mailtje van de organisatie met daarin de routebeschrijving van de eerste 20km. Voor de 60km moeten de deelnemers op eigen initiatief eerst een ‘lusje’ van 20km maken voor zij de volgende 40km kunnen lopen. Maar dat is niet het enige, de organisatie geeft ook aan: ‘je moet méér dan 5km p/u gemiddeld lopen, om op tijd te finishen’. Wát!? Dat was me nog nooit gelukt. Ik kan wel 5km/u lopen, maar dan een uurtje misschien, zonder onderbrekingen. Dus even wat uit je tas pakken, plassen, wat eten, even zitten… al die onderbrekingen betekenen dat ik de rest van de tijd moet compenseren door nog sneller te lopen. In al mijn voorgaande wandelingen heb ik met aardig doorstappen en minimale pauzemomenten een gemiddelde snelheid van rond de 4,5km p/u. Voor vandaag betekent dat dus dat ik écht op tempo moet lopen, iets waar ik totaal geen rekening mee had gehouden.

Prestatiedruk

Bij de start mogen we niet eerder vertrekken dan 6u. De mensen verzamelen zich bij de start, waar een groep van zo’n 40 fanatiekelingen staat te blauwbekken in het donker. Het is -4 graden en de gevoelstemperatuur zal niet boven het vriespunt uitkomen die dag, wat gelukkig wel wordt gecompenseerd door een stralende zon. Als ik me bij de wachtende lange afstands wandelaars voeg, voel ik me een behoorlijk vreemde eend in de bijt. Ik draag een grote rugzak en dikke jas, waar de anderen er eerder uitzien als hardlopers in tights met heuptasjes, waarvan sommigen imposant versierd zijn met tientallen lintjes, badges of medailles van eerdere prestaties.

Groepsdruk

Als eenmaal het startsein wordt gegeven, weet ik niet wat ik meemaak! Links en rechts spurten wandelaars mij voorbij, met een snelheid die grenst aan die van menig hardloper. Hoe kunnen die mensen zo snel lopen! Dit is geen ontspannen wandelen, maar een race tegen de klok! Ik merk dat ik niet immuun ben voor deze groepsdruk, en voel ook de tijdsdruk, waardoor ik er flink de pas in zet. Maar ondanks dat ik gevoelsmatig mijn uiterste best doe, blijven mensen me voorbijgaan. Ik wil niet achteraan komen te lopen, want ik ben bang dat ik de route niet meer kan vinden en hopeloos zal verdwalen. Ik fiets immers nog de verkeerde kant op mijn straat uit. Dus kijk ik af en toe achterom om te zien of er nog mensen achter me zitten. Die zitten er, maar ook die afstand wordt langzaamaan steeds kleiner.

Het is ongelooflijk, en een totaal andere ervaring dan het individueel wandelen. Ik kan niet echt genieten van de omgeving, voel niet de vrijheid om af en toe een foto te nemen of even stil te staan om de zonsopgang te begroeten. Deze mensen hebben háást! Blijkbaar is leeftijd en ook lichaamsbouw geen issue om hard te kunnen lopen: veel mensen hebben een leeftijd van tientallen jaren hoger dan ik, en ook zie ik mensen in allerlei vormen en maten, maar de enige overeenkomst is dat ze mij er vierkant uit lopen.

Confrontatie met mezelf

Na zo’n 10km is er de eerste wagenrust, waar ik een schietgebedje plaats, want ik kan ein-de-lijk even zitten en mijn benen wat rust gunnen. Ik zat pas op 10 kilometer, maar ik voel mijn benen al piepen en kraken. De snelheid heeft merkbaar impact. Nadat ik hete thee naar binnen giet en een pannenkoek van gisteravond uit mijn tas opduik, loop ik direct verder, de pannenkoek uit het vuistje etend. Het wordt langzaam licht, mijn hoofdlamp stop ik weg en ik ben minder bang om te verdwalen nu ik zie hoe goed de route overal staat aangegeven met de bewegwijzering. Ik probeer de pas erin te houden en mijn voorgangers bij te houden, waardoor ik altijd in de buurt van gesprekken ben die ik half en half opvang. Ook dat is een nieuwe ervaring: vrijwel nergens op de route heb ik alleen gelopen of stilte ervaren. Ik merk dat ik me soms erger aan het geluid en blijkbaar erg gesteld ben op de stilte die ik in mijn eenzame wandelingen ervaar. Geïrriteerd prop ik mijn oordopjes in m’n oren, om afleiding te zoeken in een podcast, maar ook deze kan ik vaak niet goed volgen door het vrolijke geklets van anderen om me heen.

De eerste 20km zitten erop

Om half 10 kom ik weer terug bij de start, de lus van 20km zit erop en ik heb een gemiddeld tempo van 5,7km p/u gelopen. Nog nooit heb ik een wandeling zó snel gelopen, en ik durf niet goed te denken aan de kilometers die voor me liggen. Wel geef ik mezelf wat rust: ik heb een half uur ingelopen, die speling kan ik de komende uren gebruiken. Het is inmiddels druk bij de start, want alle andere afstanden (10, 15, 20, 30, 40 en 50) starten nu ook. Ik haal mijn routeplan op, eet in no time een deel van mijn ontbijt (yoghurt met fruit en muesli), en laat mijn dikke jas achter in de auto om gewicht te sparen. De zon staat inmiddels goed te shinen, dus ik gok het erop dat ik het warm genoeg zal hebben, de rest van de tocht.

Eindelijk wat rust en stilte

Ook de 40km wandeling (als onderdeel van de 60km) staat goed aangegeven, ik kan eenvoudig de gele bordjes en pijlen volgen. In het begin van de tocht is het een optocht door de bossen, waar ik opnieuw de druk van de mensen om me heen voel. We lopen in ganzenpas over olifantenpaadjes waar het lastig passeren is, en voel met regelmaat de hete adem in mijn nek van wandelaars achter me die ik onbedoeld ophoud met mijn tragere tempo. Als de kortere routes zich afsplitsten van de langere afstanden, loop ik voor het eerst vandaag langere stukken alleen. Ik slaak een zucht van opluchting. Eindelijk, rust! Stilte! Ik zak terug naar mijn eigen tempo, en besefte temeer waarom ik wandel: ik geniet van de prachtige omgeving, het mooie ochtendlicht en kwebbel vrolijk tegen de paarden, lama’s en geitjes die ik passeer (doen andere mensen dit ook, of ben ik de enige mafkees die de dieren begroet?).

Mentale drempels

Af en toe heb ik zelfs gelegenheid een foto te maken, hoewel dat nog steeds lastig is, want zodra ik even stilsta, komen de mensen achter me alweer dichterbij. Bij de rustpost rond de 40km zit ik met een groepje van 5 mensen die me zojuist is gepasseerd. Ze vertellen tegen de vrijwilligers die koffie en thee schenken, dat zij de laatsten zijn. Shit! Dat betekent dat ik helemaal achteraan loop, en zij lopen harder dan ik. Ik geef aan dat ik onder de indruk ben van hun snelheid, waar ze op hun beurt zeggen dat ik moet proberen aan te haken bij hen. Ze kunnen me afleiden met een praatje, en dat zou me mogelijk kunnen helpen het tempo bij te benen. Dat advies volg ik op, hoewel mijn vertrouwen inmiddels tot een dieptepunt is gezakt. Maar ik besef ook dat ik al 40km heb afgelegd zonder noemenswaardige tegenvallers, en dat mijn drempels vooral in mijn hoofd zitten. Ik zit mezelf onnodig stress aan te praten. Ook de andere wandelaars geven aan niet aan mij te zien dat ik het moeilijk heb.

Op sleeptouw genomen

Eenmaal weer op pad, lukt het me inderdaad bij hen te blijven. Mijn wandelmaatjes slepen me er de laatste 20km doorheen met hun vrolijk gebabbel. De laatste 7 kilometer moet ik me volop concentreren om bij te blijven, en ben ik geen gezellige gesprekspartner. Gelukkig lijkt mijn gesprekspartner er genoeg aan te hebben om zijn verhaal af te steken, zonder dat reactie van mij nodig is, dus loop ik als een soort zombie naast hem. Ik blijf me verwonderen over het gemak waarmee de anderen zo’n afstand liepen. Handjes op de rug, in een ontspannen tred alsof ze een ommetje maken. Deze tocht heb ik echt een ander beeld gekregen van langeafstandswandelen én veel meer bewondering voor deze vorm van sport.

60km als ondergrens?

Er zit duidelijk een competitief element in, dat mij niet aanspreekt, maar wat voor veel mensen wel de uitdaging geeft aan deze tochten. De andere wandelaars zeggen dat een tocht van 60km eigenlijk de ondergrens is van de lange afstanden die zij lopen. Afstanden tot 120km zijn normaal. Een snelheid van minimaal 6km p/u is dan de norm. Ik kan me er niks bij voorstellen. Intussen protesteert mijn hele lichaam, en het idee dat ik dan nu pas op de helft van de afstand zou zitten, maakt me bijna aan het huilen.

Wandelen in een groep versus solo hiken

Het is een leuke ervaring om eens mee te maken, en we lopen een prachtige route. Het is een luxe om niet zelf iets te hoeven plannen en vrijwel zeker te weten dat je een mooie route loopt, waarbij je niet steeds hoeft te letten op het navigeren. De organisatie is top. Verschillende wagenrusten langs de weg met een goede verzorging: warme dranken, een soepkar, fruit en koeken. Ook ben ik dankbaar voor de mensen die mij de laatste 20km op sleeptouw nemen, maar het lopen met veel andere mensen is wel totaal anders dan het alleen lopen. De gesprekken kosten op een andere manier mijn aandacht, waardoor die wordt weggehaald van de natuurbeleving. Ik heb hele stukken gelopen zonder me echt bewust te zijn van de omgeving. Het snel moeten lopen neemt de natuurbeleving voor mij nog meer weg. Mijn voorkeur gaat dus echt uit naar het solo hiken, het vertragen en meer met bewuste aandacht lopen. Dan ben ik maar liever een slome wandelaar.

Eindelijk klaar

Om 18.15u lopen we de parkeerplaats weer op en tik ik precies de 60km aan. Ik heb er 12:15u over gedaan, de laatste 40km heb ik een gemiddelde snelheid van 5,3km p/u. Ik ben echt onder de indruk van deze prestatie, en voel aan alles dat dit wel even wat hersteltijd nodig heeft. Bij het terugrijden is mijn koppelvoet nogal stroef, en eenmaal thuis is mijn hele onderlijf stijf en pijnlijk geworden. Ik heb die nacht nog nooit zo lekker geslapen.

Het bericht Lange afstand wandelen onder tijdsdruk verscheen eerst op Struin Stories.

Laatst heb ik voor het eerst in mijn leven meer dan 50 kilometer aan één stuk gelopen. Het was wel een drempel, 50km. Vooral in mijn hoofd klonk het als een afstand die vrij absurd is. De 40’ers qua afstanden klinken ergens nog binnen het normale. De Vierdaagse heeft 40km als standaard afstand, de marathon is 42km… Maar 50? Dat is wel een serieus lange afstand. In mijn laatste 2 wandelingen van 40 en 45 was ik ongeveer 9 en 11 uur bezig. Dat betekende dat ik met 50km rekening moest houden met minimaal 11 uur onafgebroken lopen.

De weersvoorspellingen zijn redelijk gunstig (droog), maar wel guur met een gevoelstemperatuur rond de -3 en een gure wind in open gebieden. Ik dacht het geheel goed gepland te hebben door een route vanaf Roosendaal door de bossen over de Belgische grens te maken, die weer door het buitengebied terug naar Roosendaal loopt. Achteraf bezien valt de route me tegen, het stuk door het bos is relatief kort ten opzichte van de open poldergebieden.

Brabantse Wal, Wouwse Plantage, Kalmhoutse Heide

Steef kon me brengen, en ik kon met de trein terugreizen. Om 4.30 ging de wekker, wat toch een beetje zeer deed, en omdat ik alles al zoveel mogelijk had voorbereid de avond tevoren, stapten we om 5u in de auto, en startte ik 5.30 mijn wandeling in het pikkendonker. Na de avonturen in het donker in het ruige Frankrijk had ik dit keer m’n hoofdlampje meegenomen, wat geen overbodige luxe bleek toen het vroege boerenverkeer met grote trekkers en trucks langs raasden op smalle polderweggetjes en ik regelmatig een duik in de berm moest maken om de grote wielen te ontwijken. Zelfs met hoofdlampje waren de bestuurders duidelijk niet bedacht op nachtelijke wandelaars, waardoor ze meer dan eens op het laatste moment een ruk aan hun stuur gaven toen ze me met hoge snelheid voorbijreden.

Wat denken mensen van me?

Af en toe vraag ik me af wat mensen dan denken, als ze me tegenkomen in het donker, waar de eerste vroege vogels hun hond met zaklampjes uitlaten en me een beetje angstig aankijken. Met mijn muts, donkere kleding, hoofdlampje en grote rugzak zie ik er waarschijnlijk uit als een guur persoon. Een zwerver of inbreker? Mensen ontwijken regelmatig m’n blik of kijken een beetje bang, of op z’n minst met een bedenkelijke frons. Het feit dat ik een vrouw ben maakt het misschien alleen maar verwarrender voor hen.

Ik kwam al gauw in de bossen, waar mijn voeten dankbaar op het zachte zand konden stappen na het harde asfalt. Als ik lange afstanden loop, merk ik pas goed wat een verschil de ondergrond maakt. Onverharde paden zijn soms zwaarder om op te lopen omdat ze ongelijkmatiger zijn, maar ze voelen prettiger voor mijn voetzolen en gewrichten. Ik genoot daarnaast van de stilte in het donker in het bos, die ik op dit goddeloze uur van de dag nog helemaal voor mijzelf had. Ik hoorde enkel het gekraak van mijn jas, mijn stappen gedempt door de zandgrond. De bomen houden het geluid van buiten ook tegen, de wegen waar ik net nog in de buurt liep hoorde ik al gauw niet meer.

Wat denk ik van mensen?

Hier hield ik mijn eerste koffiepauze, terwijl ik de zwart-wit tinten langzaam meer kleuren zag aannemen door het toenemende licht. Toen ik weer verderliep, was het ineens licht geworden, zonder dat ik de zon zag, want die bleef de hele dag verstopt achter de dikke wolken. Ik stak een parkeerplaats over waar twee auto’s stonden geparkeerd met stationair draaiende motoren. Over verdachte zaken gesproken. Wat spoken die mensen hier in vredesnaam uit? Eigenlijk wilde ik het niet weten.

Militair terrein en omleidingen

Na een tijd over de zandvlaktes en bossen bij de Brabantse wal te hebben gelopen, langs militaire terreinen en militaire vliegvelden (hallo collega’s), waarbij ik werd getrakteerd op een paar overvliegende chinooks, liep ik ongemerkt België in. En hier is de bewegwijzering ineens anders, waarbij bovendien bleek dat er op meerdere plekken nieuwe boerderijen werden gebouwd, waardoor de doorsteekpaadjes niet meer gebruikt konden worden. Ik zag inderdaad wel een doodlopende straat bord, maar ging ervan uit dat dit niet gold voor voetgangers. Toen ik die straat in liep, hoorde ik iemand fluiten en zag ik een eind verderop iemand hevig zwaaiend in de deuropening staan. Hij gebaarde dat de straat die ik in liep dicht was, en ik de andere kant op moest gaan. Zo moest ik een paar keer ommetjes maken om uiteindelijk op de goeie route terug te komen. Dit stuk van de route viel me tegen. Open weilanden, waar de wind guur was en veel verkeer over de kleine straatjes ging. Ik vond het meest troosteloze picknickplekje op een drukke kruising in de volle wind, waar ik mijn best deed om mijn salade niet te laten wegwaaien. Ik at zo snel mogelijk, want elk moment dat ik stilzat, voelde ik mijn vingers direct gevoelloos worden.

Een kameel en podcasts

Tegen het einde van de wandeling werd ik verrast door een kameel in de wei. Een kameel!? Ik vroeg me af wie er op het idee kwam een kameel in z’n tuin te zetten. Zou het een gepensioneerde circusdirecteur zijn, of iemand die de kameel heeft geadopteerd van een circus? Of ‘gewoon’ een kamelenliefhebber? Anyway, het was wel super random om ineens een kameel naar je te zien staren. Leverde wel een leuk filmpje op voor het thuisfront.

Gelukkig had ik van tevoren veel leuke podcasts gedownload ter afleiding, die vooral op dit gedeelte van de route goed van pas kwamen. Ik luisterde naar podcasts over andere mensen die van hiken houden, en een paar afleveringen van Patrick Kicken en Kukuru. Als ik begin, zo vroeg op de dag, start ik vaak met een aflevering van Dit is een cursus in Wonderen, wanneer ik me nog in half slaperige toestand bevind. Ik geniet dan van deze materie, die me vaak weer een goede boost en intentie geeft voor de rest van de dag. Na een poosje heb ik ook weer genoeg van het luisteren, en geniet ik er ook van om naar de geluiden om me heen te luisteren. Maar dit keer was er weinig aan: slechts het verkeer en de wind, en helaas nam dit alleen maar toe toen ik door Roosendaal heen liep op weg naar het station.

Lessen voor de volgende keer

Dit bleek een rekenfoutje van mij, omdat het nog zo’n 3km naar het station toelopen bleek. Ik had de 50km al aangetikt en voelde intussen de voorkant van mijn bovenbenen en aanhechtingen daar behoorlijk branden. De spierpijn kwam al opzetten. Gelukkig deden mijn voeten het prima, ik had niet het idee dat ik blaren had, ik had er in ieder geval geen last van. Eenmaal door Roosendaal lopend viel de duisternis alweer in, best een bizar idee: ik had letterlijk van zonsopgang tot zonsondergang gelopen. Eindelijk was ik dan bij het station, waar ik mijn klokje uitzette die 52,7km klokte in 11:44u met een stappenrecord van 74.000 die dag.

Het bleek achteraf gezien de moeite niet waard om hier een half uur voor te rijden. De volgende keer (55km) zal ik dichterbij huis beginnen. Het plan is dan in Sliedrecht te starten en vanaf Geldermalsen met de trein weer terug te rijden.

Het bericht 50km Door bos en polder verscheen eerst op Struin Stories.