Vorige zomer gingen we naar Bosnië op vakantie. Maar voor we daar waren, overnachtten we op een hele bijzondere plek. Een stuk land in de heuvels van Oost-Slovenië, een waar paradijs van rust, ruimte en groene natuur. Een kabbelend beekje onderaan de heuvel, schitterende zonsondergangen en imposante regenbuien. Liggend op onze rug in het gras, met enkel de vogels, het ruisen van de bomen en fluiten van de vogels als enige muziek, wisten we: dit is het.

Terug naar de essentie

Dit is de plek waar we willen zijn, waar we onze dromen willen laten uitkomen. Om van dit prachtige stuk land een plek te maken om samen te komen, te verbinden, om de natuur ten volle te ervaren en beleven. Een uitvalsbasis voor het maken van trips, trektochten, het doen van retraites en geven van outdoor activiteiten. Een stukje paradijs om weer back to basic te gaan, de verbinding met jezelf, de natuur en elkaar terug te vinden. Ontdaan van alle opsmuk, terug naar de essentie.

Je thuis voelen

We verlieten de plek, gingen op trektocht door Bosnië en verlangden naar verloop van tijd terug naar Slovenië. Dat is gek, heimwee naar een plek waar je nooit eerder geweest bent. Ik voel me altijd al aangetrokken tot Oost-Europa, en denk stiekem dat ik eerdere levens hier heb doorgebracht. Een andere verklaring heb ik niet voor het gevoel van thuiskomen dat ik ervaar als ik in Slovenië en andere Balkan landen kom. We besloten de gok te wagen, tegen alle logische en redelijke argumenten in. Het was puur intuïtief, we deden een bod.

Geduld…

Het bod werd afgewezen en we hoorden lange tijd niets. Bijna gingen we geloven dat het dus niet zo moest zijn. Maar steeds opnieuw kwam dit land weer terug in onze gedachten. We zochten opnieuw contact, en ineens leek er ruimte in de onderhandelingen te komen. Door de taal en afstand was het een lastig proces, en ging er steeds lange tijd overeen voor we wat hoorden. Na ons laatste bod bleef het stil, maandenlang. We vermoedden dat het op niets was uitgelopen. Helaas, want hoger bieden is voor ons geen optie.

In september vertrek ik op solotocht door Spanje, waar ik begin met het volgen van de GR7 door Andalusië. Na zo’n 1,5 week zit ik op een terrasje in een klein dorpje, als ik word gebeld door Steef: ‘we hebben het land!!’. Het duurt even voor ik snap dat dit over het land in Slovenië gaat. Na zo’n lange radiostilte hadden we de hoop al praktisch opgegeven. Ze zijn akkoord gegaan met ons bod! Ik ben flabbergasted en het voelt zo onwerkelijk, maar ik voel me ook vol vertrouwen, licht als een veertje en dolgelukkig. Als ik na een paar weken terug in Nederland ben, begint het regelwerk, wat ook weer veel tijd kost, vooral omdat we steeds alles moeten vertalen om goed te begrijpen waar alle documenten over gaan en of er geen verborgen gebreken zijn.

Samenwerken met lokale bevolking

Het plan is om rond december het koopcontract te tekenen, maar dit wordt uiteindelijk februari 2024. We plannen een trip naar Slovenië, waar we het koopcontract zullen tekenen en de sleuteloverdracht krijgen. Ook maken we van de gelegenheid gebruik om een afspraak met de gemeente te maken om over onze plannen en ideeën te vertellen. We willen heel graag een integratie met de lokale bevolking en zoveel mogelijk gebruik maken van de lokale faciliteiten. Als er mensen zijn die activiteiten kunnen organiseren binnen onze programma’s, zou dat bijvoorbeeld een mooie, waardevolle aanvulling zijn.

Faciliteiten en ruimte te huur

Het is de bedoeling om ons land te verhuren als terrein voor andere aanbieders, of dat nu Nederlandse partijen zijn of niet maakt ons niet veel uit. Als het maar qua doelgroep goed aansluit. Op het terrein komt bijvoorbeeld een tentenveldje, basic sanitair, een vuurplaats, buitenkeuken, droogplek voor slecht weer, fijne zitjes, bloemenweide, fruitboomgaard, en vooral heel veel natuur en buitenruimte.

Voor outdooractiviteiten en andere aanbieders

De plek leent zich voor allerlei activiteiten. Wat ik zelf wil organiseren is het maken van trektochten met kleine groepen of één op één, met coaching en begeleiding onderweg. Maar ook  outdooractiviteiten, zoals het leren navigeren, wildplukwandelen, koken op vuur, bivak maken en survivalskills,  buiten sporten, Wim Hof trainingen gericht op ademhaling en koudetrainingen, etc. Een ander onderdeel wordt het geven van retraites gericht op zingeving, gecombineerd met natuurbeleving. Op termijn komt er ook een binnenruimte voor bijvoorbeeld het geven van workshops, yoga of meditatielessen.

Planina Pri Sevnici

Terug naar februari. In precies 12u tijd zijn we bij het dorp waar we overnachten komende dagen. Het is nog winter, en direct bij aankomst rond 18u worden we getrakteerd op een grandioze zonsondergang, met een eindeloos uitzicht over de heuvels. Het dorpje Planina pri Sevnici ligt op de top van een hogere heuvel, en heeft bijna naar alle kanten uitzicht over groene valleien. Wat een waanzinnige plek. Hogerop is een ruïne, en de andere kant op ligt een snoezig kerkje op een nog hogere heuveltop, waar een weggetje naartoe slingert tussen 12 kapelletjes die in de avondschemering prachtig verlicht zijn.

Overal groen en natuur

We eten vette pizza bij het café waar we ook slapen, wat direct dienstdoet als stamkroeg voor de locals. Ondanks dat we geen woord verstaan van de gesprekken, voelt het als een warm bad waarin we terecht komen. Het appartement ligt op ongeveer een uurtje lopen van ons land, en we besluiten morgen wandelend die kant op te gaan, zodat we direct een beeld krijgen van de omgeving. De volgende dag begint veelbelovend met schapenwolkjes en de zon die zijn best doet en de kilte van de afgelopen nacht laat wegsmelten met zijn warme stralen. Zonder jas wandelen we het dorpje uit, waar we al diverse wandelborden passeren die verklappen dat er nog veel meer te ontdekken is.

We zwaaien vrolijk naar de dorpsbewoners aan de rand van het dorp, waar hun tuinen overgaan in heuvels van eindeloos groen, zelfs nog zo vroeg in het seizoen. Slovenen zijn graag en veel buiten en staan bekend als een sportief, natuurminnend volk. Niet zo gek, in zo’n bosrijke en groene omgeving is het bijna moeilijk om daar niets mee te hebben. Het pad  gaat op en neer, met steeds weer nieuwe uitzichten. Er is hier bijna geen bebouwing en behalve de vogels is er geen geluid. Jawel toch, in de verte hoor ik een koe loeien. Het blijft me fascineren wat een contrast dit is met de randstad. De stilte, de geuren van de natuur, en alsmaar vrij uitzicht. Geen bebouwing of verkeerruis op de achtergrond, geen hoge flats die het zicht ontnemen of hondenpoep op de stoep waar ik alert op moet zijn.

Wat een rijkdom

Regelmatig blijf ik even staan om de veelheid van het natuurschoon in me op te nemen, in te ademen, het tot in mijn vezels door te laten dringen. Ik ben ontroerd door alles, ontroerd ook door het feit dat dit nu deels ons thuis zal zijn. Een nieuwe plek, maar het is alsof ik terug ben, thuiskom. Ik slik de brok in mijn keel weg als we verder lopen, voel me van binnen euforisch van geluk, klap bijna uit elkaar van dankbaarheid, terwijl mijn lichaam gelijktijdig in een heerlijke ontspannen staat komt.

Land in zicht!

We draaien na een klein uurtje een hoek om, en ineens zien we het: de heuvel waarop ons huis staat. De vorige keer dat we hier kwamen, was het hoogzomer en alles groen en begroeid. Nu zijn de bomen nog kaal, en kunnen we ineens veel beter zien wat er omheen zit aan bebouwing en waar onze buren zitten ten opzichte van ons huis. We denken ons huisje te herkennen, maar dit blijkt toch niet zo te zijn. Het huis ligt dus volledig aan het oog onttrokken in de bocht van de berg.

Win win situatie

Het voelt zo maf om hier weer te zijn, in het besef dat het onze eigen grond is. We lopen de oprit op, volledig begroeid en vol met kuilen en bulten. Hier kan nog geen auto oprijden, maar is een klus om aan te pakken: de oprit weer toegankelijk maken. Er is een prikkeldraadhek gespannen voor de koeien van een boer. Het is gebruikelijk dat er contracten worden gesloten met boeren die hun vee laten grazen op je land, zodat zij subsidie krijgen en wij het gras niet eindeloos hoeven bij te houden met maaien. Win-winsituatie. Maar de koeien zijn nog niet buiten, het is waarschijnlijk nog te vroeg in het jaar.

In stilte

We lopen verder, en ook nu weer worden we betoverd door de schoonheid, de grootte van het perceel. Naast het huis, waar we nog geen sleutel van hebben, gaan we zitten op de heuvel en kijken over de vallei, waar onderaan het beekje, een uitloper van de rivier Gracnica, zachtjes kabbelt. We zitten, in stilte. Minuten gaan voorbij zonder dat we iets zeggen. Het is niet goed te beschrijven wat er gebeurt, maar we voelen het allebei: we komen tot rust, voelen een intense vrede neerdalen, het gevoel dat we tot stilstand komen, volledig in het moment. Er is niks nodig, het is helemaal volmaakt. Geen van beiden heeft zin om op te staan, iets te doen. Enkel zitten, alleen maar hier zijn. Dat is voldoende. Dat we dit weer voelen is wat mij betreft een bevestiging van onze keuze. Het is geen toeval dat dit gebied ook een lange spirituele geschiedenis heeft, en dat dit stuk tot de verbeelding spreekt bij vele, vele mensen die ons zijn voorgegaan, van allerlei religieuze en spirituele stromingen.

Perfecte plekjes

Uiteindelijk komen we overeind, en onderzoeken stapje voor stapje ons land. Wauw, ons land. Elke steen, boom, bloemetjes, bocht in de rivier, elk hoekje en plekje bekijken we, onderzoeken we. Ik voel me als een kind dat een nieuwe plek heeft gevonden in de natuur, de perfecte plek om een hut te bouwen zonder ontdekt te worden, om een vlot te bouwen of verstoppertje te spelen. Het is een groot avontuur en ontdekkingstocht, en het duurt uren voor we het hele stuk land wat meer in beeld hebben gebracht. We fantaseren over knusse plekjes bij de rivier om te zitten, een goeie vuurplaats en inventariseren welke plekken vlak genoeg zijn om tenten op te zetten. Er moet veel gebeuren, dat is zeker, maar we willen er de tijd voor nemen, slow living in de praktijk. Stap voor stap.

Het bericht Een droomplek in Slovenië creëren verscheen eerst op Struin Stories.

Ik slaap niet goed, door het plakken en zweten, en ben dan ook blij als de wekker gaat. Het is nog schemerig als we opstaan en de tenten opbreken en inpakken. Al om 8u zijn we gereed en beginnen we aan de eerste van vele, véle hoogtemeters vandaag. We hadden gisteren al uitzicht op de berg die we vandaag gaan beklimmen, en dit blijkt geen kleintje te zijn. We maken maar liefst 1200 hoogtemeters en ruim 30 km vandaag. Gelukkig wisten we dat niet van tevoren, anders hadden we er waarschijnlijk niet eens aan begonnen. Ons plan is om in 2 dagen naar Bosanski Petrovac te lopen, zo’n 50km verderop. Maar door de hoogtemeters schieten we totaal niet op! We lopen vaak maar 2km per uur, een slakkentempo. Ik reken in stilte uit waar dat op neerkomt en spreek mijn zorgen maar niet hardop uit.

Stilte en slangen

Als we eenmaal boven aan de berg komen, lopen we over prachtige hoogvlaktes. Overal  waar we heen kijken, worden we omringd door natuur, heuvels, wuivend groen, geel en goud gras. Er is geen huis of sterveling te zien. Er heerst een totale stilte, wat bevreemdend aandoet. Ik ben gewend de vogels te horen fluiten in de zomer, of insecten te horen zoemen, fladderen of krekelgeluiden te horen maken. hier in Bosnië is het anders, de stilte ligt als een dikke deken over de natuur heen, alsof iemand op de mute knop van de wereld heeft gedrukt. Ik kan me niet herinneren dat ik ergens zo’n bizarre stilte heb gehoord. Ik gebruik mijn stok om deze in de grond voor me te prikken en te kloppen en vegen door het hoge gras voor me. Hier in Bosnië wonen talloze slangen, en ik ben me ervan bewust dat de kans aanwezig is dat we deze tegenkomen. Ze verstoppen zich ook graag in het gras, dus probeer ik zoveel mogelijk te stampen met mijn voeten en stok om ze alvast te waarschuwen zodat we niet op ze gaan staan.

Even snickeren

Meia heeft even een knakmomentje terwijl we verder stijgen op de berg. Ze heeft het warm, alles doet zeer en het continue stijgen ontmoedigd haar. We pauzeren in de schaduw om te ‘snickeren’ zoals Signe deze boostmomentjes heeft genoemd. Onze doorweekte t-shirts trekken we uit en hangen we over de takken om te luchten. Na voldoende water en afkoelen in de schaduw voelt iedereen zich weer een stuk beter en vervolgen we onze weg. Fosse komt naast me lopen. ‘mam, zullen wij ook eens een wandeltocht samen maken?’ Hij heeft duidelijk de smaak te pakken en geniet van de tocht. Mijn hart maakt een sprongetje, want wat is er leuker dan wanneer je kind net zo enthousiast is over jouw passie als jijzelf?

Bier in the middle of nowhere

De ene vallei volgt op de andere en uiteindelijk lopen we in een natuurgebied waar her en der een vakantiehuisje staat. Elke kans grijpen we om ons water bij te vullen. We hebben geluk, bij één van de hutjes zijn mensen bezig met hout hakken en andere werkzaamheden, en krijgen we een gekoelde fles water mee. We lunchen in de prachtige natuur, waar ik noodles maak, en we met elkaar brood met tonijn, plakjes worst en noten verdelen. Een uurtje later passeren we een ander huis, waar Steef nieuw water vraagt, en we naast volle flessen ook een blikje bier toegestopt krijgen. Lachend en dankbaar lopen we verder, een biertje in de the middle of nowhere! We dalen en stijgen verder, heuvel na heuvel, vergezicht na vergezicht.

We ruiken geurende bloemen en kruiden, en zien exotische exemplaren die we nooit eerder hebben gezien. De kilometers rijgen zich aaneen. Gelukkig stijgt het niet meer zo steil waardoor ons tempo hoger ligt nu. Ondertussen speur ik de omgeving af naar een geschikte kampeerplek, maar dit gebied leent zich allerminst om de tent op te zetten. op mijn horloge zoek ik de omgeving af naar een vlakte of bebouwing waar we kunnen kamperen, maar de openbare weg is nog een eind weg.

Synchroniciteit in de praktijk

We komen op een kruising van modderweggetjes waar we even pauzeren. Steef zit er een beetje doorheen, hij heeft last van pijntjes en weinig zin meer. Ook bij de kinderen begint de afstand zijn tol te eisen. Ons water gaat continu veel harder op dan we willen vanwege de hitte, waardoor we een chronisch tekort ervaren. Ik open een zakje zoute pinda’s voor een mentale boost terwijl ik in stilte bedenk hoe we met het watertekort moeten omgaan. Op dat moment komt er out of the blue een stoet 4×4 jeeps voorbijrijden. Meia springt direct op en zwaait met haar armen om de Tsjechen te laten stoppen. Dapper vraagt zij direct om water, en met succes: de achterklep gaat open waar voor ons een fles water wordt gepakt. Hoe bijzonder is dit! Iedere keer wanneer we iets nodig hebben, komt het bijna als vanzelf op ons pad. In dit geval zelfs letterlijk. Het is de ervaring die ik al zo vaak heb gehad tijdens de trektochten. The trail provides, wordt ook wel gezegd. Ik zie het vooral als een synchroniciteit: op het moment dat je je intenties en doelen helder hebt, helpt het universum een handje om dat te bewerkstelligen. Prachtig hoe dat werkt. Als we hier niet hadden gepauzeerd, hadden we de zeldzame voorbijgangers gemist. Toeval bestaat niet.

Spelletjes onderweg

Met extra water gaan we met meer vertrouwen verder, maar iedereen is er intussen wel klaar mee. het loopt al tegen 18u en het einde van de route is nog steeds niet in zicht. We proberen de motivatie erin te houden door samen vakantieherinneringen op te halen, spelletjes te doen en muziek te luisteren. Spelletjes die we vaak lopend doen zijn bijvoorbeeld woordslangen: dieren noemen, waarbij de laatste letter de beginletter van het volgende dier is. Of raadspelletjes: een voorwerp of mens in gedachten nemen en de ander hier vragen over laten stellen waar je alleen met ja en nee op mag antwoorden. Of gewoon gesprekjes aan de hand van vragen zoals ‘wat is je favoriete plek, waar wil je echt nog eens naartoe in je leven, welk beroep lijkt je leuk en waarom, etc.’

Nieuwe hoop en uitgestelde teleurstelling

We lopen intussen al uren door een bosrijk gebied, zonder veel uitzicht op de omgeving. Af en toe heb ik een beetje bereik, en benut ik die momenten om even op google maps te kijken. Volgens google zit er op 5,4km afstand een restaurant! Opgetogen en met hernieuwde hoop op een afsluiting van de avond met een lekkere, comfortabele maaltijd, zetten we de pas er weer in. Na zo’n 20min doorlopen kijk ik opnieuw en zie tot mijn schrik dat we verkeerd zijn gelopen. Shit! Hoe kan dat nou, we zijn geen afslag gepasseerd, die er volgens google maps wel zou moeten zijn. We lopen terug om deze te zoeken, maar op het punt dat deze volgens google zou moeten zijn, is er niks anders dan struikgewas, bomen en begroeiing. Als hier al ooit een pad is geweest, dan is dat al deccenialang overwoekerd. We hebben geen andere keus dan terug te keren naar de originele route en om te lopen richting de bewoonde wereld.

Geen water, wel bier

Van de vrolijke stemming van zonet is maar weinig over. Het is ineens alsof we met tegenwind door de stroop lopen. Iedereen zucht en raakt wat in zichzelf gekeerd. Ineens hoor ik ergens een auto in de verte, en even later zien we inderdaad de grote weg een stuk lager liggen, verderop. Maar langs de doorgaande weg is geen huis of andere bebouwing te zien. Het is enkel een provinciale weg door de bergen. Met onze blik speurend naar opties, worden we opgeschrikt door een grote, blaffende hond die ineens vanuit het struikgewas op ons af rent. Onze Mali twijfelt geen moment, en rent op zijn korte pootjes heldhaftig op de grote hond af. Door het geblaf heen, hoor ik ook een mannenstem roepen, hij lijkt de hond terug te roepen. Een man! Dan moet er een huis vlakbij zijn, of een auto! Ik zie een man bij een klein hutje staan, links van ons pad. Ik versnel mijn pas en vraag of hij water heeft. De man schudt ontkennend, maar trekt in dezelfde beweging triomfantelijk een groot blik bier tevoorschijn: ‘ik heb wel bier!’.

Opnieuw een knakmomentje

Ik weet niet of ik moet lachen of huilen. Geen water. We vinden eindelijk een levende ziel, maar hebben alsnog een probleem voor de nacht. Ik heb me tot dat moment sterk gehouden. De kinderen en Steef hadden het zwaar. Ik probeerde de sfeer erin te houden, door te zetten, te motiveren. Maar nu, terwijl de schemering inzet en ik uit al mijn opties ben, weet ik niet meer wat we nog kunnen doen. Marko, de jongen bij de hut, blijkt de toegang tot het bos te bewaken, om te controleren op illegale houtkap. Hij slaapt in een provisorisch hutje, zonder verdere voorzieningen, en lijkt te leven op blikken bier. Ik kijk het terrein waar zijn hut op staat rond. Het is vrij vlak, maar bezaaid met rotzooi, losse boomstronkjes, takken en andere dingen. Er staat een olievat dat uitpuilt van het afval. Een paadje loopt dieper het bos in naar een houten hokje, ik vermoed een plek die moet doorgaan als toilet.

Kamperen bij Marko

‘Kom op, drink tenminste een biertje met me mee’ dringt Marko aan. Ik heb dorst en het bier lonkt, het is tenslotte vocht. Dan kunnen de kinderen ons resterende water gebruiken. We hebben in ieder geval genoeg voor vanavond en morgenochtend als we zuinig doen. Wat er ook gebeurt, we zorgen er altijd voor minstens 3 liter voor ons vijven achter de hand te hebben. Dat komt nu goed uit. We vragen Marko naar huizen in de buurt, waar we water kunnen halen, maar die opties blijken er niet te zijn. Het restaurant dat ik op google zag, is hier nu zo’n 7km vandaan. Te ver voor vandaag, maar prima om morgen naartoe te lopen om ons water bij te vullen. ‘Kunnen we misschien hier onze tent opzetten?’ vraagt Steef aan mij. Ik kijk rond. Als we wat hout wegrollen, is er misschien net plek genoeg voor onze tentjes. We wagen het erop.

Fikkie stoken en spek roosteren

Marko is dolblij met onze vraag of we mogen blijven kamperen en werpt zich direct op als een avondprogramma vol entertainment. Zo te horen is dit blik bier niet zijn eerste van vandaag, maar Marko blijft ontzettend vriendelijk en gastvrij en weet de kinderen nieuw leven in te blazen door zich te ontpoppen als een ware kindervriend en ze mee te nemen om een vuurtje te maken waarboven we spek roosteren die hij van huis heeft meegenomen. Hij deelt zijn eten met ons: brood en spek, en zijn dierbare bier. Ik verbaas me over de energie die de kinderen ineens weer ergens vandaan hebben getoverd. Ze kletsen en bewegen energiek met Marko, helpen de boomstronken wegrollen bij de kampeerplek en het vuur aanmaken terwijl wij de tenten opzetten. Ongelooflijk wat een veerkracht kinderen hebben.

Waar zij hun pijntjes en vermoeidheid op slag lijken te zijn vergeten, overvalt de vermoeidheid mij ineens. Ik ril, mijn kuiten zijn erg verbrand en doen zeer, ik ben kapot en heb dorst. Ondanks de inspanningen heb ik totaal geen honger, dus drink ik vooral en wil dan zo snel mogelijk mijn bed in om te slapen. Steef maakt pastamaaltijden klaar, laat er ééntje aanbranden, waardoor we nog minder water overhouden. Met moeite eet ik een paar hapjes voor ik dankbaar afscheid neem van Marko, die nu duidelijk op zijn praatstoel zit en blij is met de aanspraak die hij heeft.

Een tegenvaller…

Ondertussen zoek ik mijn oplaadkabel van mijn horloge, waar onze gps route staat. Ik graai in mijn tas, maar het kabeltje zit niet in mijn bovenvak waar hij hoort. Ik probeer de andere vakjes, mijn jas- en broekzakken… oh god… ik kom de tent weer uit: ‘de oplaadkabel is weg’. Steef en ik keren we de tassen binnenstebuiten, zonder succes. Mijn hart klopt in mijn keel, en de tranen springen in mijn ogen. Mijn horloge is onze lifeline, onze navigatie! Zonder horloge kunnen we niet lopen! Ik breek mijn hoofd over de plekken waar ik hem heb gebruikt en kom uit op de tuin waar we vanmorgen zijn vetrokken: ik weet dat ik hem de dag ervoor op de picknicktafel heb gebruikt. Shit! Zou hij daar nog liggen? Hoe komen we daar nu terug? En wat nou als hij daar niet ligt? Zou deze garmin kabel wel te koop kunnen zijn in Bosnië? Ik heb nog nergens een elektronicazaak gezien hier. Ik kan wel janken, hoe is dit mogelijk! Als ik mijn horloge niet kan opladen, kunnen we niet verder en moeten we onze tocht noodgedwongen afbreken. Steef stelt voor dat we gaan slapen en morgen verder kijken. Het is donker nu, misschien ligt hij wel ergens op de grond. Misschien heeft Marko een idee.

Het bericht Trektocht door Bosnië: Drvar naar Ostrelj verscheen eerst op Struin Stories.

Er staat voor vandaag ook een aantal buien gepland en als we uitstappen bij onze startplek is het zo’n 8 graden en mistig. Koud! We parkeren de auto bij het treinstation in Bohinjska Bistrica, met de besneeuwde bergtoppen op de achtergrond. Voor de laatste keer pakken we de rugzakken nog eens in: droogvoermaaltijden zoals pasta, soep en noodles. Daarnaast studentenhaver, bananenchips, droge worst, snickers, brood met beleg, havermout, melkpoeder, koffie, thee, etc. We pakken ons warm in met colletjes, handschoenen en regenjassen. Ik laad het GPX-bestandje van de Juliana Trail op mijn horloge, en zie dat de route hier vrijwel direct langsloopt.

Algauw vinden we onze allereerste markering en bordje van de Julianatrail: een dubbele ruit in oranje, met een J en een A. Noem me een nerd, maar ik word hier stiekem ontzettend blij van: het idee dat we eindeloos deze markeringen en bordjes kunnen volgen als leidraad voor ons avontuur… Gedurende de hele trail wisselt de markering tussen oranje strepen, gele bordjes en de dubbele ruit met de letters. We volgen het bordje met ‘Podrbro’ erop, onze eerste bestemming op de route. Daar stopt etappe 8 en begint etappe 9.

Wildkamperen

Thuis heb ik al alle mogelijke campings opgeslagen in google maps, en gezien dat dit het enige stuk is waar een camping ontbreekt. Dat betekent meteen extra avontuur vanavond: wildkamperen. Hoewel dit niet is toegestaan, doen we dit soms wel (noodgedwongen), waarbij we uiteraard de ‘spelregels’ in acht nemen, die als vuistregel leave nothing but footprints hanteert. Dus geen sporen achterlaten, respectvol met de natuur en de omgeving omgaan, geen overlast op wat voor manier dan ook veroorzaken. Ik geloof er heilig in dat als iedereen op deze manier zou kamperen, dat wildkamperen dan op veel meer plekken mogelijk zou (moeten) zijn.

Hoogtemeters aan de start

We lopen het verder weinig boeiende dorpje uit en gaan vrijwel direct flink omhoog. Zowel etappe 8 als 9 hebben aardig wat hoogtemeters en staan als meest lastige etappes te boek. Menig hiker reist er zelfs omheen, heb ik begrepen, maar dat gaat er bij mij niet in. We zijn mentaal nog oké dus is het een prettig idee dat we het moeilijkste stuk aan het begin hebben, en dat de route daarna juist gemakkelijker wordt. Na een paar meter breekt het zweet ons al uit en niet veel later trekken we onze warme laagjes haast paniekerig weer uit.

Zicht op de Julische Alpen

Inmiddels hebben we het dorp achter ons gelaten en zigzaggen we door de bossen een bergwand omhoog, om vervolgens over hoogvlaktes te lopen waar we menig droomhuis en pittoresk dorpje passeren, maar geen sterveling tegenkomen. Het enige leven op de route is in de vorm van viervoeters en vogels, waarvan sommigen geluiden maken die voor ons totaal onbekend zijn. Hoe hoger we komen, hoe mooier de vergezichten worden, waar er soms een gat in de wolken breekt, en de besneeuwde Julische Alpen zichtbaar worden. Ondanks het ontbreken van de zon, is het een indrukwekkend gezicht.

Door de sneeuw

We lopen verder en stijgen ongemerkt vele meters. Bohinjska Bistrica ligt al op 507 meter hoogte, maar uiteindelijk bereiken we die dag bijna 1300 meter hoogte! Op deze hoogte maken we kennis met de sneeuw, waar de kinderen en wij verrukte uitroepen maken en over de glibberige massa onze weg zoeken. De weg is hier letterlijk ondergesneeuwd, wat het extra avontuurlijk maakt. Zo vroeg in het jaar lijkt het pad nog niet onderhouden, wat inhoudt dat we regelmatig over omgevallen bomen moeten klimmen, onze weg langs gevallen takken banen of juist onder stammen door moeten klimmen. Niet zelden blijkt de doorgaande route niet begaanbaar en moeten we heldhaftig limboënd langs de route verder klauteren, wat doet denken aan een uitdagende NatuurlijkSportief training.

Oorverdovend stil

De temperatuur is door de gewonnen hoogte behoorlijk gezakt, en als we pauze houden koelen we snel af als we stil zitten. We zien een hert tussen de bomen wegschieten en horen een onbekende specht. Na het brood wandelen we snel verder, waar we elkaar met sneeuwballen bekogelen en onder de indruk raken van de oorverdovende stilte. We zijn al uren onderweg en zijn nog steeds niemand tegengekomen. In de weide omtrek is niks te horen, behalve vogels. Geen auto’s, trein of ander verkeer. Enkel de stilte van de natuur, het knerpen van de sneeuw onder onze voeten, onze ademhaling.

Kinderen op de trail

Ik kijk naar mijn kinderen, ons grut. Wat voel ik me trots op ze, hoe ze lichtvoetig en vol enthousiasme en kracht doorstiefelen, met hun tassen op de rug. Ondertussen op zoek naar een tak die dienst kan doen als wandelstok. Mijn tienerdochter vraagt of ik foto’s van haar met het uitzicht wil nemen, wat me toch een beetje geruststelt dat er voor haar meer bestaat dan tiktok en snapchat. We hoeven geen moeite te doen om de kinderen te vermaken: ze bedenken talloze raadspelletjes en woordslangen om zichzelf af te leiden tijdens steile afdalingen of moeilijke klimmetjes. Ik voel me gezegend dat ze onze passie voor het buitenleven delen en dat we allemaal sterk en gezond zijn om dit te kunnen doen.

Siepie en Takkie

Na alle hoogtemeters volgt onvermijdelijk de afdaling, die extra spannend is door het losliggende grind en dikke lagen bladeren, waaronder menig steen verstopt ligt om je enkels op te verzwikken. Oppassen geblazen dus, zeker met het extra gewicht op onze rug. Ik ben blij met mijn stokken, die ik in mijn vorige trektocht door Duitsland heb omgedoopt tot Siepie en Takkie, om de klappen op mijn gewrichten enigszins te verzachten. Ook hier is op sommige plekken het pad verstopt onder de sneeuw, maar steeds als we een hoek omdraaien worden we getrakteerd op prachtige uitzichten over groene heuvels waar weggetjes naar minuscule dorpjes doorheen slingeren. Hier zien we sappige, groene weiden, bloeiende bloesems en verlegen ontluikende voorjaarsbloemen in paars, roze, wit en geel.

Waar moeten we slapen?

Vrij hoog eindigen we in het dorpje Podbrdo. De Juliana Trail is zo ontworpen, dat het door het authentieke, minder toeristische gebied van Slovenië slingert, om zo deze gebieden de kans te geven wat meer op de kaart gezet te worden. Zo telt het dorpje Podbrdo maar 578 inwoners en is er geen supermarkt of andere voorziening te vinden, net als in veel andere dorpjes die we deze dagen doorkruisen. We hebben al ruim 17 kilometer op de teller, maar nog geen zicht op een mogelijke kampeerplek. Intussen pakken regenwolken zich samen en begint het te regenen. Terwijl we in het benauwde nylon door de druppels voortsjokken, leidt de route ons weer bergopwaarts. Als ik de kaart bekijk, zie ik dat de route vrijwel haaks omhoogloopt. Even zakt de moed me in de schoenen en vraag ik me af waar we in godsnaam mee bezig zijn. Ik ben moe, het regent en we hebben niet eens een plek om te slapen. Dan passeren we een heel klein vlak stukje, direct naast een waterbron, nét boven de doorlopende weg in het dorp. Met een beetje passen en meten passen er misschien net twee tentjes achter elkaar. We gokken het erop. Zodra we deze knoop doorhakken, stopt het met regenen en begint de zon te schijnen, als een bevestiging van onze gemaakte beslissing.

Trailvoer en vroeg naar bed

Het voelt spannend om hier stiekem te bivakkeren. De hond bij het huis beneden ons heeft ons gesignaleerd en blaft de hele buurt bij elkaar. Even ben ik bang dat hij ons verraad en boze dorpsbewoners ons weg zullen jagen. De 578 inwoners blijken ons echter goedgezind. Van een dorpsbewoner kregen we eerder die dag water uit haar eigen bron, waarna ze ons nog 4 cakejes toestopte. Nu zitten we in de laatste zonnestralen van de ondergaande zon te genieten van een eenvoudige pastamaaltijd die aan elkaar hangt van e-nummers, en is iedereen zó moe dat we allemaal om 19u onze tent inkruipen en kort erna al in slaap vallen.

Het bericht Dag 1 van de Juliana Trail in Slovenië, Etappe 8 verscheen eerst op Struin Stories.

Stilte als luxe

Deze Kennedymars wordt georganiseerd door de Rotterdamse Wandelvereniging. Er lopen vooral groepjes mensen van diverse wandelorganisaties mee, die in tweetallen of kleine groepjes optrekken. Als ik rondkijk, heb ik het vermoeden dat ik de enige ben die alleen loopt. Niet erg, ik vind de stilte in mezelf en om me heen vaak meer een luxe dan een gebrek.

Als om 23.00u het startschot wordt gegeven, vertrekken 145 deelnemers met een tempo waar je u tegen zegt. De hoofdlampjes worden aangeknipt om de witte stoepkrijtpijlen op de weg te kunnen zien. Algauw word ik, net als bij de 60km ervaring, links en rechts ingehaald. Voor me zie ik een lange slinger van rode en witte lichtjes, als een soort kerstpolonaise. Ze geven een mooie indicatie van de te volgen route. Ik probeer mijn best te doen een beetje het tempo bij te houden, uit angst dat ik straks achteraan loop en de route kwijtraak. Ik ken mezelf goed genoeg om te weten dat dat echt niet onmogelijk is. Het lukt me om nét niet helemaal achteraan te lopen, tot mijn tevredenheid.

Duiveltjes op m’n schouder

Nog voor we een kilometer hebben gelopen, maakt een vrouw een flinke smak over een stoeprandje. Gelukkig is er geen ernstig letsel, maar het zet de zintuigen nog even goed op scherp. Het is vrijdagavond laat, en het weinige verkeer dat passeert bestaat vooral uit jongeren die de stad opzoeken of huiswaarts keren. In het donker en na een volle werkdag én emotionele week, vraagt dit extra veel van mijn concentratie. Vanmorgen maakte ik een verkeerde beweging en schoot er een pijnscheut door mijn rug. De hele dag heb ik al last van mijn rug met bepaalde bewegingen en daarnaast een bak met spierpijn van eerdere trainingen die week. Ik heb me fysiek nog nooit zo ellendig gevoeld aan de start van een lange wandeling. Perfecte timing. Vanbinnen komen mijn duiveltjes direct in de actie: ‘je kan ook gewoon lekker afzeggen en je bed in’, ‘je hoeft toch niet te lopen? Kan je net zo goed thuisblijven’, etc. Ik stop ze terug in hun hoek, en herinner mezelf eraan dat het juist hierom gaat: die drempels nemen, het oncomfortabele opzoeken.

Mind over matter?

Deze week is een sportvriendin overleden na een zeer kort en heftig ziekbed. Enorm verdrietig en het maakt diepe indruk op mij en al onze sportmaatjes. Van mijn leeftijd en blakend van gezondheid, tot voor kort. Dit verdriet neem ik mee tijdens de Kennedymars, en ik wil daar juist ook plaats en aandacht aan geven. In het besef dat ik deze mars wél kan maken, en zij niet meer. In dat licht heb ik niks te klagen. Een beetje spierpijn, pijntjes in mijn rug. In welke verhouding staat dat tot elkaar? Het is misschien wel een kwestie van mind over matter. Laten we maar eens zien wat er lukt en tot hoeveel ik in staat ben. Als ik echt niet meer kan, dan kan ik altijd dán nog stoppen. Ik ga niet bij voorbaat opgeven. Die neiging ken ik, en ik besluit terplekke die neiging te negeren en ondanks al mijn innerlijke protesten en angsten tóch te gaan. Voetje voor voetje, kilometer voor kilometer.

Wandelen in het donker

De eerste kilometer is een feit. Nog 79 te gaan. Ik besluit me daar niet te veel op te focussen om de moed niet te verliezen. Om mezelf een beetje sane te houden, knip ik de route op in stukjes. Van rust naar rust. Ik herinner mezelf eraan dat ik morgen om dit tijdstip lekker in mijn bed lig en dit alles achter de rug is. Op die manier wordt het hanteerbaar. We wandelen door de Biesbosch, over paden die ik nog niet kende, maar ik baal dat het donker is. Wat stom eigenlijk, dat we in het donker lopen. Nu zien we niks van de natuur en de omgeving. Het merendeel van de tocht is door het donker, ik heb me dat van tevoren maar weinig gerealiseerd. Nou ja, in dat geval zet ik maar wat afleveringen van een cursus in wonderen op, maar ik merk dat ik mijn aandacht er niet goed bij houd en word afgeleid door gesprekken om me heen. Ik loop bijna de gehele route in stilte.

Rustposten en zintuigen op scherp

De rustposten zijn uitstekend verzorgd. Bijna elke 7km is er een rustpost, waar iedere keer een andere versnapering is. Soep, snoepjes, boterhammen, stroopwafels, vlaflip… aan creativiteit geen gebrek! Vooral de dropjes waardeer ik zeer op die momenten. Het is zoeken naar een goeie wildplasplek in de open vlaktes, en wanneer ik eindelijk mijn broek laat zakken, blijk ik plaats te hebben genomen op een bed van brandnetels. De tweede rustpost sla ik over, ik heb nu geen behoefte aan iets te eten of drinken, en hoop zo wat tijd te winnen. Het helpt me om wat meer voor mensen uit te lopen. Intussen begin ik hier en daar ook anderen weer in te halen. Blijkbaar is snel starten voor anderen ook niet vol te houden. Ik loop gestaag door, langs de Merwelanden en de brug over naar Sliedrecht. Hier valt vlak achter mij een tweede persoon, een man op leeftijd. Gelukkig lijkt ook deze valpartij met een sisser af te lopen, maar herinnert me maar weer om scherp te blijven.

Actieve dieren in de nacht

Na de Biesbosch lopen we door de bewoonde wereld van Sliedrecht en Papendrecht, waar ik soms zonder mensen in de buurt loop intussen, en zelf goed de pijlen zoek op de grond. Mijn hoofdlampje is leeg, en zonder licht is het soms een uitdaging om te zien waar ik heen moet. In mijn andere tas, waar ik op 20km bij kan, zit nog een reservelampje, die ik later zal pakken. Een nieuwe ervaring voor me, is dat er ’s nachts ook vogels actief zijn en de nacht door zingen. Of misschien hebben we hen in de war gebracht met onze nachtelijke activiteiten, net als de kuddes schapen die ons luid blatend vergezellen langs de dijken. In Papendrecht draaien we weer de bossen in, waar een rat mijn pad kruist en waar een groep lopers bijna dreigt te verdwalen door slechte markering. Net op tijd sturen we bij en vervolgen onze route door de Alblasserwaard.

Lopen als meditatie

Ik loop door mijn achtertuin, waar ik vele malen tijdens eerdere wandelingen heb gelopen, in het licht. Bij bekende plekken merk ik dat er direct associaties en herinneringen worden opgeroepen. Aan die keer dat we hier als gezin in de regen liepen, die keer dat ik naar een conferentie in Landvast ging, die collega die daar werkte, de snackbar waar we ooit een frietje aten… Het is een prettig gemijmer en direct een soort meditatieve manier van het verwerken van al deze bijna vergeten herinneringen. Het herhalende, ritmische bewegen helpt om in een natuurlijke tranceachtige staat te komen. De nacht lijkt hier nog extra behulpzaam bij te zijn, alsof het lichaam ergens nog beseft dat de nacht bedoeld is voor verwerking.

Slaapwandelen

Na Alblasserdam door te zijn gelopen, lopen we een stuk langs de A15 in de richting van Ridderkerk. Ik krijg het zwaar. Ik loop door, maar ik lijk mentaal uit mijn lichaam te glijden, zonder dat mijn ogen dichtgaan. Soms schrik ik ineens wakker, hoewel mijn lichaam nog steeds in actie is. Dan ben ik er ineens weer ‘bij’. Ik ben doodmoe, en besef dat ik letterlijk slaapwandel. Ik val al lopend in slaap, en ben niet meer bewust van mijn omgeving. In zo’n staat zou ik gewoon een straat kunnen oversteken zonder te kijken. Wow, ik schrik hiervan en doe mijn best wakker te blijven, mijn kop erbij te houden. Het is nu niet ver meer tot de tweede rust, bij 40km. Eenmaal daar, bestel ik zo snel mogelijk een koffie. Ik móet wakker blijven. Ik trek wat laagjes kleding uit, in de hoop dat de frisse buitenlucht me alert zal maken. Ik wissel mijn sokken voor een nieuw paar en spoel een paar paracetamolletjes weg tegen de spierpijn en rugpijn voor ik weer naar buiten loop. De koffie en het pauzemoment doen wonderen, ik voel me weer wakker en alert, en stuif weg, gemotiveerd door het besef dat ik nu aan de tweede helft begin en kan gaan aftellen! Alles wat ik nu nog loop, wordt alleen maar minder dan wat ik al heb gelopen.

Pannenkoeken en mentale support

Van thuis krijg ik op de vroege ochtend een foto van de pannenkoeken die worden gebakken en straks gebracht gaan worden. Nog een sterke motivatie om door te lopen, pannenkoeken! Na deze grote rust loop ik het buitengebied in bij Rijsoord, met de opkomende zon die ons vergezelt. Het wordt een prachtige dag en ik voel de warmte van de zon al goed. Mijn muts heb ik voor mijn pet verwisseld en mijn mouwen stroop ik op. Als ik net heb plaatsgenomen bij de volgende rust, komen mijn man en dochters de pannenkoeken brengen, wat een feest! Ze combineren deze mentale support met het praktische wegbrengen van mijn zoon naar een wedstrijd. Ik eet met smaak de zoete traktatie en krijg dikke knuffels als toetje. Blij en trots loop ik weer verder. Ik loop nog altijd op tempo, veel sneller dan ik gewend ben om te lopen, en ik houd het vooralsnog prima vol. Op dit tempo kom ik rond 15u aan in plaats van 17u die ik had voorspeld. Het geeft me rust om te weten dat ik voldoende speling heb om wat te kunnen vertragen of wat langer rust te pakken.

Landschappen vol belofte

Natuurlijk voel ik mijn lijf wel. Mijn voeten branden, door het snelle lopen en vooral het lopen op het vele asfalt. Veel van de route gaat over verharde stukken. Ook heb ik pijntjes in mijn heupen en voelt alles steeds een beetje strammer. Gaan zitten, bukken of een trap oplopen gaat allang niet zo soepel meer. Ik zit nu bijna op tweederde van de afstand en loop intussen aan de rand van Barendrecht en Heerjansdam. Dit gedeelte van de route is voor mij de grootste en leukste verrassing. Een prachtig natuurgebied waar ik nooit eerder kwam en mijn ogen uitkijk. Hier lopen we over vlonders over het water, waar meerkoeten met rietstengels langs zwemmen om een nestje te bouwen en de zwanen me vergezellen als ik langsloop. Ik tref een prachtige uil op de route, die me verwonderd aankijkt vanaf haar tak, waar zij ook een nest heeft. Verliefde stelletjes zoeken de anonimiteit op de vele bankjes op de route. De vele regen van afgelopen maanden maken de olifantenpaadjes soms een uitdaging, waarbij het pad is veranderd in een modderige rivier waarin mijn voeten wegzakken en vastzuigen. Gelukkig heb ik dan nog mijn hoge Meindls aan, en lukt het me overeind te blijven staan en droge voeten te houden. De felle zon die dag maakt het frisse lentegroen nog intenser. Alles oogt nieuw en vruchtbaar, vol belofte voor de komende maanden.

Schoenenwissel

Ik beland op de derde en laatste grote rustplaats, op 60km, waar ik mijn kinderen en man weer zie. Ze hebben mijn trailschoenen meegenomen, die ik de laatste 20km op goed geluk zal dragen. Inmiddels zijn mijn voeten gevoelsmatig 3 maten gegroeid en doet alles zeer. Ik hoop dat het dragen van mijn lichte trailschoenen wat meer comfort en ventilatie zal geven, en andere drukpunten dan die ik nu heb. Ik geniet nog even van de rust in het zonnetje en het gezelschap van mijn gezinnetje, en wordt aangemoedigd door mensen die nieuwsgierig vragen wat ik aan het doen ben. Als ik wegloop van dit rustpunt, laat ik opnieuw meer mensen achter me. Van bijna laatste loper, loop ik nu in de voorhoede van de deelnemers, wie had dat gedacht! Opgetogen ga ik verder, genietend van de warmte van de zon op mijn huid en de lichte tred die ik nu heb door mijn andere schoenen.

Emoties in golven

Het stuk door Zwijndrecht heen duurt gevoelsmatig erg lang. Eén lange rechte weg, en mijn gedachtes dwalen weer af naar herinneringen. Af en toe, vooral wanneer ik pijn ervaar, of de verveling toeslaat, of wanneer ik een andere mentale uitdaging bemerk, glijden mijn gedachtes weer af naar mijn overleden sportmaatje. Soms gevolgd door een golf verdriet of ontzetting. Het blijft voor mij nog zo onwerkelijk. Dan ebt het weer weg, alsof ik het letterlijk uit mijn lichaam loop. Wat er achter blijft is vooral dankbaarheid voor het leven, voor de ervaring dat ik dit kan doen, voor mijn gezin die dit alles faciliteert en steunt. Ik zie vlinders op mijn weg, en groet haar in gedachten. Uiteindelijk steek ik de Zwijndrechtse brug over, en loop ik mijn home town binnen. Daar tref ik mijn man op de fiets, die gezellig een stukje met me meefietst en kletst. ‘Je loopt nog hartstikke soepel joh, je gaat als een trein! Nog even volhouden, dan ben je er!’, spreekt hij me moed in. Ik geniet van zijn gezelschap en afleiding.

Een ommetje naar de wc

In Dordrecht is het één groot feest. De zon schijnt, de terrassen zitten afgeladen, er spelen bigbands, de kleinste boetiekjes hebben hun waren buiten uitgestald en overal heerst een vrolijke sfeer. Ik moet al kilometers enórm plassen, en besluit een omweg te maken via mijn huis. Je eigen wc zit uiteindelijk toch het lekkerste. Het is een raar gevoel om tijdens deze mars ineens je huis in te lopen, het voelt bijna stiekem wat ik doe. Op ons plein is het eveneens een gezellige boel, met een drukbezochte bijen- en honingmarkt. Met dit uitstapje heb ik een dikke halve kilometer extra gelopen. Alsof 80 nog niet voldoende is. zodra ik de 70 klikjes aantik, voel ik aan alles dat ik op mijn reserves loop. Mentaal ben ik er nog goed bij. Ik geniet van de gezellige omgeving in het historische centrum, maar hoe ik het ook probeer, mijn benen en voeten gehoorzamen niet meer aan de door mij gewenste snelheid. Ik loop op mijn maximum, en die is een stuk trager dan aan de start. De laatste 10 kilometers duren gevoelsmatig een eeuwigheid, waarbij ik mezelf blijvend moed in spreek terwijl ik langs plekken loop waar ik zoveel herinneringen heb liggen.

Stoppen met verwachtingen

Als ik uiteindelijk door het Wantijpark loop, heb ik het moeilijk. Dit is onze thuisbasis van onze sporters. Waar zoveel herinneringen gemaakt zijn met elkaar. Ik draag deze mars en deze laatste pittige kilometers in gedachten op aan haar. Hier is ook de laatste rustpost, de volgende rust is de finish. Nog 7 kilometer. Ik kan niet meer. Ik sleep mijn voeten mee, terwijl de ene na de andere zucht uit mijn mond ontsnapt. Weer een lange weg rechtdoor, alsmaar rechtdoor. Een groep fanatieke lopers haalt me in, terwijl ze met elkaar nog even het tempo opvoeren alsof ze een ommetje maken. Ik begrijp er niets van, maar ben gestopt meer van mezelf te verwachten. Als ik nog 2 kilometer moet, staat Steef me weer op te wachten, de engel! Hij praat me er doorheen, terwijl ik voortstrompel en elke pas eruit pers. Als ik de finish in zicht heb, zie ik mijn schoonouders langs de kant staan, met bloemen en chocola. De lieverds! Ik word er verlegen van. Eindelijk ben ik er! Het is 16u en 11 min later sinds ik ben gestart, en ik heb ruim 82 kilometer afgelegd. Ik heb het gehaald, en op een tempo waar ik zelf van onder de indruk ben.

Niet meer: ‘geen tijd hebben’

Wel weet ik dat dit een ‘eens, maar nooit meer’ ervaring is. Ik weet nu dat ik het kan. Ik weet hoe het voelt. En ik weet des te meer waaróm ik loop: omdat ik graag buiten ben, geniet van de natuur, geniet van de vrijheid, het niets hoeven. Ik wil me niet opgejaagd voelen, ik wil in het gras kunnen liggen en de wolken willen bekijken als ik zin heb. Of een dutje doen onder een boom, als ik slaap krijg. Ik wil me laten fascineren door een vlinder op zijn bloem, me verliezen in het moment. Ik heb vandaag geen foto’s gemaakt, gevoelsmatig had ik daar geen tijd voor. Ik wil niet meer ‘geen tijd hebben’. Ik wil leven in het nu, en vrij zijn!

Het bericht Kennedymars: 82km Dordrecht – Ridderkerk verscheen eerst op Struin Stories.

Op blote voeten loop ik als een halfkreupele van de auto naar de voordeur, waar ik algauw rillend en klappertandend onder de douche sta. Compleet versleten en uitgeput na die 65km. Ik slaap die avond vroeger dan mijn dochter van 7 en moet vechten tegen de slaap als de wekker de volgende ochtend weer afgaat. Waar doe ik dit voor? Schiet er weer eens door mijn hoofd. Ik weet het antwoord eerlijk gezegd ook niet altijd meer. Ik weet wél dat dit eens en nooit meer is. Na de Kennedymars loop ik alleen nog afstanden die comfortabel voelen.

Van Dordrecht, via Werkendam richting Breda

Mijn dag begint als de wekker om 3.30 afgaat. Om 4.15 stap ik naar buiten, dit keer begin ik weer vanuit huis. Mijn doel is om de eerste pont van Dordrecht naar Werkendam de pakken, en via de Biesbos via Hank naar Breda station te lopen en met de trein naar huis te gaan.

Het is droog, fris en pikkedonker als ik start, de straten verlaten. Deze uren staan bekend als ‘de hondenwacht’ binnen defensie, en ik herinner me maar al te goed hoe doods en eenzaam deze uren voelen als je nachtdiensten draait. De wereld slaapt als ik door het centrum loop, langs parken die nog gesloten zijn, en uiteindelijk door de polder onder de heldere sterrenhemel loop. Daar kom ik de eerste vroege vogels tegen. De onzekere zaklampjes van hondenbezitters die zo vlug mogelijk huiswaarts keren naar het comfort en warmte van binnen. Een wielrenner, en vroege forenzen op de fiets. Ik word aan de kant gesnauwd door een vrouw die duidelijk schrikt van mijn onverwachte aanwezigheid, waar ik op mijn beurt weer van schrik. Ook goedemorgen.

Sluimerwereld

In deze onbestemde uren, waarin ik normaal nog slaap, verkeer ik in een sluimertoestand tussen waken en dromen. Ik luister dan graag naar ‘een cursus in wonderen’, die in al zijn abstractie toch altijd raak weet te zijn op die momenten. Zo luister ik naar conflict tussen willen en doen, word ik er nog maar eens aan herinnerd dat angst de vreemdeling is en daarmee onwerkelijk, en dat iedereen elkaar beoordeeld, dus dat het gemakkelijker is dit als een feit aan te nemen dan ons er druk over te maken. Weer een zorg minder.

Zonsopkomst in de Biesbosch

Intussen vaart de eerste pont net voor mijn neus weg, en drink ik in de verplichte pauze mijn eerste bakkie koffie. Om 6.15u stap ik uit in Brabant, waar de zon net zijn best doet zich door de laatste wolken te wurmen. De klok is dit weekend vooruitgegaan, wat de mazzel geeft dat ik al eerder getrakteerd wordt op het zonnegloren. Strepen blauw en geel kleuren de lucht en weerkaatsen in de rivieren eronder. Dit deel van de Biesbosch is misschien wel mijn favoriete stuk. Er is in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de aanleg van wandel- en fietspaden, wat de mogelijkheid geeft dwars door het gebied te lopen. Veel van die paden zijn daarbij autovrij, wat als een luxe voelt. Ik geniet van de uitgestrekte velden, sloten, moerassen en bomen die als skeletten uit het water steken.

Zijn is genoeg

Vlak voor mijn voeten steken twee grote hazen over, en als ik ze met mijn blik volg, zie ik vervolgens een groep herten nieuwsgierig mijn kant op kijken. Terwijl ik naderbij kom, blijf de dapperste van het stel staan, tot ook hij het hazenpad kiest en bijna lijkt te vliegen over het hoge gras, als een bruin witte streep door de nog donkere hemel. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik zoveel moois zie, en geniet volop. De oordopjes berg ik op, want de vogels zingen zich schor bij het opkomen van de zon. Toch prachtig dat vogels zich niet druk maken over hun prestaties. Geen twijfels of ze wel goed genoeg zingen, hoe ze overkomen, wat anderen van ze zullen denken. Ze zingen gewoon en zijn daarmee genoeg. Natuur in zijn perfectie. Wat zou het heerlijk zijn als wij mensen dat vertrouwen ook hadden, en gewoon onszelf konden zijn, zonder iets te hoeven bereiken of bewijzen.

Valken en buizerds schreeuwen boven mijn hoofd, en cirkelen boven velden en bomen. Ik loop over eenzame paden, passeer opnieuw een groep herten, en niet veel later nóg een groep! Het lukt zelfs deze laatste groep te filmen, nieuwsgierig als ze zijn blijven ze toch even staan om te kijken wie hen zo vroeg passeert. Ze rennen zigzaggend over de velden, alsof ze niet goed kunnen kiezen waar ze heen willen gaan. Of misschien spelen ze tikkertje. Ik voel me compleet. De zon komt door, het is droog, ik ben compleet alleen in de natuur met deze dieren. Ik zucht en voel me intens tevreden. Volgens mij is het zo bedoeld. Iedere keer dat ik wandel en op dit soort plekken kom, voel ik het weer.

De boot gemist

Gisteren checkte ik nog even mijn geplande route (via RouteYou), en kwam er achter dat er een pontverbinding over het Steurgat ingepland stond, die echter nog niet open is op dit moment. Dat betekent dat ik om moet lopen via Werkendam. Wijt het aan de vroege ochtend, of mijn slechte navigatieskills, ik was me hier volledig bewust van en tóch loop ik verkeerd. Alsof ik naar het pontje toe word getrokken. Dit is een terugkerend ding, want ik ben hier al zeker 5x eerder tegenaan gelopen. Ik en pontjes, blijkbaar geen goede combinatie. Mopperend keer ik dus weer om en maak ik onbedoeld in totaal 5 kilometers extra op mijn route. Vervelend, want dat betekende automatisch dat ik niet uit kom bij het station van Breda. Ik loop een heel stuk langs de linkerflank van de Steur, en vervolgens langs de rechterflank van de Steur.

Wisselende weerbeelden

Intussen is het weerbeeld behoorlijk veranderlijk. Als ik net besluit te ontbijten, begint het uit het niks hard te regenen, dus stel ik mijn maaltje nog even uit. Daarna word ik meermaals overvallen door hevige buien, maar ook door sneeuw en hagel. In een kwestie van minuten schijnt de zon vervolgens weer. Het levert mooie, dramatische luchten op, waar het lijkt of de grijze verf van de regenwolken is uitgelopen in vegen naar beneden. Ook tonen de luchten harde contrasten tussen het loodgrijs van de regenwolk, en de bleekgele zonverlichte lucht ernaast. Soms kleuren de wolken rozepaars, terwijl even verderop het blauw van de hemel te zien is. Ik loop over betonnen vlonderpaden over vijvers, waar het me opvalt dat er de afgelopen jaren overal kleine metalen windmolentjes zijn geplaatst in het water.

Meditatie voor mannen

Tussen de buien door vind ik een plekje om mijn havermout te eten, die ik aanmaak met heet water uit mijn thermosfles. Een warm ontbijt voelt troostrijk op zo’n koude dag. Ik eet nog wat appel en noten, en vervolg dan mijn weg. Inmiddels is de wereld wakker, en passeer ik oude van dagen op hun ochtend wandeling, vaklui op hun werkplaatsen en gehaaste forenzen. Lopend langs de Steur zie ik drijvende donuts, die elk net groot genoeg zijn om een visser te dragen. De ronde bootjes dobberen in stilte over het water. Meditatie voor mannen, denk ik. In stilte in de natuur. Wel samen, maar toch ieder voor zich. Er wordt geen woord gewisseld. Ik sla af, weg van de Steur, op weg naar Hank. Hier word ik nogmaals overvallen door een gure bui terwijl ik langs boerderijen in de polder loop. Als de regen weer plaatsmaakt voor de zon, loop ik de Oostwaard binnen, een mooi gebied met knotwilgen en moerasgrond. Hier kom ik bij een Griendwerkershuisje waar je vrij mag kamperen, compleet met vuurplaats en picknicktafel. Wat tof! Ik wist niet dat we dit soort plekken nog hadden, en ga deze zeker onthouden voor eventuele micro avonturen.

Afscheid van de natuur

Ik loop onverhard over modderige grasbulten, wat de snelheid uit mijn wandeling haalt. Niet erg, want links van mij is een open veld, waar opnieuw een groep herten over rent. Wauw, ik heb nog nooit zoveel herten op één dag gezien! Ze laten me lang genieten van hun wilde schoonheid, tot ze aan de horizon achter de bomen verdwijnen. Hierna loop ik uit het natuurgebied en de bewoonde wereld van Hank in, waarna het voorlopig over is met de natuurpret. Noodgedwongen moet ik de snelweg volgen over de rivier heen om in Raamsdonksveer te komen. Hier staat de bekende kolencentrale die het natuurbeeld verstoort vanuit de Biesbos. Als ik langs het stadje loop, klinkt er ineens een enorme knal, alsof er een gigantische explosie plaatsvindt. Ik schrik me kapot en kijkt om me heen of andere mensen ook schrikken, en in de veronderstelling dat ik nu vast ergens grote rookwolken zal zien van een explosie. Er gebeurt echter niets. Mensen lopen onverstoorbaar verder en lijken niks gehoord te hebben. Blijkbaar zit er in deze buurt iets van een fabriek of plek waarin zulke knallen vaker geproduceerd worden?

Niets is blijvend

Mijn route vanaf Hank gaat spreekwoordelijk bergafwaarts, net als mijn moraal. Ik loop saaie stukken, langs N-wegen en alsmaar rechtdoor. Over asfalt, waardoor ik mijn zolen voel branden en de eentonigheid van de ondergrond en beweging een belasting vormt voor mijn lichaam. Mijn lijf houdt zich overigens verder goed, ik heb geen noemenswaardige pijntjes, maar voel met elke kilometer wel meer kleine protestsignaaltjes hier en daar. Een steek in mijn teen, een krampend gevoel links, een gespannen kuit, een gevoelige lies. Het golft, ontstaat en vergaat. Komt en ebt weer weg. Ik merk het op in de wetenschap en met het vertrouwen dat alles tijdelijk is, niets is blijvend. Het is een les die ik in vipassana aan den lijven heb ondervonden, en in zen meditatie verder beoefen. Het is een geruststelling en oefening tegelijkertijd.

Turborotonde

Ik heb honger. Voor Hank heb ik mijn boterhammen al gulzig naar binnen geschrokt. Ik ben zelfs een stuk teruggelopen toen ik erachter kwam dat ik een boterham (in het zakje nog) had laten vallen. Hongerig als ik was, wilde ik die niet missen. Ik had de stille hoop dat ik misschien langs een supermarkt zou lopen en fantaseerde wat ik daar zou kopen. Een pizzabroodje misschien, of een zoete koek? Ik leidde mijn saaie weg over een fietspad af met gedachtes aan iets lekkers straks. Het is maar goed dat ik toen nog niet wist dat dat moment er nooit zou komen. In mijn tas zit het laatste restant van mijn appel en wat noten, die ik bewaar voor een goede pauzeplek.

Maar lopend langs voorbijrazend verkeer vind ik geen plek waar ik wil blijven, dus loop ik verder en verder en verder. Ik beland op een turborotonde, vlak langs de snelweg, het meest troosteloze plekje met windkracht 10, maar waar ik eindelijk een bankje vind om fatsoenlijk te zitten. Zuchtend trek ik mijn schoenen uit en geniet van mijn laatste appelpartjes, terwijl ik het geloei van de A59 en de uitlaatgassen probeer te ontkennen. Naast me staat een informatiebord over de turborotonde, alsof er een doelgroep bestaat die zich hiervoor interesseert. Het houdt in ieder geval iets van de wind tegen.

Pijntjes en mentale uitdaging

Mijn voeten doen pijn. Tijdens het buitenfestijn, dat toch al 2 weken terug was, ben ik op mijn enkel getrapt, waar nog een lelijke schaafplek zit die niet goed heelt. Misschien omdat er aarde in is gekomen, of doordat het telkens schuurt met mijn sokken en schoenen. De plek voelt alsof het weer open is en vormt een irritante pijn tijdens het lopen die stiekem steeds meer toeneemt. Op mijn kleine tenen vormen zich intussen ook blaren, dat ben ik gewend en deze zijn verder niet erg pijnlijk tijdens het lopen.

Met tegenzin trek ik mijn schoenen weer aan en vervolg mijn weg. Ik kom stroef en stram overeind en voel me een bejaarde als ik weer begin te stappen. Na het zitten voelt alles stijf, en lijkt mijn lijf me te waarschuwen: ga nou niet verder! Dit is ver genoeg, nu moet je rusten. Het mentale spel begint nu, weet ik. Boven de 40km is het fysiek uitdagend voor me. Tot die tijd lukt het eigenlijk allemaal wel prima. Boven de 50km vind ik het gewoon niet leuk meer, omdat mijn lichaam er dan genoeg van heeft. Dan begint het mentale spel. Mind over matter. Ik spreek mezelf moed in. Het wordt vanzelf beter als ik begin te wandelen. Ik kan dit.

Vrachelse Heide, Oosterhout, Dorst

Na de turborotonde loop ik Den Hout in, waar ik inmiddels traditiegetrouw een lama op de foto zet voor mijn oudste dochter, die gek is op die beesten. Vervolgens loop ik weer een saai stuk dat ik herken van mijn micro avontuur met mijn dochter in februari. Ik steek weer de snelweg over en pep mezelf op door naar podcasts te luisteren. Ze leiden me in ieder geval een beetje af van de eentonigheid en saaiheid van de plekken waar ik op dat moment loop. Eindelijk loop ik dan de bossen bij Oosterhout en Dorst weer in, over de Vrachelse Heide. Mijn plek op mijn voet brandt en zeurt, ik sleep inmiddels mijn ene voet voor de andere en heb het gevoel dat ik slaapwandel. Ik ben er klaar mee. Al die tijd heb ik geen supermarkt gezien, en ik heb honger! Als ik later zie dat ik 4000kcal heb verbrand die dag, snap ik dat ineens ook beter. Ik voel me zielig en wil naar huis. Het lukt me niet meer goed te genieten van de omgeving, hoewel ik wel dankbaar ben als ik onverhard kan lopen door de bossen, wat een verademing is voor mijn voeten.

Verlossing op 4 wielen

Steef is er al voordat ik de 65km heb aangetikt. Een laatste mentale uitdaging: ‘waarom stap je niet gewoon in, wat maakt dat laatste stukje nou uit?’ verleidt hij me. Nee, dit is de training, anders moet ik volgende keer nóg verder in één keer. Dus rijdt mijn verlossing op 4 wielen weg, uit mijn zicht, en zit er niks anders op dan door te stiefelen tot ik de auto weer tegenkom als ik 65km klok in Dorst. Als een oude oma ga ik uiteindelijk naast mijn man zitten, die ik voor zijn diensten bedank door mijn schoenen uit te trekken en hem te trakteren op een intense zweetvoetengeur. Die man moet wel heel veel van me houden, dat hij dit allemaal voor me over heeft.

Het bericht 65km Door de Biesbosch en Brabant verscheen eerst op Struin Stories.