Mijn wekker gaat al vroeg. Ik geniet van koffie en havermout die ik eindelijk weer eens met echte melk kan maken, in plaats van de poedermelk. De kleine gelukjes van een hiker. Het is nog donker als ik alweer mijn weg vervolg, en de berg terug oploop naar de plek waar ik hem gisteren verliet. Ondertussen luister ik afleveringen van ‘een cursus in wonderen’, waar ik aandachtspunten voor mezelf in herken in navolging op de inzichten die ik afgelopen weken heb opgedaan. ‘Eén stap tegelijk’ en ‘richt je op het einddoel, laat het tussenliggende los’, zijn twee van die wijsheden. Wat me ook treft is dat ‘gaven’ worden vertaald als ‘dat wat je te geven hebt’, en dat ‘dat wat je te geven hebt’ gaat over wat jij anderen kunt leren. Practise what you preach.

Laat het ‘hoe’ los

En dat is mooi, omdat ik inderdaad steeds meer bezig ben om met groepen te werken, cursussen te geven en weekprogramma’s te organiseren in Slovenië. Toeval? Daar geloof ik niet in. Blijkbaar is de tijd rijp om anderen ook iets te kunnen leren. ‘Vertrouw erop dat je datgene zult krijgen dat nodig is om datgene te kunnen doen dat je het liefste doet’. Dit is ook weer het loslaten van het hoe, het vertrouwen op het pad, dat vanzelf wel zal ontvouwen. En ook een reminder aan mezelf om me niet teveel zorgen te maken over geld. Die zorgen werken waarschijnlijk alleen maar negatief. Het luisteren naar deze afleveringen geeft me rust, geruststelling en hernieuwde hoop. Het leidt me af van de eerste, saaie kilometers waar ik in regenkleding door een groene tunnel loop, zonder uitzicht op de omgeving.

Lopen langs de afgrond

De regen is sinds gisteravond niet meer gestopt, en inmiddels is er een dik pak wolken die elk uitzicht verder ontneemt. Uiteindelijk kom ik bij een splitsing met de opties voor Benageber en Chelva. Hier besluit ik Benageber over te slaan, en direct naar Chelva te lopen. Daarop volgt een steile, spannende afdaling vlak tegen een steile rotswand aan. Het pad is amper 50cm breed en stopt abrupt in een steile afgrond. Ver weg in de diepte onder me hoor ik wel een rivier bulderen, maar ik zit te hoog om er iets van te kunnen zien. Een paar keer glijdt mijn voet weg in het kleine gruis richting de afgrond, en mijn adrenaline giert door mijn aderen.

Tomb Raider

Een aantal stukken op het pad zijn sterk begroeid, en ik voel me alsof ik me ineens in een scene van Indiana Jones of Tomb Raider begeef. Kruipend schuifel ik onder de hangplanten, klimplanten en braamstruiken door, en even vrees ik een herhaling van vorig jaar. Gelukkig blijft de sterke begroeiing bij dit ene stuk en kom ik zonder kleerscheuren beneden bij de rivier, die ik met een ogenschijnlijk gammele hangbrug moet oversteken. Een aantal planken ontbreken, en enkele planken veren angstwekkend ver door als ik mijn gewicht erop plaats. Aan de andere kant van de brug, die direct het laagste punt van de route markeert, besluit ik te pauzeren om ook weer even tot rust te komen. Met wraps en tonijn. De wraps komen intussen mijn neus uit, maar ik heb nu eenmaal niets anders, mijn tas is alweer bijna leeggegeten.

Wondertonijn

Misschien is het wondertonijn, misschien iets anders, maar na de pauze ga ik tegen alle verwachting in als een malle omhoog. Op sommige momenten voelt het alsof ik bergen kan verzetten. Voetje voor voetje, gestaag ga ik door. Eenmaal boven ben ik nat van het zweet maar ook trots: ik heb het wéér geflikt! Weer een berg bedwongen. De zoveelste berg, de zoveelste hoogtemeters. Vanaf nu zal de route langzaam dalen, op een fijne, begaanbare manier. Ik geniet van de omgeving die steeds verandert. Dit gebied is weer zó anders dan toen ik in de vorige wildernis liep; dat was veel eentoniger. Nu is het gebied ruiger, afwisselender. Het pad neemt me mee met een grote bocht richting Chelva, waar ik de laatste meters weer omhoog het stadje in klim. Als ik zicht krijg op het dorp, ziet het er weer akelig uitgestorven uit. Slechts een paar barretjes zijn open, waaronder degene waar ik nu zit. Er is maar één supermarkt en die opent pas om 18u, wat betekent dat ik mijn tijd moet doden tot die tijd.

Klappertanden van vermoeidheid

Ik snak naar een douche, en een mogelijkheid om mijn powerbanks en elektra op te laden, ze zijn bijna leeg. Maar accommodatie zit hier niet, hoewel ik op google nog een albergue buiten de stad heb gevonden. Hier heeft iemand vorige week nog een review geplaatst, dus ik hoop dat die open is. Ik reken mijn drankje af, en ga op de trap van de kerk zitten om me te warmen in de zon. Ik ril en moet mijn best doen niet te klappertanden. Ondanks mijn trui en de warme zon heb ik het koud. Mijn lichaam is moe, koud en hongerig. Ik kan de warme douchestralen al bijna voelen. En een zacht, comfortabel bed… Eindelijk gaat de supermarkt open, en ik haast me naar binnen, haal flink wat eten, inclusief een zak chips en pak wijn. Vervolgens stap ik stevig door naar de herberg die gelukkig op de route ligt. Ik wil zo snel mogelijk douchen, eten en slapen. Terwijl ik erheen loop doe ik schietgebedjes, ‘please, laat de herberg open zijn!’ prevel ik.

Knakmoment

Op mijn mailtje die ik ruim 2 uur eerder naar de herberg heb verstuurd, heb ik echter nog niks teruggehoord, een veeg teken. Ik loop de heuvel op en zie de herberg er stil en verlaten bij liggen. De luiken zijn dicht. Ik klim nog hoger en kom bij de ingang. De deur zit op slot. Fuck. Een knakmoment. Met bijna lege powerbanks en een zonnepaneel die niks doet zonder zon, begin ik hem aardig te knijpen. Steef belt me, en ik hoor Signe op de achtergrond. Het geluid van hun stemmen, dichtbij maar ook zo ver weg, laat me bijna breken. Ik wil niet huilen aan de telefoon. Er lopen hier mensen op straat en Signe gaat zich misschien zorgen maken. Ik ben gewoon emotioneel. Ik ben zo klaar met vandaag! Nu moet ik na ruim 30km alsnog verder lopen, voor weet ik veel hoe lang, op zoek naar een kampeerplek. Ik zie op tegen alles. Steef voelt mijn wanhoop en frustratie en probeert mee te denken, maar hij staat natuurlijk machteloos. Op de achtergrond hoor ik Signe opperen: ‘kun je geen bus nemen naar Valencia, en daar slapen?’. De slimmerik. Die is niet voor één gat te vangen.

Plekje zoeken

Er gaan hier echter maar weinig bussen: maar één per dag vaak. Nee, er zit niets anders op dan de schouders er weer onder zetten en doorlopen. Ik voel boosheid, en het is oneerlijk die op Steef te projecteren. Ik hing op voordat dit gebeurde en pepte mezelf op. Ik kan dit, ik heb dit vaker gedaan. Ik slik mijn zelfmedelijden weg en richt me op de route. Er zit maar een klein stukje vlak terrein voordat het gebied weer heuvelachtig wordt en de route omhoog gaat. Na een tijdje lopen zie ik een klein vlak stukje met wat bomen. Ik gok het erop. Het gebied is sterk begroeid met prikkelplanten, maar ik wist van de vorige etappe dat ik die weg kan schoppen. De rest van de begroeiing trap ik zoveel mogelijk plat en de taaie stengels snijdt ik los met mijn mes. Alle losse stenen, takken en dergelijke gooi ik weg. Als ik mijn tent neerleg, staat hij letterlijk klem tussen de struiken. Het past nét. De haringen kunnen daardoor niet eens in de grond, maar ik sta gelukkig beschut en slechts op 500m hoogte. Ook is het nog steeds bewolkt, dus het zal niet stevig gaan waaien verwacht ik.

Witte bonen met chips en wijn

Plakkend en stinkend vouw ik mezelf in de tent. Wat een opluchting dat ik nog redelijk snel een plek heb gevonden, en dat ik nu eindelijk klaar ben met vandaag. Gelukkig was ik zo slim om lief voor mezelf te zijn in de supermarkt en eten te kopen wat ik lekker vind. Als kind al was ik dol op witte bonen in tomatensaus, en nog steeds is dat een geliefd kostje. Aangevuld met chips en wijn voel ik me al snel een stuk beter. De kou is weg, het rillen is gestopt met nieuwe energie in mijn lichaam en de wetenschap dat ik nu kan ontspannen. Als ik eenmaal een plek heb gevonden en de tent staat, valt er een last van me af, ik hoef niks meer.

Zeven generaties

Ik app met mijn ma. Ze heeft door dat het wel alleen kan zijn, en ik ben blij met de aandacht vandaag. Met oma gaat het stabiel, maar ze is haar spark kwijt. Mijn lieve oma. Ik voel het verdriet voor mijn moeder en mijzelf. Ik heb het idee dat mijn moeder de laatste tijd zelf ook milder wordt, wat gunstig is voor onze relatie. Vandaag luisterde ik naar Jan Bommerez, die vertelde over traumaverwerking. Omdat trauma’s tot wel 7 generaties doorgegeven kunnen worden, is het aan ons om die verwerking op gang te brengen: zowel voor ons nageslacht als voor onze voorouders. Tijdens het luisteren herinnerde ik me ineens weer dat ik me als kind/tiener heb voorgenomen ‘bij mij stopt het’  (de generationele overdracht). En nu besef ik dat deze verwerking een actief proces is, en als ik bezig ben met mijn eigen spirituele ontwikkeling, ik tegelijkertijd ook een dienst bewijs aan mijn voorouders en eigen kinderen.

Uiteindelijk heb ik het prima naar mijn zin in mijn tentje. Ik voel me geliefd en trots dat ik heb doorgezet. En ook wat aangeschoten van de wijn. Die nacht slaap ik onrustig. Ik droom van alles, over het verkopen van ons huis, een hek op de weg en andere dingen die ik ben vergeten. Het begint te regenen, waardoor ik wakker word en mijn rugzak in de regenhoes stop. Daarna word ik nog een paar keer wakker, om te plassen, te drinken en magnesium in te nemen.

Het bericht Spanje gr7 dag 24 / 53 tussen Chera – Benageber – Chelva verscheen eerst op Struin Stories.

Discipline in de ochtend

Ik heb flinke pijn in mijn onderrug en in mijn heupen. Daar heb ik soms zo’n last van, omdat mijn matje nu eenmaal niet gelijk staat aan een comfortabel, dik matras. Ik doe mijn yoga, om mijn stijve spieren na een lange nacht weer op te warmen, en voel de dankbaarheid in mijn spieren en pezen na de oefeningen. Het kost twintig minuten van mijn tijd, maar toch verzin ik vaak allerlei redenen om het niet te doen. Ook omdat ik het een beetje spannend vind vanmorgen, nog in het half donker in een leeg bos met mistflarden om me heen. Maar als ik mezelf dan weer overtuigd heb om toch even de moeite te nemen en de yoga te doen, ben ik altijd zo blij dat ik het heb gedaan, want het helpt me echt. Ik merk dat mijn lichaam weer beter herstelt en beter voelt, beter klaar is voor weer een dag met lichamelijke inspanning. Dat is heel fijn.

Verstopte wereld

Het is heel mistig als ik wakker word. Mist, dat is waar de bomen hun voeding (vocht) uit halen. De laatste tijd lees ik veel over het lezen van de natuur, wat we ervan kunnen leren en hoe je bepaalde fenomenen kunt herkennen. Super interessant. Het fascineert me mateloos. Ik ben zo gek van de natuur en ben het liefst ook zoveel mogelijk in de natuur. Waarom doe ik daar niet meer mee, beroepsmatig? Die mist heeft ook iets magisch door de sfeer die het oproept. Er kan zich van alles in verhullen of schuilhouden. Ik loop in een mini-bubbel, met zicht tot maximaal 5 meter om mij heen. Terwijl ik er doorheen ben ik extra alert, vanwege het idee dat er zich van alles in de mist schuil kan houden.

Sowieso maakt het alleen zijn in de natuur me alert, zeker als ik weet dat ik ver weg ben van de bewoonde wereld. Die alertheid is ook goed, het geeft een natuurlijke, gezonde spanning. Mijn lichaam raakt als vanzelf afgestemd op zijn omgeving en past zich ook aan, aan de omstandigheden. Het is alsof mijn lijf een eigen intelligentie heeft en precies weet wat er nodig is op verschillende momenten.

De route vervolgen gr7

Nadat ik alles heb ingepakt, vervolg ik de route, het pad omhoog waar ik gister ben gestopt. De wereld verstopt zich in een spookachtige, magische wolkenpartij. Het duurt uren voor het zicht beter wordt en ik meer uitzicht krijg. De mist houdt de geluiden bij me weg, dempt alles, alsof ik in watten loop. Een bijzondere ervaring.

Het was eigenlijk mijn plan om gister tot de 35 kilometer te lopen, maar toen heb ik eerder opgebroken. De reden dat ik verder wilde komen, is omdat ik vandaag, als het goed is dan, in één keer naar Camping Mariola kan lopen. Maar dat is nu dus nog best wel een eind weg, misschien ook wel meer dan 35 kilometer. Maar het vooruitzicht van een douche, oh, ik kijk er heel erg naar uit, dus ik denk dat ik het de afstand en inspanning vandaag wel waard vind. Als ik vanmiddag echt heel erg moe ben, dan ga ik gewoon even goed pauzeren en eten en gewoon lekker liggen, en dan kan ik misschien daarna nog die laatste uurtjes maken tot ik bij de camping ben.

Aanpassingen op de gr7 onderweg

Het pad leidt me op en neer de bergen over, door de bossen en over losliggende stenen en keien. Mijn voeten doen zeer en het vraagt veel concentratie om mijn voeten steeds goed neer te zetten, waardoor mijn gewrichten vermoeid raken. De gr7 is op de grond soms anders qua route dan op mijn gps-bestand. Ik krijg sterk de indruk dat de route recent is verlegd en dat mijn gps een oudere route aangeeft. De borden en wegmarkeringen ogen soms hagelnieuw en vers geverfd. Meestal is de aangepaste route een verbetering ten opzichte van de oude route. Ik snij bijvoorbeeld een weg af door in het bos ernaast te lopen. Zowel mooier als veiliger.

Bronwater

Ik ben alweer een poosje aan het dalen en loop nu langs meerdere kampeerplekken om legaal te kamperen. In Valencia lijkt de regelgeving voor wildkamperen en gereguleerd kamperen een stuk soepeler dan op andere plekken in Europa. Een groot bonuspunt is dat de bron langs de route gelukkig nog in werking is, en ik kan eindelijk mijn flessen vullen met vers water. Ik spat het koude water in mijn gezicht en krijg kippenvel als ik mijn nek, gezicht en armen provisorisch afspoel onder het stromende water. Voor ik mijn flessen helemaal aanvul en dichtdoe, drink ik zoveel als ik kan. Met een volle buik en flessen daal ik de berg slingerend verder af, tot ik na een paar uur bij een stromend beekje in een dal uitkom.

Tijd voor een bad in de rivier

Vlakbij is een halve grot, een soort overhellende wand, die me doet denken aan een heilige plek in Slovenië die we een paar weken eerder bezochten. Bij het beekje besluit ik te pauzeren en van de gelegenheid gebruik te maken me nog wat beter te wassen. Ik hang mijn zware rugzak af en zoek mijn zeepblokje en handdoek. Mijn schoenen verruil ik voor mijn sandalen, waarmee ik het koude, ondiepe beekje in stap. De bodem is bedekt met fijn, roodbruin zand dat alle kanten opstuift zodra ik mijn voeten in de zachte grond zet. Het is heerlijk om me zo vrij in de natuur te wassen, en ik geniet van het schone gevoel als ik het plakkerige zweet van me af boen. Alle haartjes staan overeind op mijn lichaam, het is niet meer zo mistig maar nog steeds bewolkt en koel. Ik droog me af en trek een warme trui aan, wat als een knuffel voelt op mijn frisse, schone lichaam. Terwijl ik een heel stokbrood naar binnen werk met restjes zweterige kaas en chocopasta, geniet ik van de geluiden van het stromende water, de enkele vogel en de verdere rust die hier heerst. Het was niet mijn bedoeling het brood helemaal op te eten, maar het smaakt zo goed dat ik mezelf moeilijk kan beheersen.

Alcoy

Na een poos hijs ik dan toch weer mijn spullen op mijn rug en trek ik mijn wandelschoenen weer aan. Met gemengde gevoelens: het is hier heerlijk, en ik geniet van het niets hoeven, maar ik word ook een beetje koud en ben nieuwsgierig naar waar het pad me heen zal leiden. Ik kom aan bij de afslag naar Alcoy en sta voor de keuze: een extra lus naar die grote stad maken, of de route vervolgen zonder bevoorrading. Ik kies er uiteindelijk voor om niet naar Alcoy te gaan, omdat het zeker nog een uur extra lopen is, en ook een extra uur om terug op de route te komen. Die extra hoogtemeters en tijd heb ik er uiteindelijk niet voor over. Achteraf ben ik héél blij met deze beslissing, want het is een monsterlijke dag qua afstand en hoogtemeters.

De berg op!

Vanaf dat punt gaat mijn route vrijwel direct stijl een bergkam op. Omdat het zo steil omhoog gaat, heb ik al snel uitzicht over de omgeving, en zie ik Alcoy als grote stad naast me liggen, de levendige geluiden van sirenes, verkeer en bouwwerkzaamheden naar me toe dragend. Dit is een veel grotere stad dan ik tot nu toe heb gezien. Ik zie verschillende mooie bruggen en een gigantische kathedraal en ben nieuwsgierig naar de rest van de stad. Ik volg de rug van de berg die naar links buigt, naar een verstopte plek van picknicktafels met verschillende waterbronnen die her en der stromen. Het is een pittoreske plek en ik kan me goed voorstellen dat de schaduwrijke plek een fijne verkoeling geeft op hete dagen. De gr7 neemt me met een grote bocht via deze plek langs de berg terug, nog verder naar links, weg van de stad.

De kloof in

Als ik eenmaal de hoek van deze berg om ben, hap ik naar adem: een gigantische roodbruine rotswand doemt voor me op en leidt naar een even zo imposante kloof. Een smal pad baant zich een weg tussen twee van deze rotsreuzen. Fantastisch! De route leidt me inderdaad deze kloof in, maar om daar te komen moet ik eerst deze hele berg weer afdalen. Als een kwispelende hond daal ik af en voeg me tussen de dagjesmensen en toeristen. Een bus scholieren komt me tegemoet na een tripje aan deze kloof, net als verliefde stelletjes, hardlopers en hondeneigenaren. Ineens hoor ik Vlaams naast me, en spreek de mensen aan. Het is een groepje vrienden, waarvan een stel hier vlakbij woont. Ze hebben hun vrienden op wandeltocht hierheen genomen. Ze waren net nog bovenaan de berg, net als ik. Er schijnt daar een grote gierenkolonie te wonen. Daar is één van de Vlamen net zijn sleutel verloren, maar heeft hem op miraculeuze wijze toch weten terug te vinden. Het doet me goed even te kletsen en wat ervaringen uit te wisselen. De Vlaamse vrienden laten me passeren, want zelfs met 20kg op mijn rug ligt mijn tempo hoger dan die van hen. Ik vergaap me aan de schitterende en machtige rotskliffen, waar ik de gieren in de lucht zie cirkelen.

De meesten lopen de kloof uit, want de dag is al ver gevorderd, en de mensen keren weer huiswaarts. Naarmate ik verder loop, passeer ik nog maar weinig mensen, en gaat de enkeling die ik nog zie de andere kant op. Op die manier loop ik na verloop van tijd toch weer alleen, en laat ik alle mensen weer achter me. Vanaf de top van de bergkam ben ik helemaal afgedaald tot de bodem van de kloof. de kloof verbreed zich langzaam, en er is maar één conclusie te trekken: de route gaat hoe dan ook omhoog, want aan alle kanten om me heen ben ik nu ingesloten door de bergen. Dit wordt een serieuze bergbeklimming, over smalle paadjes met soms steile afgronden rechts van me. De hoge bergtoppen voor me voorspellen nog veel meer hoogtemeters. Uiteindelijk maak ik iets van 1600 hoogtemeters die dag.

Doorgaan waar anderen stoppen

Terwijl ik de kloof omhoog uitloop, krijg ik uitzicht terug richting de kloof, maar ook de andere kant op, richting de dorpjes achter Alcoy en de valleien die daar beginnen. Het is nog steeds een beetje bewolkt en heijig, waardoor de omgeving steeds meer vervaagd aan de horizon. Het maakt de contouren en lijnen zacht, door de sluierbewolking. Een prachtig gezicht met dat verloop tussen de rijen bergen die eindeloos herhaald lijken te worden aan de horizon. Ik geniet intens. Het is een serieuze bergwandeltocht, met paden over de bergen en tussen de rotsen, met allemaal losse rotsen. Er is geen enkele stap waarop ik mijn voeten vlak kan zetten, en daarmee een aanslag op mijn lichaam.

Geconcentreerd lopen

Dat merk ik aan mijn voeten, de aanhechtingen bij mijn enkels en mijn knieën. Die protesteren behoorlijk, vooral als mijn voeten in rare standjes op de losse stenen neerkomen. De stappen zijn soms een behoorlijk eindje onder me, wat betekent dat ik alle spieren van mijn lichaam ook moet aanspannen om ervoor te zorgen dat ik niet met een klap neerkom. Of dat mijn knie wegschiet, of whatever. Dan voel ik er de nodige pijnscheuten doorheen gaan, waardoor ik probeer voorzichtig en gecontroleerd te lopen en valpartijen te voorkomen. Dat kost ontzettend veel van m’n concentratie, zeker als ik steil moet afdalen. Want naast al die hoogtemeters moet ik net zoveel meters afdalen, en goed opletten waar ik mijn voeten neerzet.  

Het schiet niet op

Ik herinner mezelf aan vanavond, aan de camping met een douche. Ik kijk zo uit naar een douche! Het lijkt wel alsof er een soort suikerlaag op mijn huid ontstaat. Alles plakt, het is gewoon smerig. Misschien komt het door mijn tas, die helemaal ranzig is door het vele gebruik. En iedere keer hijs ik dat ding weer op mijn rug, over mijn armen heen. Vandaag heb ik hem al de hele dag vast. Dus het idee dat ik vanavond een douche kan nemen voordat ik mijn bedje instap is genoeg om door te lopen. De garantie dat ik niet aan mezelf vast plak in mijn tent, want dat vind ik zo smerig!

Maar de borden zijn vrij pessimistisch. Het eerste bordje dat de camping aankondigt, vertelt dat het nog vijf uur lopen is. Op dat moment is het twee uur ‘s middags, wat zou betekenen dat ik pas om 19.00u aan zou komen. Dat zal toch niet? Ik loop toch wel sneller dan dan drie kilometer per uur, zoals het bordje suggereert?

Wát een uitzicht!

Nou niet dus. Want bergen beklimmen gaat gewoon echt heel traag. Regelmatig loop ik langzamer dan drie kilometer per uur, op sommige stukjes ga ik niet harder dan één kilometer per uur. Op stukken die beter begaanbaar zijn, haal ik het tempo een beetje in. Nou ja goed, dit is wel de realiteit, en toch is het iedere keer weer confronterend om te merken dat ik gewoon heel erg word afgeremd door de omstandigheden. Uiteindelijk is het niet erg, want jemig, het is hier echt prachtig! De hele dag vergaap ik me constant aan het prachtige uitzicht. De zon breekt steeds beter door, ik zie een hert, eekhoorntjes en gieren.

Wolkenpracht

Op een gegeven moment loop ik de hoek van de berg om, waarna ik duidelijk aan de schaduwzijde uitkom. De wind en wolken nemen toe in kracht en hoeveelheid. Het blijft bijzonder dat er binnen een paar meter een totaal ander weerbeeld bestaat. Ik geniet van elke ademteug. Wát een fenomenaal uitzicht! De mist is grotendeels opgelost, en de zon doet zijn best om zo nu en dan door te breken, maar er hangen ook nog steeds behoorlijk wat wolken en de lucht is heiig van de dunne wolkenflarden die er nog steeds hangen. Misschien maakt dit het uitzicht wel nóg mooier. De bergen vloeien soms in elkaar over, met zachte tinten en vriendelijk licht. Op andere plekken hangt er juist een dik pak wolken die elk zicht ontneemt. Die plekken voelen bijna onecht en verraderlijk. Wat houdt zich schuil in het onzichtbare? Het is bijna alsof ik mezelf zo zou kunnen laten vallen op een dikke deken van zachte watten, bijna uitnodigend. Maar ik weet wel beter. Af en toe steken er ineens topjes uit de flarden van de wolkenmassa’s. het maakt me nieuwsgierig naar wat de wolken nog meer verborgen houden voor me.

Genoodzaakt tot pauze

Ik ploeter voort. Het pad is zwaar, moeilijk begaanbaar, steil en alsmaar omhoog. Met al ruim 30km in mijn benen speelt de vermoeidheid inmiddels aardig op, en moet ik heel geconcentreerd lopen. Ook moet ik ervoor waken dat ik niet te veel naar het uitzicht om me heen blijf staren terwijl ik loop. Na uren stijgen moet ik noodgedwongen pauzeren omdat de batterij van mijn horloge zo goed als leeg is. Ik leg hem aan de powerbank, vol ongeduld wachtend tot hij voldoende bijgeladen is om verder te kunnen. Deze extra pauze ten spijt valt mijn horloge aan het einde van de dag alsnog uit, simpelweg omdat ik zó lang onderweg ben. Een pauzeplekje midden op het paadje op een steile berg is lastig. Ik vind geen comfortabele plek om te zitten of mijn spullen neer te leggen. Het pad is niet meer dan een voet breed. Maar het duurt nog uren voor ik op vlakker terrein zal komen, en ik heb de gps nodig voor mijn route, dus ik moet wel. ‘Kom op mies, je bent goed bezig. Er wacht een camping en een warme douche op je’, praat ik mezelf moed in. Als er niemand is die tegen je kan zeggen, moet je het maar zelf doen. Het helpt toch, grappig genoeg. Die beloning in het vooruitzicht maakt het afzien nu beter te verdragen.

Het pad gaat alleen maar omhoog…

Ik ga door, terwijl ik me concentreer op het pad en mezelf niet probeer te verliezen in haast of hoogmoed. Dat is een valkuil waar ik na de vorige etappe niet nog eens in wil stappen. In plaats daarvan ben ik me constant bewust van het feit dat ik hier alleen ben, boven op een berg in een onherbergzaam en onbereikbaar gebied. Voorzichtig, stap voor stap. Ik loop rond de hele berg omhoog en moet nog een laatste stukje van de aangrenzende berg opklimmen voordat het pad eindelijk bergafwaarts gaat.

Cadeautje op de top

En dan eindelijk, haal ik de top. Terwijl ik op adem kom, zie ik hert met gracieuze sprongen voor me langs springen. Wauw! Het eerste wild sinds lange tijd! Iedere keer voelt het weer als een cadeautje om getuige te zijn van het wild dat hier leeft. Ik ben dankbaar dat het pad niet langer stijgt, maar langzaam naar beneden wentelt. Eerst nog even over losse keien en stenen, maar later zelfs via een breed grindpad door de bossen. Ik dank het universum hardop dat ik weer in veilig terrein ben en dat ik deze tocht ben doorgekomen.

Het daglicht neemt af, mijn schaduw verdwijnt als de wolken wederom de hemel bedekken. Alsof de weergoden de gordijnen dichttrekken tegen de invallende schemering. Lopend in mijn topje koel ik af, maar ik wil niet stoppen om iets warms aan te trekken. In plaats daarvan verhoog ik mijn tempo om zo snel mogelijk op de camping aan te komen. Mijn horloge valt uit, hij is letterlijk uitgeput door het intensieve beroep dat op hem wordt gedaan vandaag. Gelukkig hoef ik nog maar 2km.

Bestemming bereikt!

De zon gaat onder als ik om half 8 doodop Camping Mariola bereik. Het blijft leuk om namen die je op een digitale kaart hebt zien staan in werkelijkheid te bereiken. Uitgeput val ik de receptie binnen, waar een jongen van mijn leeftijd blij is met wat aanspraak op de verder zeer rustige camping. Behalve vaste gasten zijn er vrijwel geen bezoekers te zien. Hij vraagt me de oren van het hoofd over mijn tocht en raakt enthousiast. Het lijkt hem gaaf ook ooit zo’n tocht te doen. Na het inchecken schuift hij een deurtje door en stapt vervolgens in de rol van kassière, terwijl ik een blikje bier, melk en wat eten koop. Hoewel ik geniet van de ontmoetingen en de praatjes onderweg, wil ik nu vooral douchen, eten en mijn bed in.

Uitgeput maar vervuld van rijkdom

In het laatste licht zet ik mijn tentje op, waarna ik direct een heerlijke douche neem. Wat is dat goddelijk! Het sanitair gebouw is verwarmd en de warme stralen verzachten mijn vermoeide en gespannen spieren. Warm aangekleed eet ik in het donker tegen 21u dan eindelijk mijn avondeten, zittend op een trapje naast een basketbalveld. Het biertje stijgt direct naar mijn hoofd en maakt mijn ledematen zwaar en loom. Wat een dag! Met een gevulde buik rol ik mijn bed in, en val vrijwel direct uitgeput in slaap. Hoewel ik eventjes wakker word als het begint te regenen, slaap ik verder in één ruk door tot 8u. Dat overkomt me niet vaak, omdat ik vaak licht slaap en tussendoor moet draaien vanwege de pijn in mijn heupen.

Het bericht Spanje gr7 dag 14 / 43 Onil – Alcoy – camping Mariola verscheen eerst op Struin Stories.

Rond 5.15u word ik wakker van een geknor, dat steeds dichterbij komt. Een wild zwijn! Het geknor wordt meer, en ik herken steeds meer dieren om me heen. Niet alleen geknor, maar ook een gesnuif, hoefgetrappel en het wegrollen van steentjes onder de hoeven. De geluiden komen steeds dichterbij, en lijken ook van steeds meer kanten te komen. Ik kom overeind. Wat moet ik doen? Bij die beweging maak ik wat geluid, waar de zwijnen vlakbij mij van schrikken, en wegrennen. Ik hoor het gesnuif, en de hoeven op de grond bonken. Het is duidelijk dat het grote, zware beesten zijn, een stuk of 4 direct rondom mijn tent, schat ik. Ik ga weer liggen, in de veronderstelling dat ze weg zijn. Maar dan hoor ik opnieuw geknor en gesnuif. Ditmaal wel héél dichtbij. Ik weet zéker dat er een wild zwijn aan de andere kant van mijn tentdoek is. Shit. Ruiken ze mijn afval? Mijn eten? Voelen ze zich bedreigd door mijn aanwezigheid? Wat nou als ze gaan aanvallen? Straks rennen ze dwars door mijn tent heen! Het geknor, geschuifel en snuiven wordt luider, en ik voel me ingesloten. Dit zijn er minstens 10!

Wilde zwijnen!

Dan knort het zwijn naast me, en hij is zó dichtbij dat ik een kreet sla van angst, terwijl ik tegelijkertijd naar mijn stok reik om mezelf mee te verdedigen als het nodig is. Mijn gil laat de beesten schrikken, waarna ze halsoverkop luid knorrend en snuivend wegrennen, ik hoor het grind van alle kanten van de berg rollen en onder hun hoeven wegspatten. Verstijfd van angst wacht ik af tot ze door mijn tent heen komen, maar godzijdank lopen ze er allemaal omheen en keert uiteindelijk de rust weer terug. Door deze ervaring kan ik echter niet meer slapen, dus besluit ik vroeg op te staan. Vandaag moet ik toch veel kilometers maken.

Verboden toegang

Vrij snel na mijn vertrek vandaag kom ik bij een hek met een verbodsbord. ‘Geen doorgang in verband met een gevaarlijke omgeving’ zegt de tekst onder het bord. Ik tuur voorbij het hek, waar ik nog een eind het gebied in kan kijken en een aantal wandelpaden zie. Er is niks dat wijst op gevaar. Wat nu? Mijn route loopt over deze weg, en als ik een andere route moet doen, moet ik heel ver omlopen. Terwijl ik sta te twijfelen over mijn plan, komt er een hardloper uit het verboden gebied. Dat stelt me gerust: als hij daar loopt, dan zal het gevaar wel meevallen, toch? Terwijl ik mijn route vervolg over het hoofdpad dat langs een berg loopt, zie ik bergafwaarts verschillende smallere wandelpaadjes kronkelen. Vermoedelijk kwam de hardloper van één van die paden. Mijn eigen pad blijft op vrijwel dezelfde hoogte lopen, langs de bergwand.

Instortingsgevaar

Een paar honderd meter verderop word me ineens duidelijk waarom dit gebied is afgezet. Er liggen steeds meer en grotere rotsblokken op het pad, afgebroken van de bergwand. In rap tempo nemen ze toe in omvang en hoeveelheden. Bij sommige blokken kan ik zien dat ze er al even liggen. Er groeien plantjes langs de onderkant, of de kleur is duidelijk anders door de weersinvloeden. Maar bij meer rotsblokken dan me lief is, is het héél duidelijk dat ze daar nog niet lang liggen. In de kanten die vastzaten aan de berg, is duidelijk de lichtere, schone tint te zien, en de kleinere, afgebroken en weg gespatte scherven liggen in een logisch patroon om de rotsblokken heen, zonder opzij geschopt of weggewaaid te zijn. Als ik langs de bergwand omhoog kijk, zie ik inderdaad verschillende gigantische rotsblokken ter grootte van een auto of camper op scherp staan. Het asfalt vertoont grote barsten van de impact van eerder gevallen blokken, en ineens loop ik niet meer op mijn gemak.

Omgaan met angst en gevaar

Ik zie de krantenkoppen al voor me: ‘eigenwijze wandelaar bedolven onder rotsblokken na negeren van verbodsbord’. Het doet me denken aan het butterfly effect: hoe een vleugelslag hier, elders een lawine kan veroorzaken. Ik durf niet meer mijn stok op de grond te tikken, uit angst dat de trilling de spreekwoordelijke druppel zou zijn. Ondanks mijn kolossale omvang door de rugtas deed ik mijn best mijn voeten zo zachtjes mogelijk neer te zetten. Eindelijk zie ik het einde van het pad, met aan die zijde ook een afgesloten hek en verbodsbord. Opgelucht klim ik langs de afzetting. Ik ben weer op veilige grond. Het lijkt wel of ik de afgelopen uren en dagen extra met mijn neus op de gevaren word gedrukt. Kort daarna loop ik Cieza binnen, waar ik mezelf trakteer op een koffie en chocoladebroodje. Ook heb ik net heerlijk mijn handen kunnen wassen en heb ik vooruitzicht op een supermarkt om inkopen te doen.

Cieza

Nadat ik inkopen heb gedaan in een gigantische supermarkt in Cieza, ga ik topzwaar beladen weer verder. De route gaat langs een drukke, vieze weg, met nauwelijks ruimte om veilig te lopen zonder kans om als een bowlingkegel omver te worden gereden. Wat is Cieza een stinkstad! Veel te lang loop ik langs de drukte en het verkeer, waar de bermen bezaaid zijn met zwerfvuil en uitwerpselen. Er lijken ontluchtingskanalen van het ondergrondse kanaal langs de weg te zitten, want er hangt een bijna ondraaglijke vieze rioollucht, zo dik dat hij bijna te snijden is. De bewolking van vandaag en vuurtjes die in de omgeving branden helpen niet mee. Met het langsrazende verkeer moet ik me concentreren op waar ik loop. Pas na een hele poos slaat de route af van de doorgaande weg, langs een industriegebied, gevolgd door al evenzo inspiratieloze kassen en tuinderijen. Het voordeel is dat ik nu geen druk verkeer meer om me heen heb en ongestoord meezingers kan draaien om mezelf een beetje op te peppen. Heerlijk, om ongegeneerd mee te bleren en dit in alle vrijheid te kunnen doen.

Mentale mindfucks

Vandaag is een mentaal spel. Wetende dat ik zal wildkamperen, en niet kan douchen en dergelijke, moet ik mezelf blijven motiveren en tegelijkertijd ook mijn kop erbij houden om mezelf heel te houden. Zeker als het zo uitgestorven is, moet ik goed voor mezelf blijven zorgen. Op een gegeven moment merk ik dat ik word gestoken op mijn benen, armen, nek, gezicht… overal waar blote huid is, zitten ineens muggen. Niet één, nee, ze komen met tientallen tegelijk! Ik mep ze met 2 of 3 tegelijk dood, waardoor ik bloederige vlekken op mijn lichaam maak. Hoeveel steken heeft een mens nodig voordat ze vergiftigd raakt, of een allergische reactie optreedt? Ik stop om even te plassen en mijn flesje deet te zoeken in mijn EHBO zakje. Na bijna het hele busje leeggespoten te hebben, loop ik opnieuw verder. Het is tevergeefs. Ik hoor de kleine parasieten bijna spottend lachen: ‘haha! Het idee dat die 80% deet ons zou moeten afschrikken!’. En met dezelfde snelheid landen ze weer op mijn blote huid. Dit doet me aan een zenverhaal denken. Zijn dit de muizen in mijn habijt? Toch heb ik minder moeite met deze muggen, dan ik vorig jaar met de vliegen had, die in grote getalen om mijn gezicht en lijf zoemden. Progressie? Ik heb ook weleens begrepen dat je je beter eerst helemaal lek kunt laten steken door muggen, zodat ze daarna niet meer zullen bijten. Nouja, we zullen zien.

Wat wandelen met me doet

De route gaat door uitgestrekte vlaktes met flauwe heuvels en vooral een eindeloze aaneenschakeling van nietsigheid. Soms loop ik langs braakliggende akkers vol roodbruine aarde, dan weer is de grond bezaaid met eentonige begroeiing van een soort helmgras. Ik ben verwend, door de prachtige landschappen en bergen waar ik al doorheen ben gelopen. Het kan natuurlijk niet elke dag grandioos zijn. Dat geeft ook niet. De ‘saaiheid’ van een landschap werkt er ook voor om de aandacht als vanzelf naar binnen te richten, en te dealen met mijn eigen gedachten, neigingen en overtuigingen. Het is een training op allerlei niveaus. Hoewel het niet direct als fijn of leuk ervaren wordt, merk ik dat ik met elke stap meer opruim en ruimte schep. Dat ik ballast loslaat, dat er knopen die vastzaten in mijn lichaam als het ware beetje bij beetje losweek, en ze steeds meer ontrafel, ontwar. Dat kan soms tot een grote chaos leiden zonder zicht op verbetering of een oplossing. Maar aan het einde van het verhaal is de knoop ontward, en kan ik de draad weer keurig oprollen. Het is de heling die als vanzelf op gang komt door het ritmische lopen, stap voor stap. De geluiden van het ploffen van mijn voeten in het droge stof, het knerpen van de schouderbanden, het ritme van mijn ademhaling, in en uit, in en uit. Ik kom in een cadans, en soms een tranceachtige staat, waarin het lichaam loopt en als vanzelf beweegt, en ik enerzijds heel dicht bij de ervaring ben, en tegelijkertijd soms mijlenver verwijderd van mijn gedachten. Alsof ik in een tijdloze ruimte zweef, zonder lichaam of geest. Het is moeilijk in woorden te vatten.

Venta Roman

En nu ben ik hier, in Venta Roman. Hier heb ik in online verslagen van andere wandelaars over gelezen, en dan voelt het zo maf om nu zelf hier op de betreffende plek te zitten. Onwerkelijk om al zo ver te zijn. Venta Roman is niet meer dan een wegrestaurant langs een snelweg, waar af en toe een trucker stopt voor een maaltijd. Behalve dit vrij armoedige wegrestaurant is er niks, enkel de snelweg in kilometers open vlakte. Ik ben moe, mijn voeten doen zeer, mijn knieën zijn gevoelig. Ik moet niet vergeten om vanavond magnesium in te nemen en mijn voeten en gewrichten in te smeren. Hopelijk slaap ik dan beter, want wat een avontuur was het afgelopen nacht! Ik kijk zo uit naar morgen: een douche, een bed, een rustdag! Ik hoop maar dat het betaalbaar is.

Prachtige zonsondergang

In het toilet was ik me tot 2x toe provisorisch, waar ik met water en de zeeppomp mijn ledematen, nek, gezicht, buik en rug zo goed en kwaad als het gaat afspoel. Direct voel ik me moreel gesterkt. Ik hoef nog maar een klein stukje, en heb er vertrouwen in dat ik een slaapplek zal vinden. Als ik het tunneltje onder de snelweg door duik, kom ik direct in een mooier landschap terecht. De zon zakt al naar de horizon en werpt zowel gouden licht en lange schaduwen over het landschap voor me. Op mijn Gaia gps-app heb ik een mogelijke kampeerlocatie gezien, maar die blijkt verder weg dan ik dacht. Ik bekijk meerdere opties, maar besluit toch steeds om door te lopen, naar de plek die een mysterieuze en anonieme wandelaar eerder op de gr7 heeft gemarkeerd volgens mijn gps-bestand. Uiteindelijk is het al na 19u als ik nog steeds niet in de buurt van mijn beoogde kampeerplek ben, en besluit om de eerste de beste plek te kiezen. Het wordt snel donker en ik moet ook nog wat eten. In het gebied waar ik nu loop zijn helemaal geen bomen of andere beschutting. Ik loop op een kale heuvel, boven een evenzo kale vallei. Omdat het op dit moment windstil is, besluit ik de gok te wagen en zet mijn tent een eindje van het pad af, met een schitterend uitzicht en ondergaande zon.

Eindelijk slapen!

Ik geniet, want wát een magnifieke zonsondergang heb ik hier! Ik eet wat brood met kaas voor mijn tent, terwijl het laatste licht deze kant van de wereld verlaat. Ik probeer het feit dat ik ondertussen compleet word lek geprikt door muggen maar even te negeren. Zodra de zon onder is, zoek ik mijn heil in de tent, die gelukkig vrij van muggen is. Het is echter bloedheet en er staat geen zuchtje wind. Ondanks de vermoeidheid die mijn spieren en gewrichten intussen uitschreeuwen, val ik niet snel in slaap. In plaats daarvan geniet ik simpelweg van het kunnen liggen. Mijn knieën en enkels voelen overbelast en pijnlijk. Ik weet hoe belangrijk het is om mijn rust te pakken. Morgen, beloof ik mezelf plechtig. En wie weet rust ik vannacht ook wel uit.

Het bericht Spanje gr7 dag 9 / 38 Cieza – Venta Roman verscheen eerst op Struin Stories.

Plannen maken voor de dag

Ik twijfel over mijn plan voor vandaag. Als ik naar de camping boven Calasparra zou gaan om een rustdag te houden, moet ik 4,5 km extra lopen, en de dag erna ook om weer terug op de route te komen. Dat komt op 9km extra neer waar ik niet naar uitkijk. Bovendien rust ik nou niet fantastisch uit op mijn slaapmatje. De camping heeft bovendien geen bar of restaurant. Niet omdat ik graag iets wil eten, maar omdat dat voor mij betekent dat ik op een stoel kan zitten. Een stukje luxe dat ik graag opzoek, zeker als ik een rustdag houd. De camping lijkt dus geen goede optie, en in plaats daarvan vind ik een kamer voor €40 in het stadje zelf. Zoals ik me nu voel, hoef ik geen rustdag morgen, maar misschien dat ik wel lekker rustig opstart en later vertrek. Dan zoek ik vervolgens een kampeerplek in de buurt van Cieza. Want ná Cieza zal ik weer 45km zonder dorpen moeten bewandelen. Het is vandaag maandag, en alles wat ik tot nu toe ben tegengekomen onderweg is dicht. Hopelijk kan ik toch nog ergens iets te eten scoren vandaag.

Moratalla

Het eerste stuk van de route vandaag is bijzonder. Ik loop naar Moratalla, een stadje van een aardig formaat wat verder weinig indruk op me maakte. Het komt allemaal wat shabby en armoedig over hier. Dat vind ik eigenlijk voor alle dorpen die ik tot nu toe heb gezien in Murcia. In de verte zie ik mooie, grillig gevormde heuvels en onderweg passeer ik veel vakantiewoningen, tot mijn verrassing. Het weer is een beetje heiig, bewolkt maar warm, boven de 30 graden. Als ik bijna Moratalla in loop, passeer ik wegwerkers, die me aanspreken. Eén van hen, een jonge, knappe Spaanse man, vraagt me nieuwsgierig waar ik heen loop. Zijn oorbel glinstert in het zonlicht. ‘Ik loop naar Servië, vorig jaar ben ik in Tarifa begonnen’, grijns ik. ‘Madre mia!’ roepen de mannen in koor, waarna de knappe me onderzoekend aankijkt: ‘ben je getrouwd? Loop je helemaal alleen?’. Ze kunnen het bijna niet geloven, en fluiten vol ontzag als ik beaam dat ik alleen loop. Grinnikend neem ik afscheid, terwijl ze me op het hart drukken voorzichtig te zijn. Ik geniet van dit soort momenten. Het blijft bijzonder dat het deze reis veel vaker gebeurt. Straal ik iets anders uit? Zijn de mensen hier anders?

Slechte timing

In Moratalla vind ik een supermarkt van formaat, en hier sla ik groots in: zakdoekjes (mijn wc papier), koffie, yoghurt, worst, zoutjes, kiwi’s. Op het pleintje naast de supermarkt eet ik alle vier de yoghurtjes op en een kiwi. Ik loos zoveel mogelijk verpakkingsmateriaal en afval om ruimte en gewicht te besparen, en prop in elke zak een pakje zakdoeken. Met een volle buik en zware tas klim ik naar het hoogste punt van Moratalla, bij de kerk, van waar ik uitzicht heb over de omgeving. Deze is echter niet zo spectaculair op dit moment. De wolkenflarden ontnemen bovendien ook het grootste gedeelte van het uitzicht. Bezweet en plakkerig daal ik weer af, mijn route vervolgend door Moratalla uit te lopen. Terwijl ik langs tuinen en stukjes grond van mensen loop, zoek ik een geschikte plek om even te plassen. Dit is nog lastig, omdat ik nu langs een druk weggetje loop en er weinig beschutting is om me te verstoppen. Als ik het uiteindelijk niet langer houdt, hurk ik tussen wat olijfbomen. Helaas is mijn gevoel voor timing niet optimaal, en twee verbaasde en nieuwsgierige bestuurders rijden langzaam langs terwijl ik op dat moment wens om onzichtbaar te zijn. Met een rood hoofd, maar lege blaas vervolg ik mijn weg. Ik pluk wat rijpe vijgen die ik uit het vuistje eet, en verruil dan eindelijk de laatste bebouwing voor een leeg, stoffig landschap.

Dansend door Murcia

Een gevoel van euforie en geluk overvalt me. Ik voel me ineens intens blij en dankbaar dat ik hier loop, dat ik dit kan doen. Mijn tas voelt licht, ondanks de boodschappen. Mijn lichaam voelt sterk, en zelfs de stoffige hitte van vandaag krijgt geen vat op me. Ik zet muziek op en dans blij door het landschap, terwijl ik uit volle borst meezing. Wat bof ik, dat het pad nog steeds zo goed begaanbaar is!

Pas uren later verandert het pad in een stenig pad dat meer van mijn aandacht vraagt. Dit soort paden zijn potentiele enkelbrekers. Het slingert langs struiken en gaat soms steil omhoog of juist omlaag. En dan ineens moet ik een riviertje oversteken, en vervolgens nog eens. Het scheelt weinig, of ik had natte voeten gehad. Ik baan me een weg door manshoog riet, dat ook achter mijn rugzak blijft hangen, alsof de rietstengels hun best doen me met hun lange vingers vast te grijpen en terug te trekken. Ik probeer het hoge riet omver te duwen, voor me uit, om een soort brug te maken om overheen te lopen. Terwijl ik daar druk mee ben, vergeet ik om me heen te kijken. Na een poosje heb ik de paar meer droog over het water afgelegd, en het riet overwonnen.

Koeien

Terwijl ik de plukjes rietstengel nog van me afklop, zie ik ineens dat ik midden in een koeienveld sta. Fuck. Ik zie tientallen grote koeien en stieren, met hoorns die links en rechts van hun kop uitsteken en met gemak een meter breed zijn. Direct zit mijn hart in mijn keel, en voel ik de adrenaline toestromen. De koeien staan stil, en kijken allemaal mijn kant op. Mijn komst is natuurlijk grootschalig aangekondigt door mijn gevecht met het riet en de rivier, en alle dieren zijn daardoor gealarmeerd en nu op hun hoede. Eén blik op mijn horloge vertelt me dat ik niet op de route ben, wat me gezien de huidige omstandigheden niet verbaasd. Ik tuur in de omgeving, maar ik herken nergens een pad. Het lijkt alsof het pad in het niets is opgelost zodra ik van de heuvel ben afgelopen. Op mijn telefoon kijk ik in een andere navigatie-app, die ook aangeeft dat ik van de route af ben. Het pad lijkt grofweg zo’n 100 tot 200 meter achter het koeienveld te liggen. Ik snap er niks van, maar de enige conclusie die ik kan trekken is dat ik door de koeien heen zal moeten lopen, om verderop de route weer terug te vinden.

Zo onopvallend mogelijk…

Op de vorige etappe heb ik al vaker door stierenvelden heen gelopen, en iedere keer gaf me dat toch de nodige angst. Ik wéét dat koeien en stieren behoorlijk gevaarlijk kunnen zijn. Ik had een cliënt die ooit is aangevallen door een koe, en daardoor het ziekenhuis in is gedraaid. Ik heb ook begrepen dat er meer dodelijke incidenten zijn met koeien, dan met beren. Geen geruststellende feiten om op zo’n moment weer aan te denken. Heel rustig en met gecontroleerde bewegingen loop ik door het veld. Ik vermijd elk oogcontact, maar probeer toch vanuit mijn ooghoeken te zien waar de koeien zich bevinden, en wat ze doen. Sommige koeien bewegen zich van me af, maar er lopen ook koeien meer mijn richting op. Het zweet staat op mijn ruggengraat, en ik voel de adrenaline in mijn vingertoppen tintelen.

Hart in mijn keel

Intussen ben ik zo’n 50 meter verder, en moet nu over een smal stuk land een koe frontaal passeren. Ze bevindt zich een meter of 5 links van me. Zachtjes zet ik mijn voeten neer, waarbij ik probeer zo min mogelijk geluid te maken. Dan ineens schrikt ze ergens van, en doet een sprongetje mijn kant op. Ik versteen, en mijn hartslag giert door mijn keel en borstkas. Ik hap naar adem, en even denk ik dat dit het startsein is voor de koeien om me aan te vallen. Ik zet me schrap. De geschrokken koe is duidelijk zwanger, zie ik nu, en rent precies een stukje in de richting waar ik sta. Oh fuck fuck fuck… ik durf amper adem te halen en kan me niet bewegen, mijn blik is wazig. Ik forceer mijn loodzware benen om stapjes vooruit te zetten. De koe sta nu stil, en houdt mij scherp in de gaten. Er zit amper 3 meter tussen ons in. Ik zet nog een paas passen, en houdt mijn bovenlijf volkomen stil.

Ik wil hier weg!

En dan, eindelijk, ben ik voorbij haar. Héél langzaam laat ik mijn adem ontnappen. Als ik op veilige afstand ben, kijk ik opnieuw op de route: wéér verkeerd! Het lijkt erop dat ik tussen een stel andere koeien nogmaals het water moet oversteken en daar het pad moet terugvinden. Er is geen tijd voor zelfmedelijden. Ik wil hier zo snel mogelijk weg. Ik verzamel moed, en loop richting het water. Om daar te komen, moet ik opnieuw langs een aantal koeien. Godzijdank blijven deze rustig liggen en kan ik het riviertje nu voor de derde keer oversteken, die een veilige afgrenzing vormt tussen mij en de dieren. Opgelucht haal ik adem, en maak ik foto’s. Ja, nu durf ik het pas!

De vermoeidheid slaat toe

Niet lang daarna vind ik inderdaad de route terug, hoewel het een raadsel is hoe ik nou had moeten lopen. Ik word ineens overvallen door vermoeidheid. Mijn rug doet pijn en ik heb een enorme dorst. Een duidelijke tol voor het spannende stressmoment van zonet. Ik pauzeer, maak mijn lunch klaar en drink bijna al mijn water op. Wat een hitte en een raar weer is het toch! Zo anders dan vorig jaar. Het voelt drukkend warm en heiig, alsof het zo zou kunnen gaan onweren. De lunch en de pauze doen me goed. Ik vervolg de route, en het landschap is opnieuw totaal anders dan een paar kilometers geleden. Het lijkt wel alsof er hier met grof materieel grond is afgegraven zonder duidelijk systeem, en vervolgens met crossmotoren of supertrucks overheen is gereden. De zanderige bodems zitten vol bandensporen. Beige velden vol grind, steen, zand en keien. Er groeit hier niets, behalve een verdwaald dennenbosje hier en daar.

Vogelgeluiden zonder vogels?

Ik lees momenteel een boek over het ‘lezen’ van bomen van Tristan Gooley, en het is onwijs leuk om de theorie direct in de praktijk te kunnen oefenen. Maar momenteel is het landschap zo eentonig en met gebrek aan bomen, dat het lastig is om de materie te toetsen. Ik kom naast naaldbomen ook maar weinig andere soorten tegen. In de verte zie ik de vage omtrekken van de bergen die voor me liggen, en ik herken ook de bergen die ik achter me heb gelaten. Na een poos kruis ik de doorgaande weg en wandel wat hoger en parallel aan deze weg in de richting van Calasparra. Uit het niets hoor ik ineens een helder vogelgefluit. Het klinkt onwerkelijk. Ik hoor wel 30 verschillende soorten vogels fluiten, maar er is in geen velden of wegen een boom te bekennen waar ze in kunnen zitten. Ik begrijp er niets van. Waar komt dit vandaan? Ik speur het landschap af en probeer te lokaliseren waar het geluid vandaan komt. Het lijkt wel van de elektriciteitspaal te komen, maar ik zie geen vogels op de draden zitten. Als ik uiteindelijk onder de elektriciteitsdraden doorloop, zie ik een speaker aan de paal bevestigt zitten. En inderdaad, uit deze speaker komen de vogelgeluiden! Nouja! Wat is dit voor iets mafs? Er is hier helemaal niets, behalve een doorgaande weg verderop. Geen bebouwing, geen begroeiing. Waarom hangt hier een speaker in nomandsland met vogelgeluiden? Het heeft iets bevreemdends.

Ik nader Calasparra

Ik laat de speaker achter me, steek de weg over en vervolg mijn pad richting Calasparra. Pas als ik er bijna ben, zie ik weer een bord dat de gr7 en e4 aangeeft. Altijd leuk om die als een soort supporters onderweg tegen te komen. Mijn route gaat vanaf hier een tijdje gelijk op met de gr251, de camino del Altiplano en Sendero de los Romeros. Omdat dit een regionale route is, staat het nu ineens weer om de haverklap aangegeven. Dat maakt me toch altijd blij, de bordjes voelen als vriendjes onderweg die me soms op de meest verrassende plekken een beetje aanmoedigen.

Langzaam loop ik Calasparra via de buitenwijken in, langs een stierenvecht arena en voetbalvelden. Mijn kamer blijkt een volledig appartement te zijn, met 3 slaapkamers, wasmachine, keuken, en een dakterras. Heerlijk! Dolblij met de luxe zet ik een was aan, douche ik me, hang mijn spullen uit, laad mijn elektra op en ga vervolgens op zoek naar wat te eten in een restaurantje.

Nog een laatste uitdaging

Helaas loopt de zoektocht naar een restaurantje om lekker bij te eten op niks uit. Alles is hier dicht, op een paar lokale barretjes na, maar die serveren geen eten. Ik besluit daarom bij de supermarkt ingrediënten voor een lekkere salade te halen, met extra groenten. Met een tas vol eten loop ik terug. Als ik de sleutel van het appartement in de buitendeur stop, blijkt deze niet te passen. Huh? Ik heb geen andere sleutel gekregen en er hangt ook geen sleutelkastje waar nog een sleutel is. Shit. Ik ben moe en hongerig, en kijk er naar uit om lekker te zitten. In plaats daarvan zoek ik in de gegevens van de accommodatie en bel ik de eigenaar. In gebrekkig Spaans en half Engels leg ik uit dat ik niet naar binnen kan. De vrouw aan de andere kant van de lijn stelt allerlei vragen die me mateloos irriteren. Ja natuurlijk heb ik het al geprobeerd, ja ik heb al ingecheckt, ik ben al binnen geweest, maar was even weg, enz. Pas na eindeloos veel vragen lijkt ze te snappen wat ik bedoel. Ze heeft het over een sleutelkastje, maar ik zie nergens iets hangen. Uiteindelijk stuurt ze me foto’s, en blijkt er een tweede sleutelkastje een eindje verderop bij de ingang van een parkeerterrein te hangen. Eindelijk lukt het me om de deur open te krijgen, en opgelucht ga ik mijn kolossale appartement weer in.

Eindelijk, de dag zit erop!

Inmiddels is het al half 8, en ik moet nog beginnen met het eten klaarmaken. Ik mik een lading olijven, sperziebonen, flinke klodders mayo en nog meer in de sla, en neem een bord vol mee naar het buitenterras. Hier geniet ik van de zwoele avond, en de geluiden van trainende jeugd op de nabijgelegen voetbalvelden. Wat is het heerlijk om te kunnen zitten op een stoel, aan een tafel te eten en iets anders te eten dan de eeuwige wraps. Ik eet zoveel als ik kan van de verse ingrediënten waar mijn lichaam zo naar snakt. Rozig van het bier en de vermoeidheid duik ik mijn bed in. ’s Nachts word ik wakker van lichtflitsen en gerommel: onweer. Het begint hard te regenen en de flitsen volgen elkaar in rap tempo op. Wat een mazzel dat ik binnen lig!

Het bericht Spanje gr7 dag 7 / 36 Camping La Puerta – Moratalla – Calasparra verscheen eerst op Struin Stories.

Zodra de wekker om 7u gaat, sleep ik mijn mat en kledingzak naar buiten, om in het donker voor de tent te mediteren. Een belangrijke intentie voor deze reis, is om mijn zenpraktijk te verdiepen. Het tweemaal daags mediteren is daar een vast onderdeel van. Ik heb voor die gelegenheid zelfs een doosje Japanse wierrook meegenomen, die ik voor me in de zanderige grond prik in het donker. Ik heb de ervaring dat de wierrook soms tot hele prettige sensaties leidt, waar ik tintelingen over mijn hele hoofdhuid voel trekken, en soms ook langs mijn rug en armen. Door af en toe wierrook te branden, conditioneer ik mezelf om sneller in de meditatie’stand’ te komen en die prettige gevoelens aan het mediteren te koppelen.

Koan

Vlak voor mijn vertrek, krijg ik een nieuwe koan mee. Een koan is een schijnbaar onoplosbare vraag om op te mediteren en om antwoorden op te vinden. Antwoorden die je niet met het rationele denken vindt, maar die opkomen borrelen vanuit je innerlijk weten. Het is bedoeld als oefening om de dualiteit te overstijgen en je eigen flexibiliteit te vergroten. Mijn koan tijdens deze etappe is:
‘wat is de waarde van een emmer zonder bodem?’ Alle antwoorden die opkomen, verzamel ik in mijn schriftje, waar ik aantekeningen maak van zaken die opkomen tijdens het mediteren, maar bijvoorbeeld ook mijn dromen opschrijf als ik ze onthoud, of inzichten die ik opdoe. Ook de soorten associaties en gedachtes, lichamelijke sensaties, afleidingen of wat dan ook schrijf ik kort op, om te leren zicht te krijgen op wat me afleidt, welke thema’s me bezighouden, etc. Zo had ik gisteren tijdens het mediteren veel angst en spanning, gedachtes die gingen over het kwijtraken van mijn tas, het niet kunnen vinden van gas, de risico’s van wildkamperen, onzekerheid over mezelf, of ik dit wel kan, etc. Door die angst en spanning op te merken in mijn lichaam en daarbij te blijven, geef ik het de kans om uiteindelijk weg te stromen.

Zandvlooien

Zodra de zon op is, word ik belaagd door zandvlooien. Ze bespringen me massaal, kleiner dan fruitvliegjes die zich niet laten vangen, en venijnig steken en prikken. Ze laten me achter met een verzameling rode, immens jeukende bultjes. Als ik maar in beweging blijf, voorkom ik dat ze pakken, dus breek ik alles zo snel mogelijk op, terwijl ik huppend en ijsberend mijn slaapzak in mijn rugzak prop en mijn oploskoffie drink. Om half 9 loop ik de camping af, precies 1,5 uur nadat ik wakker werd. Het valt me tegen hoeveel tijd ik nog nodig blijk te hebben, en ongemerkt zet ik de pas erin, alsof ik verloren tijd wil inhalen.

Uitzicht op Afrika

De eerste kilometers van de route lopen in de buurt van de zee, en een klein stukje over het strand. Het witte mulle zand maakt het lastig om vooruit te komen. De zon is al fel en warm, van de herfstige omstandigheden waaruit ik vertrok in Nederland, is hier niks te merken. Het felle licht doet zeer aan mijn ogen. Als ik een duintje passeer, besluit ik nog even te genieten van het strand en het uitzicht over de zee. Hier zit ik nu, even met mijn blote voeten in het zachte, koele, witte zand en uitzicht op Afrika, wat een gek idee!

De wind is minder krachtig dan gisteren, maar laat haar aanwezigheid nog duidelijk merken door aan mijn bladzijden te trekken en het zand met een zacht gekletter rond te strooien. Op mijn backpack, mijn benen en mijn bladzijden. Een vermenging van hier en daar, oud en nieuw. Alsof ik gedoopt word in het maken van deze tocht, op deze plek. Ik ben de enige hier. Machtige golven rollen het strand en slaan hun schuimkoppen stuk voor ze zich traag weer terugtrekken, zich weer samenvoegen tot het geheel van de zee, in een eindeloos herhalend patroon. De zee zingt haar rustgevende witte ruis, terwijl ik mijn schrift op schoot duw, mijn ene arm op de bladzijde om te voorkomen dat de wind het onbedoeld omwaait. Zo meteen sla ik af, en laat ik de zee achter me, om de binnenlanden in te gaan. Wanneer zie ik haar terug? Het is een maf idee dat ik nooit meer terugkom hier, ik ga alleen maar verder, verder en verder. Ik neem de omgeving van het zuidelijkste puntje van Spanje goed in me op voor ik dit beeld voor altijd de rug toekeer.

25 sept 18.42

Ik loop het eerste stuk langs de kust, om vervolgens landinwaarts te duiken. De hele dag kom ik geen enkele andere wandelaar tegen, slechts één man op een mountainbike. Ik heb de wereld voor mezelf. Ik loop heuvelopwaarts en laat algauw de laatste bebouwing van Tarifa achter me, en verruil het verharde pad voor een breed, onverhard zandpad. Het is zo droog, dat de lucht bijna knispert. Met elke stap wolkt het stof op rond mijn kuiten en enkels, waarna mijn gloednieuwe witte trailschoenen algauw onherkenbaar zijn van het stof en vuil. Af en toe passeert er een auto, op weg naar zijn boerderij verstopt tussen de heuvels, of op weg naar zijn land om het vee te verzorgen, stel ik me zo voor.
Terwijl ik hier loop, herinner ik me ineens weer dat ik in mijn reisgids heb gelezen dat de eerste etappe meer dan 50km is zonder dorpjes onderweg. Oeps, dat ben ik even vergeten, en hier heb ik geen rekening mee gehouden.

50km zonder winkels

Het is maanden geleden dat ik elk vrij moment op internet struinde, op zoek naar reisverslagen van mensen die ook deze tocht, of in ieder geval dit gedeelte van de GR7 door Andalusië maakten. Ik slurpte al hun verhalen en ervaringen op, en kon mezelf verliezen in google maps en het verkennen van de route en omgeving. In gedachtes liep ik al minstens duizend keer die wandeling. De aantekeningen van bepaalde markante punten of bijzonderheden schreef ik in een notitieboekje, of in de kantlijn van het routegidsje. De beschrijving van die eerste kilometers las ik als eerste, en zijn daarmee het verst weggestopt in mijn geheugen. Nu pas borrelt die vage herinnering naar boven dat ik direct aan het begin van de tocht voor een uitdaging zou staan: 50 kilometer zonder slaapaccommodatie. Dat betekent verplicht wildkamperen en ook geen mogelijkheid om inkopen te doen, waar ik wel van uit was gegaan. Gelukkig heb ik voor dit soort situaties altijd extra eten in mijn tas. Zakjes met aardappelpuree poeder, noodles en een paar droogvoermaaltijden waar enkel heet water bij hoeft. Maar dan heb ik wel water nodig. Met de hitte die me behoorlijk overvalt sinds ik hier ben, gaan mijn flessen veel sneller leeg dan ik hoopte.

Drooggevallen rivieren

Ik dacht vooraf dat het geen probleem zou zijn om onderweg water bij te vullen. Ik loop immers langs vele beekjes en stroompjes, zegt de wandelgids. Maar zodra ik de eerste beek volgens het boekje passeer, zie ik enkel grote zandkleurige rotsblokken, waartussen hier en daar grote planten groeien. Er is in de verste verte geen water te bekennen. De aangegeven stroompjes en beekjes in de gids staan al jaren droog, en dit geldt ook voor de waterkraantjes of fonteintjes onderweg. Langs de route staan amper huizen, en ik heb nog geen levende ziel gezien om aan te spreken en water aan te kunnen vragen.

Kinderboerderij op de weg

Het landschap is typisch mediterraans, en doet me denken aan onze vakanties in Griekenland en Marokko, maar hier groeien meer bomen. Kurkbomen, tot de helft ontdaan van hun bast, waardoor ze halfnaakt in de wind staan. Daarnaast natuurlijk de olijfbomen, maar ook sparren en loofbomen. Hier en daar palmbomen. Met deze hitte voelt de herfst nog ver weg. Er loopt hier een hele kinderboerderij aan dieren los: geiten, schapen, ezels, kippen, varkens, koeien, paarden… De meeste scharrelen los rond, en soms loop ik ineens midden in een kudde geiten, of kruist een knorrende familie zwarte biggen mijn pad. Als de dieren al in een weide of afgegrensd gebied staan, dan bestaat de omheining uit een verzameling gammele dorre takken die provisorisch aan elkaar gespijkerd zijn. Dijkwijls doorkruis ik deze gebiedjes, waar ik een hekwerk doormoet dat met een touwtje om een paal is dichtgeknoopt om de boel dicht te houden, maar vaak ook om te voorkomen dat het hele hekwerk in elkaar stort. De ezels, geitjes of paarden staren me vaak wat meewarig aan, terwijl vliegen boven hun lege voederbakken zwermen. Zouden zij ook zo’n dorst hebben, of last van de hitte?

Dorst

Eindelijk, na uren lopen en nog maar een klein beetje water in mijn fles zie ik in de verte een vrouw haar was ophangen op haar erf. Ik stap wat mentale drempels over om in mijn beste Spaans en met voldoende volume te roepen en te vragen of ik mijn flessen mag vullen. Het restje water is net zo heet geworden als de omgevingstemperatuur, waar het ruim boven de 30 graden is. Mijn vader leerde me als klein meisje om nooit alles op te drinken: ‘bewaar altijd wat voor later. Je weet nooit wanneer je het harder nodig hebt dan nu’. De hitte, het lopen en de zware rugzak maken me licht in mijn hoofd, mijn tong is droog. ‘Mevrouw!’ roep ik een paar keer. Mijn stem kraakt en klinkt droog. Ik slik en probeer het nog een keer, veel harder nu: ‘Senora!’, ik stap behoedzaam op haar toe, mijn blik op de grote hond die het erf bewaakt. De oudere vrouw veegt haar handen aan haar schort af, en wenkt me naar een kraantje, waar ik eindelijk mijn flessen met heerlijk, koud water kan bijvullen. Als ik drink tot mijn dorst gelest is, is het alsof er mist wegtrekt uit mijn brein en ik weer helder kan denken.

Vermoeidheid

Na een poos besluit ik te pauzeren op een plek waar ik een klein beetje schaduw vind van de struiken achter me. Ik maak van de gelegenheid gebruik om te mediteren. Zittend in kleermakerszit met mijn rugzak naast me, voel ik ineens hoe moe ik ben en ik vecht tegen de slaap die me overvalt. De warmte hakt er behoorlijk in. Wat een overgang na Nederland die al op weg naar de herfst is. Ook het gewicht van de tas en de hoogtemeters zijn pittig na relatief lang niks gedaan te hebben. Na de middagpauze krijg ik last van mijn rug, en dat gaat niet meer weg. Of voel ik door het mediteren pas dat mijn rug al pijn deed?

Windmolen en wuivend gras

De weg kronkelt omhoog en omlaag, waar ik mooie uitzichten heb op zowel de zee achter me, als de heuvels en wat later ook bergen voor me. Het contrast tussen de natuur en kunstmatige menselijke ingrepen is groot als ik langs stukken loop met gigantische windmolens en een stuwmeer. De dualiteit in de praktijk. Als ik hier dichterbij kom, valt me op hoezeer de wind in kracht is toegenomen. Hij blaast me soms bijna omver, maar wanneer deze ineens wegvalt, val ik, topzwaar als ik ben met die grote tas, ook bijna de andere kant op. Als een dronkenman zwalk ik over de weg, die gelukkig breed genoeg is, en vaak zonder verkeer. Het is vermoeiend, ik beuk voorwaarts door de onzichtbare muur, zet me schrap als ik uit het lood word geslagen en herpak mezelf keer op keer om koers te blijven houden. De hoge bamboe- en rietachtige planten met groene stengels en zachte pluimen langs de weg buigen voor me, in de krachtige wind, waar de pluimen me high fives geven als ik langsloop, als willen ze me aanmoedigen op mijn tocht.

Geen honger

Alert op potentiele kampeerplekken, neem ik de omgeving goed in me op. Het grootste deel van de route staat aan weerszijde van de weg een hek en veel andere plekken zijn te begroeid of hobbelig om geschikt te zijn als kampeerplek. En eigenlijk wil ik ook weer water, want ik heb nog maar weinig over sinds ik mijn flessen vulde vanmiddag. In slechts één dag tijd zijn al mijn zorgen gereduceerd tot het hier en nu: water, een goede kampeerplek, eten. In die volgorde van prioriteit. Honger heb ik eigenlijk niet, vermoedelijk nog door de adrenaline van alle spanning. Gisteren heb ik amper gegeten en niet de moeite genomen te koken. Ik zweet, ben vies en plakkerig, en baal dat ik niet kan douchen vanavond. Het is maar de vraag of dat morgen lukt. Het zou mooi zijn als ik langs een rivier kom, waar ik in kan zwemmen om schoon te worden.

Tijdbeleving

De tijd verloopt traag. De nieuwe omgeving, de ervaringen die ik opdoe, de hele dag in de buitenlucht doorbrengen, geven me een heldere, alerte toestand. Omdat ik alleen ben, raak ik niet afgeleid door gesprekken met anderen of input van buitenaf. Er is geen sleur of routine, behalve de routines en ritmes die me houvast geven in de dagen: voet voor voet, één ding tegelijk. Lopen, eten, slapen. Elke plek is nieuw, elk uitzicht anders, elk moment een ervaring. Een aaneenschakeling van constante veranderingen. Het buiten leven prikkelt mijn zintuigen. De wind die aan mijn haren trekt, het licht dat mijn ogen samen doet knijpen, de droge warmte op mijn blote huid, de bijna kokosachtige zoete bloemengeuren, het gewicht van mijn tas op mijn rug… Het dwingt me keer op keer terug in mijn lichaam, in aanwezigheid van het moment.

Goed voelen

Ik voel dat ik leef, waarin de tijd langzaam maar zeker synchroon gaat lopen met mijn energiepeil en het verstrijken van het licht. Het voelt allemaal zo logisch en vertrouwd en maakt iets in me wakker dat er altijd al zat, maar wat ik dreigde te vergeten en wat ondergesneeuwd is geraakt door alle lagen van vertroebeling door de wereld die we hebben gecreëerd. Om hier te zijn en te wandelen in de natuur helpt me om te voelen dat ik leef. Het helpt me überhaupt om weer goed te voelen. De tijd verstrijkt traag. Een uur voelt als een halve dag, een dag als een week. Ik doe zoveel indrukken op en ervaar zoveel nieuwe dingen hier, terwijl ik hier wandel.

Kampeerplek

Uiteindelijk vind ik bovenop een heuvel uit het niks een kraantje, waar een miniem stroompje water uitkomt. Ik slaak een kreet van opluchting, val op mijn knieën en vang de magere straal water op. Op mijn gemak vul ik mijn flessen en drink tot ik niet meer kan. Daarna kleed ik me uit tot mijn onderbroek, en was me provisorisch met het straaltje water. Wat is dat heerlijk! Ik hang mijn tas op mijn inmiddels beurse rug, en vind niet veel verder een geschikte kampeerplek, een eindje van de doorgaande weg af.
Terwijl ik voor mijn tent zit, pik ik de laatste zonnestralen op voordat de zon achter de heuvel duikt. Ik ga vroeg naar bed en sta vroeg op, want morgen wordt het een lange dag. Dan loop ik naar het eerste dorp op mijn route, Los Barrios, waar ik inkopen kan doen. Vandaag heb ik zo’n 30 kilometer gelopen.

Word ik gesnapt?

Als ik in de schemering gerammel van ijzer hekwerk hoor, houd ik mijn adem in: de persoon die ik hoor is zo’n 100 meter bij me vandaan, bij het hek tegenover de plek waar ik mijn tent heb neergezet. Is het een boswachter, de eigenaar van dit stuk grond? Word ik nu gesnapt? Ik doe een schietgebedje dat hij niet aan deze kant gaat controleren. Ik heb geluk, het hek sluit weer, ik hoor de motor van zijn auto starten en het geluid in de verte wegsterven. Ik kan me weer ontspannen. Ondanks mijn rugpijn en inmiddels ook hoofdpijn voel ik me gelukkig. Het voelt goed om hier te zijn, en met slechts twee dagen op de teller voelen de vier weken die voor me liggen als een eeuwigheid.

Het bericht Spanje gr7 dag 2 Puerta de Ojen verscheen eerst op Struin Stories.

Na een heerlijke nacht op de slaapzolder van ons cadeauverblijf krijgen we om 8u een ontbijt geserveerd van brood met koffie, thee en gebakken eieren. Wat boffen we enorm! De prijs is op donatiebasis, top geregeld. Met gevulde buikjes vervolgen we onze route. Het belooft weer een zonnige dag te worden, waarschijnlijk met temperaturen ver boven de 30 graden, dus dat wordt weer zweten! De route slingert door valleien en kleine gehuchten.

Zondagse stilte

Het is zondag, en dat is te merken. Wat een stilte en rust onderweg! Tegen verwachting in zijn de kerken niet overal vrij toegankelijk, en verzamelen we vandaag maar weinig stempels. Het doet echter niks af aan de mooie route van vandaag, door weilanden, langs bosranden, en door het bos. Meestal is het pad duidelijk te volgen, maar in enkele gevallen is het pad ineens verdwenen, bijvoorbeeld bij een driesprong of bij een overwoekerd gebied. We moeten dan even zoeken naar de gele pijlen of schelpen aan de achterkant van bomen en palen. Soms is het onze eigen schuld, letten we niet op, en blijken we al een pooslang de verkeerde weg te volgen waar we al hadden moeten afslaan.

Door berenbossen

Deze kleine setbacks vallen echter in het niet bij onze dwalingen in Bosnië, waar ik me voor het eerst in mijn leven echt verdwaald voelde. De grond is hier veel minder sterk begroeid, en de bossen meer open en toegankelijk. In Bosnië waren de wouden zo dicht begroeid, dat er nauwelijks daglicht doorheen kwam. Wat wél een overeenkomst is, is dat we ook hier in Slovenië door berenbossen lopen, zonder het te weten. Misschien maar goed ook. Pas als we de bossen uitlopen en achter ons kijken, zien we de waarschuwingsborden voor beren staan.

Modderstromen na de overstromingen

Door de modderstromen van de overstromingen zien we talloze sporen van dieren: herten, everzwijnen, maar ook grote, hondachtige poten. Beren? Ook lopen we langs bomen die als tandenstokers doormidden zijn gespleten, in de kern verkoold, grote, gezonde takken die zijn afgebroken. Blikseminslagen en stormschade. Het is alsof de natuur ons wil inwrijven welke gevaren we vorige week hebben gelopen, in Bosnië. Meer dan eens moeten we over gevallen bomen en takken klimmen. Het noodweer is hier gigantisch geweest en Moeder Aarde heeft haar spierballen getoond.

Eindeloze klimmetjes en steile afdalingen

De pelgrimsroute volgt grofweg de loop van de rivier, maar het pad kiest veelal de uitdagende route, die over de omliggende heuvels en bergen heengaat. Vandaag staan er ook twee flinke klimmetjes op het menu. Vooral tijdens de tweede klim lijkt er maar geen einde te komen aan de stijgende meters, en voelen we ons behoorlijk bedonderd door de navigatie. We lopen op een berghelling, waar we ineens op een afgrond staan: het pad is letterlijk afgegraven, blijkbaar is er de afgelopen jaren een bedrijf gekomen die hier de grond afgraaft, en is het pad nog niet verlegd.

Belaagd door vliegjes

We zoeken onze weg om de afgravingen heen, en ploeteren vervolgens door manshoge maïsvelden naar het volgende dorp. Onderweg worden we regelmatig lastig gevallen door zwermen vliegjes, die met ons mee dansen, en vooral Fosses geduld op de proef stellen. Maaiend met zijn armen en gefrustreerd roepend naar de beestjes, loopt hij verder. Het doet me denken aan een zenverhaal, over de man die mediteert, maar wordt gestoord door de muis in zijn habijt. Ik deel het verhaal met Fosse en leg uit dat hij er misschien een aandachtsoefening van kan maken. Er is nog flink wat oefening nodig, ook bij mij, maar wie weet is er een zaadje geplant.

De vermoeidheid slaat toe

Na een tijd krijgen we uitzicht op de bergen, ver weg. Wat een machtig mooi gezicht, en wat kunnen we ver kijken! Als de zon zakt, werpt het een zacht, gefilterd licht over de heuvels, die achter elkaar vervagen. Ik geniet van het uitzicht, dat elke kant op prachtig blijft, al het groen om me heen, de diversiteit van de planten en bomen hier, de vochtige en geurende bossen. Maar de vermoeidheid is ook merkbaar, en ik struikel regelmatig over de vele, losliggende takken op de grond. Door de storm is er veel nog niet opgeruimd en het vraagt concentratie om niet te struikelen.

Met mijn neus op de feiten

En dan gaat het echt mis: ik blijf met mijn rechtervoet achter een tak hangen, terwijl mijn linkervoet voor de tak staat. Mijn hand zit in de lus van de wandelstok, en als ik face forward naar beneden smak, kan ik mezelf niet opvangen. Ik klap op de grond, en het gewicht van mijn rugzak komt in tweevoud op mijn hoofd, die daarmee met een luide krak van mijn neus in de grond wordt geduwd. Een felle pijn schiet door mijn neus en hoofd. Die is gebroken, denk ik direct, en ik verwacht een bloedneus als ik opkrabbel. Dit lijkt mee te vallen, hoewel mijn neus dik en geschaafd is, een beetje scheef staat en vooral heel veel pijn doet.

Een onsje teveel afzien

Dit had vast een mooie home video geweest, maar ik kan er niet om lachen. Waarom val ik zo vaak? Word ik met mijn neus op de feiten gedrukt? Welke les ligt hierin verscholen? Ik kom er niet achter. De val haalt me behoorlijk uit mijn humeur en bezorgt me flinke koppijn. Na het vele stijgen, volgt het onvermijdelijke dalen, en de kinderen beginnen het in hun knieën te voelen. Ik baal dat de afstanden veel langer zijn dan voorzien, en voel me rot naar de anderen toe. Wat doe ik ze aan? Ik laat ze zo afzien, in hun vakantie notabene! Wat ben ik nou voor moeder?

De lekkerste hamburger ooit

Met de nodige zelfverwijten, vermoeidheid en pijntjes sukkelen we verder, tot we gelukkig niet lang daarna het stadje Straza zien liggen, waar we uit eten willen gaan. En als we weer asfalt onder onze voeten voelen, hebben we nog genoeg energie om naar het restaurant te komen waar we de lekkerste hamburgers ever eten, en onszelf ook nog een groot ijsje als toetje toe trakteren. De camping ligt op een uurtje lopen, wat gelukkig goed te doen is na de uitgebreide maaltijd en rustpauze. Rond 21u komen we hier aan, zetten in het licht van onze hoofdlampjes de tentjes op, terwijl de kinderen hun lang verlangde douches nemen.

Laatste wandeldag

Met alle avonturen van de afgelopen dagen en weken, alle wandelkilometers in de benen en het toch wel vele afzien, besluiten we dat het ook wel genoeg is geweest, en om morgen de laatste wandeldag te maken. Dan zullen we naar Novo Mesto lopen, waar we de trein naar Ljubljana terug zullen nemen. Dan hebben we nog een paar dagen om rustig aan terug naar huis te gaan.

Overpriced nachtje tukken

Het besef dat we rustig aan kunnen doen vandaag, is prettig. We staan op het gemak op, nemen de tijd. Als we onze overnachting op deze eenvoudige camping afrekenen, schrik ik me rot van de prijzen die worden gehanteerd. Een rib uit ons lijf! Niet direct een aanrader voor trekkers. Het is niet ver meer naar Novo Mesto, en de route gaat voornamelijk over vlak terrein.

Ooievaars: een nieuw begin

Onderweg zien we regelmatig ooievaars, symbool voor een nieuw begin. Een teken? Een nieuwe start, een schone lei. Is het toevallig dat we de ooievaars tegenkomen nadat we hebben besloten een bod uit te brengen op het stuk land in Slovenië? Ik interpreteer het als een gunstig voorteken. We hebben mazzel met de laatste wandeldag, die langs de rivier Krka meandert en weinig veeleisend is. We wandelen langs groene velden, waar mensen op het land werken, en velden vol met bloeiende bloemen in vrolijke kleuren. Ook de verschillende gewassen zijn bijna klaar om geoogst te worden.

Novo Mesto, ons eindpunt

Novo Mesto ligt in de bocht van de rivier, met op de top van de heuvel in het stadje de kathedraal, waar we onze laatste stempel deze reis halen. Als we een drankje nuttigen op het terras, ontdekken we dat vandaag een bijzondere dag is, waarop alles gesloten is, om de mensen te eren en bedanken die hebben geholpen tijdens de overstromingen. Een mooi gebaar voor de betrokkenen, maar balen voor ons, want nu grijpen we net mis voor de lunch. Als we op de trein wachten, ontdekken we op het nippertje dat er een nabijgelegen supermarkt als enige tóch open is vandaag. Steef laat zijn tas achter, trekt een sprintje door de zwoele zomerhitte, om broodjes en fruit te scoren, en is nét op tijd weer terug om met ons de trein in te springen richting de auto.

Terug in de rust

We verwonderen ons over de terugreis: wat hebben we in 4 dagen tijd een eind gelopen! Ik ben onwijs trots dat we dit allemaal hebben kunnen doen, maar ben ook heel blij dat we nu even in de rust gaan. Terwijl het landschap onder ons doorschiet, mijmeren we verder over onze Sloveense plannen. Het blijft een puzzel hoe we alles moeten gaan doen, maar ergens moeten we het balletje aan het rollen brengen, en het uitbrengen van het bod, voelt als het in gang zetten van dit proces…

Het bericht Jakobova Pot: van Gombisce naar Straza verscheen eerst op Struin Stories.

Bij het grindpad overwegen we de opties. Het grindpad volgen is geen optie, die leidt nergens heen, het is een doodlopend pad tot diep in de bossen, een richting op waar we totaal niet heen moeten en waar geen enkele bebouwing is. De enige opties zijn teruglopen, wat nog uren zal kosten en waarbij we letterlijk terug bij af zullen zijn, of de gps volgen en grofweg in de richting lopen waar we heen moeten. Hier heb ik af en toe een beetje ontvangst en zie ik op google maps dat er hemelsbreed op zo’n 300m verderop een groter pad moet liggen. Een pad die naar dorpen zal leiden. We balen gigantisch en voelen ook een behoorlijke druk: welke optie we ook kiezen, ze zijn beiden waardeloos. Ik wil het liefst zo snel mogelijk richting bewoonde wereld, maar durf niet goed de bossen in en van het pad af.

Optrekkende mist en onzekerheid

Zo staan we te dubben, terwijl de mist verder optrekt en een kilte met zich meebrengt. Het lijkt alsof het al schemert. Uiteindelijk hakken we de knoop door en wagen het erop: het kan nooit ver zijn door het bos om bij het pad te komen, we moeten even de schouders eronder zetten en doorzetten. Hier en daar zit graffiti op de bomen wat aangeeft dat er in het verleden houthakkers actief zijn geweest, waaruit ik concludeer dat landmijnen hier niet aannemelijk zijn. Maar ja, zekerheid hebben we niet…

Hachelijke onderneming

Eenmaal de keuze gemaakt, komen we er al snel achter hoe hachelijk onze onderneming is. Het bos is werkelijk een ondoordringbaar oerbos, waar al decennialang geen mens is geweest. Ik word bang en terwijl we dwalen, de gps van mijn horloge volgend die steeds weer lijkt af te wijken, vallen we allemaal stil en blijven we staan. Ik trek dit niet. Ik zie de kinderen ons bezorgd en afwachtend aankijken, zij en ik net zo goed hebben behoefte aan vastberadenheid, aan daadkracht en duidelijkheid om het veilige gevoel te waarborgen. Het lukt mij nu niet, en ik geef steef mijn horloge: ‘ik heb leiding nodig, alsjeblieft, neem jij mijn horloge met gps, en neem de leiding, zeg waar we heen moeten. En als je het niet weet doe je maar alsof, maar vertel alsjeblieft wat we nu moeten doen.’

‘Iemand moet de leiding nemen’

In een vergelijkbare situatie ben ik nog nooit van mijn leven geweest, en het verrast me dan ook hoe we hier met elkaar op reageren. Maar tijd om te reflecteren op dat moment heb ik niet. Ik wil hier weg, ik wil mijn kinderen hier weg hebben. Met Steef voorop, volgen we in een lijntje, lopend in elkaars voetstappen. Het bos is ondoordringbaar, met planten die ver boven onze hoofden groeien, prikkelplanten die we wegslaan met onze stokken en houten stammetjes die we vinden. Een zeis en kapmes hadden hier geen overbodige luxe geweest. Nu Steef de leiding neemt, en de rust bewaart, zakt de paniek en angst een beetje, en komt er ruimte om elkaar op te peppen, te motiveren, te helpen.

Teamspirit in stressvolle tijden

In zo’n stressvolle, onzekere situatie ben ik tegelijkertijd zo onder de indruk van de kinderen, dat ze hun klagen en ongenoegens opzijzetten, en daarvoor in de plaats een prachtig groepsgevoel naar boven komt. We hebben elkaar nodig, en vormen een team. Mijn dochter houdt de planten opzij voor de anderen, mijn zoon helpt de jongste om over een stam heen te klimmen of juist van een rots af te komen, de jongste let goed op of iedereen wel bij elkaar blijft. Ze zijn ongelooflijk moedig en sterk.

Potentiële berenholen

Ik ben de pootafdruk nog niet vergeten, en om me heen zie ik duizend potentiële berenholen en verstopplekken van wilde dieren. We stappen over rotsblokken met tapijten van dik mos, die verhullen dat er tussen de rotsen soms gigantische spleten zitten. Als ik een volgende stap zet, zakt mijn been ineens weg, verdwijnt tussen twee rotsblokken die door het mos onzichtbaar was. Mijn been komt klem te zitten en ik klap met de rest van mijn lichaam naar voren, in één kaarsrechte beweging. Godzijdank de goede kant op, waardoor ik mijn knie niet verdraai, maar wel keihard stoot tegen de rots voor me. We schrikken ons kapot. Dit is dus wat er kan gebeuren. Gelukkig is het niet meer dan een beurse plek, ik heb geluk gehad dit keer. We proberen nog waakzamer te blijven met elkaar.

Onzichtbare aanwezigheid in de bossen

Steef roept dat we zijn kant op moeten, maar vanuit mijn positie achteraan zie ik hem al niet meer. Ik volg mijn kinderen voor me, die op hun beurt hun voorganger volgen. Steef is aanbeland bij een veld bedekt met brandnetels die tot onze schouders reiken. Zo goed en kwaad als het kan slaat hij een weg door de planten heen, maar we ontkomen er niet aan onze armen en benen compleet ten prooi te laten vallen aan de jeukende en brandende bladeren. In stilte spreek ik de bewoners van het bos toe, vooral de beren: ‘we komen in vrede, we zijn slechts passanten, gun ons een veilige doortocht. We zullen jullie met rust laten, laat ons asjeblieft ook met rust en laat ons veilig het bos doorkomen…’. Mijn blik soms van links naar rechts, de aandacht getrokken door schimmen of bewegingen aan de rand van mijn blikveld. Ik bemerk de onzichtbare aanwezigheid die heel duidelijk voelbaar is.

Vallen en opstaan

Met de obstakels op ons pad, waar geen einde aan komt, is er vaak geen tijd om angst te voelen. We moeten onze kop erbij houden. Het tempo ligt ontzettend traag, we vorderen stapje voor stapje. Na het brandnetelveld staan we ineens aan de rand van een afgrond, en kijken we de diepte in. Hier is geen mogelijkheid om rechtdoor te gaan zonder te pletter te vallen, waardoor we een heel eind moeten omlopen om verder te komen. De hemelsbrede afstand neemt vooralsnog enkel toe, in plaats van af. Op een andere plek glij ik uit in gladde modder op een schuin stuk, verlies mijn evenwicht en val hard op mijn zij. Ik krabbel beduusd overeind en voel alleen maar meer noodzaak om hier weg te komen.

We zijn kwetsbaar

Niet veel later klimt Fosse over een gevallen boom, en haalt zijn been open aan een uitstekende tak aan de stam. Hij gilt het uit, en ik voel opnieuw de paniek toeslaan. ‘Het zal toch niet… als er nu echt iets is, dan is het compleet foute boel. Geen bereik, geen mogelijkheid om überhaupt hulptroepen te laten komen’. Ik durf bijna niet te kijken naar wat er is, maar ik moet wel. Het valt gelukkig mee, een schamp op zijn been. Zijn reactie is vooral de schrik en opgekropte angst of spanning, vermoed ik. Wederom worden we gewezen op onze kwetsbaarheid en ik wijs iedereen erop dat we echt onze kop erbij moeten houden. Voorzichtig, voorzichtig!

Tergend traag

We vorderen traag, eindeloos traag. We slaan de planten weg, trappen ze plat, stampen met onze voeten op de grond, helpen elkaar bij steile stukken, hoge opstappen en over spleten heen. We zakken weg in diepe lagen bladeren, modder en mos, en houden elkaar en de omgeving scherp in de gaten. We zorgen ervoor altijd degene voor ons te kunnen zien.

Emotie eten

Eindelijk, na uren, roept Steef vanuit de groene plantenmassa waar hij ergens voor ons in is verdwenen: ‘Het pad!! Ik zie het pad! Ohhhh yes! Het pad, we zijn er bijna jongens!’’, de opluchting in zijn stem is het zoetste dat ik in tijden heb gehoord. We juichen terplekke, en direct erna roep ik: ‘koppie erbij jongens, juist nu, we zijn er nog niet! Niet overmoedig worden nu’. De schemering is al ingevallen en het zicht wordt steeds lastiger, maar de laatste meters wordt het pad inderdaad zichtbaar beneden ons, en vallen we elkaar daar doodmoe en opgelucht in de armen. We lachen en huilen tegelijk, wat een verschrikkelijk avontuur, dit doen we nooit meer! We ploffen neer op de grond, en kijken vanaf het pad terug het bos in, waar we zojuist uitkomen, en begrijpen er niks van hoe we daar in vredesnaam doorheen zijn gekomen. Maar het is ons gelukt, we hebben het achter de rug! Nog nooit ben ik zo blij en opgelucht geweest een pad te bereiken. Van de stress en spanning trekken we de tassen open, om de snackvoorraad te plunderen en even bij te komen. In recordsnelheid zijn de stukken chocola, snickers en nootjes naar binnen gewerkt.

Beren habitat

Dat we niet op wild zijn gestuit en geen beren zijn tegengekomen is een wonder. Dat besef heb ik terplekke, maar wordt versterkt als we later van locals horen dat we dwars door de hét habitat van de beren zijn gegaan. Het gevoel van de aanwezigheid was dus niet voor niets zo sterk. Het is maar goed dat we dat niet van tevoren wisten.

We willen hier weg

Half euforisch dat we deze benarde situatie achter ons kunnen laten, hervatten we de route over het pad met nieuwe energie. We kletsen uitbundig terwijl we de 30km inmiddels aantikken. We zijn nog altijd onderweg naar het monument in de bossen, waar we oorspronkelijk ons kamp wilden maken. Heel soms pikken we een signaal op via de telefoon en kunnen we google maps raadplegen, waarop we zien dat er in de buurt van het monument een weg moet zijn die richting een dorp gaat, waar in ieder geval een kerk staat. We hebben intussen allemaal schoon genoeg van de bossen en willen graag weer de bewoonde wereld in, om veilig in de buurt van bebouwing te kamperen. Of dat haalbaar is moeten we nog maar zien, want de avond valt langzaam in en we willen niet in het donker doorlopen.

Opnieuw een tegenslag

Het is intussen al 20u geweest als we op de plek aankomen waar het pad zou moeten zijn. In plaats van een pad is er niks, enkel begroeiing en bossen. Opnieuw haalt de gps en google maps een geintje uit met niet-bestaande paden. Ik wil het eigenlijk niet geloven, want dat betekent dat de route die we hebben geplot en al de hele dag volgen, compleet waardeloos is. Verloren staan we daar, op een open stukje naast het grindpad. Het begint te miezeren. Iedereen is moe, en deze tegenslag hakt erin als een moker. Ik wil de kinderen niet nog langer laten doorlopen, iedereen is moe en hongerig, we hebben vandaag al genoeg te verduren gehad. We besluiten hier terplekke te kamperen en de tenten neer te zetten.

Eten in de tent

Het open plekje is verre van vlak, en bestaat uit ondiepe kuilen en staat vol met onkruid. Met stenen, een zakmes en onze handen en voeten snijden, slaan, trekken en schoppen we alles zoveel mogelijk weg om een vlakke ondergrond te creëren. De twee tentjes passen nét naast elkaar, maar staan verre van ideaal. We krijgen helaas geen tijd om dit te optimaliseren, want de miezer slaat om in dikke regendruppels, en vlug zoeken we de droogte van onze tenten op. De kinderen in de hunne, wij in de onze. Onder de luifel bereiden we het eten: gedroogde pastamaaltijden en bonen met spek die we au bain-marie verwarmen. Het voelt knus en warm in de tentjes, met de roffelende regen buiten ons. We maken thee en de kinderen gaan moe maar met warme, gevulde buikjes hun slaapzakken in. Door alle spanning van deze dag en de vermoeidheid in onze benen slaapt iedereen al snel, in slaap gewiegd door het geruststellende getik op het tentzeil…

Het bericht Trektocht door Bosnië: verdwaald in de wildernis verscheen eerst op Struin Stories.

Ik slaap niet goed, door het plakken en zweten, en ben dan ook blij als de wekker gaat. Het is nog schemerig als we opstaan en de tenten opbreken en inpakken. Al om 8u zijn we gereed en beginnen we aan de eerste van vele, véle hoogtemeters vandaag. We hadden gisteren al uitzicht op de berg die we vandaag gaan beklimmen, en dit blijkt geen kleintje te zijn. We maken maar liefst 1200 hoogtemeters en ruim 30 km vandaag. Gelukkig wisten we dat niet van tevoren, anders hadden we er waarschijnlijk niet eens aan begonnen. Ons plan is om in 2 dagen naar Bosanski Petrovac te lopen, zo’n 50km verderop. Maar door de hoogtemeters schieten we totaal niet op! We lopen vaak maar 2km per uur, een slakkentempo. Ik reken in stilte uit waar dat op neerkomt en spreek mijn zorgen maar niet hardop uit.

Stilte en slangen

Als we eenmaal boven aan de berg komen, lopen we over prachtige hoogvlaktes. Overal  waar we heen kijken, worden we omringd door natuur, heuvels, wuivend groen, geel en goud gras. Er is geen huis of sterveling te zien. Er heerst een totale stilte, wat bevreemdend aandoet. Ik ben gewend de vogels te horen fluiten in de zomer, of insecten te horen zoemen, fladderen of krekelgeluiden te horen maken. hier in Bosnië is het anders, de stilte ligt als een dikke deken over de natuur heen, alsof iemand op de mute knop van de wereld heeft gedrukt. Ik kan me niet herinneren dat ik ergens zo’n bizarre stilte heb gehoord. Ik gebruik mijn stok om deze in de grond voor me te prikken en te kloppen en vegen door het hoge gras voor me. Hier in Bosnië wonen talloze slangen, en ik ben me ervan bewust dat de kans aanwezig is dat we deze tegenkomen. Ze verstoppen zich ook graag in het gras, dus probeer ik zoveel mogelijk te stampen met mijn voeten en stok om ze alvast te waarschuwen zodat we niet op ze gaan staan.

Even snickeren

Meia heeft even een knakmomentje terwijl we verder stijgen op de berg. Ze heeft het warm, alles doet zeer en het continue stijgen ontmoedigd haar. We pauzeren in de schaduw om te ‘snickeren’ zoals Signe deze boostmomentjes heeft genoemd. Onze doorweekte t-shirts trekken we uit en hangen we over de takken om te luchten. Na voldoende water en afkoelen in de schaduw voelt iedereen zich weer een stuk beter en vervolgen we onze weg. Fosse komt naast me lopen. ‘mam, zullen wij ook eens een wandeltocht samen maken?’ Hij heeft duidelijk de smaak te pakken en geniet van de tocht. Mijn hart maakt een sprongetje, want wat is er leuker dan wanneer je kind net zo enthousiast is over jouw passie als jijzelf?

Bier in the middle of nowhere

De ene vallei volgt op de andere en uiteindelijk lopen we in een natuurgebied waar her en der een vakantiehuisje staat. Elke kans grijpen we om ons water bij te vullen. We hebben geluk, bij één van de hutjes zijn mensen bezig met hout hakken en andere werkzaamheden, en krijgen we een gekoelde fles water mee. We lunchen in de prachtige natuur, waar ik noodles maak, en we met elkaar brood met tonijn, plakjes worst en noten verdelen. Een uurtje later passeren we een ander huis, waar Steef nieuw water vraagt, en we naast volle flessen ook een blikje bier toegestopt krijgen. Lachend en dankbaar lopen we verder, een biertje in de the middle of nowhere! We dalen en stijgen verder, heuvel na heuvel, vergezicht na vergezicht.

We ruiken geurende bloemen en kruiden, en zien exotische exemplaren die we nooit eerder hebben gezien. De kilometers rijgen zich aaneen. Gelukkig stijgt het niet meer zo steil waardoor ons tempo hoger ligt nu. Ondertussen speur ik de omgeving af naar een geschikte kampeerplek, maar dit gebied leent zich allerminst om de tent op te zetten. op mijn horloge zoek ik de omgeving af naar een vlakte of bebouwing waar we kunnen kamperen, maar de openbare weg is nog een eind weg.

Synchroniciteit in de praktijk

We komen op een kruising van modderweggetjes waar we even pauzeren. Steef zit er een beetje doorheen, hij heeft last van pijntjes en weinig zin meer. Ook bij de kinderen begint de afstand zijn tol te eisen. Ons water gaat continu veel harder op dan we willen vanwege de hitte, waardoor we een chronisch tekort ervaren. Ik open een zakje zoute pinda’s voor een mentale boost terwijl ik in stilte bedenk hoe we met het watertekort moeten omgaan. Op dat moment komt er out of the blue een stoet 4×4 jeeps voorbijrijden. Meia springt direct op en zwaait met haar armen om de Tsjechen te laten stoppen. Dapper vraagt zij direct om water, en met succes: de achterklep gaat open waar voor ons een fles water wordt gepakt. Hoe bijzonder is dit! Iedere keer wanneer we iets nodig hebben, komt het bijna als vanzelf op ons pad. In dit geval zelfs letterlijk. Het is de ervaring die ik al zo vaak heb gehad tijdens de trektochten. The trail provides, wordt ook wel gezegd. Ik zie het vooral als een synchroniciteit: op het moment dat je je intenties en doelen helder hebt, helpt het universum een handje om dat te bewerkstelligen. Prachtig hoe dat werkt. Als we hier niet hadden gepauzeerd, hadden we de zeldzame voorbijgangers gemist. Toeval bestaat niet.

Spelletjes onderweg

Met extra water gaan we met meer vertrouwen verder, maar iedereen is er intussen wel klaar mee. het loopt al tegen 18u en het einde van de route is nog steeds niet in zicht. We proberen de motivatie erin te houden door samen vakantieherinneringen op te halen, spelletjes te doen en muziek te luisteren. Spelletjes die we vaak lopend doen zijn bijvoorbeeld woordslangen: dieren noemen, waarbij de laatste letter de beginletter van het volgende dier is. Of raadspelletjes: een voorwerp of mens in gedachten nemen en de ander hier vragen over laten stellen waar je alleen met ja en nee op mag antwoorden. Of gewoon gesprekjes aan de hand van vragen zoals ‘wat is je favoriete plek, waar wil je echt nog eens naartoe in je leven, welk beroep lijkt je leuk en waarom, etc.’

Nieuwe hoop en uitgestelde teleurstelling

We lopen intussen al uren door een bosrijk gebied, zonder veel uitzicht op de omgeving. Af en toe heb ik een beetje bereik, en benut ik die momenten om even op google maps te kijken. Volgens google zit er op 5,4km afstand een restaurant! Opgetogen en met hernieuwde hoop op een afsluiting van de avond met een lekkere, comfortabele maaltijd, zetten we de pas er weer in. Na zo’n 20min doorlopen kijk ik opnieuw en zie tot mijn schrik dat we verkeerd zijn gelopen. Shit! Hoe kan dat nou, we zijn geen afslag gepasseerd, die er volgens google maps wel zou moeten zijn. We lopen terug om deze te zoeken, maar op het punt dat deze volgens google zou moeten zijn, is er niks anders dan struikgewas, bomen en begroeiing. Als hier al ooit een pad is geweest, dan is dat al deccenialang overwoekerd. We hebben geen andere keus dan terug te keren naar de originele route en om te lopen richting de bewoonde wereld.

Geen water, wel bier

Van de vrolijke stemming van zonet is maar weinig over. Het is ineens alsof we met tegenwind door de stroop lopen. Iedereen zucht en raakt wat in zichzelf gekeerd. Ineens hoor ik ergens een auto in de verte, en even later zien we inderdaad de grote weg een stuk lager liggen, verderop. Maar langs de doorgaande weg is geen huis of andere bebouwing te zien. Het is enkel een provinciale weg door de bergen. Met onze blik speurend naar opties, worden we opgeschrikt door een grote, blaffende hond die ineens vanuit het struikgewas op ons af rent. Onze Mali twijfelt geen moment, en rent op zijn korte pootjes heldhaftig op de grote hond af. Door het geblaf heen, hoor ik ook een mannenstem roepen, hij lijkt de hond terug te roepen. Een man! Dan moet er een huis vlakbij zijn, of een auto! Ik zie een man bij een klein hutje staan, links van ons pad. Ik versnel mijn pas en vraag of hij water heeft. De man schudt ontkennend, maar trekt in dezelfde beweging triomfantelijk een groot blik bier tevoorschijn: ‘ik heb wel bier!’.

Opnieuw een knakmomentje

Ik weet niet of ik moet lachen of huilen. Geen water. We vinden eindelijk een levende ziel, maar hebben alsnog een probleem voor de nacht. Ik heb me tot dat moment sterk gehouden. De kinderen en Steef hadden het zwaar. Ik probeerde de sfeer erin te houden, door te zetten, te motiveren. Maar nu, terwijl de schemering inzet en ik uit al mijn opties ben, weet ik niet meer wat we nog kunnen doen. Marko, de jongen bij de hut, blijkt de toegang tot het bos te bewaken, om te controleren op illegale houtkap. Hij slaapt in een provisorisch hutje, zonder verdere voorzieningen, en lijkt te leven op blikken bier. Ik kijk het terrein waar zijn hut op staat rond. Het is vrij vlak, maar bezaaid met rotzooi, losse boomstronkjes, takken en andere dingen. Er staat een olievat dat uitpuilt van het afval. Een paadje loopt dieper het bos in naar een houten hokje, ik vermoed een plek die moet doorgaan als toilet.

Kamperen bij Marko

‘Kom op, drink tenminste een biertje met me mee’ dringt Marko aan. Ik heb dorst en het bier lonkt, het is tenslotte vocht. Dan kunnen de kinderen ons resterende water gebruiken. We hebben in ieder geval genoeg voor vanavond en morgenochtend als we zuinig doen. Wat er ook gebeurt, we zorgen er altijd voor minstens 3 liter voor ons vijven achter de hand te hebben. Dat komt nu goed uit. We vragen Marko naar huizen in de buurt, waar we water kunnen halen, maar die opties blijken er niet te zijn. Het restaurant dat ik op google zag, is hier nu zo’n 7km vandaan. Te ver voor vandaag, maar prima om morgen naartoe te lopen om ons water bij te vullen. ‘Kunnen we misschien hier onze tent opzetten?’ vraagt Steef aan mij. Ik kijk rond. Als we wat hout wegrollen, is er misschien net plek genoeg voor onze tentjes. We wagen het erop.

Fikkie stoken en spek roosteren

Marko is dolblij met onze vraag of we mogen blijven kamperen en werpt zich direct op als een avondprogramma vol entertainment. Zo te horen is dit blik bier niet zijn eerste van vandaag, maar Marko blijft ontzettend vriendelijk en gastvrij en weet de kinderen nieuw leven in te blazen door zich te ontpoppen als een ware kindervriend en ze mee te nemen om een vuurtje te maken waarboven we spek roosteren die hij van huis heeft meegenomen. Hij deelt zijn eten met ons: brood en spek, en zijn dierbare bier. Ik verbaas me over de energie die de kinderen ineens weer ergens vandaan hebben getoverd. Ze kletsen en bewegen energiek met Marko, helpen de boomstronken wegrollen bij de kampeerplek en het vuur aanmaken terwijl wij de tenten opzetten. Ongelooflijk wat een veerkracht kinderen hebben.

Waar zij hun pijntjes en vermoeidheid op slag lijken te zijn vergeten, overvalt de vermoeidheid mij ineens. Ik ril, mijn kuiten zijn erg verbrand en doen zeer, ik ben kapot en heb dorst. Ondanks de inspanningen heb ik totaal geen honger, dus drink ik vooral en wil dan zo snel mogelijk mijn bed in om te slapen. Steef maakt pastamaaltijden klaar, laat er ééntje aanbranden, waardoor we nog minder water overhouden. Met moeite eet ik een paar hapjes voor ik dankbaar afscheid neem van Marko, die nu duidelijk op zijn praatstoel zit en blij is met de aanspraak die hij heeft.

Een tegenvaller…

Ondertussen zoek ik mijn oplaadkabel van mijn horloge, waar onze gps route staat. Ik graai in mijn tas, maar het kabeltje zit niet in mijn bovenvak waar hij hoort. Ik probeer de andere vakjes, mijn jas- en broekzakken… oh god… ik kom de tent weer uit: ‘de oplaadkabel is weg’. Steef en ik keren we de tassen binnenstebuiten, zonder succes. Mijn hart klopt in mijn keel, en de tranen springen in mijn ogen. Mijn horloge is onze lifeline, onze navigatie! Zonder horloge kunnen we niet lopen! Ik breek mijn hoofd over de plekken waar ik hem heb gebruikt en kom uit op de tuin waar we vanmorgen zijn vetrokken: ik weet dat ik hem de dag ervoor op de picknicktafel heb gebruikt. Shit! Zou hij daar nog liggen? Hoe komen we daar nu terug? En wat nou als hij daar niet ligt? Zou deze garmin kabel wel te koop kunnen zijn in Bosnië? Ik heb nog nergens een elektronicazaak gezien hier. Ik kan wel janken, hoe is dit mogelijk! Als ik mijn horloge niet kan opladen, kunnen we niet verder en moeten we onze tocht noodgedwongen afbreken. Steef stelt voor dat we gaan slapen en morgen verder kijken. Het is donker nu, misschien ligt hij wel ergens op de grond. Misschien heeft Marko een idee.

Het bericht Trektocht door Bosnië: Drvar naar Ostrelj verscheen eerst op Struin Stories.

Om omweg via de waterval Slap Kozjak

We zitten op camping Koren vlakbij een populaire waterval, slap Kozjak, die we als eerste zullen bezoeken. We starten onze dag echter met het laatste beetje muesli dat ik opwarm met wat in water opgeloste melkpoeder. De gekochte broodjes van de camping nemen we mee voor de lunch. We klimmen de berg waar de camping op ligt verder naar boven. Hier is de parkeerplaats voor dagjestoeristen, die soms in touringbussen vol tegelijk worden uitgeladen, om de nabijgelegen waterval te bezoeken. Ook wij maken die omweg, verwachtingsvol omdat er zoveel publiek op af komt. We moeten daardoor een stukje afwijken van de Juliana Trail, en als gezin maar liefst €12 betalen voor een bezoekje. Nu zijn de verwachtingen toch écht hooggespannen!

Kennismaking met lokale amfibieën

We lopen door een kloof, waar we nog een prachtige vuursalamander zien, en waar een gigantische kikker nét voor mijn neus wegspringt, wat mij een kreet van schrik laat maken, die lekker door de kloof nagalmt. Een beetje gegeneerd loop ik verder, en als ik achteromkijk zie ik drommen mensen om de plek van de betreffende kikker staan. I kid you not, deze vriend was écht vuistgroot en Blijdorpwaardig, dus ik snap de belangstelling van deze mensen.

Alles voor de beste selfie

Vlakbij de waterval zien we mensen hun schoenen uittrekken en broekspijpen opstropen, door het koude water waden om dichtbij de waterval te komen en de beste selfie te scoren. De waterval staat bekend om de vele kleuren en het prachtige turquoise water. Toegegeven, hij is inderdaad prachtig, zoals elke waterval toch enig ontzag inboezemt, maar met alle ophef die eraan voorafging, had ik stiekem toch iets meer verwacht. De Sopota waterval die we eerder deze week bezochten, maakte meer indruk op ons.

Een rivier oversteken

Eenmaal terug op de route, leidt deze ons naar beneden, tot op dezelfde hoogte als de Soca rivier. Hier blijkt het pad echter weggeslagen door de kracht van de rivier. Nergens is een alternatief pad te bekennen, wat betekent dat we zelf een manier moeten verzinnen om de uitloper van de rivier over te steken. Wat een avontuur! We besluiten onze weg te zoeken door op de losliggende stenen naar de overkant proberen te komen. Steef gaat samen met onze jongste voorop, en ik merk dat mijn hart in mijn keel bonkt van de spanning. En even gaat het mis, ze maakt een misstap als ze haar weg zoekt over de losliggende keien, waardoor haar been in het water verdwijnt. Gelukkig hengelt mijn man haar snel weer uit het water, en blijven ze verder droog. Vlak achter ons volgt een echtpaar, die ons voorbeeld volgt en die we een handje toesteken als we een gat moeten overbruggen tussen twee reusachtige rotsblokken.

De grenzen opzoeken

Ik voel me net Indiana Jones, of nee, Lara Croft! Wat is het gaaf om de grenzen op te zoeken, en te voelen dat je leeft, om te ontdekken dat we tot zoveel meer in staat zijn dan we denken. De kinderen zinderen van de spanning als we het pad vervolgen. Deze blijft de rest van de dag behoorlijk uitdagend. Steile klimmen in zigzagweggetjes omhoog, afgewisseld met klim- en klauterpartijen over lukraak losliggende rotsblokken. Van een pad is nauwelijks sprake. Het vergt kracht en inspanning, en vaak veel concentratie om heelhuids verder te komen op de route. We vorderen maar langzaam. Maar wát een prachtige route! Hier zitten we midden in de ongerepte natuur. Waar we gisteren op voornamelijk asfaltwegen liepen, lopen we vandaag compleet in de natuur, waar geen auto of huis of wat voor vorm van cultivering dan ook te bekennen is. Een andere hiker passeert ons de andere kant uit. Het is de tweede en laatste op de trail die we tegenkomen deze reis.

Natuurgeweld en watersporters

De Soca is hier omgeven door steile rotwanden en kliffen. Waar het pad effen is, bestaat het uit een relatief  vlakke rotsen naast elkaar, of een grindpad als het dieper in de begroeiing gaat. Steeds met de bulderende Soca op de achtergrond. Een natuurgeweld dat een contrast vormt met de lieflijke, stille natuurpracht van de dag ervoor. Onder ons zien we kajakkers en rafters, soms zien we een kajakker met de kajak en al zich een weg banen over het uitdagende pad, op zoek naar een plek om te starten. We zwaaien als gelijken naar de watersporters en genieten van hun avontuur, terwijl zij stroomversnellingen en watervalletjes trotseren, en hun best doen diverse uitstekende keien te ontwijken.

De natuur maakt hier de dienst uit

Hier domineert de natuur. Zij maakt hier de dienst uit, en het is wel duidelijk dat zij niet met zich laat sollen. Ze dwingt ons tot nederigheid en alertheid. We vergapen ons aan haar natuurschoon, maken eindeloos veel foto’s. Bebouwing is op deze rotsige steile wanden gewoonweg onmogelijk, waardoor het voelt of we terug in de tijd zijn gegaan. Zo zag het er 1000 jaar geleden waarschijnlijk ook al uit. De rivier lijkt vandaag wel nóg onstuimiger dan anders, waarschijnlijk gevoed door liters smeltwater door de zomerse temperaturen van afgelopen dagen. De dag is bewolkt, maar de temperatuur is warm, broeierig. Alsof er onweer op komst is, maar deze blijft de hele dag uit.

Groeiende voeten?

We ploegen voort en hebben het zwaar. Deze route vergt veel van ons, en door de dagen ervoor doen onze voeten pijn. Mijn tenen voelen beurs door het naar voren schuiven van mijn voeten in mijn schoenen tijdens de afdalingen. Het vraagt mijn concentratie om me ergens anders op te focussen dan op de zeurende pijntjes. Iedere keer dat ik mijn voet stoot, schiet er een pijnscheut doorheen. Het lijkt of mijn voeten door het vele wandelen zijn gegroeid en niet meer in mijn schoenen passen. Ik besef me des te meer wat een monsterprestatie onze kinderen leveren, en dat vervult me inwendig met enorme trots.

Zwaarste etappe tot nu toe

Ondanks dat deze etappe als ‘moderate’ te boek staat, voelt het als de zwaarste etappe tot nu toe, zelfs nu we hem opgedeeld hebben in twee dagen. Vandaag is het ongeveer 14 kilometer naar de volgende camping, maar de uren rijgen zich aaneen, terwijl de kilometers lijken achter te blijven. De omgeving blijft echter prachtig, en we kijken onze ogen uit. Diverse keren steken we de rivier over via hoge hangbruggen, waar we aan de ene oever in de zon over de rotsen lopen, aan de andere oever weer beschut onder de bomen in de schaduw. Aan deze schaduwzijde is de natuur anders, groen en vochtig, met bemoste rotsen en bomen die een jungle-uitstraling geven.

Het eten is bijna op

De kinderen hebben onderweg een mooie wandelstok gevonden, en ik geniet van het beeld van de tengere beentjes onder de rugzakken voor me. Het maakt me zo dankbaar dat we deze ervaringen met elkaar kunnen delen! In gedachten verzonken besef ik me ineens dat we helemaal geen ontbijt hebben voor morgen! Ik besluit om die reden 5 van onze lunchbroodjes apart te houden, zodat we morgen nog iets te eten hebben. We hebben nu echt maar weinig over. Wat noodles en droogvoer, een klein blikje tonijn en wat worstjes. Misschien nog een snicker? Maar we zullen niet doodgaan van de honger, we dragen genoeg reserves op ons lijf. Het heeft ook iets spannends om te kijken hoe we daar mee om zullen gaan.

Extra kilometers voor een ijsje

Als we een mooie groene weide passeren, besluiten we daar te lunchen en ons goed in te smeren om niet nog verder te verbranden. We lunchen met 2 broodjes per persoon, delen 2 kleine blikjes tonijn en filteren water uit de Soca. Het is niet veel, maar het is niet anders. Signe likt de blikjes tonijn leeg om niks te hoeven missen. We stappen weer door over de rotsige paden en maken een uitstap naar het dorpje Trnovo ob Soci om daar een ijsje en een drankje te scoren, waardoor we nog wat kilometers extra maken. Hier is ook een camping, maar deze is nog gesloten voor gasten, waardoor we genoodzaakt zijn nog 7 kilometer verder te lopen naar de volgende kampeermogelijkheid.

Schaapsherder

Na een heerlijk ijsje en drankje vervolgen we de route, terwijl de wolken zich soms dreigend samenpakken boven de bergtoppen. Af en toe valt er een gat in de wolken, en zien we besneeuwde bergtoppen van de Julische Alpen, terwijl de zon op de toppen schijnt. Op de heuvels staan afgelegen schuurtjes en huizen, en we komen steevast meer dieren dan mensen tegen. Een vrouwelijke schapenherder passeert ons, harde klanken uitstotend terwijl ze haar kudde langs ons voortdrijft, terwijl haar trouwe hond de eigenwijze schapen het rechte pad op stuurt.

Een stukje Alpe Adria Trail

Inmiddels lopen we bijna op gelijk niveau met de Soca, en besluiten nog een laatste stop te maken aan de oever van deze magische rivier. De kinderen werpen steentjes in het water, en we genieten van onze allerlaatste snicker voor de komende tijd. De hoge bergen kijken dreigend op ons neer. Om bij de camping te komen, moeten we de laatste kilometer van de Juliana Trail afbuigen en het Alpe Adria Trail pad volgen. Deze mondt uit in onze camping: Adrenaline Check Eco Camp. Het loopt tegen 19u als we eindelijk op onze bestemming aankomen, en ik geloof dat we met z’n allen nog nooit zo blij zijn geweest om ergens aan te komen. De eigenaar Mathis ontvangt ons heel hartelijk, terwijl ze net een potje pingpong met een groep vrienden spelen. Hij drukt ons beiden een blikje koud bier in de handen, en de kinderen een bakje ijs, terwijl hij ons rondleidt over de camping, die nét officieel open is dit seizoen. We mogen zelf een plekje kiezen om onze tentjes op te zetten.

Relaxte sfeer en hartelijke ontvangst

De camping bestaat voornamelijk uit houten cottages en luxe safaritenten, die een hoog glamping gehalte aan het geheel geven. Er hangt een relaxte sfeer op deze plek, die prachtig onderhouden is en waar alles door Mathis en zijn vrienden zelf is gemaakt, zoals de houten relaxstoelen, picknicktafels, alle huisjes, het sanitair en de fantastische overdekte buitenkeuken met vuurplaats. Steef kijkt zijn ogen uit en voelt zijn handen al jeuken. Het is duidelijk dat deze plek veel liefde en passie in zich meedraagt en we voelen ons direct thuis.

Nederlanders zitten overal

De enige andere gasten zijn een Nederlands gezin. Waar je ook komt ter wereld, Nederlanders zitten overal, hebben we al gemerkt. Ze vangen zijdelings ons relaas op over onze wandeltocht, en bieden kort daarop een deel van hun voorraad aan: pasta, een blik knakworsten, ketchup en geraspte kaas. Wat ik thuis een ‘lawaaimaaltijd’ zou noemen, verheffen we nu tot een goddelijke maaltijd. We zijn intens dankbaar met dit gebaar, en maken hier heel graag gebruik van.

Leven in overgave als het antwoord

Het is wederom een prachtig fenomeen van wat er gebeurt als we leven in overgave. Ons gas raakt op, en hier is een openbare keuken. Ons voedsel is nagenoeg op, en het wordt ons aangereikt. We smachtten naar een koud biertje, en ook deze stopt de eigenaar ons toe. Zonder dat we deze woorden hebben uitgesproken, worden onze gebeden verhoord. Voor mij is dit keer op keer de bevestiging dat het loslaten van controle, en het volledig kunnen leven in vertrouwen en overgave hét geheim is. We genieten dubbel en dwars van deze luxe en eten onze buikjes rond.

Lentefeest en vreugdevuur

Vanavond is het lentefeest. In Slovenië wordt deze dag traditioneel gevierd met een groot kampvuur, vergelijkbaar met onze paasvuren. We hebben hier eerder deze week al mensen over horen praten. Overal in het land branden de vreugdevuren en wordt traditioneel goulash gegeten de dag erop. Ook hier legt de groep vrienden een groot vuur aan, en al gauw is Fosse van de partij om te helpen. Ik ben nog bezig met de afwas en het opruimen, als ik even later aansluit bij het vuur. Hier tref ik Fosse en Meia aan, die vrolijk babbelend in het Engels een gesprek voert met de Sloveense vrienden. Ik klapper met mijn oren van verbazing! Nog geen 11 en 13 jaar, en ze redden zichzelf al in een vreemde taal, totaal niet verlegen, maar kletsend over Korfbal (dat kennen ze niet in Slovenië) en andere Hollandse praktijken.

Jong van geest

De duisternis valt in, en we zoeken de warmte bij het vuur, waar we door de groep vrienden liefdevol worden opgenomen, alsof we één van hen zijn. We delen ervaringen, de vrienden vertellen over hoe het is om in Oost Slovenië te wonen, en over de verschillen en overeenkomsten tussen onze culturen. Eerder vandaag dacht ik dat de groep vrienden een stuk jonger was, maar ik heb me vergist als blijkt dat ze allemaal een stukje ouder dan wij zijn. Dat ze jong van geest zijn, komt duidelijk terug in hun voorkomen. We delen onze visie op het leven, dat het speelse element dat we allemaal in ons dragen vaak wordt vergeten. Hoe belangrijk het is om oprechte aandacht te hebben voor elkaar, voor de natuur, de giftige werking van social media en telefoons en het zoeken naar een goede balans voor onze kinderen daarin. Een feest der herkenning.

Warmte in vuur en verbinding

Intussen regent het. Van onder onze capuchons, dicht tegen elkaar aangeschoven, zoeken we elkaars oogcontact in het schemerige licht van het vuur. De warme vlammen, de roes van de biertjes en het hartverwarmende gezelschap maakt alles bij elkaar een waardevolle ervaring. Ik zou zoveel mensen dit óók gunnen! Het loopt al tegen 22 uur als één van hen ineens de tafel begint te dekken en spareribs opdient, die de hele dag hebben gesudderd. Met onze hoofdlampjes aan, scheppen we het warme, malse vlees op, samen met de gepofte aardappels uit het vuur. Alles wordt in harmonie gedeeld, een prachtige demonstratie van Sloveense gastvrijheid. Het is al laat als we eindelijk uitgerookt onze slaapzakken in frommelen. Vies en stinkend naar de rook, de binnentent ruikt naar natte hond, onze voeten niet heel veel beter. Maar het maakt me niks uit. Ik voel me compleet.

Het bericht Dag 6 op de Juliana Trail in Slovenië, etappe 13 verscheen eerst op Struin Stories.