De nacht is koud, ik lig als een mummy met mijn buff over mijn hoofd en een paar lagen kleding aan in mijn slaapzak, maar het blijft koud. Mijn zomerslaapzak heeft zijn maximum bereik gehaald, en voor het eerst deze tocht heb ik het onaangenaam koud ’s nachts. Deze nacht besef ik meer dan anders hoe diep ik in de uitgestrekte natuur van het Spaanse binnenland ben. Zo ver weg van de beschaving. Als ik net in mijn tentje lig, hoor ik vlakbij een ree blaffen. Ik schrik even, maar blijf gefascineerd luisteren. Niet zij zijn de vreemden hier, maar ik, als menspersoon midden in hun territorium. Hij blaft nogmaals, en ik hoor de hoeven afzetten in de grond. Overal om me heen, zowel dichtbij als ver weg, hoor ik dat de kudde gehoor geeft aan de roep van deze ree: ze verzamelen zich, weg van mijn tent.

Op mijn plek gezet

Het is indrukwekkend en maakt me nederig. Het zet me op mijn plek als mens, als klein onderdeel van het grotere geheel. Hier zijn de dieren de baas en mensen vreemd, onbekend. Ook deze nacht hoor ik zwijnen, maar gelukkig op veilige afstand. En voor het eerst deze tocht kan ik erbij ontspannen. Ik doezel weg in een lichte slaap. ’s Nachts wint mijn volle blaas het van de kou, en moet ik er toch even echt even uit. Het is nacht, maar de maan schijnt in zijn volle glorie fel over het land. Het is ijzig koud maar ook prachtig, in het licht van de maan.

Vorst aan de grond

De volgende ochtend zie ik hier en daar rijp op de lage begroeiing. Nachtvorst aan de grond dus. Ik word wakker met een magnifiek uitzicht op de opkomende zon, die mij dan ook al vroeg wekt. De yoga sla ik over, daar is het echt veel te koud voor, mijn handen zijn bevroren. Ik probeer mezelf warm te bewegen, de stijfheid uit mijn gewrichten te krijgen als ik mezelf klaarmaak voor vertrek. Nog eenmaal kijk ik achterom naar mijn fijne, veilige kampeerplek zo diep weg van alles en iedereen. “Dankjewel, voor het veilige onderkomen”, zeg ik voordat ik weg loop. Intussen is het mijn gewoonte om de plek, het Universum, Moeder Natuur, God of hoe je het ook wilt noemen te bedanken voor veilige nachten. Tijdens mijn tochten ervaar ik de kwetsbaarheid en nietigheid van ons bestaan, waar vanzelfsprekendheid niet meer bestaat en ik niets voor lief neem.

Groene golven

Het duurt nog tot 11u voor ik eindelijk weer een beetje warm word. De harde wind van gisteren is er nog steeds, afhankelijk van waar ik loop. Soms beschermt de berg me tegen de wind, op andere plekken beukt de wind me er bijna vanaf. De route gaat eerst verder omhoog, om vervolgens een tijdlang relatief vlak te lopen over een breed grindpad. Wat een opluchting en contrast met de vorige dag! Het pad is goed begaanbaar en heeft weinig hoogtemeters. Het landschap blijft hetzelfde en weinig afwisselend, met veel naaldbossen die de herhalende bergen vullen. Als groene golven in een bomenoceaan, wisselen de bergen elkaar af. Hier en daar hebben de bergen steile rotswanden halverwege of bovenaan de bergen. Het gebied is ontzagwekkend weids en uitgestrekt, met naar alle kanten toe alleen maar de stompe bergruggen en groene naaldbossen. Geen wegen, geen huizen, geen enkel teken van beschaving. Op sommige momenten kan ik de zee zien, waar ik nu relatief bij in de buurt loop. Grandioos!

Geiten

Van de 3,5 liter water die ik gister had meegenomen, is nu minder dan 2l over. Dat is weinig om zowel vandaag als morgen mee te moeten doen. Het scheelt dat het niet meer zo warm is en ik relatief weinig hoef te drinken, maar alsnog moet ik goed rantsoeneren in het geval ik geen water meer tegenkom. Op de kaart heb ik een bron aangegeven gezien, maar het is vaker voorgekomen dat bronnen en rivieren droog staan, dus kan ik er niet op rekenen. Dat betekent heel zuinig doen met mijn watervoorraad. Van alles wat ik bij me heb, is water het allerbelangrijkste. Het pad kronkelt verder door de groene heuvels, en na een paar uur hoor ik bellen: vee! Naarmate ik dichterbij kom zie ik een kudde witte geiten, verspreid over de omgeving. Nergens zie ik een boer of een herder, of iets van een boerderij. Maar waar geiten zijn, moet toch ook water in de buurt zijn? Ik probeer te ontdekken of er ergens een bron is, maar kom niks tegen. Ook het landschap en de vegetatie laten geen tekenen van water zien. Teleurgesteld loop ik verder, hoewel de geitjes wel een gezellige afwisseling op mijn pad zijn.

Water rantsoeneren

De route gaat verder, langzaam stijgend tot een splitsing van wegen, hoewel ik nergens een auto of andere tekenen van beschaving zie. Na de middag kom ik aan bij de bron, en hallelujah, hij stroomt! Vers bergwater kabbelt uit een onzichtbare bron uit de berg. Wat een godsgeschenk! Dolgelukkig vul ik mijn 2 flessen en drink terplekke zoveel als een kameel. Ik ben in mijn nopjes, want nu heb ik sowieso genoeg tot aan Cortes de Pallas, waar ik morgen zal aankomen. Soms begrijp ik niet hoe dit soort trails zijn bedacht om uit te voeren. De enige mogelijkheden qua overnachten is wildkamperen, en dan nóg vergt het veel plannen en uitdenken van de route. Water is nergens een garantie. Geen wonder dat er maar heel weinig mensen zijn die deze route lopen.

Koesteren in de laatste zon

Met heel wat kilo’s zwaarder loop ik vol vertrouwen verder de berg op. Na de volgende afdaling ga ik een kampeerplek zoeken, neem ik mezelf voor, want ik heb geen zin in weer een hele lange dag. Dan ga ik de dag erna zoeken naar een rustdag ergens. Na de afdaling bereik ik een dal met een ruïne, waar ik de rest van de middag lekker niks doe. Chillen, genieten van de warme zon, schrijven, lezen, thee drinken (hoera voor voldoende water!) en verder niets.

Zo half oktober hier in de bergen verliest de zon snel haar kracht en warmte, en is elke zonnestraal een welkome warme streling. Zodra de zon achter de bergen is, koelt het snel af. Elke dag komt dat moment eerder. Vorig jaar liep ik eerder in het jaar, en kon ik de avonden nog weleens buiten doorbrengen. Nu merk ik dat het algauw te koud is, en ik liefst mijn tent in duik om de warmte op te zoeken. Warm in mijn nestje kijk ik nog een gedownloade serie op mijn telefoon en lees mijn boek uit. Ik ben zo dankbaar voor de bron die ik vanmiddag vond, omdat ik mezelf daardoor kan trakteren op een hete kop thee.

Het bericht Spanje gr7 dag 18 / 47 Bolbaite – Teresa de Cofrentes verscheen eerst op Struin Stories.

Ik heb gezien dat er een monument op de route ligt, vlak bij een oud Partizanenziekenhuis, en vermoed dat daar in de buurt wel een plek zal zijn om te wildkamperen. Maar deze dag loopt totaal anders.

We gaan op pad en maken nog een afscheidspraatje met Oliver. Hij geeft ons wat laatste tips en suggesties, en hij drukt ons op het hart dat we maar moeten bellen als we iets nodig hebben. Zwaaiend nemen we afscheid en lopen via Petrovac de heuvels naast de stad in. We komen op een wonderlijke vlakte, waar hier en daar wat huizen en gehuchten liggen. De grond is bezaaid met gaten, als een gigantische uitvergrote golfbal. Zouden hier ooit meteorietenregens zijn ingeslagen? Het spreekt tot de verbeelding. In sommige van de ondiepe kuilen staat nog water, en in de kuilen is de begroeiing duidelijk groener. Verwonderd lopen we door dit gebied heen. De route leidt over een pad waar slechts zelden een auto passeert, waardoor we ontspannen kunnen lopen.

Vochtproblemen

Ik voel mijn rug langzaam zeiknat worden, wat me verbaast want zo hard zweet ik toch niet? Ik haal mijn tas van mijn rug, en constateer waar ik al bang voor was: mijn camelbak is lek, waardoor het water door mijn tas heen sijpelt. Vlug vangen we het resterende water op in de flessen. Maar zonder camelbak missen we minstens 1,5 liter water om te kunnen koken en overnachten, wat ons verplicht om op zoek te gaan naar een fles extra. Gelukkig lopen we door een gehucht, waar het ons inderdaad lukt een fles van een bewoner te krijgen, die geen vergoeding hiervoor accepteert en in plaats daarvan nog een extra fles aan ons meegeeft. Wat zijn de mensen hier toch onvoorstelbaar lief!

100 jaar terug in de tijd

Het pad verandert in een breed grindpad, waarover logge vrachtwagens vol met boomstammen rijden die dikke stofwolken opwerpen. Hoestend gaan we van dit pad af om een picknickplek te zoeken. Tussen de bomen, in de schaduw op een idyllische plek wanen we ons minstens 100 jaar terug in de tijd terwijl we hier onze lunch klaarmaken. De grond is zacht en glooiend, bedekt met dik, compact gras. In de verte zijn hogere heuvels en bergen te zien, met in de vallei ervoor hier en daar een boerderijtje of houten schuurtje. Een oud stel, de man op een kleine trekker, de vrouw met geknoopte hoofddoek zittend op het hooi in de kar erachter, passeert ons tuffend. We zwaaien, en het stel zwaait blij terug, en schenkt ons hun bijna tandeloze glimlach. Helaas is de rivier die we net overstaken opgedroogd. Zwemmen zit er nu even niet in.

Eeuwenoude bossen

Na de lunch zetten we de klim van de berg in. De bewoning is gestopt, er komen enkel vrachtwagens met bomen in- en uit het bos rijden, verder zien we niemand. Dieper en dieper gaan we het bos in, terwijl we steeds verder de berg op slingeren. De vrachtwagens komen tenslotte niet meer voorbij. We komen niets en niemand meer tegen. Het bos is zo anders dan de bossen in Nederland, het voelt eeuwenoud, als oerbos. Als ik op google maps kijk, zie ik enkel een donkergroene vlek, ondoordringbaar, zonder aangemerkte paden of bebouwing. Uur na uur lopen we over het grindpad, steeds verder omhoog, de bewoonde wereld steeds meer achter ons latend.

Groene muren en optrekkende mist

Links en rechts is het pad omsloten door een muur van bomen, waartussen maar weinig zicht is en al het zonlicht wordt weggenomen. Alsof iemand het licht heeft uitgedaan in de bossen. Het weer is veranderd. Tijdens de lunch puften we nog van het zweet, inmiddels is de hemel dichtgetrokken en de temperatuur gedaald. Hier en daar hangt lage bewolking, en na verloop van tijd raken de bergtoppen waar wij lopen de wolken, en drijven de mistflarden en wolkenslierten om ons heen. Het geeft een naargeestig gevoel. Samen met de immense stilte doet het bos nu ineens onheilspellend aan.

Dierensporen in de modder

Na een hele poos moeten we van het hoofdpad afslaan, en smaller, onbeduidender wandelpad in. Wat begint als een leuk paadje, dat geleidelijk naar beneden slingert door het donkere bos, blijkt uiteindelijk uit te komen op een kruising waarin de opties beiden niet de kant op gaan die we moeten hebben. Er is geen ander pad te bekennen. Ik kijk om me heen, zie de modder naast me op het pad, met verse sporen. Kleine hoefjes van reeën, maar ook van een everzwijn. Het stikt hier van het wild, maar we horen en zien helemaal niets. Het zicht wordt inmiddels flink beperkt door de steeds verder optrekkende mist. Wat doen we? We slaan één van de twee opties in, om verderop te zien of het pad alsnog de goede richting op draait. Algauw wordt het pad steeds begroeider en onbegaanbaarder. We klimmen onder en over omgevallen bomen heen, slaan bosjes uit de weg en moeten hier en daar over rotsblokken klimmen. Om ons heen liggen gigantische grijze rotsblokken, bedekt met dikke dekens van felgroen mos, de bodem is bedekt met metershoge varens, brandnetels en andere planten en als we er doorheen lopen, lijkt het of de planten hun geuren laten exploderen.

Doodlopende paden

Het pad loopt dood. Ineens staan we naast een ruïne van wat ooit een huisje voor houthakkers geweest was, de omgeving is hier compleet ondoordringbaar. Zuchtend keren we om, terug naar de splitsing, om het andere pad en tevens onze laatste optie te proberen. Wederom eindigt dit pad in de wildernis, en loopt bovendien ook totaal weg van de kant die we op moeten. Een lichte paniek slaat toe, we hebben er al 20km op zitten, het weer wordt steeds dreigender, het ziet eruit alsof het elk moment kan gaan regenen of onweren, en het is al na vijven. We lopen weer terug naar het begin van het paadje, bij het grindpad, om te zien of daar nog opties zijn.

Een nieuwe pootafdruk in de modder…

In het teruglopen loop ik achteraan en valt mijn blik weer op de modder van de heenweg. Ik blijf staan. Mijn ademt stokt als ik een nieuw spoor zie, een pootafdruk die vele malen groter is dan de andere afdrukken die ik net al zag. Een ovaaltje met 5 kleinere rondjes met daarboven duidelijk zichtbaar 5 diepe afdrukken van scherpe nagels. Een beer. In de tijd dat wij hier heen en weer over het pad zijn gelopen, is er een beer gepasseerd. Ik voel het bloed uit mijn gezicht wegtrekken en mijn handen koud worden, mijn hart roffelt in mijn borstkas. Er is hier een beer! Ik kijk op, en voor me lopen mijn drie koters, onbewust van wat ik net heb gezien. Ik kijk vlug om ons heen, maar er is niks te zien, en niks te horen. Vlug dribbel ik door, achter de rest aan, en houd mijn ontdekking voor me, om geen onnodige angst te zaaien. Maar alles in me wil hier weg nu.

Het bericht Trektocht door Bosnië: van Rasinovac de wildernis in verscheen eerst op Struin Stories.

Ik slaap niet goed, door het plakken en zweten, en ben dan ook blij als de wekker gaat. Het is nog schemerig als we opstaan en de tenten opbreken en inpakken. Al om 8u zijn we gereed en beginnen we aan de eerste van vele, véle hoogtemeters vandaag. We hadden gisteren al uitzicht op de berg die we vandaag gaan beklimmen, en dit blijkt geen kleintje te zijn. We maken maar liefst 1200 hoogtemeters en ruim 30 km vandaag. Gelukkig wisten we dat niet van tevoren, anders hadden we er waarschijnlijk niet eens aan begonnen. Ons plan is om in 2 dagen naar Bosanski Petrovac te lopen, zo’n 50km verderop. Maar door de hoogtemeters schieten we totaal niet op! We lopen vaak maar 2km per uur, een slakkentempo. Ik reken in stilte uit waar dat op neerkomt en spreek mijn zorgen maar niet hardop uit.

Stilte en slangen

Als we eenmaal boven aan de berg komen, lopen we over prachtige hoogvlaktes. Overal  waar we heen kijken, worden we omringd door natuur, heuvels, wuivend groen, geel en goud gras. Er is geen huis of sterveling te zien. Er heerst een totale stilte, wat bevreemdend aandoet. Ik ben gewend de vogels te horen fluiten in de zomer, of insecten te horen zoemen, fladderen of krekelgeluiden te horen maken. hier in Bosnië is het anders, de stilte ligt als een dikke deken over de natuur heen, alsof iemand op de mute knop van de wereld heeft gedrukt. Ik kan me niet herinneren dat ik ergens zo’n bizarre stilte heb gehoord. Ik gebruik mijn stok om deze in de grond voor me te prikken en te kloppen en vegen door het hoge gras voor me. Hier in Bosnië wonen talloze slangen, en ik ben me ervan bewust dat de kans aanwezig is dat we deze tegenkomen. Ze verstoppen zich ook graag in het gras, dus probeer ik zoveel mogelijk te stampen met mijn voeten en stok om ze alvast te waarschuwen zodat we niet op ze gaan staan.

Even snickeren

Meia heeft even een knakmomentje terwijl we verder stijgen op de berg. Ze heeft het warm, alles doet zeer en het continue stijgen ontmoedigd haar. We pauzeren in de schaduw om te ‘snickeren’ zoals Signe deze boostmomentjes heeft genoemd. Onze doorweekte t-shirts trekken we uit en hangen we over de takken om te luchten. Na voldoende water en afkoelen in de schaduw voelt iedereen zich weer een stuk beter en vervolgen we onze weg. Fosse komt naast me lopen. ‘mam, zullen wij ook eens een wandeltocht samen maken?’ Hij heeft duidelijk de smaak te pakken en geniet van de tocht. Mijn hart maakt een sprongetje, want wat is er leuker dan wanneer je kind net zo enthousiast is over jouw passie als jijzelf?

Bier in the middle of nowhere

De ene vallei volgt op de andere en uiteindelijk lopen we in een natuurgebied waar her en der een vakantiehuisje staat. Elke kans grijpen we om ons water bij te vullen. We hebben geluk, bij één van de hutjes zijn mensen bezig met hout hakken en andere werkzaamheden, en krijgen we een gekoelde fles water mee. We lunchen in de prachtige natuur, waar ik noodles maak, en we met elkaar brood met tonijn, plakjes worst en noten verdelen. Een uurtje later passeren we een ander huis, waar Steef nieuw water vraagt, en we naast volle flessen ook een blikje bier toegestopt krijgen. Lachend en dankbaar lopen we verder, een biertje in de the middle of nowhere! We dalen en stijgen verder, heuvel na heuvel, vergezicht na vergezicht.

We ruiken geurende bloemen en kruiden, en zien exotische exemplaren die we nooit eerder hebben gezien. De kilometers rijgen zich aaneen. Gelukkig stijgt het niet meer zo steil waardoor ons tempo hoger ligt nu. Ondertussen speur ik de omgeving af naar een geschikte kampeerplek, maar dit gebied leent zich allerminst om de tent op te zetten. op mijn horloge zoek ik de omgeving af naar een vlakte of bebouwing waar we kunnen kamperen, maar de openbare weg is nog een eind weg.

Synchroniciteit in de praktijk

We komen op een kruising van modderweggetjes waar we even pauzeren. Steef zit er een beetje doorheen, hij heeft last van pijntjes en weinig zin meer. Ook bij de kinderen begint de afstand zijn tol te eisen. Ons water gaat continu veel harder op dan we willen vanwege de hitte, waardoor we een chronisch tekort ervaren. Ik open een zakje zoute pinda’s voor een mentale boost terwijl ik in stilte bedenk hoe we met het watertekort moeten omgaan. Op dat moment komt er out of the blue een stoet 4×4 jeeps voorbijrijden. Meia springt direct op en zwaait met haar armen om de Tsjechen te laten stoppen. Dapper vraagt zij direct om water, en met succes: de achterklep gaat open waar voor ons een fles water wordt gepakt. Hoe bijzonder is dit! Iedere keer wanneer we iets nodig hebben, komt het bijna als vanzelf op ons pad. In dit geval zelfs letterlijk. Het is de ervaring die ik al zo vaak heb gehad tijdens de trektochten. The trail provides, wordt ook wel gezegd. Ik zie het vooral als een synchroniciteit: op het moment dat je je intenties en doelen helder hebt, helpt het universum een handje om dat te bewerkstelligen. Prachtig hoe dat werkt. Als we hier niet hadden gepauzeerd, hadden we de zeldzame voorbijgangers gemist. Toeval bestaat niet.

Spelletjes onderweg

Met extra water gaan we met meer vertrouwen verder, maar iedereen is er intussen wel klaar mee. het loopt al tegen 18u en het einde van de route is nog steeds niet in zicht. We proberen de motivatie erin te houden door samen vakantieherinneringen op te halen, spelletjes te doen en muziek te luisteren. Spelletjes die we vaak lopend doen zijn bijvoorbeeld woordslangen: dieren noemen, waarbij de laatste letter de beginletter van het volgende dier is. Of raadspelletjes: een voorwerp of mens in gedachten nemen en de ander hier vragen over laten stellen waar je alleen met ja en nee op mag antwoorden. Of gewoon gesprekjes aan de hand van vragen zoals ‘wat is je favoriete plek, waar wil je echt nog eens naartoe in je leven, welk beroep lijkt je leuk en waarom, etc.’

Nieuwe hoop en uitgestelde teleurstelling

We lopen intussen al uren door een bosrijk gebied, zonder veel uitzicht op de omgeving. Af en toe heb ik een beetje bereik, en benut ik die momenten om even op google maps te kijken. Volgens google zit er op 5,4km afstand een restaurant! Opgetogen en met hernieuwde hoop op een afsluiting van de avond met een lekkere, comfortabele maaltijd, zetten we de pas er weer in. Na zo’n 20min doorlopen kijk ik opnieuw en zie tot mijn schrik dat we verkeerd zijn gelopen. Shit! Hoe kan dat nou, we zijn geen afslag gepasseerd, die er volgens google maps wel zou moeten zijn. We lopen terug om deze te zoeken, maar op het punt dat deze volgens google zou moeten zijn, is er niks anders dan struikgewas, bomen en begroeiing. Als hier al ooit een pad is geweest, dan is dat al deccenialang overwoekerd. We hebben geen andere keus dan terug te keren naar de originele route en om te lopen richting de bewoonde wereld.

Geen water, wel bier

Van de vrolijke stemming van zonet is maar weinig over. Het is ineens alsof we met tegenwind door de stroop lopen. Iedereen zucht en raakt wat in zichzelf gekeerd. Ineens hoor ik ergens een auto in de verte, en even later zien we inderdaad de grote weg een stuk lager liggen, verderop. Maar langs de doorgaande weg is geen huis of andere bebouwing te zien. Het is enkel een provinciale weg door de bergen. Met onze blik speurend naar opties, worden we opgeschrikt door een grote, blaffende hond die ineens vanuit het struikgewas op ons af rent. Onze Mali twijfelt geen moment, en rent op zijn korte pootjes heldhaftig op de grote hond af. Door het geblaf heen, hoor ik ook een mannenstem roepen, hij lijkt de hond terug te roepen. Een man! Dan moet er een huis vlakbij zijn, of een auto! Ik zie een man bij een klein hutje staan, links van ons pad. Ik versnel mijn pas en vraag of hij water heeft. De man schudt ontkennend, maar trekt in dezelfde beweging triomfantelijk een groot blik bier tevoorschijn: ‘ik heb wel bier!’.

Opnieuw een knakmomentje

Ik weet niet of ik moet lachen of huilen. Geen water. We vinden eindelijk een levende ziel, maar hebben alsnog een probleem voor de nacht. Ik heb me tot dat moment sterk gehouden. De kinderen en Steef hadden het zwaar. Ik probeerde de sfeer erin te houden, door te zetten, te motiveren. Maar nu, terwijl de schemering inzet en ik uit al mijn opties ben, weet ik niet meer wat we nog kunnen doen. Marko, de jongen bij de hut, blijkt de toegang tot het bos te bewaken, om te controleren op illegale houtkap. Hij slaapt in een provisorisch hutje, zonder verdere voorzieningen, en lijkt te leven op blikken bier. Ik kijk het terrein waar zijn hut op staat rond. Het is vrij vlak, maar bezaaid met rotzooi, losse boomstronkjes, takken en andere dingen. Er staat een olievat dat uitpuilt van het afval. Een paadje loopt dieper het bos in naar een houten hokje, ik vermoed een plek die moet doorgaan als toilet.

Kamperen bij Marko

‘Kom op, drink tenminste een biertje met me mee’ dringt Marko aan. Ik heb dorst en het bier lonkt, het is tenslotte vocht. Dan kunnen de kinderen ons resterende water gebruiken. We hebben in ieder geval genoeg voor vanavond en morgenochtend als we zuinig doen. Wat er ook gebeurt, we zorgen er altijd voor minstens 3 liter voor ons vijven achter de hand te hebben. Dat komt nu goed uit. We vragen Marko naar huizen in de buurt, waar we water kunnen halen, maar die opties blijken er niet te zijn. Het restaurant dat ik op google zag, is hier nu zo’n 7km vandaan. Te ver voor vandaag, maar prima om morgen naartoe te lopen om ons water bij te vullen. ‘Kunnen we misschien hier onze tent opzetten?’ vraagt Steef aan mij. Ik kijk rond. Als we wat hout wegrollen, is er misschien net plek genoeg voor onze tentjes. We wagen het erop.

Fikkie stoken en spek roosteren

Marko is dolblij met onze vraag of we mogen blijven kamperen en werpt zich direct op als een avondprogramma vol entertainment. Zo te horen is dit blik bier niet zijn eerste van vandaag, maar Marko blijft ontzettend vriendelijk en gastvrij en weet de kinderen nieuw leven in te blazen door zich te ontpoppen als een ware kindervriend en ze mee te nemen om een vuurtje te maken waarboven we spek roosteren die hij van huis heeft meegenomen. Hij deelt zijn eten met ons: brood en spek, en zijn dierbare bier. Ik verbaas me over de energie die de kinderen ineens weer ergens vandaan hebben getoverd. Ze kletsen en bewegen energiek met Marko, helpen de boomstronken wegrollen bij de kampeerplek en het vuur aanmaken terwijl wij de tenten opzetten. Ongelooflijk wat een veerkracht kinderen hebben.

Waar zij hun pijntjes en vermoeidheid op slag lijken te zijn vergeten, overvalt de vermoeidheid mij ineens. Ik ril, mijn kuiten zijn erg verbrand en doen zeer, ik ben kapot en heb dorst. Ondanks de inspanningen heb ik totaal geen honger, dus drink ik vooral en wil dan zo snel mogelijk mijn bed in om te slapen. Steef maakt pastamaaltijden klaar, laat er ééntje aanbranden, waardoor we nog minder water overhouden. Met moeite eet ik een paar hapjes voor ik dankbaar afscheid neem van Marko, die nu duidelijk op zijn praatstoel zit en blij is met de aanspraak die hij heeft.

Een tegenvaller…

Ondertussen zoek ik mijn oplaadkabel van mijn horloge, waar onze gps route staat. Ik graai in mijn tas, maar het kabeltje zit niet in mijn bovenvak waar hij hoort. Ik probeer de andere vakjes, mijn jas- en broekzakken… oh god… ik kom de tent weer uit: ‘de oplaadkabel is weg’. Steef en ik keren we de tassen binnenstebuiten, zonder succes. Mijn hart klopt in mijn keel, en de tranen springen in mijn ogen. Mijn horloge is onze lifeline, onze navigatie! Zonder horloge kunnen we niet lopen! Ik breek mijn hoofd over de plekken waar ik hem heb gebruikt en kom uit op de tuin waar we vanmorgen zijn vetrokken: ik weet dat ik hem de dag ervoor op de picknicktafel heb gebruikt. Shit! Zou hij daar nog liggen? Hoe komen we daar nu terug? En wat nou als hij daar niet ligt? Zou deze garmin kabel wel te koop kunnen zijn in Bosnië? Ik heb nog nergens een elektronicazaak gezien hier. Ik kan wel janken, hoe is dit mogelijk! Als ik mijn horloge niet kan opladen, kunnen we niet verder en moeten we onze tocht noodgedwongen afbreken. Steef stelt voor dat we gaan slapen en morgen verder kijken. Het is donker nu, misschien ligt hij wel ergens op de grond. Misschien heeft Marko een idee.

Het bericht Trektocht door Bosnië: Drvar naar Ostrelj verscheen eerst op Struin Stories.

Eerder schreef ik al over onze ervaringen met kamperen, en hoe je hiermee kunt beginnen als je hier nog weinig ervaring in hebt. Met of zonder kinderen. Ook schreef ik over het wandelen met kinderen en hoe het is gegroeid dat onze kinderen ook plezier beleven in het wandelen en maken van trektochten. Maar hoe pak je het aan om met een rugzak op pad te gaan met kinderen? Dit kan als iets groots, onoverzichtelijks en vooral spannend voelen. In dit blog vertel ik daarom hoe wij dit hebben gedaan. Wie weet heb je er wat aan.

Kamperen met een grote tent en luchtbedellende

Het kamperen in onze grote Decathlon tent met grote binnenruimte, gaf ons ook de mogelijkheid om voor iedereen een stoel en een opklapbare eettafel aan te schaffen. Ons campinggerei werd door de jaren heen steeds verder uitgebreid. Na iedere vakantie minstens een keer een nieuw luchtbed voor iemand te moeten kopen omdat die weer eens lek was gegaan, waren we het zat, en besloten we voor een ander slaapsysteem te gaan. Het oppompen van die krengen was bovendien een irritante klus. Het was tijdrovend en intensief met een handpomp, maar een hels kabaal en daarmee voor mij vrij gênante vertoning om het met de elektrische pomp via de auto te doen. Beiden waren we daarom echt wel klaar met de luchtbedervaring van de afgelopen jaren. Het meedeinen tijdens het omrollen van de ander, of het irritante gekraak van het plastic bij elke beweging helpt ook niet mee voor de nachtrust. Na wat vergelijken, kochten we voor de kinderen een handig systeem waarin de self inflatable matjes al een bijbehorende slaapzak hadden en voor ons een dik schuimachtig selfinflatable matras. Niet erg klein, compact of lichtgewicht, maar wel comfortabel en, hoopten we, niet snel lek te krijgen.

Dichtgegroeid

Maar daar bleef het niet bij. Onze auto werd door de jaren heen vervangen voor een groter model, die gek genoeg in no time volgestouwd zat met spullen. Niet lang daarna kwam er een gigantische dakkoffer bij om alle zooi te vervoeren. Onze camping gear was uitgebreid met een bal, kubb, tarp, hangmat, een tas vol speelgoed, knuffels, soms een opblaasbaar zwembad, steps, veel te veel kleding, tassen vol bordspellen, keukenspullen, etc. Weer een vakantie later kwam daar nog een fietsendrager voor 4 fietsen bij. Het in- en uitpakken van alle spullen werd steeds tijdrovender. Ik was uren bezig met het steeds opnieuw opvouwen en inpakken van alle kleding, handdoeken, beddengoed en het bij elkaar rapen van al het speelgoed, dat elk jaar in omvang toenam.

‘Camping hoarders’

Maar ze speelden er nooit mee. De kinderen waren altijd weg, in de speeltuin, bij de beek, met andere kinderen voetballen of fikkie stoken. Op een gegeven moment was ik het zat. Ik zat voor de zoveelste keer het ongebruikte speelgoed in te pakken en al die stapels kleding (die niet gebruikt waren, maar wel door de hele tent werden gegooid, blijkbaar) te vouwen, en vroeg me af waar ik in vredesnaam mee bezig was. Waarom hebben we al die spullen bij ons? Ongemerkt waren we aan het verzamelen geslagen. Zoals je met het verhuizen naar een groter huis ook gaat leven naar je ruimte: je merkt ineens dat je veel meer spullen hebt dan hiervoor, zonder dat je die nodig hebt. Sterker nog, ik kreeg heel sterk het gevoel dat al die rotzooi me alleen maar ergerde en ongelukkig maakte. Het kosten zeeën van tijd en gaf veel irritaties, en niemand werd hier nou beter van.

Terug naar minimalisme

Terplekke op die vakantie besloten we het volgend jaar radicaal anders te doen: we zouden gaan backpacken. Iedereen een tas mee, en enkel wat je kunt dragen, neem je mee. Ik had verwacht dat dit weerstand gaf, dat er protest kwam. Die kwam er niet. “Oké, leuk”, reageerden de kinderen. Ze leken het totaal geen probleem te vinden hun spullen te moeten missen. Een bevestiging van wat ik al vermoedde. Ze waren alweer vertrokken naar de speeltuin.

Goeie backpacks passen

Vorig jaar was ons eerste jaar dat we met het gezin gingen backpacken. Ik heb al wat materiaal van mijn solotochten en van defensie, maar ineens moeten de kinderen ook een backpack hebben. Omdat we van plan zijn dit vaker te doen, hebben we hier wel in geïnvesteerd, want backpacks zijn behoorlijk duur. Het goed passen en uitproberen is echt belangrijk, omdat de pasvorm zo persoonlijk is en je wilt voorkomen dat je tijdens het lopen irritaties of pijntjes krijgt doordat het net niet lekker zit.

Afweging: gewicht of comfort?

Ook moeten we ineens nadenken over compacte, lichtgewicht zaken, want die grote slaapspullen gingen natuurlijk niet passen. Van eerdere trips hebben we gelukkig nog lichtgewicht slaapmatjes (wederom van de Decathlon! prima formaat, gewicht en prijs), maar nog geen dito slaapzakken en andere zaken. Alles wat lichtgewicht is, daar betaal je voor. En hoe lichter, hoe spartaanser. Het wordt dan een afweging tussen comfort (hoe comfortabeler, hoe zwaarder) en gewicht (hoe lichter, hoe duurder). En alles x5 telt behoorlijk op. We besluiten daarom het vooral eerst te proberen met de spullen die we al hebben, en enkel het hoogstnodige nog aan te schaffen.

Neem alleen het hoognodige mee!

We kiezen mede om die reden een warme bestemming: Griekenland! Hierdoor hebben we geen slaapzakken nodig en hebben we alleen maar heel luchtige kleding nodig. Dus zei ik tegen iedereen: “onze tassen zijn het enige dat we meenemen. Neem mee wat erin past, meer niet, je moet het namelijk zelf dragen”. Het klonk toen best zinnig, je tas vullen met enkel wat erin past, maar met de ervaring die ik daarna heb opgedaan zou ik nooit meer dit advies geven. Want geloof me, in die backpacks kun je toch meer kwijt dan je op voorhand denkt! Omdat we geen slaapzakken meenemen, blijft er nog behoorlijk wat ruimte over. Zo gaan er air-ups, waterschoenen, speelgoed, knuffels, een afwasteil, te veel servies en vooral te veel aan kleding mee de tas in, waardoor we het onszelf alsnog lastiger dan nodig maken, door onnodig veel gewicht mee te torsen.

Water, water, water

Bovendien moet het water er nog bij. Dat was één van de grotere uitdagingen deze vakantietrip: Griekenland heeft op de meeste plekken geen betrouwbaar drinkwater, waardoor we afhankelijk zijn van flessenwater. En dat flessenwater is natuurlijk enkel bij de supermarkten te koop. En laten die nou niet bepaald op elke straathoek zitten op de eilanden. Dat betekent dat we regelmatig vooruit moeten plannen en liters water meesjouwen, voor de plekken dat we het niet kunnen aanvullen. Door de bloedhitte hebben we constant dorst en zweten we als otters. Het water is vrijwel niet aan te slepen voor ons.

Less is more

Er zijn momenten dat we als een stel uitgedroogde kurken naast een lekkende sprinkler over een olijfboomgaard gaan staan, om wat verwaaide neveldruppels op te kunnen vangen. Of die keer dat we massaal in een fontein duiken die we onverwacht op een bergtop bij een klooster aantreffen, en het water uitgelaten over ons heen gooien. De mensen staren ons verbaasd, of nee, eerder onthutst aan. Al tijdens onze tocht trekken we de conclusie dat we zelfs nu te veel onzin meedragen. Een afwasteil, serieus? Knetterzware air-up flessen die niet schoon te krijgen zijn? Waterschoenen die nooit worden gebruikt?

Voorbereidingen voor je plaats van bestemming

Pas bij thuiskomst en na gedegen onderzoek en voorbereiding voor mijn eigen solotocht aankomende september, besef ik hoeveel onnodig gewicht we meetorsten. Het geeft in ieder geval hoop en perspectief op vervolgtrips: het kan blijkbaar lichter, zelfs als we een slaapzak erbij hebben. Al doende leert men. Ook wij doen zoals gezegd nog elke keer ervaring op. Het deed trouwens niks af aan onze vakantiepret. Wel leerden we dat Griekenland niet een land is voor de kampeerder. Campings zijn maar schaars aanwezig, en waar ze zijn doe je er vaak goed aan om zeker te zijn van een plekje. Reserveren doen we niet aan, maar is misschien toch aan te bevelen als je hier wilt kamperen. Het wandelen van plek naar plek was tof, maar de wandelpaden zijn niet overal even goed onderhouden. Veel ervan is overwoekerd, of bezaaid met losse stenen, takken en ander zwervend spul. Dat vraagt soms het nodige klim en struinwerk, en als het even tegenzit zie je geen wegmarkeringen meer, waardoor je ineens in een geitenveld of olijfgaard rondloopt. Niet erg, wel iets om rekening mee te houden qua tijdsinvestering.

Denk na over vervoersopties

Deze vakantie wisselen we het wandelen om ergens te komen af met openbaar vervoer over de grotere afstanden. Helaas ondervinden we aan den lijve dat het reizen met OV in Griekenland behoorlijk prijzig is, en soms zelfs niet onderdoet voor een taxiritje. Voor een enkeltje busrit betaalden we regelmatig 5 euro p.p. Met 5 personen is dat 25 euro per keer. Dat loopt soms behoorlijk uit de klauwen als we meerdere busritjes op een dag maken. Omdat er simpelweg niet overal campings zijn, lossen we dat op door af en toe te wildkamperen en te overnachten in een kamer of appartement. Achteraf een behoorlijk luxe en prijzige manier van vakantievieren kwamen we achter, dus dat willen we de volgende keer anders doen. Nog een leerpunt.

Tassenmanagement

Toen we in Slovenië afgelopen meivakantie weer met de backpack op pad gingen, was het een verademing voor de kinderen om te merken dat de tassen aanzienlijk lichter waren! Mijn ’tassenmanagement’ had blijkbaar vruchten afgeworpen en de kinderen begonnen met hernieuwde motivatie aan de wandelingen. Het was inderdaad voor iedereen merkbaar dat de tassen nu beter op gewicht waren.

Hoe zwaar weegt je tas?

Als vuistregel is het streven naar 10% van je lichaamsgewicht (in mijn ogen echt onmogelijk), en maximaal 20% van je lichaamsgewicht te dragen (in mijn geval eerder een streefgewicht). Voor de kinderen komt dat neer op zo’n 12 kilo voor de oudste, en zo’n 6 kilo voor de jongste, en daarmee nog een ander aspect om rekening mee te houden met het inpakken. Vaak is het gewoon een kwestie van uitproberen, en soms het een en ander verhuizen van de ene naar de andere persoon. Ik heb ook dagen gehad dat ik gewicht afstond aan steef, en vice versa. Luister ook daarin gewoon naar je lichaam en je gevoel daarin.

Wennen, trainen, opbouwen

In de eerste dagen is het bovendien logisch dat je moet wennen aan het lopen met bepakking, je zult merken dat je heel snel sterker wordt en makkelijker loopt. In plaats van direct een paar weken de bergen in te trekken kun je natuurlijk ook van tevoren opbouwen en trainen, door het gewoon eens een dagje, middagje of weekendje uit te proberen. Het is superleuk om met je kind een weekendje eropuit te gaan, een nachtje ergens te kamperen met de spulletjes die je op je eigen rug draagt. Je kunt jezelf langzaam laten wennen door tijdens je normale wandelingetjes eens een rugzak met wat gewicht mee te nemen. Gewoon wat gevulde flessen bijvoorbeeld, of wat boeken in een tas. Maar ook zonder training komt het goed: je lichaam vertelt je vanzelf waar je grenzen liggen, en dit bouw je uit door naar je lichaam te luisteren. Rustdagen inplannen zijn bovendien geen schande, maar juist ronduit verstandig. Na een rustdag merken we altijd een wereld van verschil, en zijn de meeste pijntjes vaak al voor 80% verdwenen.

In de volgende blog neem ik je mee door de ruimtes van de tas heen en vertel ik wat wij meenemen en hoe we dit indelen, opbergen of inpakken.

Het bericht Backpacken met kinderen: waar begin je? verscheen eerst op Struin Stories.

Eindelijk heb ik weer eens een dag in het weekend vrij. Mijn werkzaamheden zijn divers en onregelmatig. De weekenden zitten vaak gevuld met defensie activiteiten op de zaterdagen, en zondags ben ik vaker wel dan niet met zen bezig. Ik volg een opleiding tot zen-leraar, en veel activiteiten die worden georganiseerd zijn op zondag: stille zondagen, workshops, themadagen en lesdagen. Het weekend valt bij mij vrijwel nooit in het weekend, maar meestal op woensdag. Maar dat voelt toch niet echt als weekend, met de zorg voor de kinderen en taxitaken die deze doordeweekse dagen meestal met zich meebrengen.

Fietsen voor de verkoeling

Afijn, het is dus alweer een poosje geleden dat we er allemaal zijn op een zondag. Ik ben de dag ervoor terug gekomen van een oefening, en ben wel toe aan een dagje ontspanning. Het wordt tropisch warm vandaag, dus besluiten we te gaan fietsen: een dag bakken aan het strand met temperaturen boven de 30 graden klinkt voor ons niet direct aantrekkelijk, en het fietsen kon misschien nog enige verkoeling geven door de luchtstroom. We hebben een paar jaar geleden een kekke fietsendrager voor maar liefst 4 fietsen gekocht. Nummer 5 past nog nét achterin de auto, zolang het nog een kleine kinderfiets is. We besluiten daarom een fietstocht wat verder van huis te maken, om nieuwe gebieden te verkennen. Steef stelt voor in het Groene Hart, in de buurt van Gouda en Woerden te gaan fietsen.

Fietsknooppunten volgen met de kinderen

Die ochtend zoek ik via de app routiq een leuke route van zo’n 50km via de fietsknooppunten. Ik heb nooit zin om steeds op mijn telefoon te moeten kijken tijdens het fietsen, dus schrijf ik van tevoren de knooppunten op een papiertje, die ik in mijn zak houd. We maken er een spelletje van om steeds om de beurt een nummer van een knooppunt te onthouden en te navigeren. Het volgen van knooppunten voelt op die manier een beetje als het spelen van spoorzoekertje, een leuk extraatje voor de kinderen.

Bodegraven en de Meije

We beginnen onze route in Bodegraven, waar we de auto op de parkeerplaats van de McDonalds zetten. Vanaf daar kunnen we direct het fietspad op om de route te fietsen. We fietsen over een prachtige slingerroute langs vrijstaande huizen en boerderijen, omgeven door slootjes en weilanden. De hele route komen we langs huizen met een eigen toegangsbruggetje over slootjes heen. Vervolgens fietsen we een stukje Bodegraven in, een schattig dorpje, waar we een tussenstop maken bij de supermarkt voor broodjes voor de lunch. Gelukkig is deze open op zondag.

Waterrijke natuurgebieden

Na Bodegraven fietsen we een stuk in de buurt van Meije en de Nieuwkoopse Plassen, terwijl we de wind door onze haren voelen, en de zon op onze huid. Fosse heeft pasgeleden zijn fietsexamen afgelegd en een nieuwe fiets voor zijn verjaardag gekregen, en speert er als een haas vandoor, in zijn element. Fosse is altijd één brok energie, als een duracell konijntje gaat hij elke dag door. Wandelen gaat hem vaak te traag, het liefst rent hij achter een bal aan, over het korfbalveld, of laat kilometers asfalt onder zijn wielen doorrollen op de fiets. Al fietsend verkent hij zijn wereld, maakt hem beetje bij beetje groter. Ik vermoed dat dit zijn manier is om zijn vrijheid te ervaren en zijn grenzen te verleggen.

Picknicken

We komen langs prachtige en statige landhuizen, boerderijen, schattige klokgeveltjes en verzakte oude panden. Soms overwoekerd, dan weer keurig aangeharkt. Overal waar we fietsen is het groen, vollop in bloei, weelderig en beschut. Dat laatste is erg prettig, want het is erg warm buiten, en de zon brandt flink. Door de bomen en begroeiing langs de fietspaden, fietsen we gelukkig toch regelmatig in de schaduw. Rond lunchtijd komen we langs een groenstrook met bomen en picknicktafels en een drinkwaterkraan. De ideale picknickplek! Ik gooi onze handdoek op het gras en begroet de nieuwsgierige eenden, terwijl de anderen de waterflessen vullen en de broodjes smeren. We genieten van de middag met elkaar, een moment om weer even positieve aandacht voor en met elkaar te hebben.

Zwemmen in de grachten

We vervolgen de fietstocht door Zegsveld en Woerden, waar we onze ogen open houden voor een geopende ijssalon die we helaas niet spotten onderweg. Wel halen we extra flessen water bij de lokale Lidl, want ongemerkt zweten we wat af, en moeten we goed blijven drinken. We duiken de A12 onderdoor en passeren de dorpjes Waarder, Westeinde en Driebruggen, waar kinderen in de grachten zwemmen en de brug handmatig wordt opengedraaid door de plaatselijke brugwachter. Naast een bord met het fietsnetwerk treffen we een aangename verrassing in de vorm van een fietspomp, die een goede ziel daar aan de paal heeft bevestigd. Dankbaar maken we daar gebruik aan door de banden van Signes fiets op te pompen, waarna ze gelukkig ook een tandje makkelijker trapt.

Een duik in de Reeuwijkse Plassen

Algauw komen we nu in de buurt van de Reeuwijkse plassen, waar de fietspaden dwars door het gebied lopen en we links en rechts uitzicht hebben op de waterpartijen, die nu afgeladen zijn met dagtoeristen op huurbootjes, sups, in kajaks of zwemmend in het water. In dit gebied barst het van de vakantiewoninkjes en recreatiegebieden, waar families samendrommen om te barbecueën, zwemmen, en stelletjes de romantiek met elkaar opzoeken. We vinden een fijne plek om een verkoelende duik te nemen, eindelijk! De kinderen hebben haast om zo snel mogelijk het water in te springen, om zich vervolgens op te warmen in de zomerzon. Wat is het heerlijk om buiten te leven. We hadden er graag nog langer willen toeven, maar het loopt inmiddels tegen zessen en moeten nog een stukje terugfietsen, dus besluiten we met tegenzin weer op de fiets te stappen.

Bij de zomer hoort ijs

Vlak voor het recreatiestrand van de Surfplas Broekvelden en Vettenbroek slaan we rechtsaf richting Bodegraven, waar onze auto staat geparkeerd. Zo’n mooie zomerse dag is natuurlijk niet compleet zonder lekker ijsje, dus rijden we nog even Bodegraven in, waar we bij toeval De Zoete Inval inwandelen, en een heerlijk ijsje scoren van een ijssalon die al diverse keren in de prijzen is gevallen voor hun lekkere ijs. Een heerlijke afsluiting van een fijne dag. Zodra we Bodegraven uitrijden, valt de jongste als een blok in slaap achterin, loom en warm van de inspanning en zonnige dag.

Het bericht Fietsen door het Groene Hart verscheen eerst op Struin Stories.

Als om 04.00u de wekker gaat, heb ik wel een beetje spijt. Aan de andere kant heb ik toch al weinig geslapen, en kan ik er maar beter uitgaan, want ik lig mezelf alleen maar te ergeren aan dit feit. Slaapdronken schiet ik in 10 lagen kleding deze winterochtend (want: gevoelstemperatuur -4 volgens de weersvoorspelling). Vervolgens hete thee en koffie in thermosflessen schenken, en alle andere zooi in de tas proppen. Steef is zo lief me midden in de nacht een eindje verderop in Sliedrecht af te zetten. Ik wijs een verlaten weg aan die dicht bij de route ligt die ik heb uitgestippeld.

Als Steef wegrijdt sta ik in m’n remi op een verlaten weg in het pikkedonker, in de vrieskou midden in de nacht. Ik lijk wel gek. Er staat 55km op de planning vandaag, en ik heb vanavond nog mijn meditatieavond, dus ik moet wel op tijd vertrekken om het überhaupt op tijd te halen. Het plan is naar Geldermalsen te lopen en daar met de trein terug te gaan.

Dystopische gevoelens

Het is compleet stil om me heen, en er ligt een dikke laag mist over de wereld. Ik rits m’n jas dicht en trek m’n muts, colletje en handschoenen aan. Ook mijn hoofdlampje vis ik uit mijn tas, om vroege vogels en nachtbrakers te waarschuwen dat er een verloren ziel langs de weg loopt. Ik begin mijn route buiten Sliedrecht, waar ik naar Hardinxveld loop. Als de HSL langskomt knetteren de elektriciteitskabels door de vochtige mist, wat groenblauwe lichtwolken geeft en me een dystopisch gevoel geeft.

De eenden en zwanen schrikken van mijn aanwezigheid en vliegen snaterend weg uit hun slootjes. De dorpen bij Hardinxveld en de Giessen zijn schattig en ik geniet, ondanks het tijdstip en de kou, van de mooie geveltjes, oude boerderijen en schattige huisjes. Hier en daar vang ik een glimp van leven op, van mensen die zich klaarmaken voor het werk, of hun auto staan te krabben.

Fantaseren over andermans leven

Ik geniet er altijd van om verhalen te maken bij de taferelen die ik zie. Wat zouden die mensen gaan doen, wat zouden ze zeggen? Ik zie een opa met (denk ik) kleinkinderen naar tekenfilmpjes kijken. Een man in een grote villa die in zijn boxershort in de keuken rommelt, een vrouw peinzend over de eettafel geleund en naar haar telefoonschermpje turend. Wat zouden ze denken, wat zijn hun dromen, hun plannen, hun trauma’s?

De wereld in zwart-wit

Het is zo koud, dat mijn handen direct verkrampen als ik even mijn handschoen uittrek. Ik zie nu al op tegen wildplassen. Omdat ik weet dat hete thee helpt om van binnen te verwarmen, neem ik toch een kleine break om een kop hete thee naar binnen te gieten. Alle potentiële zitplekjes zijn stijf bevroren en zitten vol rijp. Als ik opgewarmd daarna de dorpjes achter me laat, kom ik in het buitengebied van de Giessen. Het is werkelijk prachtig. De wereld is bedekt met een dikke laag rijp, waardoor alles in zwart-wit tinten oogt. Het is nog donker, maar achter de wolken doet de zon zijn best om zijn licht te schijnen, hoewel hij nog niet te zien is. Door de mist hangt er een mystieke sfeer. Slootjes, dorpjes in de verte, een molen… ze worden opgeslokt door de mist, waardoor lijnen vervagen en alles een zachte uitstraling krijgt.

Het is volle maan, en het maanschijnsel verlicht de wereld op dit moment misschien nog wel meer dan de zon die opkomt. Ik maak foto’s en vergaap me aan de winterse pracht. In stilte hoor ik het knisperen van de bevroren grond, geniet ik van de watervogels die snaterend en gakkend laten weten waar ze zich verstopten. Omdat het windstil is, zijn de wateroppervlaktes spiegelglad, waar in de ondiepe stukken ijs ligt.

Fysieke ongemakken

Ik krijg trek en pauzeer door op een vuilniszak op een bankje te gaan zitten. Daar ontdek ik dat mijn jas en tas inmiddels ook zijn bevroren en bedekt zijn met een laagje ijs. Een uurtje later ontdek ik dat ook mijn haar wit is van de rijp. Over de weilanden zie ik hazen sprinten en ik hoor de eerste vogels een nieuwe dag inluiden. In dit gebied ben ik slechts één iemand tegengekomen, het is een zeldzame rust.

Als ik op ongeveer 25km zit, heb ik spijt van de crossfit les de dag ervoor. Ik voel mijn benen langzaamaan protesteren en heb zelfs het idee dat zich voor het eerst een blaar aan het ontwikkelen is. Mijn linker kuit voelt gespannen, terwijl mijn rechterknie juist af en toe gevoelig is. Ik vermoed dat het met de wegverkanting te maken heeft: ik loop op veel kleine weggetjes en dijkweggetjes, waar de weg aan de zijkanten naar beneden toe loopt. Daardoor loop ik ongelijk, met de ene voet hoger dan de andere. Ik probeer daarom de route afwisselend links en rechts te lopen, en dat helpt om de belasting beter te verdelen. Toch valt deze wandeling me zwaarder dan de vorige 3, wat me een nieuwe les geeft: geen workouts de dag voor zo’n wandeling.

Culturele indrukken

Ik slinger mijn route langs de Giessen en later langs de Linge. Ik kom op stukjes die ik eerder met mijn vader liep met de Waterlinieroute. Het geeft houvast om te weten dat ik simpelweg de rivier kan volgen. De geplande oversteekjes met een voetveer gaan niet door, want de veer is pas vanaf april geopend. Geen probleem, want ook aan deze kant van het water is het prachtig. Op mijn route kom ik maar liefst 3 musea tegen: de Koperen Knop, het Glasmuseum en het Bijbelmuseum. Ook loop ik dorpjes in waar ik het bestaan niet van af wist, zoals Gellicum, Rumpt, Beesd en Tricht.

De kringloop in volle glorie

Als rond half 11 de zon eindelijk aan kracht wint, is het magisch wat er gebeurt. Het lijkt alsof de wereld van zwart-wit film ineens een kleurenfilm wordt. De lucht verandert van een dik wolkenpak in een strakblauwe hemel, en alle planten krijgen hun warme kleuren terug. Het ijs op de planten, gras en grond zie ik voor mijn ogen wegsmelten. Waar de schaduw reikt, blijft het wit, op de andere plekken komt de kleur terug. Ik loop onder een laantje met bomen door, waar het lijkt te regenen door het smeltende water dat druppelend uit de takken valt. In de berm zie ik damp van het gras afkomen als de zon erop schijnt. Het ijs dat eerder nog het water bedekte, is al vrijwel verdwenen. Het is een prachtige demonstratie van de kringloop van het water.

De laatste kilometers

Ik pauzeer bij fort Vuren en wordt getrakteerd op een luidruchtig vogelconcert in de plaatselijke boom. Ik vraag me af waarom alle vogels in dezelfde boom gaan zitten, en wat hun criteria is voor de uitverkoren boom? De lente hangt in de lucht voel ik nu, en ik prop mijn dikke jas, muts en sjaal in de tas. Zolang ik blijf lopen is een dikke trui warm genoeg nu. Langs Geofort en de genoemde dorpjes bereik ik uiteindelijk mijn eindbestemming: station Geldermalsen. Tot mijn frustratie moet ik echter nog 4 kilometer om aan de 55 te komen. Ik maak een lus buitenom, maar zit pas op 53,5km. Even twijfel ik, maar ik besluit het op bijna 54 voor gezien te houden, zodat ik mijn trein op tijd haal.

Uiteindelijk heb ik er 11:44u over gedaan. Voor de 60km loop ik mee met een georganiseerde wandelroute: de 56^e OLAT winterserie, die start in Sint-Oedenrode. Het lijkt me fijn om eens een lange tocht met wat meer mensen tegelijk te lopen. Ik merk dat het boven de 40km fysiek uitdagend wordt, en boven de 50km vooral richting afzien gaat. Ik ben er nog niet uit hoe ik de afstanden boven de 60km ga trainen qua tijdsbestek: in de nacht beginnen, of juist de nacht in lopen? Het laatste heeft denk ik mijn voorkeur maar ook wat logistieke uitdagingen. Wordt dus vervolgd.

Het bericht Wandelen in winters wonderschoon langs de Giessen en de Linge verscheen eerst op Struin Stories.