De kerstvakantie is voor mij echt een periode om even naar binnen te keren, stil te staan bij alles, terug te kijken op het afgelopen jaar en te reflecteren op hoe mijn leven er nu uit ziet. Het is voor mij bij uitstek de tijd om te lanterfanten, een legpuzzel te maken, boekjes bij de open haard te lezen, te knutselen met de kinderen en uit te waaien langs het strand. De feestdagen zaten dit jaar geclusterd aan het begin van de vakantie, waar we van verjaardag, via feestdag naar afspraken met vrienden leefden. Om daarna in een relatieve leegte van rust en niksigheid te vallen. Heerlijk, om even geen ingevulde tijd te hebben.

Dromen als voorspelling

Ik hoorde laatst dat deze periode van het jaar bekend staat als een bijzondere tijd, als extra tijd. Er zit namelijk een verschil tussen de duur van het zonnejaar en het maanjaar. Een periode van precies 12 dagen. In deze dagen staat alles stil: de dieren houden hun winterslaap, alle planten staan in de ruststand, wachten tot het tijd is uit de knop te komen en weer te groeien. De nachten schijnen de maanden van het aankomende jaar te symboliseren: droom je de eerste nacht, dan kan dit een voorspelling zijn van wat je in januari te wachten staat. De tweede nacht verklapt iets over februari, enzovoort.

Ondergelopen paden

Dit soort wetenswaardigheden vind ik fascinerend, en ook al is het misschien niet te bewijzen, ik wil graag geloven dat dit een kern van waarheid in zich draagt. In ieder geval is het voor mij bij uitstek een tijd om rustig aan te doen. Luisteren naar de top2000, schrijven, bordspelletjes met de familie… ik kreeg ook weer behoefte aan wandelen. Mijn kop in de wind, de kou op mijn huid, en die luie spieren weer aan het werk zetten na al het eten en zitten tijdens de feestdagen. Dus plande ik een dag in voor mezelf, om er eens flink op uit te trekken. Door hevige regenval zijn veel wandelpaden en natuurgebieden momenteel ondergelopen en slecht of zelfs niet bereikbaar. Mijn originele plan om in de buurt van Slot Loevestein te lopen heb ik daarom doorgestreept, en vervangen door een stuk van het Nederlands Kustpad.

Vertrouwen in het lopen

Inmiddels heb ik al grote delen rondom mijn woonplaats belopen, en ligt mijn startlocatie steeds wat verder weg om toch weer in nieuwe omgevingen te wandelen. Ik koos voor etappe 1 en 2 van het Nederlands Kustpad, zodat ik mezelf kon laten afzetten bij Hoek van Holland, en terug kon reizen met de trein vanaf Den Haag CS. In totaal zou dat zo’n 38km worden, een flinke afstand na weken van weinig wandelen. Maar inmiddels heb ik het vertrouwen dat dit hoe dan ook goed komt.

Pas op voor golfslag

Het is nog donker als ik vertrek bij de havens van Hoek van Holland. Het hoge water klotst over de kade, en het bord aan het begin van mijn route waarschuwt voor gevaarlijke situaties door golfslag van voorbijvarende schepen. Het is druk op het water, en de ronkende dieselmotoren brommen onafgebroken naast me, de lampjes op de schepen steken fel af tegen het zwarte water en de donkere lucht. Achter me wordt de hemel langzaam lichter, terwijl ik hoog over de kades loop om natte voeten te voorkomen.

Lopen op de grens van de wereld

Het pad draait naar rechts, weg van de boten, en ik loop nu langs vakantiewoningen aan het strand, waar ik de eerste vroege vogels wakker zie worden om hun baby te voeden en de hond uit te laten. Het hele pad wisselt vandaag af tussen het lopen langs en over het strand, door de duinen of de nabijgelegen eerste bebouwing. De zee is nooit ver weg, en de blauwe ruis klinkt als een geruststellende aanwezigheid op de achtergrond. Ik vind het altijd een bijzonder idee dat hier het land stopt. Lopend op de rand van Nederland, van de wereld, waar de aarde langzaam wegspoelt in de golven.

Struinen door de duinen

Als ik het strand en de zee verder achter me laat, loop ik het eerste duinlandschap in, waar ik word verrast door een pad dat volledig is ondergelopen door de regen van afgelopen weken. Het pad is veranderd in een sloot van zeker 30cm diep, en ik ben gedwongen een omweg te kiezen om mijn route te vervolgen. Gelukkig biedt het duinlandschap voldoende opties, en zigzag ik verder richting de dijk, die langs de tuinders en kassen van Delfland loopt.

Spookachtig licht

We gaan wel vaker naar het strand van ’s Gravenzande, waar ik nu ook weer heen loop, en de aanrijdroute gaat dwars door de tomatenkassen en andere groenteteelt, wat me altijd een vreemd gevoel geeft. Het vormt zo’n contrast met het natuurschoon dat slechts een paar honderd meter verder te vinden is. Ook nu zie ik de weerschijn van de verlichte kassen op de wolken erboven, wat een spookachtige gloed geeft in de verder nog donkere lucht. Als een science fiction scene. Liever kijk ik de andere kant op, richting de zee, maar deze is op dit moment verstopt achter de duinen.

Schatzoeken

Als ik weer linksaf sla, richting de zee, is de zon inmiddels op. Een jonge meid met haar paard kruist mijn pad, en als ik het strand op loop zie ik langs de branding de ene na de andere visser met uitrusting zitten. Een tractor met aanhanger rijdt langs me, de kar vol met vissers en toebehoren. Zwijgend wachten ze tot ze worden afgezet op hun vissersspot, terwijl ze na het uitstijgen hun karretjes achter zich aan door het zand trekken om zich daar, aan de rand van de wereld, te installeren. Dichter bij de duinen zie ik mannen met metaaldetectoren over het zand zwaaien. Gewapend met een grote rugzak, koptelefoon, metaaldetector en schep struinen ze het zand af naar kostbare schatten.

De laatste kilometers van 2023

Genietend van alles wat er te zien is, en de verrassende drukte zo vroeg op de ochtend, vervolg ik mijn pad over het brede strand. Het is één van mijn favoriete stranden: schoon, een breed strand, en geen horeca. Mensen die hier komen, zoeken de natuur op. Stelletjes laten hun hond uit, hand in hand wandelend langs het water, losse haren wapperend in de wind, kragen hoog opgetrokken tegen de gure kou. Hardlopers in felgele en roze nylon trotseren het mulle zand en de tegenwind, laten het zand achter zich opstuiven met het verplaatsten van hun voeten. De laatste kilometers van 2023 wegtrappend.

Vissers in de branding

De wind is aanwezig, en blaast mijn kop leeg, de twijfels en zorgen van me overnemend, oplossend in het niets om me heen. Ik loop kilometers langs over het strand, en geniet. De vissers zijn geïnstalleerd, en de tractor komt me nu met een lege kar tegemoet, op weg naar de volgende lading vissers om langs de branding af te zetten. Twee vrouwen halen me luid kletsend in, hun stemmen hoorbaar boven het geloei van de wind. Flarden van hun gesprek waaien naar me toe, terwijl ik in trager tempo hun voetstappen volg. Ze geven me de indruk dat ze dit vaker doen, samen afspreken om op tempo te wandelen. Even verlies ik ze even uit het oog, maar zie ze even later ineens weer terug, terwijl ze samen een schijnbaar vast rondje aan sportbewegingen uitvoeren.

Ik kom nooit terug

Synchroon zwemmers op het droge, zo oogt het. Nu praten ze niet, maar volgen de ene na de andere beweging op, precies op hetzelfde moment. Als ze alles tweemaal hebben gedaan, staan ze gelijktijdig op, en lopen weer in de richting waar ze vandaan kwamen. Ik, daarentegen, loop alsmaar door. Mijn weg gaat alleen maar verder, ik kom nooit terug. Dat idee maakt me altijd blij, het onderweg zijn en alsmaar verder gaan voelt als mijn thuis. De weidsheid van de aanblik van het strand, de zee en de lucht erboven geeft het gevoel van ruimte en leegte. Het is heerlijk om eindeloos ver te kunnen kijken. De wolken reflecteren de kleur van de zee: een grijsblauw geheel. Zelfs de wolken doen als golven aan, waardoor onder soms nauwelijks van boven te onderscheiden is. De aanblik van groepen drieteenstrandlopertjes maakt me altijd vrolijk, terwijl de golven tikkertje met ze spelen en ze als groep hard wegrennen voor de aanrollende schuimkoppen.

Surfers

Als ik een picknicktafel zie, besluit ik te pauzeren met koffie en een appel. Ik ben blij met de warme koffie, maar mijn vingers verkleumen als ik de appel eet. Vanaf mijn picknicktafel heb ik uitzicht op een surfplek. Tientallen mensen in wetsuits doen jumping jacks om zich op te warmen voor ze het winterse water in gaan. Verderop zie ik de eerste dappere dodo’s al liggend op hun buik in het wateren peddelen. Het is een mooi gezicht, terwijl de een na de ander door de golven onderuit wordt gehaald, kopje onder gaat en vol goede moed weer op zijn plankje klimt. Ik koel af terwijl ik stil zit, dus besluit ik algauw weer in beweging te komen.

Afwisseling op de route

De route gaat weg van het strand, de duinen in, en ik vind het bijna jammer niet door te kunnen lopen naast de zee. Zomers kom ik niet graag bij zee. Te heet, te druk, de zon verbrand me levend, en ik word ongelukkig van de mensenmassa’s en zand in m’n eten. Als ik de zee opzoek, is het vrijwel altijd in de winter. Het duinlandschap is hier ook prachtig. Een avontuurlijk struinpaadje slingert op en neer over glooiende zandheuvels, langs helmgrassen en weideplantjes. Bij Monster zie ik een juttersmuseum, met vrolijke uitstallingen van vondsten uit de zee. Daarna gaat de route verder weg van het strand, de bebouwing in en door parkjes heen. Dit gedeelte van de route valt me een beetje tegen. In de parkjes kom ik gezinnen tegen en kies ik een picknickplek om mijn lunch te eten. De route gaat hier een groot gedeelte door bebouwing wat me minder kan boeien, en ook loop ik een gedeelte over een verharde dijk, wat een zeer populaire plek voor het uitlaten van honden blijkt te zijn. Tijdens het wandelen luister ik op deze plekken de top2000, om mezelf af te leiden van minder interessante stukken, en omdat ik simpelweg niet teveel wil missen van de goede muziek.

Toeristisch Scheveningen

Inmiddels ben ik al etappe 2 ingelopen, die begint bij Loosduinen. Na een poos loop ik ook hier weer door de duinen, een mooi aangelegd gebied met verschillende wandel en fietspaden. De temperatuur is zacht, bijna warm inmiddels. Het is merkbaar vakantie en druk op alle wandelpaden met recreanten. Uiteindelijk gaat het duingebied over in de uitlopers van Scheveningen, waar ik langs de havens loop. Het is hier extreem druk met toeristen uit eigen land maar ook uit Azië en alles ertussen. Ik passeer de bekende viskramen met heerlijk ruikende kibbeling, en loop dan de bekende boulevard van Scheveningen op, waar ik vanuit de verte al direct een hoge houtstapel van pallets zie, voor het vreugdevuur dat die avond aan gaat. Vanwege voorspelde wind op de 31^e, is het vuur een avond vervroegd. Met hoogwerkers worden de laatste pallets op de stapel geplaatst.

Op de grens van oud naar nieuw

Daarnaast zijn machines bezig met het plaatsen van hekwerken, Dixies en andere voorzieningen voor de nieuwjaarsduik die op 1 januari zal plaatsvinden. De afsluiting van het oude en viering van het nieuwe naast elkaar. Ik loop er dwars doorheen, mijn afsluitingen en begin van nieuwe tijden overpeinzend. Het was een mooi jaar, waarin er veel is gebeurd en veranderd. Er zijn belangrijke beslissingen genomen met grote consequenties. Beslissingen waarin we kiezen voor het onbekende, en zekerheden hebben losgelaten, in vertrouwen dat het goed komt. Nieuwe mogelijkheden hebben reeds hun zaadjes geplant in onze gedachtes en dromen, en wie weet tot wat het uitgroeit komend jaar. Nu is het zaak de juiste omstandigheden te creëren om de zaadjes zo goed mogelijk tot uiting te laten komen.

Schevenings Bosje

Ik moet ontzettend nodig plassen, en ben blij als ik de passage van Scheveningen zie om eindelijk een toilet te kunnen induiken. Wildplassen blijkt lastig op de route, vanwege de drukte en weinig beschutte plekken. Na de sanitaire stop sla ik af, het centrum van Scheveningen in, langs het Kurhaus richting Den Haag. De route loopt door het Westbroekpark, waar ik ooit in de zomer lang geleden doorheen ben gestept. De speeltuinen zijn gevuld met kinderen en hun ouders, terwijl de schemer langzaam invalt. Ik steek het kanaal over en loop verder door de Scheveningse Bosjes, voor mij een leuke nieuwe ontdekking van heuvelachtig parklandschap waar de nodige grote huizen te vinden zijn.

Den Haag

Uiteindelijk loop ik Den Haag in, langs de ambassadegebouwen en onder oude bomen door, richting Centraal Station. Het donker is nu niet ver weg meer, en wederom heb ik een dag gevuld met wandelen, van zonsopgang tot zonsondergang, altijd een bijzondere ervaring. Ik ben blij als ik kan zitten, de tas van mijn rug af kan doen en mijn ogen even kan sluiten. Hoewel ik het liever ontken, hakken de kilometers en ook het gewicht van een dagrugzakje erin. Maar het weegt niet op tegen de voldoening die het wandelen geeft en vandaag neem ik mezelf voor: dit blijf ik regelmatig doen.

Het bericht Nederlands Kustpad deel 2, etappe 1 en 2 verscheen eerst op Struin Stories.

Lange dagtochten maken in de zomer is een cadeautje. Na de laatste wandeling speurde ik mijn agenda af naar een volgende mogelijkheid, en met een pruillip moest ik constateren dat de eerstvolgende mogelijkheid toch een behoorlijke tijd verderop pas mogelijk was. Ik kruiste hem direct af in mijn agenda, om deze vrije tijd voor mezelf te reserveren, weer of geen weer. Dat er daarna op diezelfde dag nog een rapportgesprek van onze zoon en het afzwemmen van onze dochter bijkwamen, evenals verzoeken om als ouder mee te gaan met excursies van onze oudste dochter, deed een beroep op mijn standvastigheid en flexibiliteit.

Lange afstand wandelpaden en streekroutes

Ik besluit daarom om extra vroeg te vertrekken om op tijd terug te zijn voor het gesprek en afzwemmen. Deze wandeling zoek ik daarom dicht bij huis, om reistijd te besparen. Omdat ik intussen zoveel kilometers in de omgeving heb gemaakt, zijn er maar weinig wandelpaden onbekend voor me. Ik kijk op wandelnet voor inspiratie en ben benieuwd of er nog etappes van LAW routes of streekpaden in de buurt liggen die ik kan doen. En dat blijkt zo te zijn: in de Hoeksche Waard loopt het Biesboschpad en een stuk van de Floris V wandelroute. Die kan ik aan elkaar knopen, zodat ik precies een rondje kan lopen tussen de 30 en 40 kilometer.

Struinen door de Hoeksche Waard

In het verleden heb ik al eens in de Hoeksche Waard gelopen, maar toen volgde ik geen uitgezette routes, maar wandelknooppunten. Ik liep toen redelijk functioneel richting de Binnenmaas, waar we die dag met gezin de middag zouden doorbrengen. Ik heb geen goede herinneringen aan die wandeling: eindeloze kilometers door kale polders, een saai landschap en amper bochten. Tijd voor een herstelervaring dus, want ik weet zeker dat de Hoeksche Waard méér te bieden heeft dan dat. Ik laat me om 6u ’s ochtends afzetten in ’s Gravendeel, waar ik direct inklik op etappe 4 van het Biesboschpad, die ik in omgekeerde richting loop. Daarna loop ik de hele etappe 3 in omgekeerde richting, om bij Strijensas over te stappen op de Floris V route, terug richting de Kiltunnel waar ik weer word opgehaald aan het einde van de wandeling.

Ochtenddauw en sluiers van nevel

Mijn wandeling start in het vroege ochtendlicht, die de wereld in pasteltinten kleurt en een blauwe gloed over de wereld legt. Ik loop langs de Kil, de rivier, en kijk uit naar de Dordtse kant, over het zilverkleurige water. Het is windstil en aangenaam qua temperatuur. De hitte van een paar dagen eerder is ingewisseld voor een frisse zomerochtend. Over de velden hangt de ochtendnevel, en als ik al gauw het pad volg over de onverharde paden, soppen mijn voeten binnen no time in mijn trailschoenen door de ochtenddauw die tussen de grassen en struiken nestelt.

Een zachtere wereld

In de verte hoor ik schoten van jagers, maar de koeien, ganzen en paarden grazen onverstoorbaar door op hun velden. Ze lijken het geluid gewend te zijn. De lucht is geschilderd in tinten blauw, lila, roze en goud, waar de kleuren zachtjes in elkaar overvloeien, als een aquareltekening. Wolken trekken strepen door de lucht, of laten contrastrijke vlokjes achter tegen de lichte hemel. Elke minuut toont de wereld een ander decor waartegen de werkelijkheid zich afspeelt. Ik kan geen genoeg krijgen van dit tijdstip, die alle harde lijnen van de wereld zachter maakt, waardoor alles wat beter verdraagbaar wordt.

Verdraagzaamheid

Ik ploeg door het hoge gras, vol met veldbloemen, maar ook distels of brandnetels en andere planten. Ze klampen zich vast aan mijn benen en sokken, zoeken ingangen bij mijn enkels en nestelen zich op onmogelijke plaatsen rond mijn voeten. Ik stop regelmatig om de stekels, klittenballetjes, zaadjes en restjes planten uit mijn schoenen en sokken te verwijderen. Doordat die algauw doorweekt zijn van de dauw, blijft alles nog gemakkelijker plakken. Het vraagt wat verdraagzaamheid om me hier niet continu aan te ergeren en mijn aandacht op andere dingen te richten. Ook de teken doen hun best zich te vestigen bij mij als gastheer, en regelmatig kan ik ze nog net op tijd van mijn benen en armen afvegen bij een snelle check.

De stilte voor het ontwaken

Vanaf de andere richting passeert een vogelaar me, die de vele vogels in deze prachtige natuur schiet met zijn camera. Ik ben slechts gewapend met mijn telefoon, maar ook daarop komt deze prachtige omgeving goed tot zijn recht. Het is een avontuurlijke route, op verhoogde dijkjes, dwars door het groen, langs de Kil, en dan weer meer door de polders of kleine bosachtige stukjes. Om me heen is het enkel natuur, een stuk verderop loopt een fietspad en nog verder weg ligt de doorgaande weg, maar hier is enkel bestemmingsverkeer. Op de velden staat het vee te grazen, waar hun onderlichamen verdwijnen in de ochtendnevel. Het is een prachtig gezicht, begeleidt door diverse vroege vogels die de nieuwe dag inluiden met hun vrolijke noten. Behalve de vogels hoor ik af en toe het diepe gebrom van een dieselmotor van een passerend binnenvaartschip. De rest van de wereld is stil, de meeste mensen ontwaken net of slapen misschien nog.

De wereld wordt wakker

Ik vouw een vuilniszak uit en eet mijn ontbijtje op, terwijl ik geniet van de zomerse weelde en overvloed van de natuur. Nadat ik mijn sokken leeg heb geplukt, klop ik mijn natte schoenen uit, en vervolg het Biesboschpad richting Puttershoek en Maasdam. Lopend over de dijk, kom ik langs de molens en de woonwijken van beide dorpen. Hier is de wereld net ontwaakt, een heimachine stampt betonnen palen de grond in, een verpletterende herrie als fel contrast tegenover de stilte van net. Ik haast me om buiten gehoorafstand te raken van deze monstermachine, en loop op een wandelpaadje door een parkje langs een slootje.

Krachtmeting

Hier kom ik een volgende uitdaging tegen in de vorm van een zwaan die pontificaal op het smalle gravel pad zit. Hij kijkt me uitdagend aan en houdt me scherp in de gaten, terwijl ik broed op een plan om de zwaan te passeren. Het is net broedseizoen geweest en als dit een moeder of vaderzwaan is, zal hij agressief kunnen reageren om zijn kroost te beschermen. Ik kan niet achter de zwaan langs, daar is geen ruimte. Vóór de zwaan langs betekent dat ik in zijn blikveld passeer en vlak langs het water moet. Ik heb geen idee of daar misschien wel zijn nest zit. Maar in teruglopen heb ik ook geen zin in. Ik schuifel voetje voor voetje naar de waterkant, terwijl ik de zwaan goed in de gaten houdt. Met elke millimeter die ik dichterbij kom, zet hij zijn vleugels net wat verder uit, maakt zich groter. Hij draait zijn nek met mijn bewegingen mee, en ik ben me bewust van de onderlinge krachtmeting waar ik onvrijwillig aan mee doe. Inmiddels sta ik in rechte lijn voor de zwaan en maak de laatste paar stappen wat sneller. Dan pas laat ik mijn adem los, die ik ongemerkt heb ingehouden, als ik eindelijk langs deze machtige watervogel ben.

Souvenirs op de route

Als ik mijn pad vervolg, hoop ik dat ik zo nog een dorp inloop waar een supermarkt open is, want ik ben mijn lunch vergeten mee te nemen en begin behoorlijk trek te krijgen. Niet lang daarna loop ik Maasdam in, maar helaas zonder succes. Hier gaat etappe 4 over in etappe 3, terwijl ik luister naar podcasts over avontuur, reizen en wandelen. Lopend door de bebouwde kom of door stukken direct langs een autoweg is het luisteren naar podcasts een welkome afleiding. Ik loop Maasdam uit en de Sint Anthoniepolder en het Zwanegat in, die zijn naam eer aan doet. Een waterrijk gebied waar de broedende watervogels hun verenpracht massaal hebben verloren, en ik als een schatzoeker mooie ganzen- en zwanenveren bij elkaar sprokkel. Veren zie ik als symbool van vrijheid, je vleugels uitslaan, maar ook als symbool voor schrijven. Het voelt als kleine cadeautjes van de natuur, zoals het meenemen van kastanjes en dennenappels in de herfst. De overvloed van de natuur. Misschien dat ik de veren verwerk in een dromenvanger, of in een vaasje stop, mijmer ik tevreden, terwijl ik kriskras door de polder slinger. Hier en daar spring ik over een klein kreekje heen, of steek ik een vlonder over die zo vol ganzenpoep zit, dat het hout onzichtbaar is geworden.

Knuffelschapen

Eerder baande ik mijn weg langs en op dijken waar de schapen tevreden grazen. Met een luid ‘bèèèh’ waarschuwen ze hun soortgenoten voor mijn komst, waarna ze nieuwsgierig op een afstand blijven staan kijken. Andere schapen lijken juist op te leven van mijn aanwezigheid, en rennen vrolijk op me af, terwijl ze hun kopjes tegen me aan schurken en aan mijn handen snuffelen. Hun warme lijven en zachte wol, de warme adem tegen mijn handen maken me bewust van hun levenskracht en de verbondenheid die we delen met elkaar. Hoe gaaf zou het zijn om straks ook een paar schapen te hebben, vraag ik me af. Of romantiseer ik dit beeld, en vergeet ik doelbewust de nadelen?

Oog voor detail

Naarmate de uren vorderen stijgt de temperatuur, tot een broeierig hoogtepunt. De warmte kan nergens heen, en verzamelt zich in het dichte gras waar ik doorheen stamp, en stoot vervolgens tegen het dak van bewolking dat zich intussen boven me heeft gevormd. Mijn voeten heb ik voor de zoveelste keer opnieuw nat gelopen in het hoge gras, en wederom maak ik een tussenstop om alle stukjes plant uit mijn sokken te trekken. Zittend op het smalle pad ben ik onzichtbaar voor de buitenwereld, omgeven door muren van groen en wuivende planten. Vanuit mijn kikvorsperspectief krijg ik oog voor details. Een spinnetje dat zijn web op de top van een grasstengel heeft geweven, de verschillende soorten bloemen en kleuren om me heen. Ik luister stil naar het geruststellende ruisen van de grassoorten en bomen om me heen, en laat me koesteren door hun fluisteringen.

Gouden golven

Mijn sokken en schoenen zijn weer aan, en ik wandel verder Strijen in, een dorpje waar de speakers met radiomuziek aan de gevels hangen en me een nostalgisch gevoel geven, alsof ik terug in de tijd ben gezet. Hier en daar spot ik mooie oude boerderijen met bont geschilderde luiken en gezellige boerenstraatjes. Ook tref ik een Appie, waar ik in mijn nopjes een salade scoor voor de lunch. Algauw laat ik Strijen weer achter me, en loop in de richting van Strijensas, aan het water. Hier stap ik over op een etappe van het Floris V pad, richting de Kiltunnel. Voordat ik daar ben, loop ik door het buitengebied en de Steenplaats. Ik wandel over een nieuw aangelegd wandelpad, en dwars door weilanden heen. Het staat vol met graan, dat zachtjes golft in de wind, en wordt omzoomd door felgekleurde klaprozen en andere veldbloemen, die fel afsteken tegen het flets gekleurde graan. Het volgen van de golven die de onzichtbare wind maakt in de gewassen, is bijna hypnotiserend. Hun gouden glans weerkaatst tegen de blauwe hemel erboven.

Verborgen in het groen

Ik passeer een theetuin en overweeg even een koffie te nemen, maar voel enige tijddruk dus loop ik door. Na over het hek te klauteren, moet ik uit de klauwen gegroeide brandnetelstruiken trosteren, die hun merktekens de rest van de week erop achterlaten op mijn benen. Charmant. Het kost me moeite om het hoge gewas door te komen, ik hijg soms als een paard, terwijl ik mijn knieën tot aan mijn oren optrek om vooruit te komen. Na nog een hek is er eindelijk een plat gemaaid stukje dijk, die me de ideale lunchplek lijkt. Opnieuw ben ik omgeven door het groen, en onzichtbaar gemaakt voor wie dan ook. In deze geborgenheid trek ik maar weer eens mijn sokken en schoenen uit, in een poging mijn verweekte voeten te laten drogen. Terwijl de zon zijn best doet alles te drogen, eet ik mijn lunch in mijn groene hutje met de blauwe hemel als mijn dak.

Laatste etappe

Het laatste stuk van de wandeling herken ik van een eerdere wandeling, waar ik de andere kant op liep. Het mooiste gedeelte zit duidelijk op de Biesboschpadetappes wat mij betreft. Het maakt me wel nieuwsgierig of de andere etappes van het Floris V pad leuker zijn. Wie weet is dat iets voor een volgende keer, ik ga het in ieder geval verder onderzoeken. Het lijkt me sowieso leuk om weer eens wat langere tijd achtereen te wandelen met de rugzak. Intussen heb ik de Kiltunnel alweer in zicht, en nadert het einde van mijn wandeling. Precies op tijd om nog even te douchen voordat de volgende afspraken volgen. In totaal legde ik bijna 35 kilometer af en maakte een mooi rondje door de Hoeksche Waard.

Het bericht Biesbospad en Floris V pad: 35km door de Hoeksche Waard verscheen eerst op Struin Stories.

Eindelijk heb ik weer eens een dag in het weekend vrij. Mijn werkzaamheden zijn divers en onregelmatig. De weekenden zitten vaak gevuld met defensie activiteiten op de zaterdagen, en zondags ben ik vaker wel dan niet met zen bezig. Ik volg een opleiding tot zen-leraar, en veel activiteiten die worden georganiseerd zijn op zondag: stille zondagen, workshops, themadagen en lesdagen. Het weekend valt bij mij vrijwel nooit in het weekend, maar meestal op woensdag. Maar dat voelt toch niet echt als weekend, met de zorg voor de kinderen en taxitaken die deze doordeweekse dagen meestal met zich meebrengen.

Fietsen voor de verkoeling

Afijn, het is dus alweer een poosje geleden dat we er allemaal zijn op een zondag. Ik ben de dag ervoor terug gekomen van een oefening, en ben wel toe aan een dagje ontspanning. Het wordt tropisch warm vandaag, dus besluiten we te gaan fietsen: een dag bakken aan het strand met temperaturen boven de 30 graden klinkt voor ons niet direct aantrekkelijk, en het fietsen kon misschien nog enige verkoeling geven door de luchtstroom. We hebben een paar jaar geleden een kekke fietsendrager voor maar liefst 4 fietsen gekocht. Nummer 5 past nog nét achterin de auto, zolang het nog een kleine kinderfiets is. We besluiten daarom een fietstocht wat verder van huis te maken, om nieuwe gebieden te verkennen. Steef stelt voor in het Groene Hart, in de buurt van Gouda en Woerden te gaan fietsen.

Fietsknooppunten volgen met de kinderen

Die ochtend zoek ik via de app routiq een leuke route van zo’n 50km via de fietsknooppunten. Ik heb nooit zin om steeds op mijn telefoon te moeten kijken tijdens het fietsen, dus schrijf ik van tevoren de knooppunten op een papiertje, die ik in mijn zak houd. We maken er een spelletje van om steeds om de beurt een nummer van een knooppunt te onthouden en te navigeren. Het volgen van knooppunten voelt op die manier een beetje als het spelen van spoorzoekertje, een leuk extraatje voor de kinderen.

Bodegraven en de Meije

We beginnen onze route in Bodegraven, waar we de auto op de parkeerplaats van de McDonalds zetten. Vanaf daar kunnen we direct het fietspad op om de route te fietsen. We fietsen over een prachtige slingerroute langs vrijstaande huizen en boerderijen, omgeven door slootjes en weilanden. De hele route komen we langs huizen met een eigen toegangsbruggetje over slootjes heen. Vervolgens fietsen we een stukje Bodegraven in, een schattig dorpje, waar we een tussenstop maken bij de supermarkt voor broodjes voor de lunch. Gelukkig is deze open op zondag.

Waterrijke natuurgebieden

Na Bodegraven fietsen we een stuk in de buurt van Meije en de Nieuwkoopse Plassen, terwijl we de wind door onze haren voelen, en de zon op onze huid. Fosse heeft pasgeleden zijn fietsexamen afgelegd en een nieuwe fiets voor zijn verjaardag gekregen, en speert er als een haas vandoor, in zijn element. Fosse is altijd één brok energie, als een duracell konijntje gaat hij elke dag door. Wandelen gaat hem vaak te traag, het liefst rent hij achter een bal aan, over het korfbalveld, of laat kilometers asfalt onder zijn wielen doorrollen op de fiets. Al fietsend verkent hij zijn wereld, maakt hem beetje bij beetje groter. Ik vermoed dat dit zijn manier is om zijn vrijheid te ervaren en zijn grenzen te verleggen.

Picknicken

We komen langs prachtige en statige landhuizen, boerderijen, schattige klokgeveltjes en verzakte oude panden. Soms overwoekerd, dan weer keurig aangeharkt. Overal waar we fietsen is het groen, vollop in bloei, weelderig en beschut. Dat laatste is erg prettig, want het is erg warm buiten, en de zon brandt flink. Door de bomen en begroeiing langs de fietspaden, fietsen we gelukkig toch regelmatig in de schaduw. Rond lunchtijd komen we langs een groenstrook met bomen en picknicktafels en een drinkwaterkraan. De ideale picknickplek! Ik gooi onze handdoek op het gras en begroet de nieuwsgierige eenden, terwijl de anderen de waterflessen vullen en de broodjes smeren. We genieten van de middag met elkaar, een moment om weer even positieve aandacht voor en met elkaar te hebben.

Zwemmen in de grachten

We vervolgen de fietstocht door Zegsveld en Woerden, waar we onze ogen open houden voor een geopende ijssalon die we helaas niet spotten onderweg. Wel halen we extra flessen water bij de lokale Lidl, want ongemerkt zweten we wat af, en moeten we goed blijven drinken. We duiken de A12 onderdoor en passeren de dorpjes Waarder, Westeinde en Driebruggen, waar kinderen in de grachten zwemmen en de brug handmatig wordt opengedraaid door de plaatselijke brugwachter. Naast een bord met het fietsnetwerk treffen we een aangename verrassing in de vorm van een fietspomp, die een goede ziel daar aan de paal heeft bevestigd. Dankbaar maken we daar gebruik aan door de banden van Signes fiets op te pompen, waarna ze gelukkig ook een tandje makkelijker trapt.

Een duik in de Reeuwijkse Plassen

Algauw komen we nu in de buurt van de Reeuwijkse plassen, waar de fietspaden dwars door het gebied lopen en we links en rechts uitzicht hebben op de waterpartijen, die nu afgeladen zijn met dagtoeristen op huurbootjes, sups, in kajaks of zwemmend in het water. In dit gebied barst het van de vakantiewoninkjes en recreatiegebieden, waar families samendrommen om te barbecueën, zwemmen, en stelletjes de romantiek met elkaar opzoeken. We vinden een fijne plek om een verkoelende duik te nemen, eindelijk! De kinderen hebben haast om zo snel mogelijk het water in te springen, om zich vervolgens op te warmen in de zomerzon. Wat is het heerlijk om buiten te leven. We hadden er graag nog langer willen toeven, maar het loopt inmiddels tegen zessen en moeten nog een stukje terugfietsen, dus besluiten we met tegenzin weer op de fiets te stappen.

Bij de zomer hoort ijs

Vlak voor het recreatiestrand van de Surfplas Broekvelden en Vettenbroek slaan we rechtsaf richting Bodegraven, waar onze auto staat geparkeerd. Zo’n mooie zomerse dag is natuurlijk niet compleet zonder lekker ijsje, dus rijden we nog even Bodegraven in, waar we bij toeval De Zoete Inval inwandelen, en een heerlijk ijsje scoren van een ijssalon die al diverse keren in de prijzen is gevallen voor hun lekkere ijs. Een heerlijke afsluiting van een fijne dag. Zodra we Bodegraven uitrijden, valt de jongste als een blok in slaap achterin, loom en warm van de inspanning en zonnige dag.

Het bericht Fietsen door het Groene Hart verscheen eerst op Struin Stories.

Ideaal dagje uit met de trein

Dan schiet me het fenomeen NS wandelingen te binnen, en al gauw heb ik een aantal leuke opties: Den Haag en Scheveningen, Vlissingen of Bergen op Zoom. Met mijn voeten in het zand aan het strand met het zonnetje op mijn bol klinkt erg aantrekkelijk. Toch kies ik uiteindelijk voor Bergen op Zoom: het is minder ver reizen, en de weersvoorspelling is daar iets gunstiger. Op mijn gemak breng ik die ochtend mijn kinderen naar school, en stap vervolgens op de trein. Wat een luxe, ik heb de tijd om op mijn gemak een podcast te luisteren en heb ook schrijf- en leesvoer meegenomen voor overdag.

Schuldgevoelens en kritische stemmetjes

Toch sluimert er daaronder ook een ander gevoel, dat neigt naar schuldgevoelens: ‘mag ik dit wel doen, hoor ik niet te werken, waarom kan jij dit zomaar doen en een ander niet, ik moet toch nuttig bezig zijn, wie heeft hier nu wat aan?’. Ik merk het gevoel op, en sta er even bij stil. Ineens valt er een kwartje. Van de week had ik bij zen een avond die ging over kritiek ontvangen. We kregen bepaalde citaten voorgelegd, waarbij we er eentje mochten uitkiezen die ons raakte. Ik koos het citaat: ‘vertrouw op de zachte stem die zegt: dit zou weleens kunnen werken, ik ga het proberen’. Het raakte me toen, omdat ik herken dat ik die zachte stem vaak wel opmerk aan het begin van mijn ideeën en ondernemingen, en dat ik dan vol enthousiasme ergens in duik. In het uitzoeken van een vakantie, het bedenken van een activiteit, het schrijven van een cursus, het samenwerken met anderen…

Niet mijn stemmen

Maar eenmaal begonnen, besluipen me algauw allerlei stemmetjes, die dingen zeggen zoals: ‘dit wordt toch niks, hier zit toch niemand op te wachten, wat denk je wel niet dat je bent, wat een belachelijk idee eigenlijk’. Ik verlies dan de moed, en gooi gauw de handdoek in de ring. Zo ben ik al miljoenen dingen gestart, en net zo vaak weer gestrand. Maar na die avond en het mediteren op deze stelling, kwam er ineens iets boven: dit zijn niet mijn stemmen, maar de stemmen die ik in mijn jongere jaren vaak om me heen heb gehoord. Als ik als jong kind weer eens met ideeën aan kwam zetten, werd dat vaak ook ingeperkt, niet serieus genomen of uit mijn hoofd gepraat op basis van allerlei verstandige argumenten. Door dit te realiseren besefte ik me ineens dat die stemmen van anderen nu mijn eigen, innerlijke stem vaak overrulen. En dat ik daardoor vroegtijdig stop met experimenteren en ondernemen, terwijl dit misschien inderdáád wel goede ideeën zijn.

Luisteren naar mijn zachte stem

Mijn schuldgevoel over het invullen van deze vrije dag voor mezelf, die rationeel gezien misschien totaal niet nuttig is, is waarschijnlijk ook gestoeld op deze oude stemmen. Dus omarm ik zoveel mogelijk het schuldgevoel, ik neem het mee als bagage in mijn rugzak, maar laat me er niet door weerhouden te doen wat ik van plan ben: de natuur in, wandelen, naar buiten gaan en genieten van de zon, de tijd voor mezelf, misschien een beetje schrijven of lezen. Ik maak een bewuste keuze te luisteren naar die zachte fluisterstem op de achtergrond, mijn innerlijke stem.

Groen voorjaar

De start van deze dag is door deze innerlijke roerselen wat roerig. Ik merk dat ik er even moet inkomen en tijd nodig heb om me over te geven aan deze dag. De wandeling begint en eindigt op het station van Bergen op Zoom, en kan als gpx bestand op je horloge of telefoon geladen worden. Het eerste stukje loopt door de bebouwde kom van Bergen op Zoom, langs Turkse supermarkten en aanleunwoningen. Oude vrouwtjes zitten zusterlijk op hun rollator langs de weg, te genieten van de ochtendzon. Ik passeer een imposante kerk en loop uiteindelijk een lieflijk parkje in langs een vijver, het eerste groen op mijn route. Ik verwonder me over hoe groen de natuur dit jaar is. De vele regen eerder dit jaar heeft weldadig gewerkt, en de natuur oogt gezonder dan de jaren ervoor. De struiken barsten uit hun voegen met paarse, witte en gele bloemen.

Het bos in

Na het parkje loop ik een stukje langs de weg, om die uiteindelijk over te steken richting het ziekenhuis. Hier duik ik onder de weg door, en kom ik eindelijk in het bos uit. De GPX route hanteert een vrij rechttoe-rechtaan route, over het verharde pad. Het is me al vaker opgevallen dat de geijkte wandelpaden en ook de wandelknooppunten vaak deze grotere paden verkiezen boven de kleinere kronkelweggetjes. En juist die struinpaden vind ik zo leuk! Dus besluit ik wat van de route af te wijken en mezelf het bos in te sturen.

Europese lange afstandswandelingen

Het is nog vroeg op de ochtend, en op zo’n doordeweekse dag kom ik nog maar weinig mensen tegen. Het bos is hier prachtig, met een blotevoetenpad en een speelbos voor kinderen. Ik loop uiteindelijk langs het klimbos, waar ik jaren geleden een geslaagd teamuitje met collega’s heb gedaan. Op de hoek van het pad hier, tref ik een nieuw ogende paal met de routemarkeringen van de lange afstandspaden die hier lopen. Ik kan mezelf niet helpen, en zwijmel bij de romantiek waar deze paal symbool voor staat. Het idee dat ik naar links kan lopen, en de GR5 verder volg om uiteindelijk in Parijs uit te komen, of juist de E2, die zelfs tot aan Nice loopt, ruim 2100km verderop. Wat een fantastisch idee! Ik voel kriebels in mijn buik, omdat ik dit ook ga doen straks, en ook een zekere weemoed dat het nog niet zover is.

Fernweh

Ik laat het bord achter me, en mijmer verder over deze gevoelens. Fernweh. Het is de beste omschrijving van het gevoel dat ik steeds met me meedraag. Het verlangen naar verre, onbekende, onontdekte plekken, het verlangen om weg te gaan naar onbekende situaties. Het is het gevoel dat me keer op keer drijft en aanwakkert om die plekken op te zoeken, er op uit te trekken. En het gevoel van pijn en verlies als ik weer huiswaarts keer. Gek genoeg is er geen bestemming die mijn fernweh wegneemt. Het is het gaan, het in beweging zijn, de beweging zélf dat uiteindelijk het beste voelt. De bestemming is geen doel op zich. Het liefst had ik nu mijn rugtas met mijn spullen opgehad en doorgelopen tot ik niet meer wilde, om de volgende dag weer verder te trekken. Maar vandaag is het een kort intermezzo. Ik mag immers ook leren om genoegen te nemen met minder, het is al een cadeau dat ik vandaag heb.

Modder in een glas water

Achter me hoor ik luide stemmen van twee mannen, die me uiteindelijk inhalen. Ik voel geen druk om sneller te lopen, maar geniet juist van de vertraging. Een konijn schiet weg in zijn hol vlak bij me. Af en toe lijkt het of ik in de rand van mijn blikveld dieren of beweging zie, maar als ik mijn hoofd daarheen wendt, is er niks te zien. De bossen lijken geheimen te verhullen, vol onzichtbare aanwezigheid. Twee tegemoet komende dames reageren niet op mijn begroeting, alsof ik niet besta. Gefronst loop ik door. Het groeten van elkaar is geen vanzelfsprekendheid meer tegenwoordig, een teloorgang van sociale omgangsvormen. Het geeft niet, vandaag heb ik genoeg aan mezelf. De chaos in mijn hoofd van alle indrukken en inzichten de afgelopen tijd is als een glas met modderig water: het heeft rust en tijd nodig om weer helder te worden. Uit ervaring weet ik dat dit vanzelf komt, ik hoef er niets voor te doen. Juist niets. Enkel lopen.

Oude programma’s

Ik tref een bankje op een open plekje en besluit even te zitten, misschien wat te schrijven: ‘ik voel me rijk dat ik hier kan zijn, maar ook verloren in een wereld die ik steeds minder goed begrijp. Lopend langs een bord met GR-routes en E-routes krijg ik kriebels in mijn buik. Ik wil lópen! Ik voel aan alles dat dat, letterlijk, mijn weg is. Begrijpen doe ik het niet, het ‘waarom’ probeer ik los te laten. Of te onderdrukken? Ben ik misschien op de vlucht, of aan het vermijden? In een podcast met Maarten Oversiers die vertelt over eerdere levens herken ik veel. Misschien zijn het wel ‘oude programma’s’ die draaien. Misschien ben ik letterlijk op de vlucht geweest in eerdere levens.’ Terwijl ik schrijf toont Nederland zijn spierballen met het overscheren van straaljagers en in de verte een Chinouk. De lucht trilt van de herrie, en lijkt wat ik schrijf nog extra te willen onderstrepen.

Blote voeten in het zand

Na een poosje wandel ik verder, langs jaloersmakend landgoed en leuke MTB routes. Uiteindelijk kom ik in een zandverstuiving in Bergse Heide bij Het Gleuvenstrand met kleine meertjes waarin zo te zien zomers ook gezwommen kan worden. Een fijne plek om in te vertoeven, en met je blote tenen in het zand te kriebelen. De wandelroute van vandaag voert sowieso grote delen over zand en ruiterpaden, waarbij je kan overwegen die delen blootvoets te lopen. Ik neem even plaats in het zachte zand en kijk naar een jong gezin dat hun peuter achterna loopt, die schaterend door het zand rent. Als ik mijn tocht vervolg, kom ik uiteindelijk aan de rand van het bos uit, waar ik doorkijkjes heb over de landerijen ernaast. Op links fluiten de vogels op hun hardst, terwijl op rechts het kikkerkoor deze tonen proberen te overtreffen met hun gekwaak.

Nieuwsgierige koeien

De route verloopt verder langs maneges, waar jonge meiden de paarden uitlaten en het pad een tijdlang langs de A4 loopt, en deze uiteindelijk oversteekt. Ik ben blij als ik het geraas van de auto’s achter me laat, en direct een sprookjesachtig bos in duik, vlakbij Fort de Roovere, wat met een extra lusje aan de route vast te plakken is. Hier in het parkachtige bos, slingert het pad langs de sloot, om uiteindelijk op de Defensieve Lijn uit te komen. Een verhoogde dijk, zoals die ook rondom vestingstadjes nog te zien is. Voor de jonge koeien lijkt dit hun eerste voorjaar buiten. Nieuwsgierig en vol vertrouwen volgen ze mijn bewegingen als ik vlak langs ze loop, terwijl hun ouders aan de andere kant loom van het zonnetje genieten.

Zitten en zijn

Tot nu toe liep de route vrijwel steeds door bebost gebied. Hier op de defensieve lijn kom ik in de volle zon, en kies ik een plekje bovenop de dijk om te pauzeren. De wind laat het hoge gras beneden me golven, begeleid door het zachte ruisen van de blaadjes in de omliggende bomen. Hier en daar spot ik een konijn, soms alleen zijn oren, soms een kontje dat omhoog hupst door het gras. Aan het begin van de dag had ik me voorgenomen veel te schrijven. In werkelijkheid heb ik vooral behoefte aan hier zijn. Ik geniet van het niks doen. Uiteindelijk schrijf ik een klein stukje: ‘De natuur heeft geen filter nodig. Geen opsmuk. Hoe ongerepter, hoe perfecter. Natuur is inherent aan perfectie, omdat het precies zo bedoeld is en zo geschapen is. Wat niet perfect is, verdwijnt vanzelf, of past zich aan. Als mensen perfectie zoeken in schoonheid, en al hun imperfecties verwijderen, blijft er niks over. Al hun echtheid, hun authenticiteit en dus hun schoonheid is verdwenen. Juist de imperfecties maken ons en het leven aantrekkelijk’.

Groen wonen

Het wandelpad meandert over de verhoogde dijk, tot ik de randweg moet oversteken. Hier beland ik weer in de bebouwde kom van Bergen op Zoom, waar ik door sjieke wijken met grote vrijstaande villa’s loop en door mooie, aangelegde parken. Langs een grote vijver gaat het pad ineens over in een bos midden tussen de woonwijken: het Meilustbos. Ik kan me voorstellen dat het hier goed toeven is om in de buurt te wonen, met zoveel natuur vlakbij.

Voor herhaling vatbaar

Ooit, in een ver verleden, ben ik eens in Bergen op Zoom geweest, maar dit liet geen positieve indruk achter. Dat had vooral te maken met de slechte pizza die ik toen at, wat op dat moment meer indruk achterliet dan het stadje zelf. Nu ik weer door de lanen en straten met karakteristieke jaren 30 woningen loop, en uiteindelijk in de historische kern aankom, ben ik positief getroffen door de charme van dit stadje. Zeker de moeite waard om nog eens te bezoeken, met zijn vele terrasjes en horeca, leuke boetiekjes en historische panden. Ik laat me terugvoeren via de route naar het station, waar ik uiteindelijk zo’n 19 kilometer heb gemaakt.

Het bericht NS Wandeling in de bossen bij Bergen op Zoom verscheen eerst op Struin Stories.

Stilte als luxe

Deze Kennedymars wordt georganiseerd door de Rotterdamse Wandelvereniging. Er lopen vooral groepjes mensen van diverse wandelorganisaties mee, die in tweetallen of kleine groepjes optrekken. Als ik rondkijk, heb ik het vermoeden dat ik de enige ben die alleen loopt. Niet erg, ik vind de stilte in mezelf en om me heen vaak meer een luxe dan een gebrek.

Als om 23.00u het startschot wordt gegeven, vertrekken 145 deelnemers met een tempo waar je u tegen zegt. De hoofdlampjes worden aangeknipt om de witte stoepkrijtpijlen op de weg te kunnen zien. Algauw word ik, net als bij de 60km ervaring, links en rechts ingehaald. Voor me zie ik een lange slinger van rode en witte lichtjes, als een soort kerstpolonaise. Ze geven een mooie indicatie van de te volgen route. Ik probeer mijn best te doen een beetje het tempo bij te houden, uit angst dat ik straks achteraan loop en de route kwijtraak. Ik ken mezelf goed genoeg om te weten dat dat echt niet onmogelijk is. Het lukt me om nét niet helemaal achteraan te lopen, tot mijn tevredenheid.

Duiveltjes op m’n schouder

Nog voor we een kilometer hebben gelopen, maakt een vrouw een flinke smak over een stoeprandje. Gelukkig is er geen ernstig letsel, maar het zet de zintuigen nog even goed op scherp. Het is vrijdagavond laat, en het weinige verkeer dat passeert bestaat vooral uit jongeren die de stad opzoeken of huiswaarts keren. In het donker en na een volle werkdag én emotionele week, vraagt dit extra veel van mijn concentratie. Vanmorgen maakte ik een verkeerde beweging en schoot er een pijnscheut door mijn rug. De hele dag heb ik al last van mijn rug met bepaalde bewegingen en daarnaast een bak met spierpijn van eerdere trainingen die week. Ik heb me fysiek nog nooit zo ellendig gevoeld aan de start van een lange wandeling. Perfecte timing. Vanbinnen komen mijn duiveltjes direct in de actie: ‘je kan ook gewoon lekker afzeggen en je bed in’, ‘je hoeft toch niet te lopen? Kan je net zo goed thuisblijven’, etc. Ik stop ze terug in hun hoek, en herinner mezelf eraan dat het juist hierom gaat: die drempels nemen, het oncomfortabele opzoeken.

Mind over matter?

Deze week is een sportvriendin overleden na een zeer kort en heftig ziekbed. Enorm verdrietig en het maakt diepe indruk op mij en al onze sportmaatjes. Van mijn leeftijd en blakend van gezondheid, tot voor kort. Dit verdriet neem ik mee tijdens de Kennedymars, en ik wil daar juist ook plaats en aandacht aan geven. In het besef dat ik deze mars wél kan maken, en zij niet meer. In dat licht heb ik niks te klagen. Een beetje spierpijn, pijntjes in mijn rug. In welke verhouding staat dat tot elkaar? Het is misschien wel een kwestie van mind over matter. Laten we maar eens zien wat er lukt en tot hoeveel ik in staat ben. Als ik echt niet meer kan, dan kan ik altijd dán nog stoppen. Ik ga niet bij voorbaat opgeven. Die neiging ken ik, en ik besluit terplekke die neiging te negeren en ondanks al mijn innerlijke protesten en angsten tóch te gaan. Voetje voor voetje, kilometer voor kilometer.

Wandelen in het donker

De eerste kilometer is een feit. Nog 79 te gaan. Ik besluit me daar niet te veel op te focussen om de moed niet te verliezen. Om mezelf een beetje sane te houden, knip ik de route op in stukjes. Van rust naar rust. Ik herinner mezelf eraan dat ik morgen om dit tijdstip lekker in mijn bed lig en dit alles achter de rug is. Op die manier wordt het hanteerbaar. We wandelen door de Biesbosch, over paden die ik nog niet kende, maar ik baal dat het donker is. Wat stom eigenlijk, dat we in het donker lopen. Nu zien we niks van de natuur en de omgeving. Het merendeel van de tocht is door het donker, ik heb me dat van tevoren maar weinig gerealiseerd. Nou ja, in dat geval zet ik maar wat afleveringen van een cursus in wonderen op, maar ik merk dat ik mijn aandacht er niet goed bij houd en word afgeleid door gesprekken om me heen. Ik loop bijna de gehele route in stilte.

Rustposten en zintuigen op scherp

De rustposten zijn uitstekend verzorgd. Bijna elke 7km is er een rustpost, waar iedere keer een andere versnapering is. Soep, snoepjes, boterhammen, stroopwafels, vlaflip… aan creativiteit geen gebrek! Vooral de dropjes waardeer ik zeer op die momenten. Het is zoeken naar een goeie wildplasplek in de open vlaktes, en wanneer ik eindelijk mijn broek laat zakken, blijk ik plaats te hebben genomen op een bed van brandnetels. De tweede rustpost sla ik over, ik heb nu geen behoefte aan iets te eten of drinken, en hoop zo wat tijd te winnen. Het helpt me om wat meer voor mensen uit te lopen. Intussen begin ik hier en daar ook anderen weer in te halen. Blijkbaar is snel starten voor anderen ook niet vol te houden. Ik loop gestaag door, langs de Merwelanden en de brug over naar Sliedrecht. Hier valt vlak achter mij een tweede persoon, een man op leeftijd. Gelukkig lijkt ook deze valpartij met een sisser af te lopen, maar herinnert me maar weer om scherp te blijven.

Actieve dieren in de nacht

Na de Biesbosch lopen we door de bewoonde wereld van Sliedrecht en Papendrecht, waar ik soms zonder mensen in de buurt loop intussen, en zelf goed de pijlen zoek op de grond. Mijn hoofdlampje is leeg, en zonder licht is het soms een uitdaging om te zien waar ik heen moet. In mijn andere tas, waar ik op 20km bij kan, zit nog een reservelampje, die ik later zal pakken. Een nieuwe ervaring voor me, is dat er ’s nachts ook vogels actief zijn en de nacht door zingen. Of misschien hebben we hen in de war gebracht met onze nachtelijke activiteiten, net als de kuddes schapen die ons luid blatend vergezellen langs de dijken. In Papendrecht draaien we weer de bossen in, waar een rat mijn pad kruist en waar een groep lopers bijna dreigt te verdwalen door slechte markering. Net op tijd sturen we bij en vervolgen onze route door de Alblasserwaard.

Lopen als meditatie

Ik loop door mijn achtertuin, waar ik vele malen tijdens eerdere wandelingen heb gelopen, in het licht. Bij bekende plekken merk ik dat er direct associaties en herinneringen worden opgeroepen. Aan die keer dat we hier als gezin in de regen liepen, die keer dat ik naar een conferentie in Landvast ging, die collega die daar werkte, de snackbar waar we ooit een frietje aten… Het is een prettig gemijmer en direct een soort meditatieve manier van het verwerken van al deze bijna vergeten herinneringen. Het herhalende, ritmische bewegen helpt om in een natuurlijke tranceachtige staat te komen. De nacht lijkt hier nog extra behulpzaam bij te zijn, alsof het lichaam ergens nog beseft dat de nacht bedoeld is voor verwerking.

Slaapwandelen

Na Alblasserdam door te zijn gelopen, lopen we een stuk langs de A15 in de richting van Ridderkerk. Ik krijg het zwaar. Ik loop door, maar ik lijk mentaal uit mijn lichaam te glijden, zonder dat mijn ogen dichtgaan. Soms schrik ik ineens wakker, hoewel mijn lichaam nog steeds in actie is. Dan ben ik er ineens weer ‘bij’. Ik ben doodmoe, en besef dat ik letterlijk slaapwandel. Ik val al lopend in slaap, en ben niet meer bewust van mijn omgeving. In zo’n staat zou ik gewoon een straat kunnen oversteken zonder te kijken. Wow, ik schrik hiervan en doe mijn best wakker te blijven, mijn kop erbij te houden. Het is nu niet ver meer tot de tweede rust, bij 40km. Eenmaal daar, bestel ik zo snel mogelijk een koffie. Ik móet wakker blijven. Ik trek wat laagjes kleding uit, in de hoop dat de frisse buitenlucht me alert zal maken. Ik wissel mijn sokken voor een nieuw paar en spoel een paar paracetamolletjes weg tegen de spierpijn en rugpijn voor ik weer naar buiten loop. De koffie en het pauzemoment doen wonderen, ik voel me weer wakker en alert, en stuif weg, gemotiveerd door het besef dat ik nu aan de tweede helft begin en kan gaan aftellen! Alles wat ik nu nog loop, wordt alleen maar minder dan wat ik al heb gelopen.

Pannenkoeken en mentale support

Van thuis krijg ik op de vroege ochtend een foto van de pannenkoeken die worden gebakken en straks gebracht gaan worden. Nog een sterke motivatie om door te lopen, pannenkoeken! Na deze grote rust loop ik het buitengebied in bij Rijsoord, met de opkomende zon die ons vergezelt. Het wordt een prachtige dag en ik voel de warmte van de zon al goed. Mijn muts heb ik voor mijn pet verwisseld en mijn mouwen stroop ik op. Als ik net heb plaatsgenomen bij de volgende rust, komen mijn man en dochters de pannenkoeken brengen, wat een feest! Ze combineren deze mentale support met het praktische wegbrengen van mijn zoon naar een wedstrijd. Ik eet met smaak de zoete traktatie en krijg dikke knuffels als toetje. Blij en trots loop ik weer verder. Ik loop nog altijd op tempo, veel sneller dan ik gewend ben om te lopen, en ik houd het vooralsnog prima vol. Op dit tempo kom ik rond 15u aan in plaats van 17u die ik had voorspeld. Het geeft me rust om te weten dat ik voldoende speling heb om wat te kunnen vertragen of wat langer rust te pakken.

Landschappen vol belofte

Natuurlijk voel ik mijn lijf wel. Mijn voeten branden, door het snelle lopen en vooral het lopen op het vele asfalt. Veel van de route gaat over verharde stukken. Ook heb ik pijntjes in mijn heupen en voelt alles steeds een beetje strammer. Gaan zitten, bukken of een trap oplopen gaat allang niet zo soepel meer. Ik zit nu bijna op tweederde van de afstand en loop intussen aan de rand van Barendrecht en Heerjansdam. Dit gedeelte van de route is voor mij de grootste en leukste verrassing. Een prachtig natuurgebied waar ik nooit eerder kwam en mijn ogen uitkijk. Hier lopen we over vlonders over het water, waar meerkoeten met rietstengels langs zwemmen om een nestje te bouwen en de zwanen me vergezellen als ik langsloop. Ik tref een prachtige uil op de route, die me verwonderd aankijkt vanaf haar tak, waar zij ook een nest heeft. Verliefde stelletjes zoeken de anonimiteit op de vele bankjes op de route. De vele regen van afgelopen maanden maken de olifantenpaadjes soms een uitdaging, waarbij het pad is veranderd in een modderige rivier waarin mijn voeten wegzakken en vastzuigen. Gelukkig heb ik dan nog mijn hoge Meindls aan, en lukt het me overeind te blijven staan en droge voeten te houden. De felle zon die dag maakt het frisse lentegroen nog intenser. Alles oogt nieuw en vruchtbaar, vol belofte voor de komende maanden.

Schoenenwissel

Ik beland op de derde en laatste grote rustplaats, op 60km, waar ik mijn kinderen en man weer zie. Ze hebben mijn trailschoenen meegenomen, die ik de laatste 20km op goed geluk zal dragen. Inmiddels zijn mijn voeten gevoelsmatig 3 maten gegroeid en doet alles zeer. Ik hoop dat het dragen van mijn lichte trailschoenen wat meer comfort en ventilatie zal geven, en andere drukpunten dan die ik nu heb. Ik geniet nog even van de rust in het zonnetje en het gezelschap van mijn gezinnetje, en wordt aangemoedigd door mensen die nieuwsgierig vragen wat ik aan het doen ben. Als ik wegloop van dit rustpunt, laat ik opnieuw meer mensen achter me. Van bijna laatste loper, loop ik nu in de voorhoede van de deelnemers, wie had dat gedacht! Opgetogen ga ik verder, genietend van de warmte van de zon op mijn huid en de lichte tred die ik nu heb door mijn andere schoenen.

Emoties in golven

Het stuk door Zwijndrecht heen duurt gevoelsmatig erg lang. Eén lange rechte weg, en mijn gedachtes dwalen weer af naar herinneringen. Af en toe, vooral wanneer ik pijn ervaar, of de verveling toeslaat, of wanneer ik een andere mentale uitdaging bemerk, glijden mijn gedachtes weer af naar mijn overleden sportmaatje. Soms gevolgd door een golf verdriet of ontzetting. Het blijft voor mij nog zo onwerkelijk. Dan ebt het weer weg, alsof ik het letterlijk uit mijn lichaam loop. Wat er achter blijft is vooral dankbaarheid voor het leven, voor de ervaring dat ik dit kan doen, voor mijn gezin die dit alles faciliteert en steunt. Ik zie vlinders op mijn weg, en groet haar in gedachten. Uiteindelijk steek ik de Zwijndrechtse brug over, en loop ik mijn home town binnen. Daar tref ik mijn man op de fiets, die gezellig een stukje met me meefietst en kletst. ‘Je loopt nog hartstikke soepel joh, je gaat als een trein! Nog even volhouden, dan ben je er!’, spreekt hij me moed in. Ik geniet van zijn gezelschap en afleiding.

Een ommetje naar de wc

In Dordrecht is het één groot feest. De zon schijnt, de terrassen zitten afgeladen, er spelen bigbands, de kleinste boetiekjes hebben hun waren buiten uitgestald en overal heerst een vrolijke sfeer. Ik moet al kilometers enórm plassen, en besluit een omweg te maken via mijn huis. Je eigen wc zit uiteindelijk toch het lekkerste. Het is een raar gevoel om tijdens deze mars ineens je huis in te lopen, het voelt bijna stiekem wat ik doe. Op ons plein is het eveneens een gezellige boel, met een drukbezochte bijen- en honingmarkt. Met dit uitstapje heb ik een dikke halve kilometer extra gelopen. Alsof 80 nog niet voldoende is. zodra ik de 70 klikjes aantik, voel ik aan alles dat ik op mijn reserves loop. Mentaal ben ik er nog goed bij. Ik geniet van de gezellige omgeving in het historische centrum, maar hoe ik het ook probeer, mijn benen en voeten gehoorzamen niet meer aan de door mij gewenste snelheid. Ik loop op mijn maximum, en die is een stuk trager dan aan de start. De laatste 10 kilometers duren gevoelsmatig een eeuwigheid, waarbij ik mezelf blijvend moed in spreek terwijl ik langs plekken loop waar ik zoveel herinneringen heb liggen.

Stoppen met verwachtingen

Als ik uiteindelijk door het Wantijpark loop, heb ik het moeilijk. Dit is onze thuisbasis van onze sporters. Waar zoveel herinneringen gemaakt zijn met elkaar. Ik draag deze mars en deze laatste pittige kilometers in gedachten op aan haar. Hier is ook de laatste rustpost, de volgende rust is de finish. Nog 7 kilometer. Ik kan niet meer. Ik sleep mijn voeten mee, terwijl de ene na de andere zucht uit mijn mond ontsnapt. Weer een lange weg rechtdoor, alsmaar rechtdoor. Een groep fanatieke lopers haalt me in, terwijl ze met elkaar nog even het tempo opvoeren alsof ze een ommetje maken. Ik begrijp er niets van, maar ben gestopt meer van mezelf te verwachten. Als ik nog 2 kilometer moet, staat Steef me weer op te wachten, de engel! Hij praat me er doorheen, terwijl ik voortstrompel en elke pas eruit pers. Als ik de finish in zicht heb, zie ik mijn schoonouders langs de kant staan, met bloemen en chocola. De lieverds! Ik word er verlegen van. Eindelijk ben ik er! Het is 16u en 11 min later sinds ik ben gestart, en ik heb ruim 82 kilometer afgelegd. Ik heb het gehaald, en op een tempo waar ik zelf van onder de indruk ben.

Niet meer: ‘geen tijd hebben’

Wel weet ik dat dit een ‘eens, maar nooit meer’ ervaring is. Ik weet nu dat ik het kan. Ik weet hoe het voelt. En ik weet des te meer waaróm ik loop: omdat ik graag buiten ben, geniet van de natuur, geniet van de vrijheid, het niets hoeven. Ik wil me niet opgejaagd voelen, ik wil in het gras kunnen liggen en de wolken willen bekijken als ik zin heb. Of een dutje doen onder een boom, als ik slaap krijg. Ik wil me laten fascineren door een vlinder op zijn bloem, me verliezen in het moment. Ik heb vandaag geen foto’s gemaakt, gevoelsmatig had ik daar geen tijd voor. Ik wil niet meer ‘geen tijd hebben’. Ik wil leven in het nu, en vrij zijn!

Het bericht Kennedymars: 82km Dordrecht – Ridderkerk verscheen eerst op Struin Stories.

Met Pasen gingen we er als gezin op uit. de bedoeling was een kano-avontuur te maken in de Hollandse Biesbosch, maar de kanoverhuurders waarschuwden ons voor het koude water en de mogelijkheid om onderkoeld te raken. Nu zijn we wel gewend af en toe koud te douchen en te dippen in de koude rivier tijdens de winter, maar onze kinderen wilden we ongeplande dompelmomenten in de kou besparen. Onze jongste is een keer tijdens een herfstvakantie omgeslagen met een kano, waarna ze, zachtjes uitgedrukt, niet bepaald stond te juichen toen we voorstelden weer te gaan kanoën. Om die reden zetten we onze kano-ambities nog meer even in de ijskast, om ze met warmer weer nog maar eens te ontdooien.

Het Veluwse Zwerfpad

We gooiden ons plan om en besloten een tripje te maken naar de Veluwe, en daar een camping te zoeken om te kamperen. Plan was om de auto ergens te parkeren, naar de camping toe te lopen en de volgende dag via een andere route weer terug te lopen. Na wat zoek- en vergelijkwerk kwamen we uit op etappes van het Veluwse Zwerfpad. Mijn man stelde ambitieus zo’n 27 kilometer voor, die ik even het gedowngrade naar een behapbaardere, maar nog steeds flinke kluif van 20 klikjes. Onze geplande overnachtingsplek vonden we bij Natuurkampeerterrein De Toekomst, waar we enigszins van de route voor moesten afbuigen. Om die reden, en lichtelijk protest van de jongere deelnemers van ons gezelschap vanwege opkomende blaren en ander kinderleed, kortten we de route voor dag 2 in, waardoor we die dag niet over het Veluwse Zwerfpad liepen, maar onze eigen struinroute door de Veluwe.

Met het gezin op pad

Ons gezin bestaat momenteel uit twee tieners (10 en 12) en een meid van 7 jaar. We mogen over het algemeen in onze handjes knijpen met de harmonie tussen de guppen, en ook vanwege het feit dat ze eigenlijk altijd overal voor open staan en ook het avontuur en de lol kunnen inzien van onbekende en onverwachte situaties. Daar prijs ik me enorm gelukkig mee en voel ik me heel erg bevoorrecht in, want ik realiseer me maar al te goed dat dit geen vanzelfsprekendheid is.

Juliana Trail Slovenië

Fosse (10) was echter wel lichtelijk aan het mopperen toen hij lucht kreeg van de streep die door het kanoen ging, en het alternatieve plan om te lopen. Met rugzak. Hoewel hij de meest energieke van ons allemaal is, gaat zijn voorkeur meer uit naar snelle, dynamische activiteiten. Toch hees ook hij met frisse tegenzin zijn rugzak op zijn rug, die uitpuilde van een veel te grote en zware slaapzak, net als bij de meiden. Dit is een investering die nog moet gebeuren, zeker met onze vooruitzichten om in de meivakantie een deel van de Juliana Trail in Slovenië te gaan lopen. Dan is een lichtere slaapzak geen overbodige luxe. Ook het sjouwen van veel te zware en onhandige jassen was dit weekend de realiteit, en tevens een onderstreping van mijn to-do punt om voor de kinderen te zorgen voor goede, warme en droge kleding die niet teveel weegt.

Van Elspeet via Vierhouten naar Emst

Na veel later dan gewenst te vertrekken, met dank aan de puberdochter die nog allerlei Belangrijke Zaken op tiktok en snapchat moest afhandelen en om 10 minuten voor vertrek nog in pyjama bleek te staan, zetten we koers in de richting van Elspeet. Hier parkeren we de auto, en starten we onze route op etappe 7, die van Elspeet naar Vaassen loopt, via Vierhouten. Wij lopen vandaag echter niet naar Vaassen, maar slaan boven de Gortselse Heide af richting Schaveren en Emst, waar camping de Toekomst ligt.

Pasen vieren op de Veluwe

Het is eerste Paasdag en ik verwacht dat het druk zal zijn op de Veluwe, het is immers prachtig weer. Zonnig, met een paar kleine plukjes wolk. We trekken al bij de eerste bocht onze jassen en thermoshirts uit, die we uit voorzorg allemaal hadden meegenomen of aangetrokken. Niet veel later maken we opnieuw een stop, en gaan ook eventuele extra leggings, vesten of lange mouwen nog verder uit. Wat een verschil met afgelopen tijd! We genieten volop van de zon, en de warmte die het ons geeft. Bij de start van onze route krijgen we direct aanspraak van een dorpsbewoner, die ons naar onze avonturen vraagt. Hij wenst ons een goede reis. Ik geniet volop van het beeld van de hobbelende rugzakken, waar overal beentjes onderuit steken. De hoofdjes zijn niet te zien doordat de tassen tot boven hun hoofdjes reiken.

Heide en bossen

We lopen van de boerderijen vrijwel direct een prachtig bos in, en kort daarna slingeren we al de Veluwe in. Het pad kronkelt, de titel Zwerfpad doet zijn naam eer aan. Het is heerlijk om over olifantenpaadjes en slingerende weggetjes onder dennenbomen door te struinen, of door de heide te banjeren. Hier en daar loopt het pad over een ruiterpad, maar gelukkig wel goed begaanbaar met een meer verhard deel. Mijn zoontje merkt op hoe fijn hij het vindt om op de zachte bodem te lopen (kind van zijn moeder), omdat het zo fijn voelt aan zijn voeten. We lopen langs een heideveld, met steeds de bossen naast ons en hebben ver zicht over de vlakte. Tegen alle verwachtingen in komen we maar weinig andere wandelaars tegen. Deze houden zich blijkbaar vooral aan de randen van de Veluwe op, waar wij ze uiteindelijk kwijtraken doordat we langere afstanden lopen.

Na een uurtje lopen, komen we wat hellingen tegen. Het geeft een speels accent in het landschap en maakt ons steeds nieuwsgierig naar wat er zich achter de heuvels bevindt. Vanaf de heuvels hebben we mooi overzicht over de omgeving. We komen langs een doorgesneden grafheuvel, die hier ook in de omgeving liggen.

‘We zien wel’-mentaliteit

Aangezien we pas na 11u begonnen met onze hike, duurt het niet lang of de eerste vragen naar de lunch reizen op. Ik heb geen lunch meegenomen, enkel wat appels. Op goed geluk zijn we gaan lopen, in de hoop dat we ergens zullen komen waar ze misschien een café hebben die open is en plek heeft op deze feestdag. Ik weet het, plantechnisch kan het natuurlijk veel beter, maar ik had geen zin om nog meer tijd kwijt te zijn voor we konden starten. En misschien is het gestelde vertrouwen en onze ‘we zien wel’ mentaliteit ook wel juist de reden dat we met lunchtijd in een terrassenwalhalla liepen, in de vorm van Vierhouten, waar het Veluwse Zwerfpad direct doorheen kruist. Vanwege het heerlijke weer zitten alle terrassen vol, maar is er tevens voldoende keus en plek om ergens een lunch te krijgen. We vieren deze paasdag daarom met een pannenkoek, uitsmijters en kroketten op het terras van De Boswachter, en kunnen vol nieuwe energie weer verder. De eerste 7 kilometer zijn reeds een feit.

Verscholen Dorp en Gortelse Heide

We verlaten Vierhouten en lopen de Veluwe weer in, waar het pad verder zwerft langs heidevelden en waar we voelen dat de droge zandgrond de warmte van de vroege lentezon lijkt te weerkaatsen. Het groene gras van een enkel veldje oogt felgroen tussen de pasteltinten van de paarse en bruine heide en het lichte zand. De kinderen hebben intussen hun draai gevonden en kletsen honderuit, waarin spelletjes worden gespeeld en moppen worden getapt. Hand en hand lopen ze in gemixte samenstelling voor ons of naast ons. We passeren een dicht bos vol dunne naaldbomen, waar willekeurig oranje graffitistippen zijn aangebracht. We vragen ons allemaal af wat het zou betekenen (worden ze gekapt?).

Even later komen we langs het Verscholen Dorp, een oorlogsmonument, waar huizen zijn nagemaakt uit de tweede wereldoorlog, die gebruikt zijn als onderduikplekken. De huizen of hutten zijn half in de grond begraven en afgecamoufleerd met natuurlijke materialen. Niet lang hierna bereiken we de bovenkant van de Gortselse Heide, wat voor ons het punt is waar we het Veluwse Zwerfpad verlaten, en afbuigen in onze eigen route naar de camping. We lopen hier het domein van Het Loo in en het Feithenhof, waar we over prachtige lanen lopen waar we niemand tegenkomen.

Natuurkampeerterrein De Toekomst

Steef geniet van de vogels en het weer. Het is voor hem weer sinds lange tijd dat hij in de natuur is en het valt hem op hoe hard de vogels zingen. We pauzeren midden op het pad met een appel, waar we dankbaar onze rugzakken op de grond leggen en hem als stoel gebruiken. Het gewicht begint door te wegen en de kinderen verlangen naar het eindpunt, wat ik me goed kan voorstellen. We zitten al op 15km. We lopen onze laatste etappe, langs weilanden en maneges, aan de rand van bossen, waar mensen prachtige huizen hebben staan. Na onbedoeld een verkeerde kant op te zijn gelopen, nog even een bezoekje te hebben gebracht aan de plaatselijke minibieb, zien we dan eindelijk de straat waaraan camping De Toekomst is gelegen.

Het tentenbos voor onszelf

De Toekomst is een natuurkampeerterrein, waar je een vrije kampeerplek mag kiezen als je meer dan één nacht verblijft. Als je, net als wij, slechts één nacht verblijft, is er plek op een klein trekkersveldje.  We hebben echter geluk, en mogen een vrije plek in het tentenbos kiezen, aangezien er verder geen tentenkampeerders zijn. We kiezen een ruime plaats met een picknicktafel, waar iedereen opgelucht zijn schoenen uittrekt en we de tentjes opzetten. De defensiedrills zitten er een beetje in, merk ik: zorg eerst dat je shit op orde is, en dan pas verder met de rest. Je shit op orde is in dit geval zorgen dat het onderkomen in orde is, zodat je in het donker of wanneer je niet meer kan nadenken van vermoeidheid zó je slaapzak in kunt rollen.

Vogels spotten en takken slijpen

Bij aankomst krijgen de kinderen alle drie een vel met vogels en bijen, de bijbehorende kenmerken en namen. We vermaken ons deze uren uitstekend met een prachtige zonsondergang en het shazammen van vogelgeluiden met de app birdnerd. Zo leren we het geluid van de merel onderscheiden van die van de tjiftjaf en de gaai. Ondertussen slijpt mijn zoon takken met een mes waar hij mij de stuipen mee op het lijf jaagt, die hij van zijn spaargeld kocht op het buitenfestijn. Terwijl ik water voor de thee, cup a soup en adventure food zakjes opwarm, dartelen de kinderen vrij rond over de camping door de bossen. Het is hier prachtig. We zijn de enigen in het tentenbos, en genieten van de frisse dennengeuren, het vogelconcert die de ondergaande zon begeleid en het feit dat we verder niks hoeven. De zon kleurt de bovenkant van de dennenbomen en sparren goud en koperkleurig, en het hele bos baadt in een warm avondlicht. Ik ontdek een paar nieuwe, eigenwijze sproeten op de neus van onze jongste, na de hele dag in de zon te hebben doorgebracht.

Bedtijd

Rond acht uur is iedereen moe, zijn de buikjes rond gegeten met saté babi, hotpot of pasta bolognese, en kruipen we al snel onze tentjes in. Steef en ik genieten van het gedempte geluid van onze kinderstemmen, die nog vrolijk kletsen in het tentje naast ons, en de laatste vogels die de dag afsluiten. Binnen no-time is het stil in de kindertent, maar ook naast me. Ik heb het behaaglijk warm met de extra slaapzak, maar moet om de haverklap draaien vanwege pijn in mijn gewrichten (vooral mijn heupen), die ik altijd krijg als ik buiten slaap.

Omdat ik altijd erg bang ben dat onze kinderen het te koud krijgen, zaten de kindertassen voornamelijk gevuld met warme kleding en slaapzakken. We sjouwden zelfs twee extra slaapzakken mee, om over de kinderen en onszelf te leggen. De kinderen dosten hun slaapteneu uit met thermokleding, pyjama’s en onesies. Ze hebben het bloedheet gehad.

Geen lunch vandaag

Na een rustige nacht wordt iedereen rond 8u wakker, en zet ik water op voor onze havermoutontbijtjes. Ik heb op de valreep thuis nog maar wat ontbijtjes gemaakt voor iedereen, wat maar ook maar goed blijkt te zijn, want we zitten ver van eventuele supermarkten vandaan, die bovendien pas om 12u opengaan vanwege tweede paasdag. Om die reden zullen we tot we bij de auto zijn ook geen lunch kunnen eten, ik heb niks anders meer bij me. De puberdochter grijpt dit gegeven aan als een legitiem argument om de kont in de krib te gooien en de tocht van vandaag dramatisch te openen. Gelukkig kiest ze al snel eieren voor haar geld en besluit ze er maar het beste van te maken. Na het ontbijt zijn de tentjes vlot ingepakt, en plak ik hier en daar een drukplek en blaar af, waarna we onze weg verder vervolgen.

Grootste stiltegebied van Nederland

We lopen vandaag dwars door de Veluwe, waar we langs de onderkant van de Gortelse Heide komen, vervolgen door Kroondomein Het Loo lopen, richting Niersen lopen, om onze weg te vervolgen langs het Cannenburgergat en Koninklijke Houtvesterij het Loo om uiteindelijk bij de Elspeetse Struiken aan te komen, voor we Elspeet weer inlopen en de auto terugvinden. Doordat we van het Veluwse Zwerfpad afwijken, komen we bijna geen mensen tegen. We beseffen nog meer hoe uitgestrekt dit gebied is. Het Buitenfestijn, waar we een paar weken eerder waren, was in de buurt van Epe, in het grootste stiltegebied van Nederland.

De relativiteit van tijd en ruimte

Fosse vertelt geanimeerd over zijn boeken die hij gelezen heeft met verhalen over de tweede wereldoorlog, waar mensen op de Veluwe wonen, of mensen van Groningen naar de Veluwe lopen om te vluchten of te helpen in het verzet. Door nu in de omgevingen van zijn boeken te lopen, laat de verhalen tot leven komen en tot de verbeelding spreken. We ervaren nu beter hoe het zou voelen om dagenlang te voet het land te doorkruisen, al is Nederland nog zo klein. Afstand, tijd en ruimte zijn ook in deze situatie slechts relatief.  

Het voordeel van uitgezette routes

De meiden spelen steen, papier, schaar en woordspelletjes tijdens het lopen om hun gedachten te verzetten. Als de meiden een eind voor ons uitlopen, worden ze aangesproken door een nieuwsgierige oudere man, die hen vraagt waar ze naartoe op weg zijn en of ze alleen op pad zijn. Met enige trots vertellen ze dat we gekampeerd hebben en naar Elspeet onderweg zijn. De man loopt zichtbaar onder de indruk verder als hij ons passeert. Doordat we vandaag niet over het Veluwse Zwerfpad lopen, lopen we soms wat langere stukken rechtdoor, om wat kilometers van de route af te snoepen. We ervaren daardoor dat het volgen van de uitgezette wandelpaden leuker en speelser is, en dat dit onze voorkeur heeft om te bewandelen. Het slingerende, speelse karakter maakt het avontuurlijk. Je weet niet wat er zich achter de volgende bocht bevindt, en wordt daardoor regelmatig verrast. Toch is ook vandaag geen straf.

Elk bos zijn eigen sfeer

De zon doet zijn best om in kracht te winnen en de temperatuur is aangenaam, hoewel er vandaag bewolking overheerst. Onze gedempte stappen op de zandpaden en de verstrengelende boomtakken die zich als een dak boven onze hoofden spannen, vormen een knusse plek. We lopen vandaag vooral door de bossen, met kleine uitstapjes over heidegebieden. Elk bos heeft zijn eigen sfeer. Dicht opeengepakte dunne naaldbomen, ver uiteenstaande loofbomen, bomen op een zachte, vochtige, felgroene mosgrond, of juist op een droog, bruin bladerdek. Bruine, ruwe stammen of grijsglanzende gladde stammen. Het ene moment verwacht je zomaar een hert te zien, andere momenten ervaar je je in een lord of the rings scene waar je ieder moment een Hobbit tegen het lijf kunt lopen.

De laatste meters

We laten de Elspeetse Struiken achter ons, en komen Elspeet binnen, de laatste meters van onze wandeltocht. We zwaaien naar senioren, geiten en loopeenden in tuinen, en zien uiteindelijk de schaapskooi waar onze auto staat geparkeerd. Na een high five laat iedereen zijn rugzak met een opgeluchte uitroep van zijn rug glijden, en plunderen we een supermarkt voor een late lunch. Als we thuiskomen voelt het alsof we langer dan 2 dagen zijn weggeweest: we hebben genoten en het maximale uit de tijd gehaald, zo voelt het. Tijd duurt langer wanneer je in de natuur bent.

Het bericht Struinen over het Veluwse Zwerfpad verscheen eerst op Struin Stories.

Estafetteloop voor het goede doel

De Roparun is een estafetteloop waarbij geld wordt opgehaald voor goede doelen, die allemaal iets te maken hebben met kanker. Denk aan onderzoek hiernaar, behandelingen bekostigen, preventiewerk, maar ook geld voor hospices, het toevoegen aan meer leven aan dagen, waar geen dagen aan het leven zijn toe te voegen. Het loodswezen rent al sinds het begin mee met team 23, en haalt elk jaar een mooi bedrag op. Het is een evenement met een serieuze ondertoon, waarbij de uitvoering vooral een groot feest is, en een fysieke uitdaging.

Vertrouwen terugwinnen in mijn lichaam

Maar even terug naar het begin. Vorig jaar deed ik mee als loper en liep in dat weekend een knieblessure. Ik had het evenement en de impact hiervan behoorlijk onderschat. Dit jaar betekende voor mij de herkansing, en het terugwinnen van het vertrouwen in mijn lichaam was tevens ook mijn persoonlijke doel binnen mijn zencursus. Van tevoren had ik daarom al de nodige kilometers in mijn lichaam zitten, hoewel dit vooral in de vorm van lange afstanden wandelen en hiken met bepakking was. Maar tijdens die trips merkte ik al dat mijn benen sterker werden en dat langdurige belasting geen problemen gaf voor mijn knie. Ik had goede hoop voor dit jaar, ondanks de weinige momenten van hardlopen vooraf. De laatste 3, 4 weken probeerde ik een kleine inhaalslag te maken door zo’n 4x per week een kort rondje te hardlopen.

Hoe het in zijn werk gaat

Het moment suprême brak aan, en zaterdagnacht stonden mijn mede teamgenootjes voor onze deur om naar de Heijplaat te rijden, de opkomstlocatie van Team 23, van het Loodswezen Rotterdam. In totaal bestaat het team uit zo’n 25 man. Van teamcaptain, tot koks, sportmasseur, lopers, fietsers, chauffeurs, navigators en ondersteunende staf voor het op- en afbreken van het kamp. Van deze 25 man zijn er 2 teams. Elk team heeft 4 lopers, 2 fietsers, een chauffeur en een navigator. Als een team onderweg is, blijft het andere team op het kamp, waar er tijd is om te eten, een massage te krijgen, en vervolgens in de rust te gaan.

Slapen doen we thuis wel

Hoewel rust meer een theoretisch concept is. Met een bezweet lichaam in een rijdende camper proberen te slapen, heeft meer weg van een tennisbal in een droger, inclusief de hoge temperaturen. Niet zelden waande ik me in het schommelschip op de kermis, en het afremmen en optrekken went nooit. Slapen wordt een luxe die maar voor de lucky few is weggelegd deze dagen. Wanneer de campers het volgende plekje hadden gevonden, begon de opbouw van het kamp, zoals altijd begeleidt met het nodige gestommel, gebonk en gelach. Bovendien gierde de adrenaline vaak nog in mijn lijf, waardoor ik vaker half opgefokt naar boven lag te staren, dan dat het lukte om schaapjes te tellen. Nee, slapen doen we thuis weer.

Rennen, eten, rusten, repeat

Het lopende team heeft steeds zo’n 45 tot 50 kilometer te overbruggen, verdeeld over 4 lopers. Vaak waren we daar 4 tot 5 uur mee bezig, met een gemiddelde snelheid rond de 12 kilometer per uur. Dat is een tempo die ik in mijn vrije tijd nooit op zoek. Maar omdat het steeds 1 kilometer per keer is, is het nét te doen. Na elke kilometer tik je je teammaatje aan, die het stokje overneemt en verder rent. Vervolgens stap je de lopersbus weer in, die op elke kilometer stopt voor een nieuwe wissel. Tussen het rennen heb je dan ongeveer 15 minuten rust, hoewel je niet echt uitrust met het steeds in- en uitstappen, drinken van wat water, leegeten van een zakje chips of het aan- of uittrekken van een kledingstuk vanwege de warmte.

Perfecte weersomstandigheden

Dit jaar begon het andere team. Wij mochten dus eerst in de rust, en hadden die zaterdag ochtend en middag om nog een beetje bij te slapen, en van het heerlijke weer te genieten. In tegenstelling tot de stortbuien en eindeloze regen vorig jaar, is dit weekend qua weersverwachtingen perfect: zonnig, rond de 20 graden. De nachten zullen wat kouder zijn, maar daar is op te kleden. Ik ben allang blij dat het droog blijft, omdat ik vorig jaar merkte dat mijn spieren snel afkoelde door de regen en ik ze niet meer goed warm kreeg met steeds een kilometer rennen. We doden de tijd met sterke verhalen, ons nog maar een keertje insmeren tegen de zon, en het snoepbuffet soldaat maken uit verveling. Niks doen is lastiger dan het lijkt als er iets spannends te wachten staat.

Rennend door heel feestend Nederland

Eindelijk was het zo ver en werden we afgelost door team A. We gingen van start, vol adrenaline en goede zin! Onze startplek was in de buurt van Vasse, boven Tubbergen. We eindigden deze etappe boven Coevorden, waar we direct een leuke doorkomst hadden. Mensen langs de route, en vooral bij de dorpjes en steden waar we doorheen rennen maken er werk van om ons aan te moedigen. Er zitten regelmatig mensen langs de weg, er worden tuinfeestjes gehouden, slingers opgehangen, muziek gedraaid, snoepjes uitgedeeld door kinderen, en andere feestelijkheden. Ook ’s avonds en ‘s nachts worden we niet vergeten: borden en teksten langs de weg, opgehangen lampjes of geplaatste potjes met waxinelichtjes langs de weg, feestjes tot in de late uurtjes, een verlicht hart, foto’s van mensen waarvoor we het doen… het is hartverwarmend.

Verlies verwerken met elkaar

Deze editie heeft een extra bijzondere lading. Onze gezamenlijke sportvriendin is in april overleden aan kanker. De chauffeur van ons team heeft haar foto uitgeprint om in de lopersbus te hangen, zodat zij met ons mee reist deze trip, en zodat we goed blijven herinneren waar we dit evenement voor doen. Van een loper uit het andere lopersteam is kortgeleden zijn vader aan kanker overleden. En van een derde loper ligt haar schoonvader op sterven, waarvoor ze een t-shirt draagt met zijn foto. Het gezamenlijke verlies en leed verbroederd en maakt ons nog meer vastberaden de finish te halen.

Laan der Bezinning

Het is dan ook een heel bijzonder moment als we onder Almelo de welbekende Laan der Bezinning oprijden. Hier verzamelen de nabestaanden van slachtoffers aan kanker, en schrijven de teamleden en anderen naar wens een boodschap aan mensen die overleden zijn aan deze ziekte, of hier nu aan lijden. Als we de stoepkrijtjes aan het begin krijgen uitgereikt, verwacht ik niet dat deze al zo snel op zijn: iedereen schrijft wel één of meer namen op. Als ik ons teamgenootje ‘mama’ op zie schrijven en zie volschieten, krijgen we het allemaal even te kwaad, en zoeken we troost bij elkaar met een groepsknuffel. Het samen kunnen rouwen en tonen van dit verdriet, maakt dat er geen woorden nodig zijn. De verbinding en het samen zijn met elkaar is genoeg. Het is een waardevol moment voor ons allemaal.

Ondergedompeld in het feestgedruis

Even later is het alweer tijd voor feest, en is het één grote gekte in Almelo, met afgeladen terrassen, bands, podia en overal applaudisserende en joelende mensen. Wát een genot. Op deze doorkomsten stapt iedereen op de fiets, om te genieten van het feestgedruis, en doen we een run-bike-run. In plaats van terug de bus in te gaan, pakken we een fiets, en wisselen we op die manier door. Ook op plekken waar de bus niet kan komen, bijvoorbeeld in afgesloten natuurgebieden, doen we run-bike-runs. Soms duurt het meer dan een uur voor we als team weer compleet zijn en de bus weer terugzien.

Hartverwarmende verrassing bij naderend knakmomentje

In de tweede nacht heeft de chauffeur samen met de navigator in zo’n run-bike-run-tussentijd een verrassing georganiseerd: op zijn campingaz heeft hij voor ons allemaal warme chocomelk warm gemaakt, en een massa break light staafjes ingeslagen, waarmee we vervolgens vol worden gehangen. Voor de lopers en fietsers heeft hij nog lichtgevende diademen, die het plaatje helemaal afmaken. Als een soort knipperende, fluorescerende stickmans rennen en fietsen we de nacht verder in, terwijl in de bus de overgebleven breaklights als slingers worden opgehangen. Wát en toffe verrassing, die precies op een moment komt dat we het kunnen gebruiken. De tweede nacht staat erom bekend dat hij zwaar is. Toenemende vermoeidheid door slaapgebrek en fysieke belasting stapelen op, en dan kan het moeilijk zijn gemotiveerd te blijven. Toch blijft het binnen ons team een fijne sfeer. Er is geen competitie of onenigheid. We brullen mee met slechte nummers, de fietsers leiden ons af met anekdotische verhalen of opzwepende muziek, de navigator en chauffeur blijven maar vrolijk en optimistisch. We grazen uit de bodemloze bakken van zoute noten, dropjes, chips en allerlei varianten candybars. Het is luilekkerland op wielen in de bus.

Dwars door het bejaardentehuis

We boffen met onze routes. We hebben veel doorkomst locaties, en rennen door bejaardentehuizen, hospices, de brandweerkazerne en andere grappige plekken heen. Het weer blijft schitterend, en we rennen door glooiende heuvels langs de Duitse grens en dorpjes die ik van naam ken (Bourtange, Ter Apel), maar niet eerder ben geweest. We rennen met elkaar zó hard, dat we door de organisatie op een gegeven moment worden verzocht te wachten. We moeten een uurtje doden voor we verder mogen rennen, die we gebruiken door een boerderij te bezoeken met melkkoeien, waar de boer trots uitlegt hoe een en ander in zijn werk gaat. Ook rennen we langs plaatsen, zoals Emmen, Apeldoorn en over de Veluwe, waar ik met Steef als tiener regelmatig met zijn ouders op vakantie ben geweest. Het is bijzonder hier, zo’n 20 jaar later, weer samen met de Roparun doorheen te rennen.

Sterke teams

Beide teams doen het goed, fysiek zijn we allemaal in goeie doen, niemand heeft last van noemenswaardige blessures, en hoewel het lichaam natuurlijk steeds meer begint te protesteren en stroef en stram voelt, weet de masseur iedere keer toch weer het ergste weg te masseren, waardoor we weer verder kunnen. Intens dankbaar ben ik voor mijn gezonde lichaam, die deze last voor mij kan dragen, en ook trots en blij dat dit nu lukt. Het vertrouwen in mijn lichaam is hiermee hersteld, ik heb nu ervaren dat ik hier zelf invloed op kan uitoefenen.

Afsluiten van een verdrietig hoofdstuk

Ergens op de route wordt ons busje gespot door een verslaggever van de Roparun radio. De foto van ons sportmaatje trekt de aandacht, en de verslaggever komt verhaal halen: of ik mee wil werken aan een interview. Ik stoot mijn medeloper aan, die óók een verhaal heeft met betrekking tot haar schoonvader, en beiden lichten we onze situatie toe. Hoe ontzettend bijzonder dat dit zo loopt, het voelt alsof het zo moest zijn. Ik ben blij en dankbaar dat we onze verhalen kunnen delen, ook met de nabestaanden van Jonneke. Het lopen van de Roparun voelt voor mij als een afsluiting van dit hoofdstuk, een ontbrekend puzzelstukje dat nu is gelegd.

Bekenden tegenkomen

We rennen door de Graafstroom, het mooie buitengebied in de buurt van onze woonplaats. Daar kom ik, hoe is het mógelijk, een bekende tegen terwijl ik net even buiten sta te wachten tot iedereen weer terug is van een plaspauze. Het is mijn groepsgenootje van defensie, die mij bij toeval herkende terwijl hij langsreed in de auto. Niet veel later belt een andere vriend, die ook langs de route staat. Het zien van bekenden onderweg geeft een extra boost en draagt bij aan de algehele fijne stemming.

De laatste kilometers op karakter

Het einde komt in zicht, de laatste etappe doen we met beide teams in de vorm van run-bike-run. het is nog zo’n 26 kilometer tot de finish op de Coolsingel. Deze kilometers gaan op karakter, waarbij ik soms het gevoel heb dat ik vlieg, en soms alsof ik mezelf door drijfzand moet voortbewegen. Ik kijk uit naar de finish, het feest in Rotterdam, en ook naar het moment van die warme douche en mijn zachte, stilliggende bed. We pakken feestjes mee in Ridderkerk en Barendrecht, waar we moedwillig eventjes de weg blokkeren om ook andere teams met ons mee te laten dansen op de feestmuziek die de dj draait. Het is één en al euforie. Als we dan eindelijk door de haag van mensen Rotterdam in komen, vallen we elkaar kort daarna in de armen. Wat een editie, wat een prestatie. Wat is het een eer om hieraan mee te kunnen doen en wat ben ik intens dankbaar voor ons fijne team, de toporganisatie en mijn lichaam, die mij deze dagen heeft gedragen.

Het bericht RopaRun editie 2023 een feest met een lach en een traan verscheen eerst op Struin Stories.

De laatste wandeling vóór de Kennedymars is een feit. 89230 stappen, 4,7 liter geschat vochtverlies, 4115 verbrande calorieën en 66 kilometers verslonden. Ik denk er nog maar even niet over na dat ik tijdens de Kennedymars nog 14 kilometer verder moet lopen. Nog twee weken om me mentaal voor te bereiden.

Vandaag heb ik mazzel. Het wordt een zonnige dag en ik ga naar verwachting een mooie route lopen door veel natuurgebieden. Steef zet me om 4u ’s nachts af bij Lage Zwaluwe, waar ik mijn route midden in de nacht begin in een gebied dat intussen bijna voelt als mijn achtertuin, zo vaak heb ik inmiddels in de Brabantse buitengebieden gelopen. De eerste uren zijn donker, stil en koud. De lange polderwegen zijn weinig inspirerend, en ik hoop steeds weer dat de waakhonden achter gesloten hekken zitten als ik langs de boerderijen loop.

In vertrouwen door het donker

Traditiegetrouw begin ik in deze half slaap-waaktoestand met het luisteren van de cursus in wonderen. Vaak ben ik slechts halfbewust tijdens het luisteren, en kan ik het niet eens goed navertellen wat ik nou precies heb geluisterd, en toch voelt het fijn, als een punt van herkenning en geborgenheid. Ik word er nogmaals aan herinnerd dat angst de vreemdeling is in ons leven. En dat wie in angst leeft, niet volledig leeft. Het helpt me om in vertrouwen door te stappen in het duister. In de verte zie ik de snelweg, waar het eerste verkeer al zijn weg zoekt.

Vandaag ben ik van plan de stukken waar ik langs wegen of saaie stukken loop, mezelf te motiveren wat sneller te lopen. Vorige week is me namelijk erg tegengevallen. Ik deed er gevoelsmatig heel lang over, ging traag en had het erg zwaar aan het eind van de tocht. Als ik probeer sneller te lopen op saaie stukken, kan ik wat langer of vaker pauzeren, is mijn redenatie.

Zonsopkomst in fotonegatief

Tegen 6 uur komt de zon langzaam op. De maan is helder en bijna vol, en kruipt langzaam steeds verder over de hemel. Als ik achterom kijk, zie ik de maan, voor me komen de eerste perzikkleurige strepen die de aarde van de hemel scheiden. Ik blijf staan en gefascineerd om me heen kijken. Ineens valt me op dat ik veel méér kleuren waarneem dan ooit tijdens een zonsopkomst. Het is alsof ik naar een regenboog spectrum in een fotonegatief kijk. De hemel pulseert in bijna ultraviolette kleurschakeringen van blauw, naar paars en purper, en uiteindelijk het lichte zalmroze en gelige licht aan de horizon. Het is werkelijk schitterend. Waarom is dit me nooit eerder opgevallen? Of tref ik vandaag een bijzondere dag?

Herinneringen aan mijn micro-avontuur

Ik loop het eerste dorp binnen, Wagenberg en vervolgens Terheijden. Hier liep ik een tijdje terug ook met mijn oudste dochter tijdens ons micro avontuur. Nu loop ik echter de andere kant op. Opnieuw kom ik bij het Markkanaal en het Houtse Meer, waar de zon inmiddels in een vlammend oranjeroze haar plek inneemt voor een nieuwe dag, en reflecteert in het water eronder. Een passerend binnenvaartschip trekt strepen in het wateroppervlak en de stilte van die ochtend even doorbreekt met een zacht brommende dieselmotor.

Ontbijten met lammetjes

Inmiddels heb ik trek, en ik maak mijn ontbijtje klaar bij een paar boomstamzitjes, waar drie enthousiaste lammetje luid mekkerend op me af rennen. Hun moeder komt er sjokkend en blatend achteraan, als om hun enthousiasme in te dammen. Het is inmiddels licht, en de laatste nevels hangend boven het met rijp bedekte gras. Vandaag is zo’n dag die twijfelend tussen winter en voorjaar inhangt. Voorlopig is het nog winters koud. Ik draag 3 shirts, een fleecevest, donsjack en regenjas. Dik ingepakt blijven lopen is de enige remedie om warm genoeg te blijven. Ik zeg de lammetjes gedag, en vervolg mijn route richting Oosterhout.

Woningnood in de bossen van Dorst

Na de A27 over te hebben gestoken, kom ik in de bossen van Dorst, waar ik vorige week op mijn tandvlees lopend aankwam. Ik kon toen echt niet meer genieten van de omgeving. Vandaag besluit ik daarom voor de herkansing te gaan, want ik vind dit een erg mooi gebied. De route stuurt me over mountainbike routes, die ik normaal nooit zou bewandelen, maar om 7u ’s ochtends is er nog vrijwel niemand, en waag ik de gok. Blijkbaar is er niet alleen woningnood in de randstad, maar ook bij de spechten van Dorst. Overal om me heen hoor ik een driftig geklop en getik, dichtbij en verder weg van spechten die ijverig aan een nieuw onderkomen werken. Ik passeer vennetjes en heide, waar de zonnestralen fluweelzacht tussen de takken van de bomen doorschijnen. Het licht is prachtig.

Gekrompen schoenen

Lopend op de zachte grond slaak ik een diepe zucht. Elke keer als ik na een tijdlang verhard te hebben gelopen weer op zachte grond loop, voelt het als een weldaad. Het branderige gevoel onder mijn voetzolen neemt af, en ook de klappen op mijn gewrichten worden zachter. Soms kies ik er bewust voor in de berm te lopen naast asfaltwegen. Vermoeiender, of trager wellicht, maar op de lange termijn echt fijner voor mijn lichaam. Bij lange afstanden merk ik die verschillen heel goed. Vandaag voel ik dat mijn schoenen wat knellen bij mijn buitenste kleine tenen. Hoe kan dat? Zijn mijn voeten gegroeid, mijn schoenen gekrompen? Of zijn mijn voeten gewoon uitgezakt door de kilometers die ik heb afgelegd?

Spoorzoekertje op de gps

Na de bossen van Dorst loop ik richting Dongen. Hier steek ik maar liefst drie keer het Wilhelminakanaal over, die ik afwisselend aan beide oevers bewandel. Het is een lang stuk rechtdoor, en ik merk dat dit soort stukken mijn moraal een beetje onderuit dreigen te halen. Ik trakteer mezelf daarom op up tempo muziek uit de jaren 90, en vervolg met nieuwe moed mijn weg. Hoewel ik vlot doorloop, gaan de kilometers traag. Ik zit nog niet eens op de helft! Om mezelf op de been te houden stel ik voor mezelf kleine doelen. Het volgen van mijn navigatie via mijn horloge werkt perfect. Het voelt soms als spoorzoekertje: gewoon opvolgen waar de pijlen me heen sturen, en dan maar zien waar ik uitkom. Ik heb geen idee wat er achter elke bocht is. De afstanden tot een volgende bocht zijn meestal een paar honderd meter. In het slechtste geval zo’n 3 kilometer. Dat zijn de doelen die ik mezelf steeds stel: nog 500 meter tot de volgende bocht. Nog 1,5 kilometer. Deze kleine stukjes rijgen zich aaneen, en vormen uiteindelijk de totale afstand.

Juiste mindset

Als ik Dongen voorbij ben, loop ik een gebied in waar zich eindeloos veel tuinderijen bevinden. Velden na velden met plantjes, kassen en kavels die met folie zijn bedekt. Het is een inspiratieloos stuk en ik dreig weer even in zelfmedelijden te vervallen. Al snel gaan mijn gedachten naar een sportmaatje, die momenteel op sterven ligt. Mijn leeftijd. Nog geen 3 maanden geleden was er niets aan de hand, en nu kan het elk moment gedaan zijn. Het doet me beseffen hoe relatief alles is. Deze verdrietige situatie houdt me al weken bezig, maar voelen de laatste dagen extra intens en het verdriet drukt soms zwaar op me. Ik neem mezelf voor vandaag voor haar te lopen, om in gedachten bij haar te zijn en haar de kracht en moed voor deze tijd toe te wensen. Mijn zelfmedelijden is direct verdampt en heeft geen recht van bestaan meer. Iedere keer dat ik pijn voel of even mijn motivatie verlies, denk ik weer aan mijn voornemen, wat me helpt om in de juiste mindset te komen.

Blij in de wei

Het weer is prachtig, de zon straalt in een compleet blauwe hemel. Ik verruil mijn muts voor een pet en mijn donsjack is inmiddels ook uit. Na de zoveelste tuinderij loop ik naar een leeg veld, waar een schaapsherder bezig is de schapen op het veld te sturen. Ik geniet van de schapen, de honden en de herder die allemaal enthousiast over het veld rennen en blij lijken te zijn met de vrijheid van het open veld na de bedompte winterstallen. De herder zwaait met zijn stok en ik grijns breed van dit tijdloze plaatje wat toch een beetje nostalgisch aandoet als ik voorbijloop. Ook aan het begin van de Loonse en Drunense Duinen tref ik een schaapsherder, een vrouw ditmaal, die haar schapen naar hun zomeronderkomen brengt. Als ik langsloop, rennen de schapen als groep luid blatend met me mee. Hun enthousiasme stemt me vrolijk. Wat me ook vrolijk maakt, is het bordje dat de Loonse en Drunense Duinen aankondigd. Ik ben hier gewoon helemaal naartoe gelopen! Ik weet dat dit toch best een eindje rijden met de auto is. Verwachtingsvol zet ik mijn route voort, ik heb stiekem het vermoeden dat dit het mooiste stuk van de route zal zijn.

Snot voor de ogen

Een paar kilometer verder hijg ik als een paard, waait het snot mijn neus uit en vervloek ik mezelf voor het belachelijke idee om dwars over de zandverstuivingen te gaan lopen. Wie komt er op zo’n achterlijk idee! Heb je je ooit afgevraagd waarom je nooit mensen tegenkomt die de duinen dwars oversteken? Nou, ik weet het antwoord nu: Niet. Te. Doen. Enkeldiep zak ik steeds weg in het mulle zand, waar ik als een dronken tor zwaaiend met mijn armen mijn evenwicht probeer te bewaren vooruit probeer te komen in een chronische tegenwind. Hoe kan het dat het tegenwind blijf als ik bochten maak? Het lijkt wel opzet.

Mijn lippen zijn zo schraal als stukken uitgedroogd hout, en ik doe niet eens meer mijn best om te voorkomen dat het snot me om de oren vliegt. Gelukkig is er niemand die van deze farce verslag te doen, behalve ik zelf. Om mezelf af te leiden besluit ik mijn laatste boterhammen te eten tijdens het lopen, maar ik concludeer al snel dat lopen, ademen en kauwen lastiger is dan ik dacht. Stukken halfgekauwd brood vallen uit mijn mond, terwijl ik naar lucht hap en een nieuwe zandhelling opploeter.

Eindeloze zandvlaktes

Toch lukt het me ook om te genieten van de prachtige omgeving, die me doen denken aan een woestijn. Hoe zou het voelen om in de woestijn te lopen? In het eindeloze monotone landschap van helling na helling, onder een brandende zon. Ik streep die bestemmingen in gedachten alvast van mijn bucketlist. Dat lijkt me niks. Steeds als ik denk dat ik aan het einde van een kom ben, en opgelucht naar de top van een helling zwalk, word ik verrast door een nieuwe kom zandverstuiving. Ik ben oprecht verbaasd (of geschokt, eerder) dat dit natuurgebied zó uitgestrekt is! Mocht ik nog een keer op het geniale idee komen om door dit gebied te gaan lopen, dan weet ik dat ik óm de zandverstuivingen heen ga lopen. Weer wat geleerd.

Op adem komen

Uitgewrongen en oververhit kom ik uit de duinen, en zoek ik een plekje om op adem te komen. Het voelt alsof ik in de afgelopen kilometers mijn voeten om zeep heb geholpen en een halve kilo zand als souvenir met me mee tors. Ik trek mijn schoenen uit en hoor nog net geen engelengezang. De koude wind voelt als een weldaad tegen mijn brandende en opgezette voeten. Over het moment dat dit schoenen weer aan moeten denk ik nog maar even niet. Ik zit nu op zo’n 49 kilometer.

Herinneringen uit een ‘ander leven’

Ik vervolg mijn pad en kom langs de Rustende Jager. De laatste keer dat ik hier was, was in het coronatijdperk. Het terras gesloten en leeg, maar de omliggende parkeerplaatsen vol mensen die de wereld van toen probeerden te ontsnappen door met de mountainbike, hond of benenwagen de bossen in te duiken. Via een raam kon je koffie to go halen. Ook wij huurden toen mountainbikes en waanden ons een dag lang in een wereld zonder corona, genieten van de zomer waar geen einde aan leek te komen, de natuur en fysiek bezig zijn. Misschien is er toen al wel een zaadje geplant, want ik voelde toen heel duidelijk dat ik lééfde, dat dit me gelukkig maakte. Nu, 3 jaar later loop ik hier alleen, zitten de terrassen weer vol en is er ogenschijnlijk niks veranderd. Ogenschijnlijk.

Nieuwe verrassingen

Het tweede deel van de Loonse en Drunense Duinen loop ik meer verhard, door de bossen. Een oranjekleurige eekhoorn schiet voor mijn voeten weg in de boom, waar hij me veilig vanaf zijn tak met nieuwsgierige oogjes gadeslaat. Het lijkt wel een stripfiguurtje, met de pluimpjes op zijn oren en de pootjes over de tak geklemd. Even later verruil ik het bos voor groene vlaktes waar koeien grazen en de plassen op de paden stukjes knalblauwe hemel weerkaatsen. Het is nog steeds schitterend weer, de golfbanen die ik passeer worden drukbezocht door de welgestelde pensionado’s en regelmatig maak ik plaats voor passerende fietsers en andere recreanten. Via de Loonse Baan loop ik naar de Ijzeren Man, een meer bij de Vughtse Heide. Het is allemaal nieuw gebied voor me, en ik geniet van alle verrassingen die me steeds te wachten staan. Ook het lopen langs de Ijzeren Man is de moeite waard: een aarden paadje, doorvlochten met de wortels van bomen die over het water reiken maken het lopen langs het meer avontuurlijk.

Negativiteit tussen mensen

Als ik een plaspauze inlas, wordt deze abrupt verstoort door een stel die ik niet zag aankomen, die me zonder op te merken ruziemakend passeert. Een beetje gegeneerd mompel ik gedag en loop dan in hun voetsporen, als onwillige getuige van hun verdere over-en-weer-verwijten die ze elkaar toewerpen. Ik vertraag om buiten gehoorafstand te raken, en wordt vervolgens ingehaald door een luid sprekend stel mannen, over de gemiste erkenning voor de inspanningen die zij voor hun werkgever hebben gedaan.

Ik zucht en besluit om nog maar een eierkoek te eten om ook dit klagende stel voorbij te laten, terwijl ik me verbaas over de hoeveelheid negativiteit die er soms kan heersen tussen mensen, en dat in de kern iedereen uiteindelijk hetzelfde wil. Soms voelt het alsof we het onszelf en anderen onnodig ingewikkeld maken, en onze trots en ego’s in de weg staan voor zoiets simpels als echt verbinding, erkenning en geliefd voelen. Ik mijmer hierover door, terwijl ik probeer mijn pijnlijke voeten te negeren, evenals de pijntjes die steekt frequenter door mijn lijf schieten.

Vliegers in de avondzon

Na het meer kruis ik de Vughtse Heide, militair oefenterrein. Sommige ingangen van het gebied zijn afgezet en even vrees ik dat ik op militaire oefeningen zal stuiten, wat me zou dwingen om om te lopen, maar ik heb geluk. Ook dit gebied is erg mooi om doorheen te lopen, zeker met het zonnetje dat inmiddels al lager aan de hemel staat, en lange schaduwen vormt. Het licht is zacht, de contrasten minder hard. De kleuren vloeien in elkaar over en absorberen de gouden tinten van de avondzon, terwijl kinderen hun vliegers opgooien naar de blauwe hemel. Regelmatig zijn de paden ondergelopen, net als op de Loonse en Drunense Duinen, waardoor ik door de dorre heidestruiken moet lopen om mijn weg te vervolgen.

Skyline van Den Bosch

Als ik uit de Vughtse Heide kom, loop ik langs het Drongelens Kanaal, waar forenzen zich gehaast een weg naar huis spoeden. Een enkeling heeft het beter bekeken en heeft een plekje in het gras aan de oever gezocht om te genieten van de eerste warmte van de voorjaarszon, of een lange wandeling met de hond maakt. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik mag vertragen (hoewel, liever niet teveel) en kan genieten van de schoonheid van dit gebied, waar de zon schittert in het kanaal. Even verderop krijg ik zicht op mijn eindbestemming: de Skyline van ’s Hertogenbosch. Fiere gebouwen rijzen uit een verder groene vlakte, waar regelmatig een trein het landschap doorkruist. Hé een trein! Die neem ik straks ook naar huis, dat betekent dat ik niet ver meer hoef. Nog zo’n 3 kilometer volgens mijn horloge.

Haast versus traagheid

Deze laatste kilometers worden gevuld door de drukte van een grote stad. Haast, veel mensen, glazige blikken en earpods. Bakfietsen, hardlopers in hippe lycra snellen me voorbij. Ik ga alsmaar trager. In Den Bosch loop ik parallel aan het spoor door een wijkje waar de bewoners genieten van de laatste zonnestralen op stoeltjes voor hun huis, glazen wijn als trouwe metgezellen naast hen op de grond. Als ik het station inloop, tik ik de 66 kilometer aan. Vier minder dan gepland, maar goedgemaakt door het zwoegen door de duinvlaktes. Ik heb nog 20 minuten voor mijn trein komt en trek mijn schoenen uit, natte plekken makend op het perron. Ik dank mijn lichaam voor de inspanningen, dank de weergoden voor het mooie weer, en voel intense dankbaarheid dat ik dit mag en kan doen.

Het bericht Meters maken door Duinen en Bossen verscheen eerst op Struin Stories.

Op blote voeten loop ik als een halfkreupele van de auto naar de voordeur, waar ik algauw rillend en klappertandend onder de douche sta. Compleet versleten en uitgeput na die 65km. Ik slaap die avond vroeger dan mijn dochter van 7 en moet vechten tegen de slaap als de wekker de volgende ochtend weer afgaat. Waar doe ik dit voor? Schiet er weer eens door mijn hoofd. Ik weet het antwoord eerlijk gezegd ook niet altijd meer. Ik weet wél dat dit eens en nooit meer is. Na de Kennedymars loop ik alleen nog afstanden die comfortabel voelen.

Van Dordrecht, via Werkendam richting Breda

Mijn dag begint als de wekker om 3.30 afgaat. Om 4.15 stap ik naar buiten, dit keer begin ik weer vanuit huis. Mijn doel is om de eerste pont van Dordrecht naar Werkendam de pakken, en via de Biesbos via Hank naar Breda station te lopen en met de trein naar huis te gaan.

Het is droog, fris en pikkedonker als ik start, de straten verlaten. Deze uren staan bekend als ‘de hondenwacht’ binnen defensie, en ik herinner me maar al te goed hoe doods en eenzaam deze uren voelen als je nachtdiensten draait. De wereld slaapt als ik door het centrum loop, langs parken die nog gesloten zijn, en uiteindelijk door de polder onder de heldere sterrenhemel loop. Daar kom ik de eerste vroege vogels tegen. De onzekere zaklampjes van hondenbezitters die zo vlug mogelijk huiswaarts keren naar het comfort en warmte van binnen. Een wielrenner, en vroege forenzen op de fiets. Ik word aan de kant gesnauwd door een vrouw die duidelijk schrikt van mijn onverwachte aanwezigheid, waar ik op mijn beurt weer van schrik. Ook goedemorgen.

Sluimerwereld

In deze onbestemde uren, waarin ik normaal nog slaap, verkeer ik in een sluimertoestand tussen waken en dromen. Ik luister dan graag naar ‘een cursus in wonderen’, die in al zijn abstractie toch altijd raak weet te zijn op die momenten. Zo luister ik naar conflict tussen willen en doen, word ik er nog maar eens aan herinnerd dat angst de vreemdeling is en daarmee onwerkelijk, en dat iedereen elkaar beoordeeld, dus dat het gemakkelijker is dit als een feit aan te nemen dan ons er druk over te maken. Weer een zorg minder.

Zonsopkomst in de Biesbosch

Intussen vaart de eerste pont net voor mijn neus weg, en drink ik in de verplichte pauze mijn eerste bakkie koffie. Om 6.15u stap ik uit in Brabant, waar de zon net zijn best doet zich door de laatste wolken te wurmen. De klok is dit weekend vooruitgegaan, wat de mazzel geeft dat ik al eerder getrakteerd wordt op het zonnegloren. Strepen blauw en geel kleuren de lucht en weerkaatsen in de rivieren eronder. Dit deel van de Biesbosch is misschien wel mijn favoriete stuk. Er is in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de aanleg van wandel- en fietspaden, wat de mogelijkheid geeft dwars door het gebied te lopen. Veel van die paden zijn daarbij autovrij, wat als een luxe voelt. Ik geniet van de uitgestrekte velden, sloten, moerassen en bomen die als skeletten uit het water steken.

Zijn is genoeg

Vlak voor mijn voeten steken twee grote hazen over, en als ik ze met mijn blik volg, zie ik vervolgens een groep herten nieuwsgierig mijn kant op kijken. Terwijl ik naderbij kom, blijf de dapperste van het stel staan, tot ook hij het hazenpad kiest en bijna lijkt te vliegen over het hoge gras, als een bruin witte streep door de nog donkere hemel. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik zoveel moois zie, en geniet volop. De oordopjes berg ik op, want de vogels zingen zich schor bij het opkomen van de zon. Toch prachtig dat vogels zich niet druk maken over hun prestaties. Geen twijfels of ze wel goed genoeg zingen, hoe ze overkomen, wat anderen van ze zullen denken. Ze zingen gewoon en zijn daarmee genoeg. Natuur in zijn perfectie. Wat zou het heerlijk zijn als wij mensen dat vertrouwen ook hadden, en gewoon onszelf konden zijn, zonder iets te hoeven bereiken of bewijzen.

Valken en buizerds schreeuwen boven mijn hoofd, en cirkelen boven velden en bomen. Ik loop over eenzame paden, passeer opnieuw een groep herten, en niet veel later nóg een groep! Het lukt zelfs deze laatste groep te filmen, nieuwsgierig als ze zijn blijven ze toch even staan om te kijken wie hen zo vroeg passeert. Ze rennen zigzaggend over de velden, alsof ze niet goed kunnen kiezen waar ze heen willen gaan. Of misschien spelen ze tikkertje. Ik voel me compleet. De zon komt door, het is droog, ik ben compleet alleen in de natuur met deze dieren. Ik zucht en voel me intens tevreden. Volgens mij is het zo bedoeld. Iedere keer dat ik wandel en op dit soort plekken kom, voel ik het weer.

De boot gemist

Gisteren checkte ik nog even mijn geplande route (via RouteYou), en kwam er achter dat er een pontverbinding over het Steurgat ingepland stond, die echter nog niet open is op dit moment. Dat betekent dat ik om moet lopen via Werkendam. Wijt het aan de vroege ochtend, of mijn slechte navigatieskills, ik was me hier volledig bewust van en tóch loop ik verkeerd. Alsof ik naar het pontje toe word getrokken. Dit is een terugkerend ding, want ik ben hier al zeker 5x eerder tegenaan gelopen. Ik en pontjes, blijkbaar geen goede combinatie. Mopperend keer ik dus weer om en maak ik onbedoeld in totaal 5 kilometers extra op mijn route. Vervelend, want dat betekende automatisch dat ik niet uit kom bij het station van Breda. Ik loop een heel stuk langs de linkerflank van de Steur, en vervolgens langs de rechterflank van de Steur.

Wisselende weerbeelden

Intussen is het weerbeeld behoorlijk veranderlijk. Als ik net besluit te ontbijten, begint het uit het niks hard te regenen, dus stel ik mijn maaltje nog even uit. Daarna word ik meermaals overvallen door hevige buien, maar ook door sneeuw en hagel. In een kwestie van minuten schijnt de zon vervolgens weer. Het levert mooie, dramatische luchten op, waar het lijkt of de grijze verf van de regenwolken is uitgelopen in vegen naar beneden. Ook tonen de luchten harde contrasten tussen het loodgrijs van de regenwolk, en de bleekgele zonverlichte lucht ernaast. Soms kleuren de wolken rozepaars, terwijl even verderop het blauw van de hemel te zien is. Ik loop over betonnen vlonderpaden over vijvers, waar het me opvalt dat er de afgelopen jaren overal kleine metalen windmolentjes zijn geplaatst in het water.

Meditatie voor mannen

Tussen de buien door vind ik een plekje om mijn havermout te eten, die ik aanmaak met heet water uit mijn thermosfles. Een warm ontbijt voelt troostrijk op zo’n koude dag. Ik eet nog wat appel en noten, en vervolg dan mijn weg. Inmiddels is de wereld wakker, en passeer ik oude van dagen op hun ochtend wandeling, vaklui op hun werkplaatsen en gehaaste forenzen. Lopend langs de Steur zie ik drijvende donuts, die elk net groot genoeg zijn om een visser te dragen. De ronde bootjes dobberen in stilte over het water. Meditatie voor mannen, denk ik. In stilte in de natuur. Wel samen, maar toch ieder voor zich. Er wordt geen woord gewisseld. Ik sla af, weg van de Steur, op weg naar Hank. Hier word ik nogmaals overvallen door een gure bui terwijl ik langs boerderijen in de polder loop. Als de regen weer plaatsmaakt voor de zon, loop ik de Oostwaard binnen, een mooi gebied met knotwilgen en moerasgrond. Hier kom ik bij een Griendwerkershuisje waar je vrij mag kamperen, compleet met vuurplaats en picknicktafel. Wat tof! Ik wist niet dat we dit soort plekken nog hadden, en ga deze zeker onthouden voor eventuele micro avonturen.

Afscheid van de natuur

Ik loop onverhard over modderige grasbulten, wat de snelheid uit mijn wandeling haalt. Niet erg, want links van mij is een open veld, waar opnieuw een groep herten over rent. Wauw, ik heb nog nooit zoveel herten op één dag gezien! Ze laten me lang genieten van hun wilde schoonheid, tot ze aan de horizon achter de bomen verdwijnen. Hierna loop ik uit het natuurgebied en de bewoonde wereld van Hank in, waarna het voorlopig over is met de natuurpret. Noodgedwongen moet ik de snelweg volgen over de rivier heen om in Raamsdonksveer te komen. Hier staat de bekende kolencentrale die het natuurbeeld verstoort vanuit de Biesbos. Als ik langs het stadje loop, klinkt er ineens een enorme knal, alsof er een gigantische explosie plaatsvindt. Ik schrik me kapot en kijkt om me heen of andere mensen ook schrikken, en in de veronderstelling dat ik nu vast ergens grote rookwolken zal zien van een explosie. Er gebeurt echter niets. Mensen lopen onverstoorbaar verder en lijken niks gehoord te hebben. Blijkbaar zit er in deze buurt iets van een fabriek of plek waarin zulke knallen vaker geproduceerd worden?

Niets is blijvend

Mijn route vanaf Hank gaat spreekwoordelijk bergafwaarts, net als mijn moraal. Ik loop saaie stukken, langs N-wegen en alsmaar rechtdoor. Over asfalt, waardoor ik mijn zolen voel branden en de eentonigheid van de ondergrond en beweging een belasting vormt voor mijn lichaam. Mijn lijf houdt zich overigens verder goed, ik heb geen noemenswaardige pijntjes, maar voel met elke kilometer wel meer kleine protestsignaaltjes hier en daar. Een steek in mijn teen, een krampend gevoel links, een gespannen kuit, een gevoelige lies. Het golft, ontstaat en vergaat. Komt en ebt weer weg. Ik merk het op in de wetenschap en met het vertrouwen dat alles tijdelijk is, niets is blijvend. Het is een les die ik in vipassana aan den lijven heb ondervonden, en in zen meditatie verder beoefen. Het is een geruststelling en oefening tegelijkertijd.

Turborotonde

Ik heb honger. Voor Hank heb ik mijn boterhammen al gulzig naar binnen geschrokt. Ik ben zelfs een stuk teruggelopen toen ik erachter kwam dat ik een boterham (in het zakje nog) had laten vallen. Hongerig als ik was, wilde ik die niet missen. Ik had de stille hoop dat ik misschien langs een supermarkt zou lopen en fantaseerde wat ik daar zou kopen. Een pizzabroodje misschien, of een zoete koek? Ik leidde mijn saaie weg over een fietspad af met gedachtes aan iets lekkers straks. Het is maar goed dat ik toen nog niet wist dat dat moment er nooit zou komen. In mijn tas zit het laatste restant van mijn appel en wat noten, die ik bewaar voor een goede pauzeplek.

Maar lopend langs voorbijrazend verkeer vind ik geen plek waar ik wil blijven, dus loop ik verder en verder en verder. Ik beland op een turborotonde, vlak langs de snelweg, het meest troosteloze plekje met windkracht 10, maar waar ik eindelijk een bankje vind om fatsoenlijk te zitten. Zuchtend trek ik mijn schoenen uit en geniet van mijn laatste appelpartjes, terwijl ik het geloei van de A59 en de uitlaatgassen probeer te ontkennen. Naast me staat een informatiebord over de turborotonde, alsof er een doelgroep bestaat die zich hiervoor interesseert. Het houdt in ieder geval iets van de wind tegen.

Pijntjes en mentale uitdaging

Mijn voeten doen pijn. Tijdens het buitenfestijn, dat toch al 2 weken terug was, ben ik op mijn enkel getrapt, waar nog een lelijke schaafplek zit die niet goed heelt. Misschien omdat er aarde in is gekomen, of doordat het telkens schuurt met mijn sokken en schoenen. De plek voelt alsof het weer open is en vormt een irritante pijn tijdens het lopen die stiekem steeds meer toeneemt. Op mijn kleine tenen vormen zich intussen ook blaren, dat ben ik gewend en deze zijn verder niet erg pijnlijk tijdens het lopen.

Met tegenzin trek ik mijn schoenen weer aan en vervolg mijn weg. Ik kom stroef en stram overeind en voel me een bejaarde als ik weer begin te stappen. Na het zitten voelt alles stijf, en lijkt mijn lijf me te waarschuwen: ga nou niet verder! Dit is ver genoeg, nu moet je rusten. Het mentale spel begint nu, weet ik. Boven de 40km is het fysiek uitdagend voor me. Tot die tijd lukt het eigenlijk allemaal wel prima. Boven de 50km vind ik het gewoon niet leuk meer, omdat mijn lichaam er dan genoeg van heeft. Dan begint het mentale spel. Mind over matter. Ik spreek mezelf moed in. Het wordt vanzelf beter als ik begin te wandelen. Ik kan dit.

Vrachelse Heide, Oosterhout, Dorst

Na de turborotonde loop ik Den Hout in, waar ik inmiddels traditiegetrouw een lama op de foto zet voor mijn oudste dochter, die gek is op die beesten. Vervolgens loop ik weer een saai stuk dat ik herken van mijn micro avontuur met mijn dochter in februari. Ik steek weer de snelweg over en pep mezelf op door naar podcasts te luisteren. Ze leiden me in ieder geval een beetje af van de eentonigheid en saaiheid van de plekken waar ik op dat moment loop. Eindelijk loop ik dan de bossen bij Oosterhout en Dorst weer in, over de Vrachelse Heide. Mijn plek op mijn voet brandt en zeurt, ik sleep inmiddels mijn ene voet voor de andere en heb het gevoel dat ik slaapwandel. Ik ben er klaar mee. Al die tijd heb ik geen supermarkt gezien, en ik heb honger! Als ik later zie dat ik 4000kcal heb verbrand die dag, snap ik dat ineens ook beter. Ik voel me zielig en wil naar huis. Het lukt me niet meer goed te genieten van de omgeving, hoewel ik wel dankbaar ben als ik onverhard kan lopen door de bossen, wat een verademing is voor mijn voeten.

Verlossing op 4 wielen

Steef is er al voordat ik de 65km heb aangetikt. Een laatste mentale uitdaging: ‘waarom stap je niet gewoon in, wat maakt dat laatste stukje nou uit?’ verleidt hij me. Nee, dit is de training, anders moet ik volgende keer nóg verder in één keer. Dus rijdt mijn verlossing op 4 wielen weg, uit mijn zicht, en zit er niks anders op dan door te stiefelen tot ik de auto weer tegenkom als ik 65km klok in Dorst. Als een oude oma ga ik uiteindelijk naast mijn man zitten, die ik voor zijn diensten bedank door mijn schoenen uit te trekken en hem te trakteren op een intense zweetvoetengeur. Die man moet wel heel veel van me houden, dat hij dit allemaal voor me over heeft.

Het bericht 65km Door de Biesbosch en Brabant verscheen eerst op Struin Stories.

Een tijdje terug was het dan zover: een micro-avontuur met mijn oudste dochter van 12. Een weekend gerichte één op één aandacht voor elkaar, lekker actief buiten zijn en direct een mooie gelegenheid om mijn aangeschafte spullen voor het hike avontuur in september/oktober dit jaar uit te proberen. Ik ben wel eens vaker met mijn kinderen gaan hiken en backpacken, maar het was alweer een poos geleden dat ik alleen met mijn dochter op pad ging.

We lieten ons die zaterdagochtend afzetten op zo’n 30km afstand van ons huis, vlakbij dus. Daar begonnen we in het Mastbos, Breda. Ik was even vergeten dat precies dat weekend in Brabant carnaval in alle hevigheid was losgebarsten, maar dat zouden we snel genoeg ondervinden. Om 10 ’s ochtends hijsen we onze rugtassen op onze ruggen. Die van Meia moet opnieuw gesteld worden blijkt, want intussen is ze aardig de lucht in geschoten qua lengte. Dit weekend wordt mijn vuurdoop met mijn gloednieuwe Osprey Aether, nadat ik mijn 60l van defensie moest inleveren bij de baas.

Uitproberen van materiaal en apps

Onze globale route loopt om Breda heen, waar we in het Mastbos beginnen richting Bavel, door Dorst en dan via een omweg naar Den Hout. Daar heb ik een Campspace geregeld bij een boer in de achtertuin, waar ik ook extra hout heb besteld om ’s avonds een fikkie te stoken. Daar kijk ik nu al naar uit, want hoewel de temperatuur redelijk mild is, is het weer erg vochtig en kan ik na zulke natte dagen extra genieten van een knappend vuurtje en een warme kop thee erbij.

De route heb ik vooraf globaal gepland via routeIQ, een app waar ik de wandelknooppunten met elkaar kan verbinden. Een voordeel is dat het gemakkelijk plant, een nadeel is dat het vaak de juist leuke smalle kruip door sluip door paadjes overslaat en ik om die reden vaak afwijk van de geplande route om de leukere kleine paadjes op te zoeken. Voor mijn volgende trip heb ik de app RouteYou gebruikt, ik ga dan ervaren hoe dat bevalt.

Een andere app die we tijdens ons micro-avontuur uitproberen is Polarsteps, een app waarop je kunt bijhouden met foto’s en reisverslagen aan de thuisblijvers hoe je het hebt, terwijl de app op de achtergrond je locatie bijhoudt. Ik ben vooral benieuwd hoe nauwkeurig deze app werkt en hoeveel batterij het kost als het doorlopend mijn gps signaal opvraagt. Voor de grotere trip straks is dat vrij essentieel, omdat het bepaald hoe snel mijn batterij leeg gaat, hoe vaak ik dus mijn batterij moet opladen met mijn powerbank, en hoe snel het nodig is om mijn powerbank op te moeten laden.

Doorgeven van je passie

Genoeg gepraat over digitaal geneuzel. We trapten af in het Mastbos, waar we invoegden tussen de hondenuitlatende mensen en Brabanders die zich terugtrokken uit het carnavalsgeweld uit de omgeving. Een nieuwsgierig stel vroeg ons waar we naartoe op weg waren en waren onder de indruk van ons als avontuurlijke vrouwen. Ik geniet er ook onwijs van dat ik dit kan delen met mijn dochter, je kunt als ouders immers zelf iets heel leuk vinden, maar dat kun je niet afdwingen bij je kinderen.

Maar Meia heeft er zin in, en heeft zelfs voor de gelegenheid haar telefoon thuisgelaten, waar ik heel dankbaar voor ben! Dapper stapt ze voorwaarts en kletst de oren van mijn hoofd over de afgelopen dagen op school, haar favoriete vakken en docenten die ze juist niet mocht. Het is leuk om op deze manier echt de volle aandacht voor elkaar te hebben, omdat de gesprekken over koetjes, kalfjes, logistieke zaken en dagelijkse irritaties worden ingeruild voor een diepere laag. De eerste kilometers slingeren we door de bossen, over heuveltjes en slootjes, komen we langs vennetjes en trekken we al snel onze jassen uit omdat we het er warm van krijgen.

Wandelen door carnavallend Brabant

In Bavel komen we de eerste carnavallers tegen, die in apenpakken, als koning of clown op de fiets langskomen, of in een feestkeet achter een trekker door het bos hossen. Als we de supermarkt in stappen om ons avondeten te scoren (chili con carne, een chorizo worst en een flesje fanta cq. bier on the side), staat de halve winkel verkleed zijn boodschappen te doen. Ik kan maar niet wennen aan deze komische vertoning, maar wij hoeven ons in ieder geval geen zorgen te maken dat we op wat voor manier voor gek lopen deze dagen.

De weg wordt vervolgt door een woonwijk in Bavel, waar ze een mooie groenstrook hebben aangelegd, waar vlonders en stapstenen over ondiepe plassen lopen, tot groot vermaak van Meia, die als een berggeit haar route zoekt over de stenen. Na weer een paar uur lopen passeren we Dorst, waar we met onze neus in de boter vallen en midden in een feestende mensenmassa terecht komen, die net aan hun optocht met praalwagens begint. Het is nog geen 12 uur, maar ik heb het idee dat veel mensen nu al aangeschoten zijn. Alle huizen, straten en kerken waar we op onze route langskomen zijn versierd met vlaggen, slingers en andere tierlantijnen, wat een gezellige uitstraling geeft.

Fantaseren over wonen in de natuur

Als we na alle drukte en muziek (nouja, ‘muziek’…) in het bos komen, zijn we allebei opgelucht om in de stilte en rust terug te zijn. We zoeken een omgevallen boomstam en eten onze lunch van gesmeerd brood die we van huis meenamen. Meia merkt op dat ze het echt niet zou trekken om dagenlang in die herrie zou moeten doorbrengen. Dat verbaast me niets, ze is al sinds baby af aan prikkelgevoelig, en ik heb er door de jaren heen ook steeds meer last van. Het lijkt haar wel wat om ook in de natuur te wonen, en we fantaseren over wat we allemaal zouden maken als we de ruimte hadden. We hebben al bedacht een schommelbank, vuurplaats en boomhut te bouwen als het zover is.

Lopen met bepakking

De tassen zijn gelukkig niet te zwaar, omdat we maar één nachtje weggaan. Wel draag ik water voor ons beiden (4l), waardoor mijn tas een redelijk representatief gewicht heeft waarmee ik straks ook op pad ga. Dan zullen er nog wel extra kilo’s bijkomen van extra spullen, kleding en eten. Maar al met al ben ik erg blij hoe het bevalt, de tas zit goed en mijn heupen dragen het meeste gewicht, en ik houd het prima vol om met gewicht te lopen.

Kleine geluksmomentjes

Ondanks het sombere weer genieten we ervan om de wind door de takken te horen ruisen, de vogels te horen kwetteren en onze voeten op de zachte bosgrond te zetten. Er gaan uren voorbij dat we vrijwel geen woord wisselen, maar allebei compleet tevreden zijn. We zoeken een plekje bij een bankje, waar we even de tijd nemen om soep op te warmen op ons gasstelletje. Dat vind ik een ultiem geluksmomentje, water verwarmen voor een cup a soupie, en dan onze handen kunnen opwarmen aan onze mokken.

Wandelen door Brabantse bossen met bepakking

Ons eerste deel van ons avontuur zit erop. We zitten intussen op 19 kilometer, en Meia voelt haar liezen trekken. Ik voel mijn rechterkuit erg op spanning staan. Het is nog ongeveer 7km lopen naar de Campspace, dus nadat onze buikjes weer zijn opgewarmd, hijsen we onze huisjes op onze ruggen en vervolgen met hernieuwde energie onze weg. We lopen door de bossen tussen Dorst en Teteringen, richting de Vrachelse Heide. Hier heb ik meerdere keren oefeningen gehad met de Natres, en het is grappig nu over het terrein te lopen met een ander doel, waarbij ik merk dat ik meer van het gebied kan genieten. Het is inmiddels al 16.00u geweest en trek de conclusie dat we vanmorgen iets te rustig aan hebben gedaan door pas om half 10 te starten.

Vrachelse Heide, Houtse Meer, Den Hout

Ik kies een pad door de Vrachelse Heide die parallel loopt aan de grotere autoweg, maar helaas blijkt hier de doorsteek over privé terrein te lopen, waar we resoluut weer worden teruggestuurd door de bewoner. Sacherijnig keren we om, maar besluiten om de avontuurlijke off road route te kiezen door het bos, in plaats weer het hele stuk terug te moeten lopen. Banjerend door de bosjes bereiken we de goeie weg weer, om na een klein halfuurtje opnieuw een verkeerde afslag te nemen en alsnog onbedoeld extra meters te maken. Meia zucht intussen hoorbaar, en ik geef haar geen ongelijk, we zitten al op ruim 23km en we moeten zo te zien nog een klein uur lopen. We besluiten om die reden de snelste route te nemen, want we zijn beiden toe aan een warm maal en een beetje ontspanning. Het laatste stuk voert ons langs het Houtse meer, en door een stuk open polder, waar we zicht hebben op fabrieken en hoogspanningskabels, die het geheel behoorlijk troosteloos maken. Van links zie ik dikke grijze wolken onze kant op komen, en ik vrees dat we onze tent in de regen moeten opzetten. De laatste straat vertekent, en blijkt een rechte weg van zo’n 1,5km te zijn, waardoor Meia de laatste meters op karakter doet en ik in stilte bid dat het droog blijft.

Bestemming gehaald!

Eindelijk slaan we dan de straat in waar onze Campspace is, en lopen een prachtig terrein op, compleet met privé bosje, een eigen vijver, een vuurplaats en eigen sanitair. Opgelucht laten we onze tassen van onze ruggen glijden en ons rondleiden door de bewoner. Het schemert intussen als ik onze tent opzet, maar het is wel droog gebleven gelukkig. Meia ligt languit in het gras en gooit wat tienerdramakreten het universum in die variëren tussen ‘ik ga dood!!’ en ‘ik blijf hier voor altijd liggen’, maar ook ‘ik ben zo trots op mezelf, dat ik dit gewoon doe!’. We hebben ruim 27km gelopen vandaag.

Omgaan met teleurstellingen en vroeg naar bed

Ons fijne tentje staat in een zucht en een scheet, en Meia is intussen weer boven Jan, waarna ze helpt met het neerleggen van onze slaapspullen en ik het eten klaarmaak. Ik kom er achter dat ik mijn knijpertje voor mijn pan en lucifers ben vergeten. Met geleende lucifers probeer ik het vuurtje aan te krijgen, maar dit blijkt tevergeefs. Het hout is nat, en tot overmaat van ramp begint het te miezeren en zet ook de wind flink aan, waardoor het vuur niet pakt, ondanks onze inspanningen. We lepelen de hete chili naar binnen, gevolgd door hete thee, en besluiten dat we koud en moe zijn en het ons niks kan schelen dat we al gaan slapen. Om 19.30u poetsen we onze tanden en kruipen we onze warme slaapzak in, waar we nog eventjes lezen terwijl we luisteren naar de wind.

Rukwinden en lekker lang stinken

Die wind neemt maar toe, en mijn luiheid wordt afgestraft wanneer ik door de rukwinden het tentzeil meermaals in mijn gezicht krijg. Ik verzamel even wat moed om de kou te trotseren en de scheerlijnen allemaal aan te spannen en vast te zetten, maar ben daarna blij dat ik het gedaan heb. Eindelijk wordt het stiller in de tent en val ik af en toe in slaap. Mijn dunne matje is niet geschikt voor zijslapers, en na de zoveelste keer wakker te worden van pijnlijke gewrichten besluit ik binnenkort een ander matje aan te schaffen zodat ik in ieder geval goed kan uitrusten tijdens mijn tochten. Om 8u worden we dan eindelijk ‘wakker’, en hebben dus meer dan 12u liggen stinken in onze tent.

‘En we zijn weer onderweg!’

We ontbijten, proberen de kletsnatte tent zo droog mogelijk in te pakken en pakken alles weer in. Om 10.20u klikken we onze tassen dicht en zegt Meia: ‘zo, en we zijn weer op pad!’, waar enthousiasme en goeie zin in doorklinkt. Ze heeft lekker geslapen, geen pijn meer in haar voeten en wel nog spierpijn in haar liezen, maar dat wordt na eventjes lopen ook weer soepeler. Ook mijn gespannen kuit voelt weer ontspannen en ik voel me ondanks de gebroken nacht best uitgerust. We vervolgen onze weg door bosjes en polders langs (helaas) de snelweg. Het is vandaag kouder dan gisteren en lopen de hele route met onze jassen aan.

Vertragen en genieten

In één van de bosjes blijven we stilstaan als we een specht horen, en zoeken hem in de toppen van de bomen. Na een poosje vinden we hem, waar we geboeid naar het ritmisch tikken van zijn snavel kijken. We lopen langs landingsplaatsen van ganzen, die Meia in eerste instantie aanzag voor bruine begroeiing. Nadat we de snelweg onderdoor duiken, lopen we meer uit de wind, en ontvangt Terheijden ons met haar carnavalsgedruis. We vluchten gauw de drukte weer uit en vinden een fijne picknickplek in De Kleine Schans, een oude vestingsplek. Onder de blauwe lucht eten we onze broodjes en merken op hoe goed we nu voelen wanneer we voldoende hebben gegeten en naar ons lijf luisteren.

Dankbaarheid voelen

Na Terheijden lopen we door de polders richting het schattige Wagenberg en uiteindelijk Hoge Zwaluwe. We hebben dan bijna 15km gemaakt en besluiten het hierbij te laten vandaag. We verlangen naar een warme douche en een vuurtje. Om de hele dag in de buitenlucht te zijn laat je de vanzelfsprekendheden van alledag des te meer waarderen. Droge kleren, een zacht bed, een goeie stoel. Het contrast is blijkbaar nodig om de dankbaarheid extra te voelen. We worden opgepikt door Steef, en besluiten dit met lekker weer gauw nog eens te herhalen.

Micro avontuur: leuk, makkelijk én goedkoop!

Terugkijkend op het weekend kan ik alleen maar aanbevelen om op micro avontuur te gaan. Dicht bij huis of niet, dat maakt in feite niks uit, want te voet heb je mogelijkheden te over en is er altijd wel een nieuw pad te ontdekken. Een goedkope overnachting met een tentje via Campspace, natuurkampeerterreinen of een boerencamping in de buurt maakt het avontuur af, zeker als je het vuur wél aankrijgt. Tip voor de volgende keer: aanmaakspul mee, zoals fireboosters die we thuis gebruiken. Het buiten zijn in de natuur, met alle aandacht voor elkaar is zo waardevol. Het dwingt je in het hier en nu, in het vertragen, weg van de afleiding. Het hoeft niet duur te zijn. We waren voor de overnachting inclusief hout voor vuur nog geen €30 kwijt. Eten moet je anders toch al betalen.

Solo tocht: hiken door Duitsland

Het volgende avontuur dat gepland staat is mijn generale repetitie in maart, waar ik een solotocht ga doen vanaf Nijmegen nét over de grens in Duitsland. Ik overnacht 5 nachten waar ik de tijd neem om mijn materiaal grondig te testen, maar vooral hoe het is om alleen te kamperen en langer achter elkaar met bepakking te lopen. Vind je het leuk om me live te volgen, dan kun je een volgverzoekje in Polarsteps plaatsen.

Het bericht Op micro-avontuur met dochter van 12 verscheen eerst op Struin Stories.