Ondanks de vermoeiende dag die ik achter de rug heb, val ik moeilijk in slaap. Ik heb mijn tas al zoveel mogelijk ingepakt en klaargezet om snel te kunnen vertrekken. De volgende ochtend word ik met honger wakker en eet ik gulzig mijn havermout op. De hikershonger is ondanks de gebakken eieren op brood nog altijd sterk aanwezig. Al vóór 8u loop ik mijn appartement uit, op weg naar Montan of Montanejos (dat bepaal ik pas later vandaag). Mijn uitgespoelde kleding heb ik uiteindelijk droog gekregen door ze op de verwarming te leggen en die aan te zetten. Gelukkig maar, want het is ronduit koud buiten. Variërend met gevoelstemperaturen tussen de 0 en 8 graden.

De laatste beslissing

Vandaag sta ik voor de keuze: ga ik naar Montán, op ruim 30km afstand, maar zonder accommodatie, waardoor ik dus de laatste nacht weer moet wildkamperen? Of loop ik door naar Montanejos, op ruim 40km afstand, maar met de zekerheid van een hostal? Het is nog te vroeg om te beslissen en ik stel de afweging daarom uit tot het moment dat ik letterlijk op de splitsing zal aankomen. Intussen heb ik wel geleerd dat ik stap voor stap moet nemen, en niet teveel vooruit moet plannen. Het gebied om Bejis heen is nog steeds zwaar aangetast door de bosbranden, en ik loop kilometers lang door troosteloos, dood bos. Door er nu lopend doorheen te trekken, ervaar ik de immensiteit van de brand. Zóveel land dat verloren is gegaan, opgegaan in de vlammen. Urenlang passeer ik verkoolde stammen. Het is niet voor te stellen hoe beangstigend dat moet zijn geweest voor de inwoners hier. Sommige percelen zijn gekapt, waardoor er stapels boomstammen langs het pad liggen, die hoge, donkere muren vormen waar ik langs loop. De sombere dag vol bewolking maakt de sfeer nog troostelozer en doodser. Vandaag loop ik ook in de buurt van een treinspoor, die ook naar Valencia doorloopt. De bedoeling is dat ik met de trein naar Valencia reis morgen, maar vandaag kom ik geen enkele trein tegen. Ik hoop maar dat er morgen wél treinen rijden.

Nog één laatste beproeving

Het regent vandaag de hele dag. Met mijn regenkleding aan en mijn capuchon op, wordt de wereld om mij heen klein en donker. Het geroffel van de druppels op mijn hoofd is vermoeiend. Op sommige stukken is het pad in een modderstroom veranderd, en het voortdurende klimmen en dalen vragen al mijn aandacht. De rotsen waar ik mijn weg over zoek, zijn nat en glibberig. Ik probeer echter mijn tempo hoog te houden, want ik wil zo snel mogelijk aankomen op de plaats van bestemming. Het pad is lang en vermoeiend. Aan het begin van de dag passeer ik twee jagers, hun geweren nonchalant rustend op hun schouders. Ze klagen over het weer. Het is inderdaad bizar slecht voor Spaanse begrippen. In Nederland is het momenteel zonnig en warmer dan hier, een gek idee. Het is alsof deze laatste wandeletappe me nog één keer flink op de proef wil stellen. Fysiek én mentaal. Zowel met de afstand, als met de hoogtemeters en de constante regen.

Mas de Noguera

Maar ik zit goed in de wedstrijd. Waar het pad het toelaat, versnel ik mijn pas, wetende dat ik mijn tijd nodig zal hebben. Als ik rond de 20km heb gelopen, kom ik aan bij albergue ‘Mas de Noguera’. Ik besluit even naar binnen te gaan, om me op te warmen en even droog te zitten. Misschien kan ik hier wat soep krijgen. Ik word liefdevol ontvangen door vrouwen die zo te zien druk bezig zijn met voorbereidingen voor een lunch van een grote groep mensen. Ik krijg een plek toegewezen waar ik niet teveel rotzooi maak met mijn natte tas en kleding, en een glas kruidenthee ingeschonken. De vrouwen zijn zo lief, ze leven met me mee, in dit weer, en het lopen in deze omstandigheden. Ze proberen me over te halen om te blijven, verleiden me met de belofte van een warm bed, een comfortabele maaltijd en om morgen de trein naar Valencia te nemen. Even kom ik in de verleiding. Ik voelde mijn gezicht gloeien door de overgang van de koude regen naar de warme herberg. De warme woorden van de vrouw maken me bijna aan het huilen en ik voel me terplekke veranderen in een klein, kwetsbaar kind.

Op de helft

Gelukkig roept mijn verstand me net op tijd tot de orde. Want als ik hier zou blijven, moet ik morgen nog 8km teruglopen naar Cadiez, een gehucht waar ik eerder vandaag al langs ben gelopen. Dat zou betekenen dat ik me morgen moet haasten om de trein te halen. De angst om de trein te missen is te groot om het risico te nemen. Bovendien, ik twijfel of die treinen hier wel rijden: vandaag heb ik er nog geen één gezien. Nee, dat vind ik te risicovol. Terplekke maak ik een besluit: ik loop vandaag naar Montanejos. Dat betekent dat ik nu ongeveer op de helft van de tocht zit. Met een goede kans dat ik in het donker pas zal aankomen, maar dat verkies ik boven het alternatief van wildkamperen in de kou en de regen, met de consequentie dat ik alles nat de bus en het vliegtuig in moet nemen.

Door de jungle

Na de hartversterkende thee spoel ik mijn glas om in de spoelkeuken en hijs mezelf weer in het regenplastic. De plavuizen laat ik achter met een spoor van modderige druppels, mezelf in stilte verexcuserend voor deze rommel. De laatste kilometers, ruim 22, heb ik nog voor de boeg. Volgens de bordjes is het nog ruim 6u lopen naar Montanejos, en het is nu rond 13u. Ik hoop maar dat het meevalt. Al snel na het vertrek bij de herberg moet ik een enorm steil pad beklimmen. Met alle wolken om me heen, waan ik mezelf eerder in een tropisch regenwoud dan in Spanje. Het landschap is weelderig groen en de laaghangende wolkenflarden geven de omgeving een mystiek tintje.

Sneeuwwitje

Ineens zie ik een appelboom op mijn pad, met schitterende Sneeuwwitje appels, die felrood en begeerlijk glanzend afsteken tegen de groene achtergrond. Er is verder geen enkele andere fruitboom te bekennen. Wat een wonder om deze boom hier aan te treffen. Ik bedank de natuur voor deze onverwachte gulle gift, en pluk 3 perfect rode appeltjes, waarvan ik er één terplekke staand opeet. Nu gaan zitten of pauzeren is met de regen en natte omgeving ronduit onaantrekkelijk. Met stilstaan koel ik bovendien al gauw af. De klim gaat verder, en ik hijg als een karrepaard. Het zweet kan echter geen kant op onder mijn regenkleding, en verzamelt zich in straaltjes over mijn lichaam, waardoor ik langzaam van binnen net zo vochtig wordt als de buitenkant van mijn regenkleding.

Goed doel aan mijn tocht koppelen?

Ik leid mezelf afwisselend af met muziek, waarmee ik zoveel mogelijk meezing – als ik tenminste voldoende adem heb -, en op andere momenten luister ik podcasts, waaronder een aflevering over ‘the barefoot dutchman’, een Nederlander die op blote voeten 3000km door Australië liep om geld op te halen voor het goede doel. Inspirerend en ook herkenbaar als hij spreekt over de verschillende emoties die hij op zijn tocht had. Het zet me ook aan het denken: kan ik een doel of intentie aan mijn tocht koppelen? En welke dan? Het is iets om over na te denken. Het luisteren naar andermans stemmen helpt me om door te lopen, om me over te geven aan de bewegingen van mijn lichaam, die het werk doet. Tweemaal pauzeer ik onder een afdakje en in een leegstaand huis. Maar stil staan betekent koud worden, dus pauzeer ik zo kort mogelijk, om vervolgens mijn lichaam weer in beweging te zetten om warm te worden.

Genieten van de omgeving

Pas vlak voordat ik Montanejos bereik, krijg ik af en toe wat meer uitzicht. En als ik dan door een gat in de wolken kijk, treft me een waanzinnige omgeving, vol steile kliffen en roodbruine rotswanden die steil de diepte in steken. Het is adembenemend mooi, zelfs met de flinke bewolking. De afgronden bevinden zich ook vlak naast mijn pad. Mijn god, dit is geen pad voor iemand met hoogtevrees! Mijn maag draait om als ik probeer de peilloze diepte naast me in te kijken. Ik zie twee steenbokken op hun gemak over de rotswanden scharrelen, niet onder de indruk van de kliffen. Nieuwsgierig blijven ze stilletje naar me kijken, terwijl ik mijn weg voorzichtig zoek. Het is hier echt fenomenaal! Het stel dat ik gisteren tegenkwam had me al gezegd dat dit een hele mooie omgeving is, met een meer en warmwaterbron, waar de lokale bewoners graag zwemmen in de zomer. Wat jammer dat het nu zulk slecht weer is, en ik maar een deel van de schoonheid kan waarnemen. Ik neem me voor hier volgend jaar naar terug te gaan, bij de start van mijn tocht. En aan de andere kant herinner ik mezelf: neem de dingen zoals ze zijn. Dit is hoe het nu is. Verlang niet naar beter. De omstandigheden kun je nu eenmaal niet afdwingen.

Ik ben er bijna!

Het wordt al donker als ik verder loop. De steile rotswand verruil ik voor een veiliger en comfortabeler pad door meer bosrijk gebied. Hier halen de stroompjes van regenwater me links en rechts in, terwijl ik mijn weg in het afnemende daglicht naar beneden zoek. Door de bomen heen vang ik de eerste lichtjes op van wat Montanejos moet zijn. Ik ben er bijna! Intussen is het al 18u. het dorp ligt diep tussen de kliffen, wat betekent dat ik nog een flink eind moet afdalen om er te komen. Ik dwing mezelf om mijn aandacht erbij te houden om ongelukken op de valreep te vermijden. Aan het einde van zo’n onderneming kunnen mensen overmoedig raken en juist op die momenten liggen blessures en ongelukken op de loer. Uiteindelijk, rond 18.30u stap ik het hostal binnen, en check ik in voor mijn laatste nacht op de route. Opgelucht, trots, doodmoe, zeiknat en verkleumd. Op de kamer pak ik mijn spullen uit. Zelfs door mijn regenhoes heen is mijn kleding klam geworden in mijn tas. Niks aan te doen. Ik ben dankbaar dat ik ze nu kan uithangen, en de nacht kan gebruiken om droog en comfortabel op te warmen. Het blijft wederom aan één stuk door regenen.

Het is klaar

Ik neem een warme douche, kleed me warm aan en zoek een plek in de stad om een hapje te eten. Bij een kleine eettent, waar ik veel te veel betaal voor een klein stukje zalm, gun ik mezelf de tijd om te wennen aan het idee dat mijn tocht er op zit. Niet meer wandelen, geen kilometers maken. Enkel nog terugreizen naar Valencia en in het vliegtuig stappen. Het voelt plotseling, en abrupt. Onwerkelijk. Die nacht lig ik vooral te luisteren naar de regen, die onophoudelijk met bakken uit de hemel blijft vallen.

Het bericht Spanje gr7 dag 27 / 56 Bejis – Montanejos verscheen eerst op Struin Stories.

Het is ochtend en ik wil mijn ontbijtje koken, maar durf de tent niet open te doen uit angst dat de wind eronder slaat en hem als een parachute mee omhoog neemt. Om die reden besluit ik in mijn tent te koken. Risicovol, want tentdoek is extreem ontvlambaar. Maar het gaat. Een grote bak havermout en de laatste koffie die ik heb.

Daarna ga ik op pad, richting Bejis, waar ik rond 12u hoop aan te komen. Eenmaal onderweg besef ik al snel dat die streeftijd wat optimistisch is: de paden zijn door de regenval vannacht veranderd in rivieren. De gortdroge grond kan de grote hoeveelheid water die vannacht in één klap naar beneden is gekomen niet opnemen, en de regen spoelt daarmee ongehinderd over de bodem en de rotsen. Later hoor ik dat er die nacht ruim 40mm regen is gevallen. Twee dagen later zal Valencia geteisterd worden door noodweer en overstromingen, waarbij vele doden vallen. Ik weet dat op dit moment echter nog niet, natuurlijk.

Paden worden rivieren

Met moeite stap ik van steen naar steen, waarbij ik mijn best doe om droge voeten te houden en een veilige route te vinden. Naarmate ik lager kom, verzamelt zich steeds meer water op de paden, en wordt het aanvankelijk sijpelende stroompje nu meer en meer een brede, diepe rivier. De witrood markering verdwijnt steeds vaker onder water. De eerste paar kilometers geniet ik van het avontuur, dat het speelse hink-stap-sprong pad oproept. Maar na een paar uur is het bijna onmogelijk om een weg naar beneden te vinden zonder in het inmiddels kolkende bruine water te stappen dat zich een weg naar beneden baant. Iedere bocht speur ik opnieuw de omgeving af, mijn route bepalend om verder te komen.

De restanten van de bosbrand

Aan het einde van deze natuurlijke obstacle run bereik ik een meer bosrijk gebied, waar de schade van de stormen en ongenadige windstoten van afgelopen nacht duidelijk zichtbaar is in de vorm van een pad dat bezaaid ligt met omgevallen bomen en afgewaaide takken. Veel van de bomen die ik zie, zijn verkoold en zwartgeblakerd. Het geeft een unheimisch gevoel. Later leer ik dat er in 2022 een gigantische bosbrand heeft gewoed in dit gebied, waar ik doorheen loop. In één van de gehuchten is daar een monument voor gemaakt. De schade van de toenmalige bosbrand is enorm, en reikt kilometers ver. Ook op de bergen om mij heen zie ik de skeletten van kale, zwarte bomen, de bergen ontdaan van elke kleur en achtergelaten in doodse zwart-grijs tinten.

Omgevallen bomen

Ik zucht als ik opnieuw mijn best moet doen een goed pad te vinden, dit maal bukkend onder omgevallen bomen, klimmend over stammen en mijn evenwicht bewarend in stapels afgebroken takken. De brand heeft de bomen verschroeid en instabiel gemaakt, waarna de storm van afgelopen nacht ze als luciferhoutjes massaal heeft omgeknakt en uit de grond heeft gerukt. Later gaat het pad over op een grindpad dat ook de doorgaande weg is tussen de dorpen. Ik zie een aantal 4×4 auto’s vanuit de verte mijn richting op komen, en om de haverklap stoppen. Mensen stappen uit en ik hoor hun stemmen, maar ben nog te ver verwijderd om te zien wat er gebeurt. Pas als ik dichterbij kom, zie ik wat ze steeds doen: de wind heeft de bomen van de bergen boven het pad massaal omgewaaid, waarvan er enkele op het pad terecht zijn gekomen en de weg barricaderen. Ook de grond is hier en daar simpelweg weggespoeld door de heftige regenval, waardoor er soms enorme rotsblokken op de weg liggen en de doorgang versperren. De mannen stappen uit en duwen met elkaar de obstakels van de weg af, en rollen de omgevallen bomen het ravijn in om de weg vrij te maken. Ze vorderen maar langzaam door de hoeveelheid bomen die er liggen. Als ik langsloop valt mijn oog soms op rotsblokken die op scherp lijken te liggen op de helling boven me. Snel stap ik door, onder de indruk van het immense natuurgeweld en de schade die één nacht kan veroorzaken.

Op naar Bejis

Nu ik dit zie, prijs ik mezelf nog gelukkiger dat ik de nacht veilig ben doorgekomen. Halverwege de berg kom ik een stel tegen die aan het wandelen is. Ze begroeten me enthousiast en vragen me naar mijn tocht. Blij met de aanspraak kletsen we wat, over de storm, de bosbrand van 2022 en hun verhuizing van Valencia naar dit gehucht, waar zij de rust en natuur ervaren waar zij naar verlangen. Ook geven ze de tip dat je in Montanejos heel goed kunt zwemmen, er is een warm water bron en het schijnt er prachtig te zijn. Hoewel vandaag weer een zonnige dag is, is het de afgelopen dagen te koud om te zwemmen, maar ik neem me voor om daar volgend jaar zéker te gaan kijken.

Eindelijk weer een douche!

Ik neem afscheid van ze, en passeer nog 2 andere gehuchten, om rond 13.30u eindelijk aan te komen in Bejis, een klein bergdorp waar ik een accommodatie heb gevonden. Ik bel Rosa, de eigenaresse van het appartement, die me ophaalt op het pleintje en laat zien waar ik die nacht slaap. Ze heeft wat broodjes met jam klaargezet, die ik binnen een uur allemaal met smaak heb verorberd. De hikershonger is goed aanwezig. Na een heerlijke douche spoel ik mijn kleding uit, die het water bruinoranje kleuren, de kleuren van het stof en de Spaanse binnenlanden. Ik span mijn waslijn midden in de kamer en duim dat mijn kleren op tijd droog zijn voor morgen. Het is fris, niet meer zo zonnig, wat het drogen van kleding lastiger maakt. Omdat al mijn andere kleding gewassen aan de lijn hangt, trek ik mijn afritsbroek aan. Hoewel ik blij ben met het comfort van de kamer, verveel ik me ook. Er is geen bar of café geopend, en de minimarkt gaat pas om 19.00u open. Verder is er niks. Het is een dorp waar zo te zien iedereen elkaar kent, en ik voel me nogal opgelaten met alle nieuwsgierige ogen op me als ik door de enkele straat slenter. Ik besluit de privacy van mijn kamer op te zoeken en de tijd te doden met een middagdutje.

Vijf sterren maaltijd

Na het middagdutje in Bejis ga ik ’s avonds op jacht naar eten. Hoewel er staat dat de winkel rond 19.00u opent, blijkt dit pas tegen 20.00u te gebeuren. Rosa spreekt me aan op straat als ze me ziet zoeken naar de openingstijden van de winkel. Als de kleine buurtwinkel eenmaal opent, ontdek ik tot mijn verrassing ook nog een klein bakkertje waar ik 2 verse broden haal. In de winkel koop ik eieren, een banaan, chorizo en wijn. Een 5 sterren hikersmaaltijd volgt: gebakken eieren (zonder olie, want die heb ik niet) met chorizo op vers brood. De rest van de eieren kook ik alvast voor de volgende dag, ik kan die eiwitten wel gebruiken, want morgen zal een lange dag worden. Grappig genoeg eet ik nooit bananen in het dagelijks leven. De enige momenten dat ik er spontaan zin in krijg, zijn de momenten waarop ik fysiek langere tijd intensief bezig ben. Alsof mijn lichaam automatisch aanvoelt dat het de voedingsstoffen van de banaan goed kan gebruiken.

Het bericht Spanje gr7 dag 26 / 55 Andilla – Arteas de Abajo – Bejis verscheen eerst op Struin Stories.

Niet echt uitgerust sta ik vroeg op, omdat ik deze dagen moet gebruiken om bij mijn eindbestemming te komen om de aansluiting naar Valencia te hebben. Ook voor vandaag lijkt er geen accommodatie mogelijk te zijn. Morgen is er godzijdank wél een accommodatie, en daar kijk ik gigantisch naar uit. De eerste kilometers zijn mooi, ik wandel door een smalle kloof en over een modderig pad met veel begroeiing. De regen heeft de natuur zichtbaar goedgedaan, het groen oogt schoon en fris, de grond is op sommige plekken flink verzadigd en in schaduwrijke plekken groeien de planten hard. Hierna loop ik weer een groene tunnel in, die mijn aandacht als vanzelf weer naar binnen richt. Zuchtend loop ik verder, terwijl mijn gedachten alle kanten op schieten.

Overgeleverd aan mezelf

Alleen lopen betekent dat je in elke situatie aan jezelf bent overgeleverd. Zonder uitzondering, er is geen ontsnapping mogelijk. Ik weet inmiddels dat het uitzicht en de omgeving voor fijne afleiding kan zorgen van je eigen gedachten. Maar zodra die optie wegvalt, groeit de kans op de confrontatie met mijn eigen geest. Van kleine, onbenullige zaken zoals liedjes die maar niet uit m’n hoofd gaan, tot verwerking van allerlei gebeurtenissen. De groene tunnel doet me denken aan Bosnië, waar we ook regelmatig in dit soort omgevingen hebben gelopen. En aan mijn schuldgevoel over de situatie waarin ik de kinderen heb doen belanden. Het is nogal wat, wat we hebben meegemaakt daar. Ik vraag me af in welke manier die ervaringen hen hebben gevormd.

In de soos

Vlak voordat ik Andilla bereik, wordt het pad meer open. De windmolens bij Andilla zingen onheilspellend, in de verdere stille omgeving. Ik loop langs akkers en olijfgaarden, en zie uiteindelijk aan de andere kant van de berg Andilla liggen. Voordat ik daar ben, moet ik eerst een steile afdaling maken, om met een omweg naar het dorpje toe te lopen. Hier vind ik een bar, waar ik binnen plaats neem. Deze bar doet zo te zien ook dienst als jongerensoos. Er staat een gevulde spellenkast tegen de muur. Het is een ongezellige, functionele ruimte, met vergeelde plavuizen, aluminium kozijnen en plastic meubilair. Toch ben ik blij om te kunnen zitten en even te ontspannen. Naast me zit een stopcontact waar ik dankbaar gebruik van maak om mijn powerbank op te laden. Ik maak geen haast, maar de barman laat me na mijn drankje weten dat de kroeg gesloten is, en ik voel me toch verplicht om weer verder te gaan.

Kruising met de gr10

De route vanaf Andilla gaat verder door een soort park. Hier komt de gr10 samen met de gr7 en ook twee andere themaroutes lopen door dit gebied, dat blijkbaar een vindplaats is van archeologische opgravingen. De ene route gaat over Middeleeuwse restanten die in de buurt zijn opgegraven, en de andere route over de oorlog. Ik passeer inderdaad diverse kunstwerken en beelden en ook loopgraven langs de route als herinnnering aan de gevechten die hier in de oorlog hebben plaatsgevonden. Zo slingeren de eerste 2 kilometer door het park over bruggetjes, trappetjes, vlonders en langs diverse opgravingen van o.a. een Middeleeuwse brug, watermolen en aquaduct. Daarna zigzagt het pad verder omhoog de bergen in en zie ik al snel de berghut hoog boven me liggen. Blij omdat ik nu zicht heb op mijn eindbestemming van vandaag loop ik verder omhoog. Naarmate ik hoger en dichterbij kom, zie ik dat deze plek alles had: een fuente (water!), een vlak stuk grond, picknicktafels en beschutting van de berghut zelf, die een afdakje heeft waaronder ik precies mijn tent kan zetten. De berghut zelf is echter gesloten.

Onweer

Als ik aankom betrekt de lucht en pakken dikke wolken zich samen boven het dal waar ik zojuist doorheen ben gelopen. Hoor ik nou gerommel in de verte? Ik check mijn weerapp en schrik: er is een weeralarm afgegeven tot de volgende ochtend 8u voor stormen, regen en onweer. Oei. Gelukkig staat mijn tent onder het afdakje, ik hoop maar dat dat genoeg beschutting biedt. Iedere keer als ik nu ergens aankom en ik de hoop heb te kunnen eten aan de picknicktafel, begint het de laatste dagen te regenen. Het zit niet mee. Hoewel, ik ben aan de andere kant blij dat het iedere keer pas begint te regenen nadat ik mijn tent heb opgezet. Ook nu weer vallen de eerste druppels als ik net klaar ben met mijn tentje. Ik verschalk me noodgedwongen in mijn tentje terwijl het onweer al snel losbarst. Het blijft echter boven het dal hangen, zodat ik precies op ooghoogte zit met het geflits en gedonder in de verte. Ondertussen eet ik mijn gehaktballen in tomatensaus, brood met chorizo en koekjes. Ik warm me op met thee en probeer van het natuurgeweld vlak voor me te genieten, wat toch wel steeds lastiger wordt als het onweer in rap tempo dichterbij komt.

Regen, héél veel regen

De aaneenschakeling van lichtflitsen en het steeds diepere gedonder brengen me voor de tweede keer vandaag terug in herinnering aan Bosnië, waar we met ons gezin midden in het noodweer belanden tijdens een trektocht. Omdat ik me met de minuut minder comfortabel voel, besluit ik te bellen met Steef, die met de kinderen bij zijn ouders is, waar ook onze nichtjes en hun moeder zijn. Ik laat ze het onweer zien en ben blij met de afleiding om even met ze te kunnen kletsen. Het duurt een hele poos voordat het onweer eindelijk verder trekt. Dan is het de beurt aan de regen, die vervolgens uit de hemel valt alsof er een sluis wordt opengezet. Een eindeloze stroom valt uit de lucht, en ik check meerdere keren of alles droog blijft. Ik prijs me gelukkig met het afdakje van de hut en ben blij met de regenhoes en het extra onderzeiltje dat ik mee heb genomen voor onder mijn tent. Deze vouw ik omhoog, zodat mijn schoenen en dergelijke droog blijven.

Wind

De regen houdt uren aan, en pas tegen de ochtend neemt deze af. De weergoden zijn echter nog niet van plan uit te rusten. De wind wordt als nieuwe speler ingezet, en het brullende, gierende geluid van overal om me heen is om rillingen van te krijgen. Ik meen krakende takken en bomen te horen op de bergen boven me. Af en toe slaat de wind beukend toe, onverwacht en meedogenloos, waardoor de klap van het tentdoek me keer op keer de stuipen op het lijf jaagt. Hoewel ik redelijk gunstig onder het afdakje sta, met de muur van het hutje als beschutting, blijf ik niet gespaard voor de klappen van de wind. In de vallei van Andilla hoor ik haar ijselijk gillen. Het geluid bezorgd me kippenvel. Rusteloos woel ik in mijn tent. Ik weet op dat moment nog niet dat dit de voorbode is van de gigantische overstromingen door dit gebied, enkele dagen later.

Het bericht Spanje gr7 dag 25 / 54 Chelva – La Pobleta – Andilla verscheen eerst op Struin Stories.

Hoewel ik moe ben, heb ik moeite om die nacht in slaap te vallen en lig ik te draaien en woelen. Ik zie het 2u worden voor ik eindelijk de slaap vat. Als de wekker gaat, besluit ik daarom rustig aan te doen. Deze ochtend maak ik een trage start. Ik lig nog lekker en geniet van het fijne plekje. Het is nog heel mistig buiten mijn tent en ik voel weinig haast om eruit te komen. Als het licht genoeg is, kruip ik uit mijn tent en ontbijt ik aan een van de picknicktafels. Vandaag is het zo’n 21km tot aan Rebollar, dat is prima te doen, dus ik haast me niet.

Code geel

Het loopt al tegen 11u als ik mijn weg vervolg. Ook vandaag is het weer mistig en bewolkt. Het weerbericht geeft code geel af voor regen vandaag en morgen. Maar het geluk is die dag met me, waardoor de meeste regen naast me valt. Ik zie de regen uit de wolken vallen, soms maar enkele meters verderop, en iedere keer is mijn regenkleding overbodig. De regenachtige dag laat de temperatuur ook flink dalen. De paden zijn vandaag tienduizend keer beter begaanbaar in vergelijking met gisteren. De 800 geplande hoogtemeters zie ik op deze manier ook prima zitten. In plaats van los grind stap ik op grote stenen en loop ik geleidelijk omhoog.

Overpeinzingen over bagage en materiaal

Terwijl ik wandel, reflecteer ik op de spullen die ik bij me heb, in het bijzonder mijn stok. Ik lees een boek van iemand die de camino loopt en de stokken uiteindelijk vergeet, maar ze toch maar weer ophaalt. Op de een of andere manier kan ik niet goed met 2 stokken tegelijk lopen. Motorisch is dat een ding, ik struikel over mijn voeten en stokken, en daarmee vorm ik alleen maar extra risico’s. Dus ik wandel met één stok. In mijn jeugd tijdens wandelingen op vakantie wandelde ik ook altijd met één stok. Het is misschien ook maar wat je gewend bent. Is het niet ook logischer, vroeger liepen mensen toch ook maar met één stok? Zo’n houten, waar je die metalen pinnetjes op kon verzamelen. En oude mensen zie ik ook nog steeds maar één stok gebruiken.

Trouwe metgezel en wapen

En die stok, dat is intussen een trouwe, onmisbare metgezel geworden tijdens mijn hikes. Het helpt me mezelf omhoog trekken de berg op, het geeft me balans als ik afdaal. Het is mijn wapen die ik in de buurt houd als ik ga slapen. Zeker in de nachten met de wilde zwijnen was ik heel dankbaar dat ik mijn stok had, om mezelf in het uiterste geval te kunnen verdedigen. De stok heeft al vaker z’n waarde bewezen als ik honden op afstand moest houden. Ook in deze etappe, vrij aan het begin ervan, kwamen twee honden achter me aan stormen die ik gelukkig op afstand kon houden met mijn stok. Een andere situatie is wanneer ik door velden met koeien en stieren moet wandelen. Dan voel ik me behoorlijk kwetsbaar tussen die reusachtige kolossen. Ook al zou ik misschien niet veel uit kunnen richten tegenover een dolle stier, het is toch een prettig idee om iets in handen te hebben.

Valbreker en alleskunner

Wat vaker voorkomt is dat mijn stok een valbreker is. Ik kan niet meer op 2 handen tellen hoe vaak ik al mijn balans verloor, uitgleed of struikelde en dan mijn stok in de grond kon steken om te voorkomen dat ik viel. Ook gisteren was dat aan de lopende band aan de orde. Met die losse stenen, steile paden en topzware bepakking is dat ook niet zo gek. De stok gebruik ik ook regelmatig om het terrein te verkennen. Dan steek ik hem bijvoorbeeld in de grond om te peilen of het drassig is, of hoe diep het water is dat ik over moet steken. Of als de grond sterk begroeid is, kan ik een idee krijgen waar de grond zich onder mij bevindt. Ik gebruik hem als houvast als ik een steentje uit mijn schoen pulk. Als ik door dicht begroeide stukken loop, haal ik de takken en begroeiing opzij met mijn stok, of zwaai ik hem voor me uit om de spinnenwebben weg te halen. Dat laatste is geen overbodige luxe, omdat ik vaak de enige ben die sinds jaren dit pad gebruikt. Soms helpt de stok me om hoger hangend fruit te bereiken, om bijvoorbeeld een vijg of sinaasappel te plukken. Een veelzijdig instrument, en eentje die ik niet zou willen missen.

Pet en zonnepaneel

Mijn pet is ook een geliefd stukje bagage. Het voordeel van een pet ten opzichte van een zonnebril, is dat het wel beschermt tegen de felle zon, maar nog steeds genoeg licht hebt als het bewolkt is. Dat voorkomt dat ik steeds van bril moet wisselen. Mijn pet houdt mijn haar op z’n plek en voorkomt dat mijn krullen in de begroeiing blijven hangen en voor onnodig veel extra klitten zorgen. Een kam heb ik niet bij me, dus na een paar dagen loop ik erbij als een plumeau, dat neem ik voor lief. Dit jaar loop ik voor het eerst met een zonnepaneeltje, en hoewel die erg langzaam laadt, zorgt het wel voor extra batterij. Elk beetje extra energie in de powerbank is meegenomen, en het geeft mee een fijn gevoel dat ik nooit compleet zonder stroom zal komen te zitten. Dat geeft me iets meer speling om bijvoorbeeld wat vaker mijn telefoon te gebruiken, al is het maar om muziek te luisteren of te navigeren.

Aanpassingen in kleding en gas

Een andere aanpassing die ik dit jaar heb gedaan, is dat ik mijn dikkere folierol heb gewisseld voor een dunner foliematje. Daar heb ik spijt van. Het dunne foliematje waait weg, scheurt snel en geeft geen extra comfort onder mijn slaapmat. Dat zal ik volgend jaar weer terug aanpassen. Ook ga ik volgend jaar een warmere slaapzak meenemen, hoewel dat meer gewicht en volume betekent. Ik wil niet riskeren dat ik het echt te koud heb ’s nachts. Ook ga ik mijn afritsbroek thuislaten en in plaats daarvan een extra legging meenemen. Deze reis doe ik nu al 3 weken met hetzelfde gaskannetje, terwijl ik er wel 2 met me meedraag. Het zou mooi zijn als ik volgend jaar halverwege mijn tocht een nieuw gaskannetje kan kopen, scheelt toch weer 420gram. En als ik ergens gas kan kopen, dan zal ik er ook wel droogmaaltijden kunnen halen.

Zeepblokjes en stekkerblok

Op advies van Steef had ik een snellader meegenomen: dit stekkerblok is een stuk groter dan de normale exemplaren en aanzienlijk zwaarder. In de praktijk heb ik die snellader eigenlijk nooit nodig. De enige momenten dat ik iets oplaad, ben ik er een hele nacht, en dan kan het net zo goed met een langzame lader. Die ga ik volgende keer ook omwisselen. Vorig jaar had ik knijpflacons met zeep en shampoo, waar ik direct de eerste nacht de nadelen van ondervond toen één ervan was opengegaan in mijn tas waardoor alles onder de douchegel zat. Dat zou me niet nog eens gebeuren, dus heb ik nu gekozen voor een blokje zeep en stukje shampoobar. Die zitten in een zakje van wetsuit, ideaal want het is waterdicht en lekvrij. De blokjes zijn klein en gaan lang mee, ideaal! Daarentegen ben ik wel een nagelknipper vergeten, ook iets voor op het lijstje volgend jaar.

Van Rebollar naar Siete Aguas

Onderweg zoek ik naar Rebollar op de borden, maar nergens wordt deze plek aangegeven. Wel zie ik een onbekende plek, Siete Aguas, op de borden. Ik pauzeer boven op een berg en pak mijn kaart erbij. Hierop wordt duidelijk dat ik helemaal ben afgebogen van de route zoals ik hem had gepland, en de routemarkering van de gr7 op de grond dus ook hier is aangepast ten opzichte van de papieren en digitale kaarten. Ik loop helemaal niet naar el Rebollar! Nu volg ik de nieuwe gr7 die binnendoor loopt, naar het dorp Siete Aguas. Aan mijn eigen planning heb ik niks meer.

Alles gesloten

Dat betekent dat ik wederom goed moet opletten op de markeringen op de grond, want dat is de enige navigatie die ik nog heb. Dat ik nu naar een dorp loop, geeft me echter ook nieuwe hoop: daar vind ik misschien een supermarkt en cafés voor inkopen! Maar die hoop wordt al snel de kop ingedrukt als ik daar rond 16u aankom: alles is dicht en het hele dorp is compleet uitgestorven. Wat gek? Volgens google maps zitten er aardig wat horeca zaken en een supermarkt, maar niks is open. Misschien is het een feestdag? Wel zie ik een bord met de nieuwe route van de gr7, waarop ik kan zien dat de volgende etappe naar Chera loopt. Morgen zal ik dus opnieuw langs een dorp lopen met kans op winkels en dus nieuwe voorraad. Daarom besluit ik het ‘dorp met de zeven wateren’ achter me te laten en verder te lopen. Maar niet voordat ik nog mijn flessen vulde bij de, jawel, 7 verschillende fonteinen op het centrale dorpspleintje. Zouden ze dan ook allemaal een andere bron en andere smaak hebben?

Area Recreativa

De route is erg mooi buiten Siete Aguas, en duidelijk zeer recent aangelegd. Ik volg een pad door een brede kloof, terwijl donkere regenwolken en felle zon me vergezellen en een mooi lichtspel vormen boven mijn hoofd. Ik geniet van deze laatste kilometers, die goed begaanbaar en met niet al te veel hoogtemeters zijn, en kom uiteindelijk bij een volgende picknickplek aan. Deze area recreativa is weliswaar een stuk kleiner, en meer openbaar, langs een grindweg en met enkele boerderijen in de omgeving. Bij de kraan zitten twee jongens te chillen die zo te zien in de omgeving aan het fietsen zijn en hier pauzeren. Om niet teveel aandacht te trekken besluit ik eerst te gaan eten, en te wachten tot de jongens weg zijn voordat ik begin met het opzetten van mijn tentje. De picknickplek kijkt uit op de kloof waar ik zojuist doorheen ben gelopen, en over een vrij open veld. Op de picknickplek staan enkele jonge populieren als schamele beschutting.

Gesnapt door de boswachter

De jongens maken helaas weinig haast om te vertrekken, en ik voorzie regen, dus besluit ik toch maar te beginnen met het opzetten van mijn tent. Als ik net mijn binnentent op heb staan, komt er een jeep het terrein op rijden. Shit, de boswachter, maakte ik direct op uit de tekst op de zijkant van de jeep, en de zandkleurige kleding van de man achter het stuur. ‘Nu ben ik de sjaak, ik zal een boete krijgen en een reprimande, en waarschijnlijk moet ik hier weg en nog uren ronddolen, of word ik verplicht een veel te dure hotelkamer te boeken’, gaat er door me heen. Ik besluit mijn onschuld en vrouwelijke charmes in de strijd te gooien om de schade zoveel mogelijk in te perken. ‘Goedemiddag, heeft u permissie om hier te kamperen?’. Het heeft geen zin om te liegen. ‘Nee, ik wist niet dat dat nodig was, hoe had ik dit moeten regelen?’, reageer ik, naar waarheid trouwens, want ik zou het echt niet hebben geweten. De man blijkt tot mijn verrassing juist een vaderlijke bezorgdheid te uiten, en is totaal niet bezig met dat ik hier niet mag zijn. Hij kijkt me wat verlegen aan, met vriendelijke, bruine ogen en halflang bruin haar onder een kaki kleurige hoed. Ook laat hij me zien hoe ik bij de plaatselijke gemeente een document kan invullen om hen zo te laten weten wanneer ik waar ben, zodat de lokale autoriteiten er weet van hebben op het moment dat er iets mis zou gaan.

‘Be safe’

De omgeving waar ik me nu in bevindt is behoorlijk uitgestrekt en ondoordringbaar, verdwalen is daarom niet ondenkbaar. Als er iets met me zou gebeuren, is het voor de lokale autoriteiten heel lastig om mijn locatie te bepalen. In een mengeling van Spaans en Engels wissel ik dankbaar en opgelucht woorden uit die hem uitleggen waar ik vandaag kom en wat mijn onderneming inhoud. Hij drukt me op het hart om altijd aan iemand te laten weten waar ik ben, en veilig te doen. Zijn doordringende blik laat geen twijfel dat hij dit oprecht meent. Gelukkig wandel ik buiten het bosbrandseizoen, maar er is wel slecht weer op komst en in de herfst kan het weer onvoorspelbaar en zeer slecht zijn, waarschuwde hij me. Met een tikje op zijn hoed stapt hij weer in de auto en neemt afscheid. Opgelucht dat ik nu met toestemming mag kamperen, eet ik mijn adventure food en zoek daarna mijn tent op, omdat het al snel begint te regenen. Met uitzicht op de ondergaande zon drink ik thee, en geniet van een relaxte avond.

Het bericht Spanje gr7 dag 22 / 51 Tabarla – Siete Aguas verscheen eerst op Struin Stories.

Als ik wakker word ziet de wereld er direct een stuk vriendelijker uit. Het is iets magisch dat er ’s nachts een totaal andere wereld tot leven komt dan overdag. In mysteriën gehuld, grotendeels onzichtbaar voor ons mensen. Maar de aanwezigheid van al het leven om me heen is voelbaar, onmiskenbaar. Het is inderdaad een schitterende plek waar ik heb geslapen. Omhuld in de rotswanden, onttrokken aan elk zicht, maar toch relatief vlakbij de bewoonde wereld. Ik pak alles in en wil net beginnen met mijn yoga, als het begint te regenen. Shit! Snel pak ik de laatste dingen in en haal ik mijn regenkleding en regenhoes tevoorschijn. Dan maar geen yoga.

De betekenis van de zwijnen

Ingepakt begin ik aan mijn dag. De buien zijn echter kort, en ik kan mijn regenkleding algauw weer opbergen. De route blijft de kloof volgen, die steeds indrukwekkender wordt. Wederom loop ik hier weer in totale afzondering, ik kom geen levende ziel tegen. Waar zijn de wilde zwijnen die ’s nachts met tientallen om mijn tent scharrelen overdag? Waarom komen die dit jaar zo frequent bij mij buurten? Welke boodschap zit daarin gelegen?

Ik heb opgezocht wat de betekenis zou kunnen zijn van de wilde zwijnen. Het blijkt dat in veel culturen een wild zwijn een positieve associatie heeft. Ik citeer: “het is een krachtig totemdier dat je aanmoedigt moeilijke situaties aan te gaan, je instincten te volgen en de verbinding met de aarde te voelen”. Op een andere plek lees ik: “het zwijn moedigt je aan om je wortels te kennen, op je instincten te vertrouwen en door te wroeten je nieuwe groei te vinden. Het vertegenwoordigt het primitieve, krachtige overlevingsinstinct en de wijsheid die voortkomt uit het confronteren van de duisternis.” Hoe bijzonder! Vorig jaar zag of hoorde ik ze nergens, nu bezoeken ze me heel frequent. Ben ik er nu meer klaar voor? Ik geloof niet in toeval, ik geloof dat alles met een reden gebeurt.

Naar beneden

Na de kloof gaat de route een berg op via één van de rotswanden waar ik lange tijd zicht op had. Eenmaal boven, duikt de route weer steil naar beneden, wat eigenlijk nog veel zwaarder is dan bergopwaarts lopen. Als ik omhoog loop, heb ik grip op waar ik mijn voeten zet. Naar beneden lopen is een aanslag op mijn gewrichten en mijn voeten glijden regelmatig weg met de losse steentjes van het pad. Het is veel vermoeiender en belastend voor mijn lichaam.

Als ik eenmaal beneden ben aangekomen, zie ik nergens meer de routemarkering. Ik check mijn horloge en mijn telefoon. Beiden navigaties zeggen dat ik ingeveer 100m van de route ben verwijderd. Ik besluit af te snijden en zo rechtstreeks mogelijk naar de route te lopen, om weer op de route te komen. Om daar te komen, moet ik 100m door hoge begroeiing en struikgewas lopen, die vaak tot aan mijn schouders reikt. Het gaat heel moeizaam. De scherpe planten bijten zich vast in mijn kleding, tas en zelfs mijn stok.

Weggemaakte routemarkering

Eindelijk kom ik op een nauwelijks herkenbaar paadje en al snel word me duidelijk dat ik weer een oude, in onbruik geraakte route te pakken heb, die dus ook niet wordt onderhouden. Maarja, in teruglopen heb ik ook weinig zin, ik was immers de route al eerder kwijt, dus heb er weinig vertrouwen in dat ik die terugvind. Wat het belang is van onderhoud aan de route ervaar ik kort daarop. De uit de klauwen gegroeide planten links en rechts van het pad is nog mijn minste zorg. Het pad ligt echter vol met omgevallen bomen, takken en stammen, die het op sommige plekken bijna onmogelijk maken om doorheen te komen.

De oude witroodmarkering is hier grijs geverfd, om duidelijk te maken dat dit niet meer het pad is, maar ik heb op dit moment weinig alternatief. Het lijkt erop of er alles aan gedaan is om het pad zo onbegaanbaar mogelijk te maken, als een soort afschrikbeleid. Alle obstakels lijken moedwillig als versperring op het pad gegooid te zijn. Ik duw mijn rugzak voor me uit, klim over een gevalle boom heen, en wurm me in onmogelijke hoeken naar voren toe. Het voelt als een onbedoelde obstacle run waar ik ineens aan meedoe. Mijn knieën trillen in wild protest van de inspanning als ik mezelf aan rotsblokken omhoog trek. Mijn haar zit vol relikwieën uit de natuur en ik neem me voor straks mijn kleding en schoenen te ontdoen van alle takjes, steentjes, prikkels en andere zaken die zich daar hebben verzameld.

Even snikkeren

Na deze frustrerende periode, bereik ik uit het niets een hekje, zoals een veehek of tuinhek. Daarachter ligt een groot, overzichtelijk veld en een soort boerderij. Thank god, ik kan eindelijk even uitrusten en ontsnappen uit deze verstikkende jungle! Boven op de helling plof ik neer, uitpuffend van het recente avontuur. Ik neem de tijd om mijn kleding, schoenen en tas uit te kloppen en mezelf te trakteren op een snicker. ‘Even snikkeren’, maakte mijn jongste dochter er jaren eerder van, als we er allemaal even doorheen zaten en een mentale oppepper konden gebruiken.

Onverwacht gezelschap

Terwijl ik geniet van de zoete chocola, bekijk ik de kaart om me te oriënteren. Hoe loopt de route in godesnaam verder? Het lijkt wel dwars over het terrein van deze boerderij te lopen. ‘Buenos tardes!’ hoor ik ineens luid achter me. Ik schrik op, draai me om en zie een man vrolijk op me afkomen. Door de wind die hier over het open terrein waait, versta ik hem pas als hij bijna bij me is. Ik klop de graspollen van mijn bezwete lijf, en veeg vlug mijn mond af na de snicker. ‘Hoe ben jij hier nou beland?’ vraagt hij met een grote grijns. De man is mijn leeftijd, iets ouder misschien, en ziet er wat verfomfaaid uit, met vettige, zwarte piekharen die alle kanten op waaien en enkele ontbrekende tanden in zijn gebit. Zijn ogen zijn echter vol leven, met een ondeugende twinkeling. Ik voel me direct op mijn gemak. Als ik wijs naar het hekje dat ik net ben doorgekomen, en vertel over de gr7 die ik volg, gaat er een lichtje branden bij hem. ‘Oh de gr7, die ken ik! Wat sportief, dat zou ik nooit kunnen. Het enige wat ik nodig heb hier is marihuana en mijn dieren’ zegt de man, terwijl hij trots zijn hand over het terrein laat glijden, waar ik nu inderdaad dieren onderscheid. Schapen, paarden, geiten… ‘Heb je wat nodig? Kom, ik haal wat fruit, en water natuurlijk. Kom, dan laat ik de dieren zien. Heb je het niet koud? Zet die tas maar neer, neem pauze! Wauw, zo’n zware tas en zoveel wandelen, ik zou het niet kunnen. Madre Mia!’ fluit hij tussen zijn overgebleven tanden.

Opvangcentrum voor dieren

‘Dit is een opvangcentrum voor dieren die iets mankeren. We werken hier met vrijwilligers en verblijven om toerbeurten steeds een paar maanden hier, weg van de drukte en de stad. Enkel natuur en de dieren, dat is wat mij gelukkig maakt! De steden zijn me te druk, hier vind ik mijn rust’. Ik kan me er alles bij voorstellen. Ik ervaar het leven in de randstad ook in toenemende mate als te druk, en ik herken ook de rust die ik vind in de natuur. Ik neem het terrein in me op terwijl mijn nieuwe vriend binnen fruit en water voor me haalt. Nu pas zie ik de verschillende dierenverblijven, en de grote verscheidenheid aan dieren. Een dik bruin schaap stoot ineens tegen mijn been, en snuffelt nieuwsgierig aan me. Ik schrik, maar als ik de bruine rastaharen van deze grote goedzak zie, maakt de schrik plaats voor vertedering, en ik kriebel het schaap over zijn kop.

Een uitgeleide naar het vervolg van mijn route

‘We vangen de dieren op die afgedankt worden, of die niet goed genoeg zijn. Anders worden ze afgemaakt, maar hier hebben ze een goed leven’ legt de vrijwilliger uit terwijl hij met appels en mandarijnen naar buiten loopt. ‘De gr7 loopt daar weer verder, maar dan moet je door de dierenverblijven. Ik zal met je meelopen, om de dieren rustig te houden. Ze zijn angstig, snap je, veel van hen zijn getraumatiseerd. Als ik bij je blijf, dan blijven ze rustig.’ Hij neemt me mee door de hokken, terwijl hij de dieren aanwijst en benoemt. Paarden, koeien, ganzen, andere vogels, honden… We lopen richting de grote bergketen die de boerderij flankeert. Dankbaar voor deze bijzondere ontmoeting en het warme welkom neem ik afscheid met een hand en wederzijdse gelukwensen. Hij zwaait me uit als ik met een nieuwe fles water en hernieuwde motivatie de gr7 verder op wandel.

Verder over het verkeerde pad

Helaas loop ik nog altijd op het oude, in onbruik geraakte pad. En de toestand van het pad wordt van kwaad tot erger, kom ik al snel achter. Het pad vanaf de boerderij loopt als het ware ‘dood’ tegen een rotswand aan. De weg gaat wel verder naar rechts, langs de rotswand, maar mijn route geeft duidelijk aan dat ik rechtdoor moet, óver de rotswand heen. Een beetje in de war check ik nog eens of ik het wel goed zie. Op de berg kan ik inderdaad een smal, zeer steil paadje ontwaren, niet meer dan een wildpad. Ik neem een diepe teug adem en spreek mezelf toe. ‘Er zit niets anders op. Met dit bijltje heb ik wel vaker gehakt, dus let’s go!’. Met een kleine aanloop om wat momentum te creëren, stiefel ik het paadje op, enigszins naar voren gebogen om te voorkomen dat het gewicht van mijn tas mij achterover trekt.

Botten op het plateau

Ik volg het rotspad verder bergopwaarts, dat op sommige plekken nauwelijks te onderscheiden is van de rest van de omgeving. Soms loop ik op goed geluk maar verder omhoog, over rotsen en stammen heen klimmend. Tot ik op een soort stenen richel kom, met links van me een verticale rotswand waar ik onmogelijk omhoog kan komen, tenzij ik zou bergklimmen. Rechts van me is een steile afgrond. Het smalle plateau waar ik op sta, loopt naar mijn smaak veel te schuin naar beneden. Één uitglijder, en ik lig onderaan de berg. Mijn hart klop in mijn keel, dit is echt doodeng! Wat niet meehelpt, is dat ik de richel bezaaid zie liggen met botten. Blijkbaar zijn er dierenlijken naar beneden gevallen en hier de afgelopen jaren verder verteerd. Een morbide setting. Toch moet ik een weg naar boven zoeken, en klim ik op grote rotsblokken die me uiteindelijk langs de steile rotswand over de bergtop heen helpen.

Waar is Wally

Opgelucht haal ik weer adem, terwijl mijn handen nog trillen van de spanning. Ik heb het overleefd! Ik ben weer op veilig terrein! Hier loop ik op een vlak bergplateau, en volg nu een groen-wit markering. Hoe verzin je het, dat je groen-wit gebruikt in de natuur waar het overal groen is. Een soort Waar is Wally. Tot mijn vreugde loop ik gelukkig al vrij snel weer op het goede, nieuwe pad van de gr7. Hier in het open terrein heeft de krachtige wind weer vat op me, en zorgt daarmee voor een nieuwe uitdaging door een aantal keer mijn pet van mijn hoofd te blazen. Met deze wind is het onmogelijk om mijn tent op te zetten. Inmiddels passeer ik bijna de 1000m grens, en volg ik de gr7 een poosje slingerend omlaag, om daarna al snel opnieuw omhoog te gaan.

De regen komt dichterbij

Gezien het tijdstip en de gemaakte kilometers, wil ik een kampeerplek vinden. Ik speur de kaart af op zoek naar geschikte plekjes en zet mijn zinnen op een huisje met een ruïne op de kaart. Mogelijk kan de ruïne wat beschutting geven tegen de wind. Maar tot die tijd loop ik nog steeds omhoog, met naast me het uitzicht over het dal en de bergen waar ik eerder die dag overheen ben geklommen. Het is een schitterend gezicht, vooral als de wolken boven het dal hun regen loslaten, die als een subtiele neveldouche over de vallei eronder valt. De zon schijnt tegelijkertijd ook nog een beetje, en ik stond nog altijd droog, terwijl de regen langzaam naar me toe beweegt. Een prachtig gezicht. Snel pak ik ook mijn regenjas, die ook helpt tegen de kou, want op deze hoogte en met de straffe wind koel ik behoorlijk af nu.

Eind goed, al goed

Als de regen mij bereikt, vind ik het pad dat van de route afbuigt, richting de ruïne. Helaas ligt de grond rondom het huisje en de ruïne bezaaid met brokstukken, en is het terrein nog steeds blootgesteld aan de wind. Maar iets verderop valt mijn oog op een lager gelegen veldje met wat olijfbomen, die zowel uit het zicht ligt, maar, nog belangrijker: uit de wind! Dit is een meevaller die ik absoluut niet meer had verwacht, en intens dankbaar zet ik mijn tentje op, waar ik direct in kruip. Met extra warme kleding geniet ik van mijn premium spot en het ‘eind goed, al goed’ gevoel dat me kan vervullen na een dag vol avontuur in mijn eentje. Ik heb het niet alleen koud door de vermoeidheid en de honger. Het werd écht koud die nacht.

Het bericht Spanje gr7 dag 17 / 46 Vallada – Bolbaite verscheen eerst op Struin Stories.

De eerste regen van de reis

Het opbreken in de regen is nog best ingewikkeld. Ik kleed me aan in de tent, die gelukkig ruim genoeg is om rechtop te zitten, en probeer alles zoveel mogelijk droog in de tent op te ruimen voordat ik naar buiten ga om te koken. Hier ontkom ik er niet aan om in de regen mijn potje te koken en te moeten eten. Met mijn regenbroek en -jas aan ben ik goed beschut tegen de nattigheid. Het zachte roffelen van de druppels op mijn capuchon en het beperkte zicht ervan maken de sfeer toch behoorlijk troosteloos. Hier zit ik dan, op de grond, in de regen, met een kapotte, zeiknatte tent en het vooruitzicht om de rest van de dag in de regen te lopen. Ik vraag me hardop af waarom ik dit doe. Ik pak de tent in, zwaar van de regen, en hijs mijn rugzak met regenhoes op mijn rug.

Verlangen is lijden

Het eerste stuk van de route gaat, zoals vrijwel op elk begin van de dag, steil omhoog, en binnen de kortste keren ben ik nat, niet van de regen, maar van het zweet dat binnen mijn regenkleding geen kant op kan. Het is maar 5km tot Mecina Bombaron, zeg ik tegen mezelf, misschien kan ik daar even een kopje thee drinken en schuilen voor de regen. Als ik de eerste straten van het dorp bereik, ruik ik open haard en kaarsen, en krijg ik een enorm verlangen naar knus binnen zijn. Beelden van zachte banken met dekentjes, een knappend haarvuur en dampende theemokken dringen zich aan me op.

Verlangens, één van de vormen van lijden volgens de Boeddha. We willen altijd wat we niet hebben. En we willen ook niet wat we wél hebben. Ik voel me alleen terwijl ik hier loop. Wat zou ik nu graag met mijn gezin warm bij de kachel zitten, met thee en een boek. In het dorp aangekomen tref ik inderdaad een bar, nu druk met mensen die de binnenruimte vullen om er te ontbijten of hun ochtendkoffie drinken. Ik kies de laatste vrije tafel om te schrijven en op te drogen met een glas thee.

Na de thee wil ik afrekenen, maar het is inmiddels zo druk, dat het ondanks meerdere pogingen van mijn kant niet lukt om af te rekenen. Ik roep, zwaai met geld, en probeer oogcontact te maken, maar de uitbaters blijven weglopen en anderen bedienen, dat ik het opgeef en wegloop.

De enige foto van mij deze reis

Gelukkig is het intussen gestopt met regenen, en ik prop mijn regenjas in de tas. Op naar Yegen! Ik krijg weer nieuwe moed nu de lucht lichter wordt, en later zelfs af en toe wat zonnestralen door de wolken piepen. En wat een prachtig stuk is dit! Mooie, grillige bergen en rotsen in verschillende tinten rood, wit en zwart, zover ik kan kijken. Het doet me denken aan een grot, maar dan zonder dak. Een goed begaanbaar pad loopt langs deze bijzondere vergezichten. Vlak voordat ik Yegen bereik, lopen twee mannen me tegemoet en zien me foto’s maken. Ze bieden aan een foto van mij te maken. ‘van mij?’ reageer ik wat schaapachtig. ‘Ja natuurlijk van jou!’ reageren ze lachend. Wat verlegen en ongemakkelijk, maar ook trots en blij poseer ik voor de foto. Zo is er toch nog een foto van mij waar ik helemaal opsta deze reis.

Vuurwerk en regenwolken

De etappe vanaf Yegen beschrijft de wandelgids als één van de mooiste etappes, langs diverse dorpjes van de Alpajurras. Ik heb toch een andere mening. De witte dorpjes zijn inderdaad mooi, maar de omgeving blijft voor mij wat eentonig. In één van de dorpjes in de verte wordt al uren vuurwerk afgestoken, waardoor er steeds knallen door het land hoor galmen, en de witte rookpluimen nog minutenlang als mist over de omgeving blijven hangen. De regenwolken verplaatsen zich in de nabije omgeving, waardoor ik in de verte wolken zie breken en de regen zie vallen, terwijl de zon het land ernaast fel verlicht met zijn stralen. Mooie contrasten die elkaar blijven afwisselen.

Op de camping

Ook hier loop ik weer een gedeelte van het pad waar in de gids wordt gewaarschuwd dat het ‘overgrown’ is. Ik vrees een herhaling van zetten van wat ik al eerder ben tegengekomen, en dit blijkt inderdaad zo te zijn. Het ergert me om zo geremd te worden in mijn wandelen op stukken waar de begroeiing zo dicht is en zich vastbijt in mij, mijn kleding of tas. Het vertraagt me gigantisch en beschadigt mij en mijn spullen. De route gaat vooral omhoog, langs de befaamde witte dorpjes die ondanks het feit dat het zaterdag is, behoorlijk uitgestorven op me overkomen. Ik heb mijn zinnen gezet op een camping bij Laroles, maar het is aanpoten om er voor het donker aan te komen.

Pas tegen 19.00u kom ik er eindelijk aan. De receptie, niet meer dan een houten schuurtje, is dicht en heeft een briefje hangen met telefoonnummer om te bellen als deze gesloten is. Ik moet heel nodig plassen, heb honger en wil heel graag douchen, en besluit om die redenen eerst mijn tent op te zetten en mijn dingen te doen. Douchen, kleren wassen en uithangen, tent opzetten en eten koken, en dan te kijken of de receptie open is. Zo niet, dan kijk ik morgen voor ik vertrek wel. Tijdens andere reizen heb ik al zo vaak pas de volgende dag betaald, dat ik hier geen kwaad in zie. Bovendien ben ik te moe om er nog veel werk van te maken. Het wassen van mijn kleren is al bijna teveel moeite. Het liefst wil ik nu direct mediteren en naar bed. Als ik mijn eten eet, (yoghurt met wat cruesli) bel ik even met Steef. Ik haal er steun uit zijn stem te horen en even te kunnen delen over vandaag, wat me toch wel zwaar valt.

Een maatje missen

Tijdens mijn reis voel ik me regelmatig een toeschouwer in het leven van anderen. Ik kom maar weinig mensen tegen, vrijwel alleen in de dorpen. Als ik anderen zie, merk ik dat ik meer nieuwsgierigheid en interesse heb in het observeren van anderen dan in het dagelijkse leven. Ik volg hun bewegingen, fantaseer over hun levens, bezigheden, hun dromen, wensen angsten en trauma’s. De meeste mensen zien mij echter niet, vrijwel niemand spreekt me aan en ik maak zelden een praatje. Er is eigenlijk nooit iemand met wie ik overdag even van gedachten kan wisselen of ervaringen kan delen. Ik weet dat ik alleen wilde gaan, maar had tegelijkertijd ook niet voorzien dat het zó alleen zou zijn. Vaak genoeg vind ik het prima en voel ik me op mijn gemak en comfortabel in het alleen zijn. Maar vooral bij tegenslag, vermoeidheid, die klote doornstruiken, een gebroken tentstok, de hitte, dorst of hoogtemeters… Kortom, als ik er even doorheen zit, dan mis ik een maatje. Iemand die me even tot steun kan zijn, een arm om me heen slaat, me moed inspreekt of gewoon kan zorgen voor een fijne afleiding met verhalen of een grapje. Al die tijd, al die weken, is dat er niet, en deal ik alleen met alles wat ik tegenkom.

Een voornemen voor thuis

Af en toe praat ik hardop tegen mezelf, om mezelf die moed in te spreken. Ik kan heel dankbaar zijn voor iemand die een vriendelijk woord tot me richt. Nu pas besef ik wat het moet betekenen om eenzaam te zijn, wat een gemis dat is. Een gat dat zich langzaam maar zeker steeds verder uitbreid, als een zwart gat in het heelal, een leegte die jezelf langzaam verteert, opslokt, tot er niks meer van jezelf overblijft. Hoe moet het voelen om dagen, maanden, jaren in eenzaamheid door te brengen? Mijn situatie is tijdelijk en zelfverkozen, maar voor veel mensen is dit de bittere, dagelijkse realiteit. Het gat dat langzaam in je hart wordt uitgesleten, met elke dag die voorbijgaat zonder contact, zonder verbinding, moet angstaanjagend pijnlijk zijn. Alsof je langzaam erodeert. Dit besef maakt me ten volle bewust van de waarde die schuilt in kleine gebaren, een vriendelijk woord, een glimlach, oogcontact, de ander even aanraken. Ik neem het mee als een belangrijk inzicht om hier meer handen en voeten aan te geven thuis. Ik neem me voor om mensen op straat aan te kijken, gedag te zeggen en een glimlach te schenken. Wie weet wat voor verschil dit voor iemand kan maken.

Ik duik vermoeid al vroeg mijn bed in, waar ik al snel in slaap val. De wekker zet ik vroeg, want er ligt opnieuw een lange dag voor de boeg met een behoorlijke hoeveelheid hoogtemeters.

Het bericht Spanje gr7 dag 21 Laroles verscheen eerst op Struin Stories.

Zonder het te weten is de klok vannacht een uur naar voren gegaan, wat verklaard waarom we pas tegen half 9 wakker worden. Elke dag worden we wat trager lijkt het. Het regent als ik wakker word, en ik besluit de wekker uit te zetten en me nog eens om te draaien. Volgens de weer app stopt het over een half uur met regenen en blijft het de rest van de dag droog, het wordt zelfs zonnig! Tegen 9u stopt het inderdaad met regenen, en hoewel de tenten nat worden ingepakt, ontbijten we niet veel later in het zonnetje. Ik maak havermout en thee klaar, we eten de laatste appels en genieten van de eerste zonnestralen op onze gezichten.

Vertragen, de tijd nemen

Rond half 11 vertrekken we dan eindelijk: net zo laat als op dag 1, terwijl we toen al 2,5u hadden gereden. Het maakt niet uit, we hebben de tijd, ik ben mezelf aan het oefenen in de tijd nemen en vertragen. Het weer is wisselend: uit de zon en wat hoger staat er een kille wind, die ons snel weer dikke truien laat aantrekken. Als we vervolgens weer de zon in lopen, weten we niet hoe snel we de kleren weer uit moeten trekken.

Sprookjesbossen en knoflooklucht

We lopen weer door sprookjesachtige bossen, waar de dikke bladerbodems op de grond afgewisseld worden met groene plantjes en witte bloemetjes, en de stammen van de bomen versierd zijn met ranken klimop. We lopen door tunnels van groene bomen, die naar elkaar toegroeien en waar de frisgroene blaadjes pas net uit de knop zijn gekomen. De grote afgravingen en fabriek aan de rechterkant van ons doet helaas wat af aan het natuurschoon. Na een paar kilometer laten we deze gelukkig achter ons, en lopen we in een bos waar de grond zover het oog reikt begroeid is met daslook. De lucht ruikt pittig, naar een mengeling van ui en knoflook, en de kinderen knabbelen verrast op deze kruidige blaadjes. Hier wordt het uitzicht wat spannender, de heuvels glooiender, en de blauwe hemel erboven maakt het een fijn plaatje.

Een boshuiskamer en paastafereel

Onderweg zien we een boomstronk waar een soort paastafel op is gemaakt: er is een dakje gebouwd, en een tafereeltje met konijntjes, eitjes, bloemetjes en een wortel neergezet. Eerder kwamen we al een ‘bos huiskamer’ tegen: midden in het bos was daar ineens een bank, tafel en stoelen, de tafel gedekt met een kleedje, vaasje met bloemen, een fiets als sfeermaker ernaast. Dit soort verrassingen onderweg zorgen gegarandeerd voor een glimlach, het is zo leuk dat mensen hier de tijd en aandacht aan besteden.

Bekende gezichten

Via Lengerich lopen we over de Intruper Berg boven Lienen langs naar Bad Iburg. Midden in het bos ruiken we ineens etensgeuren, en stuiten we op een geopende Biergarten, tot grote vreugde van ons allemaal. In Café Malepartus wachten we tot we een tafel toegewezen krijgen, en zien we daar ineens de Nederlandse familie zitten, die ons gisteren op taart trakteerde. Wat toevallig! In de zon genieten we van een koud biertje en limonade, en spelen we potjes kaart, als we na een poosje nog twee bekenden het terras op zien lopen: het koppel met wie we vannacht in de tuin stonden. Het is komisch om in deze dagen steeds dezelfde mensen tegen te komen op verschillende plekken. Wat een contrast met mijn ervaringen in Spanje!

Roofvogels en kruidendrankjes

De zon verstopt zich helaas weer achter de wolken en we worden koud van het stilzitten, dus hijsen we de tassen weer op de rug, en vervolgen onze weg naar Bad Iburg. Als we deze stad in lopen, blijkt er een groot festival te zijn, waar mensen in middeleeuwse en fantasy outfits zijn uitgedost. Er zijn blacksmiths, er wordt ale geschonken, er is een tent met roofvogels waarmee je op de foto kunt, er staan stalletjes waar je amuletten en kruidendrankjes kunt kopen en waar varkens aan het spit draaien. We kijken onze ogen uit terwijl we door de tenten doorlopen, wat hebben we steeds toffe dingen onderweg! We eten een ijsje en vullen de flessen nog eens bij, voor we de stad weer achter ons laten en de rust van de bossen weer opzoeken.

Prakkie uit een zakkie

We lopen Freeden in, op zoek naar de shelter waar we vannacht zullen slapen. Net voordat we er zijn, glijdt Steef uit in de glibberige modder, om nog wat extra smerigheid toe te voegen aan het geheel. Gelukkig heb ik altijd babydoekjes bij me, die nu goed hun dienst bewijzen. Kort erop zien we de hut staan, waar zowel binnen als buiten een picknicktafel staat, wat een luxe! Blij gooien we de tassen af en trekken dankbaar onze schoenen uit. We maken selfies voor de hut en eten een prakkie uit een zakkie, dat wederom hemels smaakt na een dag wandelen. Ik vind nog wat noodles en cup a soup, en we eten alles op. In de beschutting van de hut spelen we spelletjes en maken ons dan klaar om te gaan slapen.

Onweer…?

In de verte klinkt gerommel. Of is het een vliegtuig? Signe, onze jongste dochter, is er niet gerust op. Na onze avonturen met het noodweer afgelopen zomer in Bosnië, is ze wat bang geworden voor onweer. Wij allemaal trouwens. Maar het onweer klinkt ver weg en lijkt over te waaien. We slapen al als ineens de donder en flitsen toch dichterbij klinken. De meiden zijn er niet gerust op en ook ik voel me nerveus en angstig voor een herhaling van de ervaring van afgelopen zomer. Toch liggen we hier een stuk gunstiger: vee lager, met de shelter naast ons, en een boerderij in het zicht. Na geruststelling proberen we de slaap weer te hervatten, en het onweer is inderdaad weer gestopt.

Allemaal de tent uit!

Tot ineens uit het niets een flits en donder kort op elkaar volgen. Een harde klap schudt ons allemaal weer wakker, en ik vloek van binnen: hoe is het mogelijk dat dit nu wéér gebeurd, hoe groot is die kans? Als vlak daarna nóg een donder en flits volgen, roepen Steef en ik als één stem dat ze hun slaapzak moeten pakken en de hut in moeten gaan. Onder het mom ‘better safe than sorry’, kruipen we in de slaapzakken dicht tegen elkaar aan terwijl we in de gaten houden hoe het onweer zich ontwikkelt. Gelukkig blijft het bij deze twee klappen, en drijft het onweer steeds verder over. Het is inmiddels na middernacht geweest als we allemaal weer in de tent liggen en dan eindelijk toch de slaap vatten.

De laatste wandeldag

Ondanks de spannende avond, hebben we allemaal goed geslapen. Het is druilerig weer als we wakker worden, en de weersvoorspelling geeft enkel regen aan. Gelukkig hebben we er gisteren voor gekozen wat verder te lopen, zodat we nu nog maar zo’n 7km tot aan het treinstation in Hilter hoeven te lopen. Immens dankbaar voor de droge shelter waarin we de ruimte hebben om onze spullen in te pakken en ons ontbijtje te eten van chocoladehavermout (ik vond nog wat nesquick) en crackers met pindakaas (wederom met dank aan de wol-pakketten van defensie).

Monochrome kleuren

Met gevulde buikjes en lege tassen (we hebben vrijwel al ons eten opgegeten), vervolgen we het pad richting Hilter. Door de aanhoudende regen van afgelopen tijd is het pad veranderd in een modderstroom. Het is onmogelijk om met droge voeten aan te komen, hoe we ook ons best doen naar de meest droge stukjes. Ondanks het slechte weer, kan ik genieten van de omgeving, waar de regenwolken in de heuvels hangen en de kleuren gedempt worden door het weinige licht. De regenhoezen van onze rugtassen steken fel af tegen de monochrome tinten van de achtergrond. Het gras en mos lijkt in dit weer wel op te lichten, zo fel oogt het. Na flink glibberen en glijden, waarin het soms voelt alsof we de dubbele afstand afleggen omdat we continu wegglijden, bereiken we Hilter waar we de trein terugnemen naar Rheine.

Terugblikken op een toffe hike

Wat een tof avontuur kijken we op terug! Ik ben trots op onze kinderen, die zo goed meestappen en ook genieten van deze avonturen. Dankbaar dat we deze ervaringen als gezin met elkaar kunnen delen. Vier dagen in de buitenlucht voelt als een langere tijd, intenser en volledig leven. Het met volledige aandacht in de natuur zijn, in de ervaring hier en nu, dat voelt als leven, wakker zijn. Deze ervaring stop ik in mijn rugzak vol waardevolle herinneringen.

Het bericht Hermannshöhetrail dag 3 en 4 verscheen eerst op Struin Stories.

We liepen als gezin een stuk van de Hermannshöhetrail, een trail net over de grens bij Hengelo in Duitsland. Deze in totaal 226km lange route gaat van Rheine naar Marsberg. We parkeerden de auto in Rheine en liepen in 4 dagen naar het station van Hilter, waar we met de trein terugreden. In totaal legden we 75km af.

De voorbereidingen

Van tevoren had ik de nodige tijd gestoken in het uitzoeken van de route en de plekken waar we mogelijk konden overnachten. Na onze eerdere avonturen, wilde ik voorkomen dat we noodgedwongen veel verder moesten lopen en we nog op de valreep op zoek moesten naar een overnachtingsplek. Ook het uitzoeken van mogelijkheden om terug te reizen heb ik door schade en schande geleerd, door het in Spanje niet te doen, wat me toen veel frustratie en tijd heeft gekost. Al doende leert men, en iedere tocht gaat het (hopelijk) een stukje beter.

Slapen in iemands tuin

Ik ben fan van de community ’s van 1nitetent en welcometomygarden, initiatieven waarin mensen hun grond beschikbaar stellen aan wandelaars en fietsers die een nachtje willen kamperen. Zo heb ik vorig jaar begin maart al een kleine week door Duitsland gehiked, waar ik elke nacht bij een ander huishouden sliep en de leukste ontmoetingen had. Ik houd van deze vorm, waarin gastvrijheid en altruïsme belangrijke pijlers zijn. Er is geen verdienmodel, en er wordt op basis van wederzijds vertrouwen gehandeld. Het zijn vaak zelf ook fervente wandelaars of reizigers die weten hoe dankbaar je je voelt met een slaapplek onderweg.

Wildkamperen of bivak houden

Maar op onze route zitten niet voldoende 1nitetent opties. Campings zijn er helaas ook niet, of nog niet geopend, of te ver van de route vandaan. Wildkamperen blijft over als optie. Officieel niet toegestaan, maar bivakkeren wordt vaak wel gedoogd, wat neerkomt op het opzetten en afbreken van je tentje als de zon onder is. We gokken het erop.

De juiste outdoor gear bij elkaar verzamelen

De dagen voorafgaand aan vertrek is het altijd een grote zoektocht naar de juiste spullen. Het paasweekend kan het bar koud zijn, regenen maar ook ineens warm worden. Op alle weertypes willen we voorbereid zijn, wat betekent dikke en warme kleding mee, warme slaapzakken, maar ook regenkleding en korte broeken. Op de een of andere manier is de helft van de inventaris altijd op wonderbaarlijke wijze van de aardbodem verdwenen als we het nodig hebben voor vertrek, wat nog de nodige stress geeft voor we daadwerkelijk vertrekken.

Wandelen tijdens feestdagen

Uiteindelijk zitten we vrijdag (Goede Vrijdag) al vroeg in de auto naar Rheine, dat zo’n 2,5 uur rijden is. Als we hier om half 11 aankomen, hangen we vol gezond enthousiasme de tassen op onze ruggen. Blij constateren de kinderen dat de tassen beter zitten dan de laatste keer, misschien omdat ze zelf gegroeid zijn en sterker zijn geworden, misschien omdat er nu ook minder spullen in de tas zitten omdat we maar kort gaan. In Duitsland is tijdens Pasen alles dicht, dus heb ik voor iedereen 2x avondeten, 1x ontbijt, 1x lunch en tussendoortjes in de tas. Bij defensie krijgen we regelmatig WOL-pakketten als we op oefening gaan (warm-ontbijt-lunch): 24-uurspakketten met veel calorieën. Deze worden soms uitgedeeld als ze (bijna) over datum zijn, wat nu onze voedselvoorraad voor de komende dagen is.

Wandelen langs de Ems

Het is droog maar bewolkt als we vertrekken en het stadje Rheine in lopen. Het stadje ligt net over de grens, maar is toch typisch Duits, met vakwerkhuizen en merkbaar heuvelachtige omgeving. We lopen een tijdje langs de Ems, die door Rheine stroomt, en al snel kunnen de handschoenen, buffs en extra warme kledinglaag weer opgeborgen worden in de tas. We krijgen het warm van het lopen. De kinderen bruisen nog van de energie en klimmen met rugzak en al op de klimtoestellen die ze onderweg tegenkomen. Steef en ik dragen het extra gewicht van de kookspullen, eten en water met ons mee. Ik heb de afgelopen twee dagen al ruim 40km gelopen over het Roots Natuurpad, en merk dat ik intussen alweer gewend raak aan het gewicht op mijn rug. Steef moet daarentegen erg wennen en zijn draai vinden om de rugzak goed afgesteld te krijgen. Pas op dag 3 zit deze comfortabel genoeg.

Drassige paden en militair terrein

Na de Ems lopen we enkele woonwijken door en belanden dan ineens in het bos, waar we deels een militair oefenterrein doorkruisen. Het gebied lijkt op de Veluwe, wat ook niet gek is zo dicht bij de Nederlandse grens. Fosse hoopt op het vinden van lege hulzen, maar in plaats daarvan zien we sporen van rupsvoertuigen en zandzakken in schuttersputjes van mijn Duitse collega’s. de sporen van een zeer natte winter zijn overal merkbaar: de paden zijn vaker wel dan niet zeer drassig, waarin de grond compleet verzadigd is. Alternatieve olifantenpaadjes ontstaan al snel om droge voeten te houden onderweg, maar ook deze struinpaadjes veranderen al in drassige aarde. Zo droog als het is in Zuid Europa, zo nat is het hier in het Westen.

De overgang van winter naar lente

We lopen langs kleine zandvlaktes, lopen door bossen en passeren diverse boerderijen en landerijen. Het is een leuk seizoen om in te wandelen, de overgang tussen winter en lente, waar de winter nog voelbaar is, maar de eerste tekenen van een nieuw begin ook te zien zijn. De bomen zijn nog kaal, waarin sommige knoppen op knappen staan, maar waardoor er ook nog uitzicht is op de omgeving daarachter. Als we door de velden lopen, zien we verderop maar liefst vier herten op hun gemak grazen, hun nieuwsgierige gezichtjes naar ons gericht.

Groene bodems en bloemenvelden

In een volgend bos zijn sommige stukken grond bezaaid met kleine paarse voorjaarsbloemen. Op andere plekken staan velden al vol koolzaad, en even verderop is het bos juist bedekt met groene plantjes met witte bloemetjes. De bloemetjes die de bodem bedekken rond de boomwortels, geeft een feeëriek gevoel. De kinderen zoeken naar takken die dienst kunnen doen als wandelstokken, en al gauw heeft iedereen een favoriet exemplaar gevonden. Tijdens pauzemomentjes tovert Fosse zijn mes tevoorschijn, die hij vorig jaar op het Buitenfestijn heeft aangeschaft, om zijn wandelstok verder te personaliseren. Jongens en messen en vuur… een gouden combinatie als je het mij vraagt.

Chef tussendoortjes

In de rugzak van Meia zit een grote zak met tussendoortjes uit de WOL-pakketten, die voor ons ook één grote verrassing zijn. Ze is benoemd tot chef tussendoortjes, deze trip. Van chocolate chip cookies, tot suikerpinda’s en van fruitcrackers tot Italiaanse pizzabroodsticks. Met de nodige kilometers in de benen en kilo’s op de rug, plus gewoon het feit dat alle drie de kinderen permanent in de groei zijn en daarmee onverzadigbaar lijken, gaan de tussendoortjes gierend hard. Een voordeel is wel dat de rugtas met elke hap een stukje lichter wordt.

Héérlijk ijs in Bevergern

Aan het einde van de middag belanden we in Bevergern, een schattig dorpje met oude molens en een middeleeuwse stadsmuur. Tot onze grote verrassing blijkt de ijssalon open, en trakteren we onszelf op heerlijk ijs van Eiscafe Santaniello Bevergern, echt de moeite waard. Als we de route verder vervolgen, lopen we pardoes in een kerkmis die buiten plaatsvindt, in verband met Goede Vrijdag. De bezoekers staan precies op onze route, en zo stilletjes mogelijk sluipen we om de menigte heen om met een omweg ons pad te vervolgen. Wat overigens niet heel goed lukt, met onze krakende regenhoezen en stampende voeten van de zware bepakking.

De bergkam op

Als we langzaam aan dit dorp achter ons laten, verruilen we voor het eerst de vlakke ondergrond (‘de plattegrond’ zoals onze jongste het noemt) voor hoogtemeters, en klimmen langzaam de ‘bergkam’ van Steinbruch Gravenhorst op. Hier lopen we op hoogte, met uitzicht aan weerszijden naar lagergelegen terrein. De route is overal perfect aangegeven en aan bankjes is geen gebrek. Wat een extra bonus is, zijn de shelters langs de route: houten hutjes met soms een bankje of picknicktafel om te schuilen voor slecht weer, of, in ons geval, bivak te houden.

Snavelen in de shelter

We komen uiteindelijk bij een shelter waar we comfortabel uit de wind kunnen zitten en we de wandelschoenen verruilen voor slippers of sandalen. Vandaag hebben we een ruime 25km weggetikt, lang zat voor een eerste wandeldag, en iedereen is dan ook blij dat we lekker kunnen uitrusten en eten. Ik verwarm het water om de zakjes avondeten au bain-marie op te warmen: ook hier is het weer een complete verrassing wat we in de zakjes aantreffen. Zo heb ik spinazie met gehaktballetjes, is er macaroni, chili met bonen en noodles met kip. Hongerig en moe van de wandeling, en toe aan iets warm, smaakt zo’n zakje ondefinieerbare substantie echter als een goddelijke traktatie, waarbij de kinderen hun zakjes bijna uitlikken.

Bedtijd

Het opgewarmde water gebruiken we voor wat cup-a-soup en thee. Als je aan hiken doet, weet je hoe kostbaar al het water is, dus wordt alles zoveel mogelijk benut. We verwisselen onze modderige wandelbroeken voor leggings die dienstdoen als pyjama’s. Terwijl we wachten tot het donker genoeg is, blazen we de matjes op en zetten uiteindelijk de tentjes tegenover de shelter op. Voor de zekerheid zet ik mijn wekker om 7.00u, om op tijd weer de tenten op te breken en niemand tot last te zijn. Binnen no time is het zo stil, dat ik vermoed dat iedereen direct in een comateuze slaap is gevallen. En zoals altijd daalt mijn rusthartslag enorm als ik buiten slaap, alsof mijn lichaam afgestemd raakt op zijn natuurlijke habitat. Ik geniet van de geluiden, het ruisen van de wind door de bomen, en val voldaan na een eerste mooie dag in slaap.

Het bericht Hermannshöhetrail Duitland verscheen eerst op Struin Stories.

Rond middernacht schrik ik wakker. Het noodweer breekt los. Het gezellige getik van de regen is getransformeerd in een oorverdovend gekletter die de tentzeilen laat dansen en de standvastigheid van de stokken tot het uiterste test. Dan volgt een flits, die de wereld in één tel zo licht als een zomerdag maakt. Dwars door het tentdoek, die doorschijnend wordt van de felle bliksems, zie ik de majestueuze bomen om ons heen, de hemel die ineens felverlicht is, mijn paniek gereflecteerd in Steefs ogen. De donder volgt vrijwel ogenblikkelijk op de flits, en terwijl het intense, zware gerommel tot in mijn merg voelbaar is, tel ik alweer 2, 3, 4 flitsen. Ik raak de tel kwijt. De felle lichtflitsen geven het gevoel alsof de weergoden een niets ontziend discofeestje houden.

Trillend van angst

De flitsen en donderslagen gaan door elkaar heen, de donders zijn angstaanjagend. Ik voel de tenten schudden op de bodem. De herrie van de regen maakt het onmogelijk elkaar nog te horen. De kinderen in de andere tent, oh god, wat zullen ze bang zijn! Ik voel me zelf al doodsbang. Het voelt alsof we gevangen zijn in het midden van de storm. Vergeefs probeer ik op mijn telefoon een signaal op te pakken, heb ik hier bereik? Ondertussen gaat Steef naar de kinderen toe, die bang maar muisstil in hun tent liggen. Het is werkelijk afschuwelijk, ook ik lig te trillen van angst, ben als de dood dat er bliksems inslaan op onze tenten of de bomen om ons heen. Schuldgevoelens en oordelen stromen door me heen, ‘wat ben ik voor moeder dat ik mijn gezin hierin mee heb gesleurd?’. Maar ik kan die oordelen nu niet gebruiken, dus parkeer ze. Nu moet ik zorgen dat het goed komt. De verantwoordelijkheid die ik voel was vanmiddag al gigantisch, met de huidige omstandigheden verpletterd dit gevoel me bijna. ‘Sterk zijn nu, handelen’. Maar mijn lichaam is oncontroleerbaar, ik schud en tril, en heb moeite om rustig na te denken.

‘Hopelijk lees je dit op tijd…’

Ineens heeft mijn telefoon even bereik, en valt er een berichtje van mijn moeder binnen, van vanmiddag: ‘ik hoop dat jullie dit op tijd lezen, er komt noodweer jullie kant op! In Slovenië al 5 mensen omgekomen door onweer, en 5 mensen vermist, het trekt nu over Kroatië en Bosnië!’. Het is het laatste zetje om me bijna een paniekaanval te bezorgen. We moeten hier weg! Alle vezels in mijn lichaam staan al in de vluchtstand. Ik broed op oplossingen. We zitten hier in de middle of nowhere, ergens heen lopen nu is misschien wel net zo gevaarlijk als hier blijven. We zitten echter nog behoorlijk hoog, niet gunstig als het onweert. Kunnen we hier weg, is er een taxi? Is er een hotel in de buurt? De steden liggen nog zo’n 30km van ons vandaan. Van Marko hadden we al begrepen dat taxi’s vrijwel niet bestaan in Bosnië. Ineens valt me het Duitse gezin binnen: daar hebben we een telefoonnummer van! Het is het enige dat ik kan bedenken nu, misschien kunnen zij ons helpen, ons komen halen, of hebben ze een ander idee?

Alle trots en schaamte aan de kant

Inmiddels is het al half 2 ’s nachts, en het onweer lijkt niet te minderen. En dan ineens slaat de bliksem in, vlakbij. We horen een intens krakend geluid, en een donderroffel die me wil laten gillen. Het zware geluid van de donder voel ik tot in mijn botten, en laat de grond schudden. Steef is weer terug in onze tent, en samen bespreken we wat te doen. Steef is kalmer in de situatie maar ook hij ziet er behoorlijk radeloos en verslagen uit, maar ik tril als een rietje. Ik sméék hem om te bellen naar Oliver en Alexandra, de campingeigenaren waar we afgelopen nachten waren. Ik kan de gedachte dat onze kinderen iets kan overkomen gewoonweg niet verdragen, ik zou niet met mezelf kunnen leven. Dus we bellen en vragen om hulp, zetten onze trots en schaamte aan de kant. De telefoon van Steef is onbruikbaar, hij heeft al sinds de middag geen bereik. Die van mij heeft heel af en toe een signaaltje.

De tent staat intussen blank

Steef belt Oliver wakker, en we leggen onze hachelijke situatie uit. Met moeite lukt het om duidelijk te maken waar we zitten, en hij belooft dat hij ons komt halen. De opluchting die dat bericht geeft is gigantisch. Ik krijg weer moed en voel wat meer kracht terugstromen. Onze tent staat intussen blank, midden in een gigantische poel die door de zware regenval is ontstaan in de ondiepe kuilen om en onder onze tent. Gelukkig staat de tent van de kinderen wat hoger, waardoor de spullen daar droog liggen. Ik roep door het gebulder van de regen en het onweer heen naar de kinderen: ‘we worden opgehaald! Het komt goed! Hou nog even vol! We gaan nu zo snel mogelijk alles opbreken en richting het monument lopen, waar Oliver naartoe komt’. De kinderen huilen van opluchting, en met elkaar pakken we alles in no time in.

Gps signaal slaat op hol

Al met al duurt het toch nog een uur voor we alles in onze tassen hebben en klaar staan met lampjes op onze hoofden en de angst in onze lijven. We proberen contact te houden met Oliver en coördinaten te sturen. Omdat we zo afgelegen zitten, doet Oliver er ruim 2 uur over om ons te bereiken, waarin hij hetzelfde probleem ervaart als wij: de gps van de navigatie slaat op hol en stuurt over wegen die ophouden en niet bestaan. Bijna had hij het opgegeven en was weer omgekeerd, toen hij onze lampjes langs de weg zag. Het zien van de koplampen van zijn auto door de regen is het mooiste dat ik ooit heb gezien. Zodra Oliver uitstapt val ik hem in de armen, mijn reddende engel! We zijn gered, eindelijk veilig! Eindelijk kunnen we weg van dit afschuwelijke onweer!

Troostrijk, warm dierenlijfje

Oliver vraagt waar we nu heen willen, en eerlijk gezegd kan het me allemaal gestolen worden, als we maar veilig en droog ergens binnen kunnen zijn. Een hotel, een huis, het maakt niet uit. We bespreken de opties: naar Sanski Most, of terug naar Bosanski Petrovac bijvoorbeeld. We kunnen weer naar hun camping, maar dat voelt nu een beetje als falen en onzinnig. Maar ik heb aan de andere kant ook geen puf meer om goed na te denken. Oliver heeft zijn kleine hondje meegenomen, een warm en zacht dierenlijfje dat zich op de schoot van de kinderen nestelt, die er op hun beurt de troost uit halen en vervolgens één voor één omvallen van de slaap. Wát een intens avontuur hebben we achter de rug. We moeten dit allemaal verwerken en tot rust komen.

Uitgeput

Oliver doet een ander voorstel: we kunnen bij hen in de gastenkamer slapen, en morgen met hen mee naar vrienden. Dan kunnen we op het gemak nadenken wat onze plannen zijn en kunnen we even bijkomen. Uitgeput stemmen we in, het idee van een bed en een dak boven ons hoofd klinkt hemels. Tegen half 7 ’s ochtends rijden we dan eindelijk de camping op. Terwijl de zon al de nieuwe dag aankondigt, trekken wij de gordijnen dicht en storten onze uitgeputte lichamen in de bedden om uit te rusten.

Het bericht Trektocht door Bosnië: noodweer in de nacht verscheen eerst op Struin Stories.

Bij het grindpad overwegen we de opties. Het grindpad volgen is geen optie, die leidt nergens heen, het is een doodlopend pad tot diep in de bossen, een richting op waar we totaal niet heen moeten en waar geen enkele bebouwing is. De enige opties zijn teruglopen, wat nog uren zal kosten en waarbij we letterlijk terug bij af zullen zijn, of de gps volgen en grofweg in de richting lopen waar we heen moeten. Hier heb ik af en toe een beetje ontvangst en zie ik op google maps dat er hemelsbreed op zo’n 300m verderop een groter pad moet liggen. Een pad die naar dorpen zal leiden. We balen gigantisch en voelen ook een behoorlijke druk: welke optie we ook kiezen, ze zijn beiden waardeloos. Ik wil het liefst zo snel mogelijk richting bewoonde wereld, maar durf niet goed de bossen in en van het pad af.

Optrekkende mist en onzekerheid

Zo staan we te dubben, terwijl de mist verder optrekt en een kilte met zich meebrengt. Het lijkt alsof het al schemert. Uiteindelijk hakken we de knoop door en wagen het erop: het kan nooit ver zijn door het bos om bij het pad te komen, we moeten even de schouders eronder zetten en doorzetten. Hier en daar zit graffiti op de bomen wat aangeeft dat er in het verleden houthakkers actief zijn geweest, waaruit ik concludeer dat landmijnen hier niet aannemelijk zijn. Maar ja, zekerheid hebben we niet…

Hachelijke onderneming

Eenmaal de keuze gemaakt, komen we er al snel achter hoe hachelijk onze onderneming is. Het bos is werkelijk een ondoordringbaar oerbos, waar al decennialang geen mens is geweest. Ik word bang en terwijl we dwalen, de gps van mijn horloge volgend die steeds weer lijkt af te wijken, vallen we allemaal stil en blijven we staan. Ik trek dit niet. Ik zie de kinderen ons bezorgd en afwachtend aankijken, zij en ik net zo goed hebben behoefte aan vastberadenheid, aan daadkracht en duidelijkheid om het veilige gevoel te waarborgen. Het lukt mij nu niet, en ik geef steef mijn horloge: ‘ik heb leiding nodig, alsjeblieft, neem jij mijn horloge met gps, en neem de leiding, zeg waar we heen moeten. En als je het niet weet doe je maar alsof, maar vertel alsjeblieft wat we nu moeten doen.’

‘Iemand moet de leiding nemen’

In een vergelijkbare situatie ben ik nog nooit van mijn leven geweest, en het verrast me dan ook hoe we hier met elkaar op reageren. Maar tijd om te reflecteren op dat moment heb ik niet. Ik wil hier weg, ik wil mijn kinderen hier weg hebben. Met Steef voorop, volgen we in een lijntje, lopend in elkaars voetstappen. Het bos is ondoordringbaar, met planten die ver boven onze hoofden groeien, prikkelplanten die we wegslaan met onze stokken en houten stammetjes die we vinden. Een zeis en kapmes hadden hier geen overbodige luxe geweest. Nu Steef de leiding neemt, en de rust bewaart, zakt de paniek en angst een beetje, en komt er ruimte om elkaar op te peppen, te motiveren, te helpen.

Teamspirit in stressvolle tijden

In zo’n stressvolle, onzekere situatie ben ik tegelijkertijd zo onder de indruk van de kinderen, dat ze hun klagen en ongenoegens opzijzetten, en daarvoor in de plaats een prachtig groepsgevoel naar boven komt. We hebben elkaar nodig, en vormen een team. Mijn dochter houdt de planten opzij voor de anderen, mijn zoon helpt de jongste om over een stam heen te klimmen of juist van een rots af te komen, de jongste let goed op of iedereen wel bij elkaar blijft. Ze zijn ongelooflijk moedig en sterk.

Potentiële berenholen

Ik ben de pootafdruk nog niet vergeten, en om me heen zie ik duizend potentiële berenholen en verstopplekken van wilde dieren. We stappen over rotsblokken met tapijten van dik mos, die verhullen dat er tussen de rotsen soms gigantische spleten zitten. Als ik een volgende stap zet, zakt mijn been ineens weg, verdwijnt tussen twee rotsblokken die door het mos onzichtbaar was. Mijn been komt klem te zitten en ik klap met de rest van mijn lichaam naar voren, in één kaarsrechte beweging. Godzijdank de goede kant op, waardoor ik mijn knie niet verdraai, maar wel keihard stoot tegen de rots voor me. We schrikken ons kapot. Dit is dus wat er kan gebeuren. Gelukkig is het niet meer dan een beurse plek, ik heb geluk gehad dit keer. We proberen nog waakzamer te blijven met elkaar.

Onzichtbare aanwezigheid in de bossen

Steef roept dat we zijn kant op moeten, maar vanuit mijn positie achteraan zie ik hem al niet meer. Ik volg mijn kinderen voor me, die op hun beurt hun voorganger volgen. Steef is aanbeland bij een veld bedekt met brandnetels die tot onze schouders reiken. Zo goed en kwaad als het kan slaat hij een weg door de planten heen, maar we ontkomen er niet aan onze armen en benen compleet ten prooi te laten vallen aan de jeukende en brandende bladeren. In stilte spreek ik de bewoners van het bos toe, vooral de beren: ‘we komen in vrede, we zijn slechts passanten, gun ons een veilige doortocht. We zullen jullie met rust laten, laat ons asjeblieft ook met rust en laat ons veilig het bos doorkomen…’. Mijn blik soms van links naar rechts, de aandacht getrokken door schimmen of bewegingen aan de rand van mijn blikveld. Ik bemerk de onzichtbare aanwezigheid die heel duidelijk voelbaar is.

Vallen en opstaan

Met de obstakels op ons pad, waar geen einde aan komt, is er vaak geen tijd om angst te voelen. We moeten onze kop erbij houden. Het tempo ligt ontzettend traag, we vorderen stapje voor stapje. Na het brandnetelveld staan we ineens aan de rand van een afgrond, en kijken we de diepte in. Hier is geen mogelijkheid om rechtdoor te gaan zonder te pletter te vallen, waardoor we een heel eind moeten omlopen om verder te komen. De hemelsbrede afstand neemt vooralsnog enkel toe, in plaats van af. Op een andere plek glij ik uit in gladde modder op een schuin stuk, verlies mijn evenwicht en val hard op mijn zij. Ik krabbel beduusd overeind en voel alleen maar meer noodzaak om hier weg te komen.

We zijn kwetsbaar

Niet veel later klimt Fosse over een gevallen boom, en haalt zijn been open aan een uitstekende tak aan de stam. Hij gilt het uit, en ik voel opnieuw de paniek toeslaan. ‘Het zal toch niet… als er nu echt iets is, dan is het compleet foute boel. Geen bereik, geen mogelijkheid om überhaupt hulptroepen te laten komen’. Ik durf bijna niet te kijken naar wat er is, maar ik moet wel. Het valt gelukkig mee, een schamp op zijn been. Zijn reactie is vooral de schrik en opgekropte angst of spanning, vermoed ik. Wederom worden we gewezen op onze kwetsbaarheid en ik wijs iedereen erop dat we echt onze kop erbij moeten houden. Voorzichtig, voorzichtig!

Tergend traag

We vorderen traag, eindeloos traag. We slaan de planten weg, trappen ze plat, stampen met onze voeten op de grond, helpen elkaar bij steile stukken, hoge opstappen en over spleten heen. We zakken weg in diepe lagen bladeren, modder en mos, en houden elkaar en de omgeving scherp in de gaten. We zorgen ervoor altijd degene voor ons te kunnen zien.

Emotie eten

Eindelijk, na uren, roept Steef vanuit de groene plantenmassa waar hij ergens voor ons in is verdwenen: ‘Het pad!! Ik zie het pad! Ohhhh yes! Het pad, we zijn er bijna jongens!’’, de opluchting in zijn stem is het zoetste dat ik in tijden heb gehoord. We juichen terplekke, en direct erna roep ik: ‘koppie erbij jongens, juist nu, we zijn er nog niet! Niet overmoedig worden nu’. De schemering is al ingevallen en het zicht wordt steeds lastiger, maar de laatste meters wordt het pad inderdaad zichtbaar beneden ons, en vallen we elkaar daar doodmoe en opgelucht in de armen. We lachen en huilen tegelijk, wat een verschrikkelijk avontuur, dit doen we nooit meer! We ploffen neer op de grond, en kijken vanaf het pad terug het bos in, waar we zojuist uitkomen, en begrijpen er niks van hoe we daar in vredesnaam doorheen zijn gekomen. Maar het is ons gelukt, we hebben het achter de rug! Nog nooit ben ik zo blij en opgelucht geweest een pad te bereiken. Van de stress en spanning trekken we de tassen open, om de snackvoorraad te plunderen en even bij te komen. In recordsnelheid zijn de stukken chocola, snickers en nootjes naar binnen gewerkt.

Beren habitat

Dat we niet op wild zijn gestuit en geen beren zijn tegengekomen is een wonder. Dat besef heb ik terplekke, maar wordt versterkt als we later van locals horen dat we dwars door de hét habitat van de beren zijn gegaan. Het gevoel van de aanwezigheid was dus niet voor niets zo sterk. Het is maar goed dat we dat niet van tevoren wisten.

We willen hier weg

Half euforisch dat we deze benarde situatie achter ons kunnen laten, hervatten we de route over het pad met nieuwe energie. We kletsen uitbundig terwijl we de 30km inmiddels aantikken. We zijn nog altijd onderweg naar het monument in de bossen, waar we oorspronkelijk ons kamp wilden maken. Heel soms pikken we een signaal op via de telefoon en kunnen we google maps raadplegen, waarop we zien dat er in de buurt van het monument een weg moet zijn die richting een dorp gaat, waar in ieder geval een kerk staat. We hebben intussen allemaal schoon genoeg van de bossen en willen graag weer de bewoonde wereld in, om veilig in de buurt van bebouwing te kamperen. Of dat haalbaar is moeten we nog maar zien, want de avond valt langzaam in en we willen niet in het donker doorlopen.

Opnieuw een tegenslag

Het is intussen al 20u geweest als we op de plek aankomen waar het pad zou moeten zijn. In plaats van een pad is er niks, enkel begroeiing en bossen. Opnieuw haalt de gps en google maps een geintje uit met niet-bestaande paden. Ik wil het eigenlijk niet geloven, want dat betekent dat de route die we hebben geplot en al de hele dag volgen, compleet waardeloos is. Verloren staan we daar, op een open stukje naast het grindpad. Het begint te miezeren. Iedereen is moe, en deze tegenslag hakt erin als een moker. Ik wil de kinderen niet nog langer laten doorlopen, iedereen is moe en hongerig, we hebben vandaag al genoeg te verduren gehad. We besluiten hier terplekke te kamperen en de tenten neer te zetten.

Eten in de tent

Het open plekje is verre van vlak, en bestaat uit ondiepe kuilen en staat vol met onkruid. Met stenen, een zakmes en onze handen en voeten snijden, slaan, trekken en schoppen we alles zoveel mogelijk weg om een vlakke ondergrond te creëren. De twee tentjes passen nét naast elkaar, maar staan verre van ideaal. We krijgen helaas geen tijd om dit te optimaliseren, want de miezer slaat om in dikke regendruppels, en vlug zoeken we de droogte van onze tenten op. De kinderen in de hunne, wij in de onze. Onder de luifel bereiden we het eten: gedroogde pastamaaltijden en bonen met spek die we au bain-marie verwarmen. Het voelt knus en warm in de tentjes, met de roffelende regen buiten ons. We maken thee en de kinderen gaan moe maar met warme, gevulde buikjes hun slaapzakken in. Door alle spanning van deze dag en de vermoeidheid in onze benen slaapt iedereen al snel, in slaap gewiegd door het geruststellende getik op het tentzeil…

Het bericht Trektocht door Bosnië: verdwaald in de wildernis verscheen eerst op Struin Stories.