We liepen als gezin een stuk van de Hermannshöhetrail, een trail net over de grens bij Hengelo in Duitsland. Deze in totaal 226km lange route gaat van Rheine naar Marsberg. We parkeerden de auto in Rheine en liepen in 4 dagen naar het station van Hilter, waar we met de trein terugreden. In totaal legden we 75km af.

De voorbereidingen

Van tevoren had ik de nodige tijd gestoken in het uitzoeken van de route en de plekken waar we mogelijk konden overnachten. Na onze eerdere avonturen, wilde ik voorkomen dat we noodgedwongen veel verder moesten lopen en we nog op de valreep op zoek moesten naar een overnachtingsplek. Ook het uitzoeken van mogelijkheden om terug te reizen heb ik door schade en schande geleerd, door het in Spanje niet te doen, wat me toen veel frustratie en tijd heeft gekost. Al doende leert men, en iedere tocht gaat het (hopelijk) een stukje beter.

Slapen in iemands tuin

Ik ben fan van de community ’s van 1nitetent en welcometomygarden, initiatieven waarin mensen hun grond beschikbaar stellen aan wandelaars en fietsers die een nachtje willen kamperen. Zo heb ik vorig jaar begin maart al een kleine week door Duitsland gehiked, waar ik elke nacht bij een ander huishouden sliep en de leukste ontmoetingen had. Ik houd van deze vorm, waarin gastvrijheid en altruïsme belangrijke pijlers zijn. Er is geen verdienmodel, en er wordt op basis van wederzijds vertrouwen gehandeld. Het zijn vaak zelf ook fervente wandelaars of reizigers die weten hoe dankbaar je je voelt met een slaapplek onderweg.

Wildkamperen of bivak houden

Maar op onze route zitten niet voldoende 1nitetent opties. Campings zijn er helaas ook niet, of nog niet geopend, of te ver van de route vandaan. Wildkamperen blijft over als optie. Officieel niet toegestaan, maar bivakkeren wordt vaak wel gedoogd, wat neerkomt op het opzetten en afbreken van je tentje als de zon onder is. We gokken het erop.

De juiste outdoor gear bij elkaar verzamelen

De dagen voorafgaand aan vertrek is het altijd een grote zoektocht naar de juiste spullen. Het paasweekend kan het bar koud zijn, regenen maar ook ineens warm worden. Op alle weertypes willen we voorbereid zijn, wat betekent dikke en warme kleding mee, warme slaapzakken, maar ook regenkleding en korte broeken. Op de een of andere manier is de helft van de inventaris altijd op wonderbaarlijke wijze van de aardbodem verdwenen als we het nodig hebben voor vertrek, wat nog de nodige stress geeft voor we daadwerkelijk vertrekken.

Wandelen tijdens feestdagen

Uiteindelijk zitten we vrijdag (Goede Vrijdag) al vroeg in de auto naar Rheine, dat zo’n 2,5 uur rijden is. Als we hier om half 11 aankomen, hangen we vol gezond enthousiasme de tassen op onze ruggen. Blij constateren de kinderen dat de tassen beter zitten dan de laatste keer, misschien omdat ze zelf gegroeid zijn en sterker zijn geworden, misschien omdat er nu ook minder spullen in de tas zitten omdat we maar kort gaan. In Duitsland is tijdens Pasen alles dicht, dus heb ik voor iedereen 2x avondeten, 1x ontbijt, 1x lunch en tussendoortjes in de tas. Bij defensie krijgen we regelmatig WOL-pakketten als we op oefening gaan (warm-ontbijt-lunch): 24-uurspakketten met veel calorieën. Deze worden soms uitgedeeld als ze (bijna) over datum zijn, wat nu onze voedselvoorraad voor de komende dagen is.

Wandelen langs de Ems

Het is droog maar bewolkt als we vertrekken en het stadje Rheine in lopen. Het stadje ligt net over de grens, maar is toch typisch Duits, met vakwerkhuizen en merkbaar heuvelachtige omgeving. We lopen een tijdje langs de Ems, die door Rheine stroomt, en al snel kunnen de handschoenen, buffs en extra warme kledinglaag weer opgeborgen worden in de tas. We krijgen het warm van het lopen. De kinderen bruisen nog van de energie en klimmen met rugzak en al op de klimtoestellen die ze onderweg tegenkomen. Steef en ik dragen het extra gewicht van de kookspullen, eten en water met ons mee. Ik heb de afgelopen twee dagen al ruim 40km gelopen over het Roots Natuurpad, en merk dat ik intussen alweer gewend raak aan het gewicht op mijn rug. Steef moet daarentegen erg wennen en zijn draai vinden om de rugzak goed afgesteld te krijgen. Pas op dag 3 zit deze comfortabel genoeg.

Drassige paden en militair terrein

Na de Ems lopen we enkele woonwijken door en belanden dan ineens in het bos, waar we deels een militair oefenterrein doorkruisen. Het gebied lijkt op de Veluwe, wat ook niet gek is zo dicht bij de Nederlandse grens. Fosse hoopt op het vinden van lege hulzen, maar in plaats daarvan zien we sporen van rupsvoertuigen en zandzakken in schuttersputjes van mijn Duitse collega’s. de sporen van een zeer natte winter zijn overal merkbaar: de paden zijn vaker wel dan niet zeer drassig, waarin de grond compleet verzadigd is. Alternatieve olifantenpaadjes ontstaan al snel om droge voeten te houden onderweg, maar ook deze struinpaadjes veranderen al in drassige aarde. Zo droog als het is in Zuid Europa, zo nat is het hier in het Westen.

De overgang van winter naar lente

We lopen langs kleine zandvlaktes, lopen door bossen en passeren diverse boerderijen en landerijen. Het is een leuk seizoen om in te wandelen, de overgang tussen winter en lente, waar de winter nog voelbaar is, maar de eerste tekenen van een nieuw begin ook te zien zijn. De bomen zijn nog kaal, waarin sommige knoppen op knappen staan, maar waardoor er ook nog uitzicht is op de omgeving daarachter. Als we door de velden lopen, zien we verderop maar liefst vier herten op hun gemak grazen, hun nieuwsgierige gezichtjes naar ons gericht.

Groene bodems en bloemenvelden

In een volgend bos zijn sommige stukken grond bezaaid met kleine paarse voorjaarsbloemen. Op andere plekken staan velden al vol koolzaad, en even verderop is het bos juist bedekt met groene plantjes met witte bloemetjes. De bloemetjes die de bodem bedekken rond de boomwortels, geeft een feeëriek gevoel. De kinderen zoeken naar takken die dienst kunnen doen als wandelstokken, en al gauw heeft iedereen een favoriet exemplaar gevonden. Tijdens pauzemomentjes tovert Fosse zijn mes tevoorschijn, die hij vorig jaar op het Buitenfestijn heeft aangeschaft, om zijn wandelstok verder te personaliseren. Jongens en messen en vuur… een gouden combinatie als je het mij vraagt.

Chef tussendoortjes

In de rugzak van Meia zit een grote zak met tussendoortjes uit de WOL-pakketten, die voor ons ook één grote verrassing zijn. Ze is benoemd tot chef tussendoortjes, deze trip. Van chocolate chip cookies, tot suikerpinda’s en van fruitcrackers tot Italiaanse pizzabroodsticks. Met de nodige kilometers in de benen en kilo’s op de rug, plus gewoon het feit dat alle drie de kinderen permanent in de groei zijn en daarmee onverzadigbaar lijken, gaan de tussendoortjes gierend hard. Een voordeel is wel dat de rugtas met elke hap een stukje lichter wordt.

Héérlijk ijs in Bevergern

Aan het einde van de middag belanden we in Bevergern, een schattig dorpje met oude molens en een middeleeuwse stadsmuur. Tot onze grote verrassing blijkt de ijssalon open, en trakteren we onszelf op heerlijk ijs van Eiscafe Santaniello Bevergern, echt de moeite waard. Als we de route verder vervolgen, lopen we pardoes in een kerkmis die buiten plaatsvindt, in verband met Goede Vrijdag. De bezoekers staan precies op onze route, en zo stilletjes mogelijk sluipen we om de menigte heen om met een omweg ons pad te vervolgen. Wat overigens niet heel goed lukt, met onze krakende regenhoezen en stampende voeten van de zware bepakking.

De bergkam op

Als we langzaam aan dit dorp achter ons laten, verruilen we voor het eerst de vlakke ondergrond (‘de plattegrond’ zoals onze jongste het noemt) voor hoogtemeters, en klimmen langzaam de ‘bergkam’ van Steinbruch Gravenhorst op. Hier lopen we op hoogte, met uitzicht aan weerszijden naar lagergelegen terrein. De route is overal perfect aangegeven en aan bankjes is geen gebrek. Wat een extra bonus is, zijn de shelters langs de route: houten hutjes met soms een bankje of picknicktafel om te schuilen voor slecht weer, of, in ons geval, bivak te houden.

Snavelen in de shelter

We komen uiteindelijk bij een shelter waar we comfortabel uit de wind kunnen zitten en we de wandelschoenen verruilen voor slippers of sandalen. Vandaag hebben we een ruime 25km weggetikt, lang zat voor een eerste wandeldag, en iedereen is dan ook blij dat we lekker kunnen uitrusten en eten. Ik verwarm het water om de zakjes avondeten au bain-marie op te warmen: ook hier is het weer een complete verrassing wat we in de zakjes aantreffen. Zo heb ik spinazie met gehaktballetjes, is er macaroni, chili met bonen en noodles met kip. Hongerig en moe van de wandeling, en toe aan iets warm, smaakt zo’n zakje ondefinieerbare substantie echter als een goddelijke traktatie, waarbij de kinderen hun zakjes bijna uitlikken.

Bedtijd

Het opgewarmde water gebruiken we voor wat cup-a-soup en thee. Als je aan hiken doet, weet je hoe kostbaar al het water is, dus wordt alles zoveel mogelijk benut. We verwisselen onze modderige wandelbroeken voor leggings die dienstdoen als pyjama’s. Terwijl we wachten tot het donker genoeg is, blazen we de matjes op en zetten uiteindelijk de tentjes tegenover de shelter op. Voor de zekerheid zet ik mijn wekker om 7.00u, om op tijd weer de tenten op te breken en niemand tot last te zijn. Binnen no time is het zo stil, dat ik vermoed dat iedereen direct in een comateuze slaap is gevallen. En zoals altijd daalt mijn rusthartslag enorm als ik buiten slaap, alsof mijn lichaam afgestemd raakt op zijn natuurlijke habitat. Ik geniet van de geluiden, het ruisen van de wind door de bomen, en val voldaan na een eerste mooie dag in slaap.

Het bericht Hermannshöhetrail Duitland verscheen eerst op Struin Stories.

Er staat voor vandaag ook een aantal buien gepland en als we uitstappen bij onze startplek is het zo’n 8 graden en mistig. Koud! We parkeren de auto bij het treinstation in Bohinjska Bistrica, met de besneeuwde bergtoppen op de achtergrond. Voor de laatste keer pakken we de rugzakken nog eens in: droogvoermaaltijden zoals pasta, soep en noodles. Daarnaast studentenhaver, bananenchips, droge worst, snickers, brood met beleg, havermout, melkpoeder, koffie, thee, etc. We pakken ons warm in met colletjes, handschoenen en regenjassen. Ik laad het GPX-bestandje van de Juliana Trail op mijn horloge, en zie dat de route hier vrijwel direct langsloopt.

Algauw vinden we onze allereerste markering en bordje van de Julianatrail: een dubbele ruit in oranje, met een J en een A. Noem me een nerd, maar ik word hier stiekem ontzettend blij van: het idee dat we eindeloos deze markeringen en bordjes kunnen volgen als leidraad voor ons avontuur… Gedurende de hele trail wisselt de markering tussen oranje strepen, gele bordjes en de dubbele ruit met de letters. We volgen het bordje met ‘Podrbro’ erop, onze eerste bestemming op de route. Daar stopt etappe 8 en begint etappe 9.

Wildkamperen

Thuis heb ik al alle mogelijke campings opgeslagen in google maps, en gezien dat dit het enige stuk is waar een camping ontbreekt. Dat betekent meteen extra avontuur vanavond: wildkamperen. Hoewel dit niet is toegestaan, doen we dit soms wel (noodgedwongen), waarbij we uiteraard de ‘spelregels’ in acht nemen, die als vuistregel leave nothing but footprints hanteert. Dus geen sporen achterlaten, respectvol met de natuur en de omgeving omgaan, geen overlast op wat voor manier dan ook veroorzaken. Ik geloof er heilig in dat als iedereen op deze manier zou kamperen, dat wildkamperen dan op veel meer plekken mogelijk zou (moeten) zijn.

Hoogtemeters aan de start

We lopen het verder weinig boeiende dorpje uit en gaan vrijwel direct flink omhoog. Zowel etappe 8 als 9 hebben aardig wat hoogtemeters en staan als meest lastige etappes te boek. Menig hiker reist er zelfs omheen, heb ik begrepen, maar dat gaat er bij mij niet in. We zijn mentaal nog oké dus is het een prettig idee dat we het moeilijkste stuk aan het begin hebben, en dat de route daarna juist gemakkelijker wordt. Na een paar meter breekt het zweet ons al uit en niet veel later trekken we onze warme laagjes haast paniekerig weer uit.

Zicht op de Julische Alpen

Inmiddels hebben we het dorp achter ons gelaten en zigzaggen we door de bossen een bergwand omhoog, om vervolgens over hoogvlaktes te lopen waar we menig droomhuis en pittoresk dorpje passeren, maar geen sterveling tegenkomen. Het enige leven op de route is in de vorm van viervoeters en vogels, waarvan sommigen geluiden maken die voor ons totaal onbekend zijn. Hoe hoger we komen, hoe mooier de vergezichten worden, waar er soms een gat in de wolken breekt, en de besneeuwde Julische Alpen zichtbaar worden. Ondanks het ontbreken van de zon, is het een indrukwekkend gezicht.

Door de sneeuw

We lopen verder en stijgen ongemerkt vele meters. Bohinjska Bistrica ligt al op 507 meter hoogte, maar uiteindelijk bereiken we die dag bijna 1300 meter hoogte! Op deze hoogte maken we kennis met de sneeuw, waar de kinderen en wij verrukte uitroepen maken en over de glibberige massa onze weg zoeken. De weg is hier letterlijk ondergesneeuwd, wat het extra avontuurlijk maakt. Zo vroeg in het jaar lijkt het pad nog niet onderhouden, wat inhoudt dat we regelmatig over omgevallen bomen moeten klimmen, onze weg langs gevallen takken banen of juist onder stammen door moeten klimmen. Niet zelden blijkt de doorgaande route niet begaanbaar en moeten we heldhaftig limboënd langs de route verder klauteren, wat doet denken aan een uitdagende NatuurlijkSportief training.

Oorverdovend stil

De temperatuur is door de gewonnen hoogte behoorlijk gezakt, en als we pauze houden koelen we snel af als we stil zitten. We zien een hert tussen de bomen wegschieten en horen een onbekende specht. Na het brood wandelen we snel verder, waar we elkaar met sneeuwballen bekogelen en onder de indruk raken van de oorverdovende stilte. We zijn al uren onderweg en zijn nog steeds niemand tegengekomen. In de weide omtrek is niks te horen, behalve vogels. Geen auto’s, trein of ander verkeer. Enkel de stilte van de natuur, het knerpen van de sneeuw onder onze voeten, onze ademhaling.

Kinderen op de trail

Ik kijk naar mijn kinderen, ons grut. Wat voel ik me trots op ze, hoe ze lichtvoetig en vol enthousiasme en kracht doorstiefelen, met hun tassen op de rug. Ondertussen op zoek naar een tak die dienst kan doen als wandelstok. Mijn tienerdochter vraagt of ik foto’s van haar met het uitzicht wil nemen, wat me toch een beetje geruststelt dat er voor haar meer bestaat dan tiktok en snapchat. We hoeven geen moeite te doen om de kinderen te vermaken: ze bedenken talloze raadspelletjes en woordslangen om zichzelf af te leiden tijdens steile afdalingen of moeilijke klimmetjes. Ik voel me gezegend dat ze onze passie voor het buitenleven delen en dat we allemaal sterk en gezond zijn om dit te kunnen doen.

Siepie en Takkie

Na alle hoogtemeters volgt onvermijdelijk de afdaling, die extra spannend is door het losliggende grind en dikke lagen bladeren, waaronder menig steen verstopt ligt om je enkels op te verzwikken. Oppassen geblazen dus, zeker met het extra gewicht op onze rug. Ik ben blij met mijn stokken, die ik in mijn vorige trektocht door Duitsland heb omgedoopt tot Siepie en Takkie, om de klappen op mijn gewrichten enigszins te verzachten. Ook hier is op sommige plekken het pad verstopt onder de sneeuw, maar steeds als we een hoek omdraaien worden we getrakteerd op prachtige uitzichten over groene heuvels waar weggetjes naar minuscule dorpjes doorheen slingeren. Hier zien we sappige, groene weiden, bloeiende bloesems en verlegen ontluikende voorjaarsbloemen in paars, roze, wit en geel.

Waar moeten we slapen?

Vrij hoog eindigen we in het dorpje Podbrdo. De Juliana Trail is zo ontworpen, dat het door het authentieke, minder toeristische gebied van Slovenië slingert, om zo deze gebieden de kans te geven wat meer op de kaart gezet te worden. Zo telt het dorpje Podbrdo maar 578 inwoners en is er geen supermarkt of andere voorziening te vinden, net als in veel andere dorpjes die we deze dagen doorkruisen. We hebben al ruim 17 kilometer op de teller, maar nog geen zicht op een mogelijke kampeerplek. Intussen pakken regenwolken zich samen en begint het te regenen. Terwijl we in het benauwde nylon door de druppels voortsjokken, leidt de route ons weer bergopwaarts. Als ik de kaart bekijk, zie ik dat de route vrijwel haaks omhoogloopt. Even zakt de moed me in de schoenen en vraag ik me af waar we in godsnaam mee bezig zijn. Ik ben moe, het regent en we hebben niet eens een plek om te slapen. Dan passeren we een heel klein vlak stukje, direct naast een waterbron, nét boven de doorlopende weg in het dorp. Met een beetje passen en meten passen er misschien net twee tentjes achter elkaar. We gokken het erop. Zodra we deze knoop doorhakken, stopt het met regenen en begint de zon te schijnen, als een bevestiging van onze gemaakte beslissing.

Trailvoer en vroeg naar bed

Het voelt spannend om hier stiekem te bivakkeren. De hond bij het huis beneden ons heeft ons gesignaleerd en blaft de hele buurt bij elkaar. Even ben ik bang dat hij ons verraad en boze dorpsbewoners ons weg zullen jagen. De 578 inwoners blijken ons echter goedgezind. Van een dorpsbewoner kregen we eerder die dag water uit haar eigen bron, waarna ze ons nog 4 cakejes toestopte. Nu zitten we in de laatste zonnestralen van de ondergaande zon te genieten van een eenvoudige pastamaaltijd die aan elkaar hangt van e-nummers, en is iedereen zó moe dat we allemaal om 19u onze tent inkruipen en kort erna al in slaap vallen.

Het bericht Dag 1 van de Juliana Trail in Slovenië, Etappe 8 verscheen eerst op Struin Stories.

Ideaal dagje uit met de trein

Dan schiet me het fenomeen NS wandelingen te binnen, en al gauw heb ik een aantal leuke opties: Den Haag en Scheveningen, Vlissingen of Bergen op Zoom. Met mijn voeten in het zand aan het strand met het zonnetje op mijn bol klinkt erg aantrekkelijk. Toch kies ik uiteindelijk voor Bergen op Zoom: het is minder ver reizen, en de weersvoorspelling is daar iets gunstiger. Op mijn gemak breng ik die ochtend mijn kinderen naar school, en stap vervolgens op de trein. Wat een luxe, ik heb de tijd om op mijn gemak een podcast te luisteren en heb ook schrijf- en leesvoer meegenomen voor overdag.

Schuldgevoelens en kritische stemmetjes

Toch sluimert er daaronder ook een ander gevoel, dat neigt naar schuldgevoelens: ‘mag ik dit wel doen, hoor ik niet te werken, waarom kan jij dit zomaar doen en een ander niet, ik moet toch nuttig bezig zijn, wie heeft hier nu wat aan?’. Ik merk het gevoel op, en sta er even bij stil. Ineens valt er een kwartje. Van de week had ik bij zen een avond die ging over kritiek ontvangen. We kregen bepaalde citaten voorgelegd, waarbij we er eentje mochten uitkiezen die ons raakte. Ik koos het citaat: ‘vertrouw op de zachte stem die zegt: dit zou weleens kunnen werken, ik ga het proberen’. Het raakte me toen, omdat ik herken dat ik die zachte stem vaak wel opmerk aan het begin van mijn ideeën en ondernemingen, en dat ik dan vol enthousiasme ergens in duik. In het uitzoeken van een vakantie, het bedenken van een activiteit, het schrijven van een cursus, het samenwerken met anderen…

Niet mijn stemmen

Maar eenmaal begonnen, besluipen me algauw allerlei stemmetjes, die dingen zeggen zoals: ‘dit wordt toch niks, hier zit toch niemand op te wachten, wat denk je wel niet dat je bent, wat een belachelijk idee eigenlijk’. Ik verlies dan de moed, en gooi gauw de handdoek in de ring. Zo ben ik al miljoenen dingen gestart, en net zo vaak weer gestrand. Maar na die avond en het mediteren op deze stelling, kwam er ineens iets boven: dit zijn niet mijn stemmen, maar de stemmen die ik in mijn jongere jaren vaak om me heen heb gehoord. Als ik als jong kind weer eens met ideeën aan kwam zetten, werd dat vaak ook ingeperkt, niet serieus genomen of uit mijn hoofd gepraat op basis van allerlei verstandige argumenten. Door dit te realiseren besefte ik me ineens dat die stemmen van anderen nu mijn eigen, innerlijke stem vaak overrulen. En dat ik daardoor vroegtijdig stop met experimenteren en ondernemen, terwijl dit misschien inderdáád wel goede ideeën zijn.

Luisteren naar mijn zachte stem

Mijn schuldgevoel over het invullen van deze vrije dag voor mezelf, die rationeel gezien misschien totaal niet nuttig is, is waarschijnlijk ook gestoeld op deze oude stemmen. Dus omarm ik zoveel mogelijk het schuldgevoel, ik neem het mee als bagage in mijn rugzak, maar laat me er niet door weerhouden te doen wat ik van plan ben: de natuur in, wandelen, naar buiten gaan en genieten van de zon, de tijd voor mezelf, misschien een beetje schrijven of lezen. Ik maak een bewuste keuze te luisteren naar die zachte fluisterstem op de achtergrond, mijn innerlijke stem.

Groen voorjaar

De start van deze dag is door deze innerlijke roerselen wat roerig. Ik merk dat ik er even moet inkomen en tijd nodig heb om me over te geven aan deze dag. De wandeling begint en eindigt op het station van Bergen op Zoom, en kan als gpx bestand op je horloge of telefoon geladen worden. Het eerste stukje loopt door de bebouwde kom van Bergen op Zoom, langs Turkse supermarkten en aanleunwoningen. Oude vrouwtjes zitten zusterlijk op hun rollator langs de weg, te genieten van de ochtendzon. Ik passeer een imposante kerk en loop uiteindelijk een lieflijk parkje in langs een vijver, het eerste groen op mijn route. Ik verwonder me over hoe groen de natuur dit jaar is. De vele regen eerder dit jaar heeft weldadig gewerkt, en de natuur oogt gezonder dan de jaren ervoor. De struiken barsten uit hun voegen met paarse, witte en gele bloemen.

Het bos in

Na het parkje loop ik een stukje langs de weg, om die uiteindelijk over te steken richting het ziekenhuis. Hier duik ik onder de weg door, en kom ik eindelijk in het bos uit. De GPX route hanteert een vrij rechttoe-rechtaan route, over het verharde pad. Het is me al vaker opgevallen dat de geijkte wandelpaden en ook de wandelknooppunten vaak deze grotere paden verkiezen boven de kleinere kronkelweggetjes. En juist die struinpaden vind ik zo leuk! Dus besluit ik wat van de route af te wijken en mezelf het bos in te sturen.

Europese lange afstandswandelingen

Het is nog vroeg op de ochtend, en op zo’n doordeweekse dag kom ik nog maar weinig mensen tegen. Het bos is hier prachtig, met een blotevoetenpad en een speelbos voor kinderen. Ik loop uiteindelijk langs het klimbos, waar ik jaren geleden een geslaagd teamuitje met collega’s heb gedaan. Op de hoek van het pad hier, tref ik een nieuw ogende paal met de routemarkeringen van de lange afstandspaden die hier lopen. Ik kan mezelf niet helpen, en zwijmel bij de romantiek waar deze paal symbool voor staat. Het idee dat ik naar links kan lopen, en de GR5 verder volg om uiteindelijk in Parijs uit te komen, of juist de E2, die zelfs tot aan Nice loopt, ruim 2100km verderop. Wat een fantastisch idee! Ik voel kriebels in mijn buik, omdat ik dit ook ga doen straks, en ook een zekere weemoed dat het nog niet zover is.

Fernweh

Ik laat het bord achter me, en mijmer verder over deze gevoelens. Fernweh. Het is de beste omschrijving van het gevoel dat ik steeds met me meedraag. Het verlangen naar verre, onbekende, onontdekte plekken, het verlangen om weg te gaan naar onbekende situaties. Het is het gevoel dat me keer op keer drijft en aanwakkert om die plekken op te zoeken, er op uit te trekken. En het gevoel van pijn en verlies als ik weer huiswaarts keer. Gek genoeg is er geen bestemming die mijn fernweh wegneemt. Het is het gaan, het in beweging zijn, de beweging zélf dat uiteindelijk het beste voelt. De bestemming is geen doel op zich. Het liefst had ik nu mijn rugtas met mijn spullen opgehad en doorgelopen tot ik niet meer wilde, om de volgende dag weer verder te trekken. Maar vandaag is het een kort intermezzo. Ik mag immers ook leren om genoegen te nemen met minder, het is al een cadeau dat ik vandaag heb.

Modder in een glas water

Achter me hoor ik luide stemmen van twee mannen, die me uiteindelijk inhalen. Ik voel geen druk om sneller te lopen, maar geniet juist van de vertraging. Een konijn schiet weg in zijn hol vlak bij me. Af en toe lijkt het of ik in de rand van mijn blikveld dieren of beweging zie, maar als ik mijn hoofd daarheen wendt, is er niks te zien. De bossen lijken geheimen te verhullen, vol onzichtbare aanwezigheid. Twee tegemoet komende dames reageren niet op mijn begroeting, alsof ik niet besta. Gefronst loop ik door. Het groeten van elkaar is geen vanzelfsprekendheid meer tegenwoordig, een teloorgang van sociale omgangsvormen. Het geeft niet, vandaag heb ik genoeg aan mezelf. De chaos in mijn hoofd van alle indrukken en inzichten de afgelopen tijd is als een glas met modderig water: het heeft rust en tijd nodig om weer helder te worden. Uit ervaring weet ik dat dit vanzelf komt, ik hoef er niets voor te doen. Juist niets. Enkel lopen.

Oude programma’s

Ik tref een bankje op een open plekje en besluit even te zitten, misschien wat te schrijven: ‘ik voel me rijk dat ik hier kan zijn, maar ook verloren in een wereld die ik steeds minder goed begrijp. Lopend langs een bord met GR-routes en E-routes krijg ik kriebels in mijn buik. Ik wil lópen! Ik voel aan alles dat dat, letterlijk, mijn weg is. Begrijpen doe ik het niet, het ‘waarom’ probeer ik los te laten. Of te onderdrukken? Ben ik misschien op de vlucht, of aan het vermijden? In een podcast met Maarten Oversiers die vertelt over eerdere levens herken ik veel. Misschien zijn het wel ‘oude programma’s’ die draaien. Misschien ben ik letterlijk op de vlucht geweest in eerdere levens.’ Terwijl ik schrijf toont Nederland zijn spierballen met het overscheren van straaljagers en in de verte een Chinouk. De lucht trilt van de herrie, en lijkt wat ik schrijf nog extra te willen onderstrepen.

Blote voeten in het zand

Na een poosje wandel ik verder, langs jaloersmakend landgoed en leuke MTB routes. Uiteindelijk kom ik in een zandverstuiving in Bergse Heide bij Het Gleuvenstrand met kleine meertjes waarin zo te zien zomers ook gezwommen kan worden. Een fijne plek om in te vertoeven, en met je blote tenen in het zand te kriebelen. De wandelroute van vandaag voert sowieso grote delen over zand en ruiterpaden, waarbij je kan overwegen die delen blootvoets te lopen. Ik neem even plaats in het zachte zand en kijk naar een jong gezin dat hun peuter achterna loopt, die schaterend door het zand rent. Als ik mijn tocht vervolg, kom ik uiteindelijk aan de rand van het bos uit, waar ik doorkijkjes heb over de landerijen ernaast. Op links fluiten de vogels op hun hardst, terwijl op rechts het kikkerkoor deze tonen proberen te overtreffen met hun gekwaak.

Nieuwsgierige koeien

De route verloopt verder langs maneges, waar jonge meiden de paarden uitlaten en het pad een tijdlang langs de A4 loopt, en deze uiteindelijk oversteekt. Ik ben blij als ik het geraas van de auto’s achter me laat, en direct een sprookjesachtig bos in duik, vlakbij Fort de Roovere, wat met een extra lusje aan de route vast te plakken is. Hier in het parkachtige bos, slingert het pad langs de sloot, om uiteindelijk op de Defensieve Lijn uit te komen. Een verhoogde dijk, zoals die ook rondom vestingstadjes nog te zien is. Voor de jonge koeien lijkt dit hun eerste voorjaar buiten. Nieuwsgierig en vol vertrouwen volgen ze mijn bewegingen als ik vlak langs ze loop, terwijl hun ouders aan de andere kant loom van het zonnetje genieten.

Zitten en zijn

Tot nu toe liep de route vrijwel steeds door bebost gebied. Hier op de defensieve lijn kom ik in de volle zon, en kies ik een plekje bovenop de dijk om te pauzeren. De wind laat het hoge gras beneden me golven, begeleid door het zachte ruisen van de blaadjes in de omliggende bomen. Hier en daar spot ik een konijn, soms alleen zijn oren, soms een kontje dat omhoog hupst door het gras. Aan het begin van de dag had ik me voorgenomen veel te schrijven. In werkelijkheid heb ik vooral behoefte aan hier zijn. Ik geniet van het niks doen. Uiteindelijk schrijf ik een klein stukje: ‘De natuur heeft geen filter nodig. Geen opsmuk. Hoe ongerepter, hoe perfecter. Natuur is inherent aan perfectie, omdat het precies zo bedoeld is en zo geschapen is. Wat niet perfect is, verdwijnt vanzelf, of past zich aan. Als mensen perfectie zoeken in schoonheid, en al hun imperfecties verwijderen, blijft er niks over. Al hun echtheid, hun authenticiteit en dus hun schoonheid is verdwenen. Juist de imperfecties maken ons en het leven aantrekkelijk’.

Groen wonen

Het wandelpad meandert over de verhoogde dijk, tot ik de randweg moet oversteken. Hier beland ik weer in de bebouwde kom van Bergen op Zoom, waar ik door sjieke wijken met grote vrijstaande villa’s loop en door mooie, aangelegde parken. Langs een grote vijver gaat het pad ineens over in een bos midden tussen de woonwijken: het Meilustbos. Ik kan me voorstellen dat het hier goed toeven is om in de buurt te wonen, met zoveel natuur vlakbij.

Voor herhaling vatbaar

Ooit, in een ver verleden, ben ik eens in Bergen op Zoom geweest, maar dit liet geen positieve indruk achter. Dat had vooral te maken met de slechte pizza die ik toen at, wat op dat moment meer indruk achterliet dan het stadje zelf. Nu ik weer door de lanen en straten met karakteristieke jaren 30 woningen loop, en uiteindelijk in de historische kern aankom, ben ik positief getroffen door de charme van dit stadje. Zeker de moeite waard om nog eens te bezoeken, met zijn vele terrasjes en horeca, leuke boetiekjes en historische panden. Ik laat me terugvoeren via de route naar het station, waar ik uiteindelijk zo’n 19 kilometer heb gemaakt.

Het bericht NS Wandeling in de bossen bij Bergen op Zoom verscheen eerst op Struin Stories.

Stilte als luxe

Deze Kennedymars wordt georganiseerd door de Rotterdamse Wandelvereniging. Er lopen vooral groepjes mensen van diverse wandelorganisaties mee, die in tweetallen of kleine groepjes optrekken. Als ik rondkijk, heb ik het vermoeden dat ik de enige ben die alleen loopt. Niet erg, ik vind de stilte in mezelf en om me heen vaak meer een luxe dan een gebrek.

Als om 23.00u het startschot wordt gegeven, vertrekken 145 deelnemers met een tempo waar je u tegen zegt. De hoofdlampjes worden aangeknipt om de witte stoepkrijtpijlen op de weg te kunnen zien. Algauw word ik, net als bij de 60km ervaring, links en rechts ingehaald. Voor me zie ik een lange slinger van rode en witte lichtjes, als een soort kerstpolonaise. Ze geven een mooie indicatie van de te volgen route. Ik probeer mijn best te doen een beetje het tempo bij te houden, uit angst dat ik straks achteraan loop en de route kwijtraak. Ik ken mezelf goed genoeg om te weten dat dat echt niet onmogelijk is. Het lukt me om nét niet helemaal achteraan te lopen, tot mijn tevredenheid.

Duiveltjes op m’n schouder

Nog voor we een kilometer hebben gelopen, maakt een vrouw een flinke smak over een stoeprandje. Gelukkig is er geen ernstig letsel, maar het zet de zintuigen nog even goed op scherp. Het is vrijdagavond laat, en het weinige verkeer dat passeert bestaat vooral uit jongeren die de stad opzoeken of huiswaarts keren. In het donker en na een volle werkdag én emotionele week, vraagt dit extra veel van mijn concentratie. Vanmorgen maakte ik een verkeerde beweging en schoot er een pijnscheut door mijn rug. De hele dag heb ik al last van mijn rug met bepaalde bewegingen en daarnaast een bak met spierpijn van eerdere trainingen die week. Ik heb me fysiek nog nooit zo ellendig gevoeld aan de start van een lange wandeling. Perfecte timing. Vanbinnen komen mijn duiveltjes direct in de actie: ‘je kan ook gewoon lekker afzeggen en je bed in’, ‘je hoeft toch niet te lopen? Kan je net zo goed thuisblijven’, etc. Ik stop ze terug in hun hoek, en herinner mezelf eraan dat het juist hierom gaat: die drempels nemen, het oncomfortabele opzoeken.

Mind over matter?

Deze week is een sportvriendin overleden na een zeer kort en heftig ziekbed. Enorm verdrietig en het maakt diepe indruk op mij en al onze sportmaatjes. Van mijn leeftijd en blakend van gezondheid, tot voor kort. Dit verdriet neem ik mee tijdens de Kennedymars, en ik wil daar juist ook plaats en aandacht aan geven. In het besef dat ik deze mars wél kan maken, en zij niet meer. In dat licht heb ik niks te klagen. Een beetje spierpijn, pijntjes in mijn rug. In welke verhouding staat dat tot elkaar? Het is misschien wel een kwestie van mind over matter. Laten we maar eens zien wat er lukt en tot hoeveel ik in staat ben. Als ik echt niet meer kan, dan kan ik altijd dán nog stoppen. Ik ga niet bij voorbaat opgeven. Die neiging ken ik, en ik besluit terplekke die neiging te negeren en ondanks al mijn innerlijke protesten en angsten tóch te gaan. Voetje voor voetje, kilometer voor kilometer.

Wandelen in het donker

De eerste kilometer is een feit. Nog 79 te gaan. Ik besluit me daar niet te veel op te focussen om de moed niet te verliezen. Om mezelf een beetje sane te houden, knip ik de route op in stukjes. Van rust naar rust. Ik herinner mezelf eraan dat ik morgen om dit tijdstip lekker in mijn bed lig en dit alles achter de rug is. Op die manier wordt het hanteerbaar. We wandelen door de Biesbosch, over paden die ik nog niet kende, maar ik baal dat het donker is. Wat stom eigenlijk, dat we in het donker lopen. Nu zien we niks van de natuur en de omgeving. Het merendeel van de tocht is door het donker, ik heb me dat van tevoren maar weinig gerealiseerd. Nou ja, in dat geval zet ik maar wat afleveringen van een cursus in wonderen op, maar ik merk dat ik mijn aandacht er niet goed bij houd en word afgeleid door gesprekken om me heen. Ik loop bijna de gehele route in stilte.

Rustposten en zintuigen op scherp

De rustposten zijn uitstekend verzorgd. Bijna elke 7km is er een rustpost, waar iedere keer een andere versnapering is. Soep, snoepjes, boterhammen, stroopwafels, vlaflip… aan creativiteit geen gebrek! Vooral de dropjes waardeer ik zeer op die momenten. Het is zoeken naar een goeie wildplasplek in de open vlaktes, en wanneer ik eindelijk mijn broek laat zakken, blijk ik plaats te hebben genomen op een bed van brandnetels. De tweede rustpost sla ik over, ik heb nu geen behoefte aan iets te eten of drinken, en hoop zo wat tijd te winnen. Het helpt me om wat meer voor mensen uit te lopen. Intussen begin ik hier en daar ook anderen weer in te halen. Blijkbaar is snel starten voor anderen ook niet vol te houden. Ik loop gestaag door, langs de Merwelanden en de brug over naar Sliedrecht. Hier valt vlak achter mij een tweede persoon, een man op leeftijd. Gelukkig lijkt ook deze valpartij met een sisser af te lopen, maar herinnert me maar weer om scherp te blijven.

Actieve dieren in de nacht

Na de Biesbosch lopen we door de bewoonde wereld van Sliedrecht en Papendrecht, waar ik soms zonder mensen in de buurt loop intussen, en zelf goed de pijlen zoek op de grond. Mijn hoofdlampje is leeg, en zonder licht is het soms een uitdaging om te zien waar ik heen moet. In mijn andere tas, waar ik op 20km bij kan, zit nog een reservelampje, die ik later zal pakken. Een nieuwe ervaring voor me, is dat er ’s nachts ook vogels actief zijn en de nacht door zingen. Of misschien hebben we hen in de war gebracht met onze nachtelijke activiteiten, net als de kuddes schapen die ons luid blatend vergezellen langs de dijken. In Papendrecht draaien we weer de bossen in, waar een rat mijn pad kruist en waar een groep lopers bijna dreigt te verdwalen door slechte markering. Net op tijd sturen we bij en vervolgen onze route door de Alblasserwaard.

Lopen als meditatie

Ik loop door mijn achtertuin, waar ik vele malen tijdens eerdere wandelingen heb gelopen, in het licht. Bij bekende plekken merk ik dat er direct associaties en herinneringen worden opgeroepen. Aan die keer dat we hier als gezin in de regen liepen, die keer dat ik naar een conferentie in Landvast ging, die collega die daar werkte, de snackbar waar we ooit een frietje aten… Het is een prettig gemijmer en direct een soort meditatieve manier van het verwerken van al deze bijna vergeten herinneringen. Het herhalende, ritmische bewegen helpt om in een natuurlijke tranceachtige staat te komen. De nacht lijkt hier nog extra behulpzaam bij te zijn, alsof het lichaam ergens nog beseft dat de nacht bedoeld is voor verwerking.

Slaapwandelen

Na Alblasserdam door te zijn gelopen, lopen we een stuk langs de A15 in de richting van Ridderkerk. Ik krijg het zwaar. Ik loop door, maar ik lijk mentaal uit mijn lichaam te glijden, zonder dat mijn ogen dichtgaan. Soms schrik ik ineens wakker, hoewel mijn lichaam nog steeds in actie is. Dan ben ik er ineens weer ‘bij’. Ik ben doodmoe, en besef dat ik letterlijk slaapwandel. Ik val al lopend in slaap, en ben niet meer bewust van mijn omgeving. In zo’n staat zou ik gewoon een straat kunnen oversteken zonder te kijken. Wow, ik schrik hiervan en doe mijn best wakker te blijven, mijn kop erbij te houden. Het is nu niet ver meer tot de tweede rust, bij 40km. Eenmaal daar, bestel ik zo snel mogelijk een koffie. Ik móet wakker blijven. Ik trek wat laagjes kleding uit, in de hoop dat de frisse buitenlucht me alert zal maken. Ik wissel mijn sokken voor een nieuw paar en spoel een paar paracetamolletjes weg tegen de spierpijn en rugpijn voor ik weer naar buiten loop. De koffie en het pauzemoment doen wonderen, ik voel me weer wakker en alert, en stuif weg, gemotiveerd door het besef dat ik nu aan de tweede helft begin en kan gaan aftellen! Alles wat ik nu nog loop, wordt alleen maar minder dan wat ik al heb gelopen.

Pannenkoeken en mentale support

Van thuis krijg ik op de vroege ochtend een foto van de pannenkoeken die worden gebakken en straks gebracht gaan worden. Nog een sterke motivatie om door te lopen, pannenkoeken! Na deze grote rust loop ik het buitengebied in bij Rijsoord, met de opkomende zon die ons vergezelt. Het wordt een prachtige dag en ik voel de warmte van de zon al goed. Mijn muts heb ik voor mijn pet verwisseld en mijn mouwen stroop ik op. Als ik net heb plaatsgenomen bij de volgende rust, komen mijn man en dochters de pannenkoeken brengen, wat een feest! Ze combineren deze mentale support met het praktische wegbrengen van mijn zoon naar een wedstrijd. Ik eet met smaak de zoete traktatie en krijg dikke knuffels als toetje. Blij en trots loop ik weer verder. Ik loop nog altijd op tempo, veel sneller dan ik gewend ben om te lopen, en ik houd het vooralsnog prima vol. Op dit tempo kom ik rond 15u aan in plaats van 17u die ik had voorspeld. Het geeft me rust om te weten dat ik voldoende speling heb om wat te kunnen vertragen of wat langer rust te pakken.

Landschappen vol belofte

Natuurlijk voel ik mijn lijf wel. Mijn voeten branden, door het snelle lopen en vooral het lopen op het vele asfalt. Veel van de route gaat over verharde stukken. Ook heb ik pijntjes in mijn heupen en voelt alles steeds een beetje strammer. Gaan zitten, bukken of een trap oplopen gaat allang niet zo soepel meer. Ik zit nu bijna op tweederde van de afstand en loop intussen aan de rand van Barendrecht en Heerjansdam. Dit gedeelte van de route is voor mij de grootste en leukste verrassing. Een prachtig natuurgebied waar ik nooit eerder kwam en mijn ogen uitkijk. Hier lopen we over vlonders over het water, waar meerkoeten met rietstengels langs zwemmen om een nestje te bouwen en de zwanen me vergezellen als ik langsloop. Ik tref een prachtige uil op de route, die me verwonderd aankijkt vanaf haar tak, waar zij ook een nest heeft. Verliefde stelletjes zoeken de anonimiteit op de vele bankjes op de route. De vele regen van afgelopen maanden maken de olifantenpaadjes soms een uitdaging, waarbij het pad is veranderd in een modderige rivier waarin mijn voeten wegzakken en vastzuigen. Gelukkig heb ik dan nog mijn hoge Meindls aan, en lukt het me overeind te blijven staan en droge voeten te houden. De felle zon die dag maakt het frisse lentegroen nog intenser. Alles oogt nieuw en vruchtbaar, vol belofte voor de komende maanden.

Schoenenwissel

Ik beland op de derde en laatste grote rustplaats, op 60km, waar ik mijn kinderen en man weer zie. Ze hebben mijn trailschoenen meegenomen, die ik de laatste 20km op goed geluk zal dragen. Inmiddels zijn mijn voeten gevoelsmatig 3 maten gegroeid en doet alles zeer. Ik hoop dat het dragen van mijn lichte trailschoenen wat meer comfort en ventilatie zal geven, en andere drukpunten dan die ik nu heb. Ik geniet nog even van de rust in het zonnetje en het gezelschap van mijn gezinnetje, en wordt aangemoedigd door mensen die nieuwsgierig vragen wat ik aan het doen ben. Als ik wegloop van dit rustpunt, laat ik opnieuw meer mensen achter me. Van bijna laatste loper, loop ik nu in de voorhoede van de deelnemers, wie had dat gedacht! Opgetogen ga ik verder, genietend van de warmte van de zon op mijn huid en de lichte tred die ik nu heb door mijn andere schoenen.

Emoties in golven

Het stuk door Zwijndrecht heen duurt gevoelsmatig erg lang. Eén lange rechte weg, en mijn gedachtes dwalen weer af naar herinneringen. Af en toe, vooral wanneer ik pijn ervaar, of de verveling toeslaat, of wanneer ik een andere mentale uitdaging bemerk, glijden mijn gedachtes weer af naar mijn overleden sportmaatje. Soms gevolgd door een golf verdriet of ontzetting. Het blijft voor mij nog zo onwerkelijk. Dan ebt het weer weg, alsof ik het letterlijk uit mijn lichaam loop. Wat er achter blijft is vooral dankbaarheid voor het leven, voor de ervaring dat ik dit kan doen, voor mijn gezin die dit alles faciliteert en steunt. Ik zie vlinders op mijn weg, en groet haar in gedachten. Uiteindelijk steek ik de Zwijndrechtse brug over, en loop ik mijn home town binnen. Daar tref ik mijn man op de fiets, die gezellig een stukje met me meefietst en kletst. ‘Je loopt nog hartstikke soepel joh, je gaat als een trein! Nog even volhouden, dan ben je er!’, spreekt hij me moed in. Ik geniet van zijn gezelschap en afleiding.

Een ommetje naar de wc

In Dordrecht is het één groot feest. De zon schijnt, de terrassen zitten afgeladen, er spelen bigbands, de kleinste boetiekjes hebben hun waren buiten uitgestald en overal heerst een vrolijke sfeer. Ik moet al kilometers enórm plassen, en besluit een omweg te maken via mijn huis. Je eigen wc zit uiteindelijk toch het lekkerste. Het is een raar gevoel om tijdens deze mars ineens je huis in te lopen, het voelt bijna stiekem wat ik doe. Op ons plein is het eveneens een gezellige boel, met een drukbezochte bijen- en honingmarkt. Met dit uitstapje heb ik een dikke halve kilometer extra gelopen. Alsof 80 nog niet voldoende is. zodra ik de 70 klikjes aantik, voel ik aan alles dat ik op mijn reserves loop. Mentaal ben ik er nog goed bij. Ik geniet van de gezellige omgeving in het historische centrum, maar hoe ik het ook probeer, mijn benen en voeten gehoorzamen niet meer aan de door mij gewenste snelheid. Ik loop op mijn maximum, en die is een stuk trager dan aan de start. De laatste 10 kilometers duren gevoelsmatig een eeuwigheid, waarbij ik mezelf blijvend moed in spreek terwijl ik langs plekken loop waar ik zoveel herinneringen heb liggen.

Stoppen met verwachtingen

Als ik uiteindelijk door het Wantijpark loop, heb ik het moeilijk. Dit is onze thuisbasis van onze sporters. Waar zoveel herinneringen gemaakt zijn met elkaar. Ik draag deze mars en deze laatste pittige kilometers in gedachten op aan haar. Hier is ook de laatste rustpost, de volgende rust is de finish. Nog 7 kilometer. Ik kan niet meer. Ik sleep mijn voeten mee, terwijl de ene na de andere zucht uit mijn mond ontsnapt. Weer een lange weg rechtdoor, alsmaar rechtdoor. Een groep fanatieke lopers haalt me in, terwijl ze met elkaar nog even het tempo opvoeren alsof ze een ommetje maken. Ik begrijp er niets van, maar ben gestopt meer van mezelf te verwachten. Als ik nog 2 kilometer moet, staat Steef me weer op te wachten, de engel! Hij praat me er doorheen, terwijl ik voortstrompel en elke pas eruit pers. Als ik de finish in zicht heb, zie ik mijn schoonouders langs de kant staan, met bloemen en chocola. De lieverds! Ik word er verlegen van. Eindelijk ben ik er! Het is 16u en 11 min later sinds ik ben gestart, en ik heb ruim 82 kilometer afgelegd. Ik heb het gehaald, en op een tempo waar ik zelf van onder de indruk ben.

Niet meer: ‘geen tijd hebben’

Wel weet ik dat dit een ‘eens, maar nooit meer’ ervaring is. Ik weet nu dat ik het kan. Ik weet hoe het voelt. En ik weet des te meer waaróm ik loop: omdat ik graag buiten ben, geniet van de natuur, geniet van de vrijheid, het niets hoeven. Ik wil me niet opgejaagd voelen, ik wil in het gras kunnen liggen en de wolken willen bekijken als ik zin heb. Of een dutje doen onder een boom, als ik slaap krijg. Ik wil me laten fascineren door een vlinder op zijn bloem, me verliezen in het moment. Ik heb vandaag geen foto’s gemaakt, gevoelsmatig had ik daar geen tijd voor. Ik wil niet meer ‘geen tijd hebben’. Ik wil leven in het nu, en vrij zijn!

Het bericht Kennedymars: 82km Dordrecht – Ridderkerk verscheen eerst op Struin Stories.

De laatste wandeling vóór de Kennedymars is een feit. 89230 stappen, 4,7 liter geschat vochtverlies, 4115 verbrande calorieën en 66 kilometers verslonden. Ik denk er nog maar even niet over na dat ik tijdens de Kennedymars nog 14 kilometer verder moet lopen. Nog twee weken om me mentaal voor te bereiden.

Vandaag heb ik mazzel. Het wordt een zonnige dag en ik ga naar verwachting een mooie route lopen door veel natuurgebieden. Steef zet me om 4u ’s nachts af bij Lage Zwaluwe, waar ik mijn route midden in de nacht begin in een gebied dat intussen bijna voelt als mijn achtertuin, zo vaak heb ik inmiddels in de Brabantse buitengebieden gelopen. De eerste uren zijn donker, stil en koud. De lange polderwegen zijn weinig inspirerend, en ik hoop steeds weer dat de waakhonden achter gesloten hekken zitten als ik langs de boerderijen loop.

In vertrouwen door het donker

Traditiegetrouw begin ik in deze half slaap-waaktoestand met het luisteren van de cursus in wonderen. Vaak ben ik slechts halfbewust tijdens het luisteren, en kan ik het niet eens goed navertellen wat ik nou precies heb geluisterd, en toch voelt het fijn, als een punt van herkenning en geborgenheid. Ik word er nogmaals aan herinnerd dat angst de vreemdeling is in ons leven. En dat wie in angst leeft, niet volledig leeft. Het helpt me om in vertrouwen door te stappen in het duister. In de verte zie ik de snelweg, waar het eerste verkeer al zijn weg zoekt.

Vandaag ben ik van plan de stukken waar ik langs wegen of saaie stukken loop, mezelf te motiveren wat sneller te lopen. Vorige week is me namelijk erg tegengevallen. Ik deed er gevoelsmatig heel lang over, ging traag en had het erg zwaar aan het eind van de tocht. Als ik probeer sneller te lopen op saaie stukken, kan ik wat langer of vaker pauzeren, is mijn redenatie.

Zonsopkomst in fotonegatief

Tegen 6 uur komt de zon langzaam op. De maan is helder en bijna vol, en kruipt langzaam steeds verder over de hemel. Als ik achterom kijk, zie ik de maan, voor me komen de eerste perzikkleurige strepen die de aarde van de hemel scheiden. Ik blijf staan en gefascineerd om me heen kijken. Ineens valt me op dat ik veel méér kleuren waarneem dan ooit tijdens een zonsopkomst. Het is alsof ik naar een regenboog spectrum in een fotonegatief kijk. De hemel pulseert in bijna ultraviolette kleurschakeringen van blauw, naar paars en purper, en uiteindelijk het lichte zalmroze en gelige licht aan de horizon. Het is werkelijk schitterend. Waarom is dit me nooit eerder opgevallen? Of tref ik vandaag een bijzondere dag?

Herinneringen aan mijn micro-avontuur

Ik loop het eerste dorp binnen, Wagenberg en vervolgens Terheijden. Hier liep ik een tijdje terug ook met mijn oudste dochter tijdens ons micro avontuur. Nu loop ik echter de andere kant op. Opnieuw kom ik bij het Markkanaal en het Houtse Meer, waar de zon inmiddels in een vlammend oranjeroze haar plek inneemt voor een nieuwe dag, en reflecteert in het water eronder. Een passerend binnenvaartschip trekt strepen in het wateroppervlak en de stilte van die ochtend even doorbreekt met een zacht brommende dieselmotor.

Ontbijten met lammetjes

Inmiddels heb ik trek, en ik maak mijn ontbijtje klaar bij een paar boomstamzitjes, waar drie enthousiaste lammetje luid mekkerend op me af rennen. Hun moeder komt er sjokkend en blatend achteraan, als om hun enthousiasme in te dammen. Het is inmiddels licht, en de laatste nevels hangend boven het met rijp bedekte gras. Vandaag is zo’n dag die twijfelend tussen winter en voorjaar inhangt. Voorlopig is het nog winters koud. Ik draag 3 shirts, een fleecevest, donsjack en regenjas. Dik ingepakt blijven lopen is de enige remedie om warm genoeg te blijven. Ik zeg de lammetjes gedag, en vervolg mijn route richting Oosterhout.

Woningnood in de bossen van Dorst

Na de A27 over te hebben gestoken, kom ik in de bossen van Dorst, waar ik vorige week op mijn tandvlees lopend aankwam. Ik kon toen echt niet meer genieten van de omgeving. Vandaag besluit ik daarom voor de herkansing te gaan, want ik vind dit een erg mooi gebied. De route stuurt me over mountainbike routes, die ik normaal nooit zou bewandelen, maar om 7u ’s ochtends is er nog vrijwel niemand, en waag ik de gok. Blijkbaar is er niet alleen woningnood in de randstad, maar ook bij de spechten van Dorst. Overal om me heen hoor ik een driftig geklop en getik, dichtbij en verder weg van spechten die ijverig aan een nieuw onderkomen werken. Ik passeer vennetjes en heide, waar de zonnestralen fluweelzacht tussen de takken van de bomen doorschijnen. Het licht is prachtig.

Gekrompen schoenen

Lopend op de zachte grond slaak ik een diepe zucht. Elke keer als ik na een tijdlang verhard te hebben gelopen weer op zachte grond loop, voelt het als een weldaad. Het branderige gevoel onder mijn voetzolen neemt af, en ook de klappen op mijn gewrichten worden zachter. Soms kies ik er bewust voor in de berm te lopen naast asfaltwegen. Vermoeiender, of trager wellicht, maar op de lange termijn echt fijner voor mijn lichaam. Bij lange afstanden merk ik die verschillen heel goed. Vandaag voel ik dat mijn schoenen wat knellen bij mijn buitenste kleine tenen. Hoe kan dat? Zijn mijn voeten gegroeid, mijn schoenen gekrompen? Of zijn mijn voeten gewoon uitgezakt door de kilometers die ik heb afgelegd?

Spoorzoekertje op de gps

Na de bossen van Dorst loop ik richting Dongen. Hier steek ik maar liefst drie keer het Wilhelminakanaal over, die ik afwisselend aan beide oevers bewandel. Het is een lang stuk rechtdoor, en ik merk dat dit soort stukken mijn moraal een beetje onderuit dreigen te halen. Ik trakteer mezelf daarom op up tempo muziek uit de jaren 90, en vervolg met nieuwe moed mijn weg. Hoewel ik vlot doorloop, gaan de kilometers traag. Ik zit nog niet eens op de helft! Om mezelf op de been te houden stel ik voor mezelf kleine doelen. Het volgen van mijn navigatie via mijn horloge werkt perfect. Het voelt soms als spoorzoekertje: gewoon opvolgen waar de pijlen me heen sturen, en dan maar zien waar ik uitkom. Ik heb geen idee wat er achter elke bocht is. De afstanden tot een volgende bocht zijn meestal een paar honderd meter. In het slechtste geval zo’n 3 kilometer. Dat zijn de doelen die ik mezelf steeds stel: nog 500 meter tot de volgende bocht. Nog 1,5 kilometer. Deze kleine stukjes rijgen zich aaneen, en vormen uiteindelijk de totale afstand.

Juiste mindset

Als ik Dongen voorbij ben, loop ik een gebied in waar zich eindeloos veel tuinderijen bevinden. Velden na velden met plantjes, kassen en kavels die met folie zijn bedekt. Het is een inspiratieloos stuk en ik dreig weer even in zelfmedelijden te vervallen. Al snel gaan mijn gedachten naar een sportmaatje, die momenteel op sterven ligt. Mijn leeftijd. Nog geen 3 maanden geleden was er niets aan de hand, en nu kan het elk moment gedaan zijn. Het doet me beseffen hoe relatief alles is. Deze verdrietige situatie houdt me al weken bezig, maar voelen de laatste dagen extra intens en het verdriet drukt soms zwaar op me. Ik neem mezelf voor vandaag voor haar te lopen, om in gedachten bij haar te zijn en haar de kracht en moed voor deze tijd toe te wensen. Mijn zelfmedelijden is direct verdampt en heeft geen recht van bestaan meer. Iedere keer dat ik pijn voel of even mijn motivatie verlies, denk ik weer aan mijn voornemen, wat me helpt om in de juiste mindset te komen.

Blij in de wei

Het weer is prachtig, de zon straalt in een compleet blauwe hemel. Ik verruil mijn muts voor een pet en mijn donsjack is inmiddels ook uit. Na de zoveelste tuinderij loop ik naar een leeg veld, waar een schaapsherder bezig is de schapen op het veld te sturen. Ik geniet van de schapen, de honden en de herder die allemaal enthousiast over het veld rennen en blij lijken te zijn met de vrijheid van het open veld na de bedompte winterstallen. De herder zwaait met zijn stok en ik grijns breed van dit tijdloze plaatje wat toch een beetje nostalgisch aandoet als ik voorbijloop. Ook aan het begin van de Loonse en Drunense Duinen tref ik een schaapsherder, een vrouw ditmaal, die haar schapen naar hun zomeronderkomen brengt. Als ik langsloop, rennen de schapen als groep luid blatend met me mee. Hun enthousiasme stemt me vrolijk. Wat me ook vrolijk maakt, is het bordje dat de Loonse en Drunense Duinen aankondigd. Ik ben hier gewoon helemaal naartoe gelopen! Ik weet dat dit toch best een eindje rijden met de auto is. Verwachtingsvol zet ik mijn route voort, ik heb stiekem het vermoeden dat dit het mooiste stuk van de route zal zijn.

Snot voor de ogen

Een paar kilometer verder hijg ik als een paard, waait het snot mijn neus uit en vervloek ik mezelf voor het belachelijke idee om dwars over de zandverstuivingen te gaan lopen. Wie komt er op zo’n achterlijk idee! Heb je je ooit afgevraagd waarom je nooit mensen tegenkomt die de duinen dwars oversteken? Nou, ik weet het antwoord nu: Niet. Te. Doen. Enkeldiep zak ik steeds weg in het mulle zand, waar ik als een dronken tor zwaaiend met mijn armen mijn evenwicht probeer te bewaren vooruit probeer te komen in een chronische tegenwind. Hoe kan het dat het tegenwind blijf als ik bochten maak? Het lijkt wel opzet.

Mijn lippen zijn zo schraal als stukken uitgedroogd hout, en ik doe niet eens meer mijn best om te voorkomen dat het snot me om de oren vliegt. Gelukkig is er niemand die van deze farce verslag te doen, behalve ik zelf. Om mezelf af te leiden besluit ik mijn laatste boterhammen te eten tijdens het lopen, maar ik concludeer al snel dat lopen, ademen en kauwen lastiger is dan ik dacht. Stukken halfgekauwd brood vallen uit mijn mond, terwijl ik naar lucht hap en een nieuwe zandhelling opploeter.

Eindeloze zandvlaktes

Toch lukt het me ook om te genieten van de prachtige omgeving, die me doen denken aan een woestijn. Hoe zou het voelen om in de woestijn te lopen? In het eindeloze monotone landschap van helling na helling, onder een brandende zon. Ik streep die bestemmingen in gedachten alvast van mijn bucketlist. Dat lijkt me niks. Steeds als ik denk dat ik aan het einde van een kom ben, en opgelucht naar de top van een helling zwalk, word ik verrast door een nieuwe kom zandverstuiving. Ik ben oprecht verbaasd (of geschokt, eerder) dat dit natuurgebied zó uitgestrekt is! Mocht ik nog een keer op het geniale idee komen om door dit gebied te gaan lopen, dan weet ik dat ik óm de zandverstuivingen heen ga lopen. Weer wat geleerd.

Op adem komen

Uitgewrongen en oververhit kom ik uit de duinen, en zoek ik een plekje om op adem te komen. Het voelt alsof ik in de afgelopen kilometers mijn voeten om zeep heb geholpen en een halve kilo zand als souvenir met me mee tors. Ik trek mijn schoenen uit en hoor nog net geen engelengezang. De koude wind voelt als een weldaad tegen mijn brandende en opgezette voeten. Over het moment dat dit schoenen weer aan moeten denk ik nog maar even niet. Ik zit nu op zo’n 49 kilometer.

Herinneringen uit een ‘ander leven’

Ik vervolg mijn pad en kom langs de Rustende Jager. De laatste keer dat ik hier was, was in het coronatijdperk. Het terras gesloten en leeg, maar de omliggende parkeerplaatsen vol mensen die de wereld van toen probeerden te ontsnappen door met de mountainbike, hond of benenwagen de bossen in te duiken. Via een raam kon je koffie to go halen. Ook wij huurden toen mountainbikes en waanden ons een dag lang in een wereld zonder corona, genieten van de zomer waar geen einde aan leek te komen, de natuur en fysiek bezig zijn. Misschien is er toen al wel een zaadje geplant, want ik voelde toen heel duidelijk dat ik lééfde, dat dit me gelukkig maakte. Nu, 3 jaar later loop ik hier alleen, zitten de terrassen weer vol en is er ogenschijnlijk niks veranderd. Ogenschijnlijk.

Nieuwe verrassingen

Het tweede deel van de Loonse en Drunense Duinen loop ik meer verhard, door de bossen. Een oranjekleurige eekhoorn schiet voor mijn voeten weg in de boom, waar hij me veilig vanaf zijn tak met nieuwsgierige oogjes gadeslaat. Het lijkt wel een stripfiguurtje, met de pluimpjes op zijn oren en de pootjes over de tak geklemd. Even later verruil ik het bos voor groene vlaktes waar koeien grazen en de plassen op de paden stukjes knalblauwe hemel weerkaatsen. Het is nog steeds schitterend weer, de golfbanen die ik passeer worden drukbezocht door de welgestelde pensionado’s en regelmatig maak ik plaats voor passerende fietsers en andere recreanten. Via de Loonse Baan loop ik naar de Ijzeren Man, een meer bij de Vughtse Heide. Het is allemaal nieuw gebied voor me, en ik geniet van alle verrassingen die me steeds te wachten staan. Ook het lopen langs de Ijzeren Man is de moeite waard: een aarden paadje, doorvlochten met de wortels van bomen die over het water reiken maken het lopen langs het meer avontuurlijk.

Negativiteit tussen mensen

Als ik een plaspauze inlas, wordt deze abrupt verstoort door een stel die ik niet zag aankomen, die me zonder op te merken ruziemakend passeert. Een beetje gegeneerd mompel ik gedag en loop dan in hun voetsporen, als onwillige getuige van hun verdere over-en-weer-verwijten die ze elkaar toewerpen. Ik vertraag om buiten gehoorafstand te raken, en wordt vervolgens ingehaald door een luid sprekend stel mannen, over de gemiste erkenning voor de inspanningen die zij voor hun werkgever hebben gedaan.

Ik zucht en besluit om nog maar een eierkoek te eten om ook dit klagende stel voorbij te laten, terwijl ik me verbaas over de hoeveelheid negativiteit die er soms kan heersen tussen mensen, en dat in de kern iedereen uiteindelijk hetzelfde wil. Soms voelt het alsof we het onszelf en anderen onnodig ingewikkeld maken, en onze trots en ego’s in de weg staan voor zoiets simpels als echt verbinding, erkenning en geliefd voelen. Ik mijmer hierover door, terwijl ik probeer mijn pijnlijke voeten te negeren, evenals de pijntjes die steekt frequenter door mijn lijf schieten.

Vliegers in de avondzon

Na het meer kruis ik de Vughtse Heide, militair oefenterrein. Sommige ingangen van het gebied zijn afgezet en even vrees ik dat ik op militaire oefeningen zal stuiten, wat me zou dwingen om om te lopen, maar ik heb geluk. Ook dit gebied is erg mooi om doorheen te lopen, zeker met het zonnetje dat inmiddels al lager aan de hemel staat, en lange schaduwen vormt. Het licht is zacht, de contrasten minder hard. De kleuren vloeien in elkaar over en absorberen de gouden tinten van de avondzon, terwijl kinderen hun vliegers opgooien naar de blauwe hemel. Regelmatig zijn de paden ondergelopen, net als op de Loonse en Drunense Duinen, waardoor ik door de dorre heidestruiken moet lopen om mijn weg te vervolgen.

Skyline van Den Bosch

Als ik uit de Vughtse Heide kom, loop ik langs het Drongelens Kanaal, waar forenzen zich gehaast een weg naar huis spoeden. Een enkeling heeft het beter bekeken en heeft een plekje in het gras aan de oever gezocht om te genieten van de eerste warmte van de voorjaarszon, of een lange wandeling met de hond maakt. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik mag vertragen (hoewel, liever niet teveel) en kan genieten van de schoonheid van dit gebied, waar de zon schittert in het kanaal. Even verderop krijg ik zicht op mijn eindbestemming: de Skyline van ’s Hertogenbosch. Fiere gebouwen rijzen uit een verder groene vlakte, waar regelmatig een trein het landschap doorkruist. Hé een trein! Die neem ik straks ook naar huis, dat betekent dat ik niet ver meer hoef. Nog zo’n 3 kilometer volgens mijn horloge.

Haast versus traagheid

Deze laatste kilometers worden gevuld door de drukte van een grote stad. Haast, veel mensen, glazige blikken en earpods. Bakfietsen, hardlopers in hippe lycra snellen me voorbij. Ik ga alsmaar trager. In Den Bosch loop ik parallel aan het spoor door een wijkje waar de bewoners genieten van de laatste zonnestralen op stoeltjes voor hun huis, glazen wijn als trouwe metgezellen naast hen op de grond. Als ik het station inloop, tik ik de 66 kilometer aan. Vier minder dan gepland, maar goedgemaakt door het zwoegen door de duinvlaktes. Ik heb nog 20 minuten voor mijn trein komt en trek mijn schoenen uit, natte plekken makend op het perron. Ik dank mijn lichaam voor de inspanningen, dank de weergoden voor het mooie weer, en voel intense dankbaarheid dat ik dit mag en kan doen.

Het bericht Meters maken door Duinen en Bossen verscheen eerst op Struin Stories.