In het eerste deel nam ik je al mee in onze dromen en plannen voor een plek voor outdooractiviteiten en retraites gericht op zingeving en natuurbeleving in Slovenië. In deel 2 ga ik verder in op deze ideeën en onze ervaringen die we hebben opgedaan in ons korte verblijf in februari 2024.

Workawayplek in prachtig Slovenië

We willen deze plek gebruiken als plek om te verbinden, met de natuur en met elkaar. Daarom hebben we het ook op Workaway geplaatst, en daarom staan we open voor vrienden en anderen die hier kortere of langere tijd willen verblijven in ruil voor wat hulp op het land. We willen dan genoeg tijd hebben om elkaar beter te leren kennen, van elkaar te leren, goede verhalen uit te wisselen bij het vuur en samen te koken.

Tam Tam

Als we langzaamaan weer terug wandelen, passeren we een vrouw bij haar moestuin. Ze spreekt gebrekkig Duits, en in ons beste Sloveens stellen we onszelf voor (me veseli!) en leggen we uit wie we zijn. De tamtam lijkt ons echter al ingehaald te hebben in onze afwezigheid, en de buurt is reeds op de hoogte van onze komst en verheugd dat we hier zijn. Ze vertelt dat er hoger op de heuvel vorig jaar een gezin uit Duitsland is komen wonen, en dat zij het vast leuk zullen vinden om kennis te maken. Dat klinkt goed, en we zijn geraakt door zo’n warm en vriendelijk ontvangst.

Sleuteloverdracht

Die middag is het zover: we gaan naar Celje waar we een afspraak hebben met de makelaar en de oud-eigenaar voor de sleuteloverdracht. We worden overladen met welkomstgeschenken door de oud eigenaresse, die ons al eerder een hele middag op sleeptouw nam om de toeristische attracties en bezienswaardigheden uit de omgeving te laten zien. Ze is teleurgesteld als ze ziet dat onze kinderen er niet bij zijn, voor wie ze traditionele cake en krentenbrood had gebakken en andere lekkernijen had meegenomen. We proberen uit te leggen dat we hopen dat ze op een ander moment langskomt, om elkaar weer te zien.

Mountainbiken over talloze paden

De volgende dag is het zondag waarin alles gesloten is. We besluiten daarom e-mountainbikes te huren van de eigenaar van het appartement, om op die manier de omgeving verder te verkennen. In de directe omgeving is het bergachtig, met bergtoppen van rond de 1000m en alles eronder. Er zijn talloze watervallen en riviertjes op loop- en fietsafstand. We passeren een berghut, ontdekken allerlei nieuwe bloemen die we nooit van ons leven hebben gezien, en zetten koers in de richting van Sevnica. Onderweg fietsen we over een pad dat ooit werd gebruikt als mijntrein en fietsen een tijdland relaxt langs de rivier den Sava. In Sevnica is een groot kasteel dat een bezoekje waard is volgens de bediende van het terras. In al ons enthousiasme over het moois hier in de omgeving, vergeten we echter onze accu’s bij te laden, waar we algauw spijt van zullen krijgen.

Vuursalamander en watervallen

Na het terras gaat de route namelijk flink omhoog, en loopt de accu van de e-bike rap leeg. Het is zwoegen en ploeteren omhoog, maar met de schitterende omgeving is dat uiteindelijk geen probleem. We stoppen hoog op een berg, om te voet een afdaling te maken naar een verstopte waterval. Hier zie ik net een dikke vuursalamander wegkruipen in zijn holletje, schitterend! We trappen op onze laatste krachten en met lege accu’s de fietsen terug naar het dorp, waar we tevreden en voldaan een biertje drinken om even op adem te komen.

Plannen voor het stuk land maken

Aan het einde van de middag gaan we terug naar ons land, ditmaal met de auto en de sleutel van het huis. Het huis staat al zo’n 20 jaar leeg en is behoorlijk verpauperd en onbewoonbaar. Toch willen we het goed bekijken om te zien of en wat we er eventueel nog mee kunnen. Maar na een grondige inspectie komen we toch tot de conclusie dat het huis er weliswaar leuk uitziet van de buitenkant, maar niet de moeite waard is om op te knappen. Voor nu ligt onze prioriteit bij het maken van faciliteiten op het land.

Dankbaar en tevreden

De zon begint onder te gaan als we weer naar buiten stappen. De hemel is goudkleurig en bespikkeld met kleine wolkjes. De contrasten nemen rap toe met het afnemende licht. Het is een schitterend gezicht, en weer nemen we de tijd om van dit uitzicht te genieten. Mijn hart vult zich met… ja met wat? Het voelt alsof het uitzet, alsof er ook licht aangaat in mij. Ik voel me warm, compleet tevreden en zo dankbaar.

Samenwerken met de gemeente

De volgende dag staat een afspraak met de gemeente Sentjur op het programma. Ons dorpje valt onder de gemeente Dobje, dat weer onder de gemeente Sentjur valt. Er lijkt iets mis te zijn gemaakt in het maken van de afspraak, want in plaats van Dobje, treffen we nu Sentjur en ook de toeristische medewerkers. Maar eigenlijk komt dat juist goed uit, want de mensen stellen zich ontzettend vriendelijk en behulpzaam op, denken mee als we over onze plannen vertellen en voorzien ons van namen en adressen waar we weer mee verder kunnen om plannen uit te werken. Na deze afspraak zitten we dan ook vol met nieuwe inspiratie en ideeën. Het voelt alsof alles in het werk gesteld wordt om ons te faciliteren, en ik vat het maar op als een bevestiging dat we doen wat we moeten doen.

Wandelingen in de omgeving

Die middag heb ik wat afspraken voor mijn werk via de computer, maar daarna maken we een wandeling naar het kerkje met zijn kapelletjes. Voordat we bij de heuvel komen, wandelen we door een sprookjesachtig bos, waarvan de bodem bedekt is met paarse krokussen. Ook staan er steeds houten kastjes met informatie over een, wat het lijkt, thematocht voor kinderen. Er is verlichting op verschillende plekken en tussen de bomen en rotsachtige omgeving zijn vlonders, trappetjes en bruggetjes gebouwd die een avontuurlijk karakter geven aan dit bos. De route volgend komen we onderaan de heuvel, met het begin van het pad omhoog langs de 12 kappellen waarin het kruisigingsverhaal van Jezus wordt verteld. Boven op de top van de heuvel is er een schitterend uitzicht over de omgeving, en kun je eindeloos ver kijken. Ook hier zie ik weer borden die diverse wandelroutes aanduiden, en ook prachtige picknickplekken.

Zwemvijver en visvijver

Met de auto zijn we vandaag al langs een zwemvijver gereden, op loopafstand van ons land. Ik kan me voorstellen dat dat zomers een zeer populaire recreatieplek is. Ook op loopafstand van ons land, maar dan de andere kant op, is daarnaast een visvijver met daar vlakbij weer 2 watervallen en wederom mooie wandelroutes, waaronder de Oriontrail. Het maakt bijna niet uit welke kant je opgaat hier, het is overal even mooi.

Bergen, sneeuw en prachtige meren

De laatste dag willen we de bergen gaan bezoeken, in de hoop nog wat sneeuw te ervaren. Slovenië is klein, de helft van Nederland qua oppervlakte, maar heeft toch verschillende bergketens en skiresorts. Op een uurtje rijden van ons land ligt Rogla, een skiresort met bergtoppen van rond de 2000 meter, en naast wintersportmogelijkheden ook voldoende wandelroutes. Eén van de mooiste wandelroutes gaat naar het hoogte hoogveengebied van Slovenië, bij de meren van Lovrenc. Dit worden de parels van Lovrenc genoemd, en zo zien de meertjes tussen het felgroen er inderdaad uit, vooral nu ze bevroren zijn en bedekt met een witte ijslaag. Het is een moerasachtig veenlandschap dat zo’n 8000 jaar geleden is gevormd door ijskappen.

Uitkijkpost en eeuwenoud hoogveen

Vanaf Rogla, waar we onder de skiliftjes doorlopen, lopen we de bossen en bergen in, over besneeuwde stukken en paden. Ook hier is het prachtig, donkergroene dennenbomen, en hagelwitte plukken sneeuw op de grond, waar smeltwater kleine riviertjes vormt en onder de kleine sneeuwkappen heen sijpelt. We lopen over modderige paden of vlonders, en komen uiteindelijk bij de meren uit, waar een uitkijkpost over het gebied heen uitzicht biedt. Ondanks dat dit een populaire bestemming is, komen we amper andere mensen tegen. Het valt iedere keer opnieuw op hoe rustig het hier is, en wat een luxe het is om de natuur voor jezelf te hebben.

Zon in Ptuj

We sluiten de dag af met een tripje naar Ptuj, helemaal rechts bovenin Slovenië, een mooi gelegen stadje met rijke historie en karakteristiek centrum. Hier drinken we een biertje op een zonovergoten terras, waarin het uit de wind zo aangenaam is, dat we hier half februari in onze T-shirts kunnen zitten. Wat is dit genieten! In Nederland is het al dagen, weken of misschien wel maanden guur, koud en regenachtig. Het lijkt een herfst zonder einde daar. Hier ervaren we het voorjaar, voelen de potentiële warmte die de zon al in zich draagt, maar zien ook de sporen van strenge vorst en winters weer. Landklimaat, waarin de seizoenen goed merkbaar zijn. Ik hou ervan, en het maakt me nieuwsgierig om het land in alle seizoenen en omstandigheden beter te leren kennen.

De volgende dag keren we terug naar huis, ons hart gevuld met inspiratie, de warme ontvangst van de mensen die we tot nu toe al ontmoet hebben en mooie herinneringen aan deze dagen. Het was werkelijk een uniek cadeau om hier deze dagen door te brengen samen. We kijken er naar uit om weer terug te keren in de meivakantie, en om ook gasten op ons land te ontvangen.

Het bericht Retraites, natuur en outdoor in Slovenië verscheen eerst op Struin Stories.

Vorige zomer gingen we naar Bosnië op vakantie. Maar voor we daar waren, overnachtten we op een hele bijzondere plek. Een stuk land in de heuvels van Oost-Slovenië, een waar paradijs van rust, ruimte en groene natuur. Een kabbelend beekje onderaan de heuvel, schitterende zonsondergangen en imposante regenbuien. Liggend op onze rug in het gras, met enkel de vogels, het ruisen van de bomen en fluiten van de vogels als enige muziek, wisten we: dit is het.

Terug naar de essentie

Dit is de plek waar we willen zijn, waar we onze dromen willen laten uitkomen. Om van dit prachtige stuk land een plek te maken om samen te komen, te verbinden, om de natuur ten volle te ervaren en beleven. Een uitvalsbasis voor het maken van trips, trektochten, het doen van retraites en geven van outdoor activiteiten. Een stukje paradijs om weer back to basic te gaan, de verbinding met jezelf, de natuur en elkaar terug te vinden. Ontdaan van alle opsmuk, terug naar de essentie.

Je thuis voelen

We verlieten de plek, gingen op trektocht door Bosnië en verlangden naar verloop van tijd terug naar Slovenië. Dat is gek, heimwee naar een plek waar je nooit eerder geweest bent. Ik voel me altijd al aangetrokken tot Oost-Europa, en denk stiekem dat ik eerdere levens hier heb doorgebracht. Een andere verklaring heb ik niet voor het gevoel van thuiskomen dat ik ervaar als ik in Slovenië en andere Balkan landen kom. We besloten de gok te wagen, tegen alle logische en redelijke argumenten in. Het was puur intuïtief, we deden een bod.

Geduld…

Het bod werd afgewezen en we hoorden lange tijd niets. Bijna gingen we geloven dat het dus niet zo moest zijn. Maar steeds opnieuw kwam dit land weer terug in onze gedachten. We zochten opnieuw contact, en ineens leek er ruimte in de onderhandelingen te komen. Door de taal en afstand was het een lastig proces, en ging er steeds lange tijd overeen voor we wat hoorden. Na ons laatste bod bleef het stil, maandenlang. We vermoedden dat het op niets was uitgelopen. Helaas, want hoger bieden is voor ons geen optie.

In september vertrek ik op solotocht door Spanje, waar ik begin met het volgen van de GR7 door Andalusië. Na zo’n 1,5 week zit ik op een terrasje in een klein dorpje, als ik word gebeld door Steef: ‘we hebben het land!!’. Het duurt even voor ik snap dat dit over het land in Slovenië gaat. Na zo’n lange radiostilte hadden we de hoop al praktisch opgegeven. Ze zijn akkoord gegaan met ons bod! Ik ben flabbergasted en het voelt zo onwerkelijk, maar ik voel me ook vol vertrouwen, licht als een veertje en dolgelukkig. Als ik na een paar weken terug in Nederland ben, begint het regelwerk, wat ook weer veel tijd kost, vooral omdat we steeds alles moeten vertalen om goed te begrijpen waar alle documenten over gaan en of er geen verborgen gebreken zijn.

Samenwerken met lokale bevolking

Het plan is om rond december het koopcontract te tekenen, maar dit wordt uiteindelijk februari 2024. We plannen een trip naar Slovenië, waar we het koopcontract zullen tekenen en de sleuteloverdracht krijgen. Ook maken we van de gelegenheid gebruik om een afspraak met de gemeente te maken om over onze plannen en ideeën te vertellen. We willen heel graag een integratie met de lokale bevolking en zoveel mogelijk gebruik maken van de lokale faciliteiten. Als er mensen zijn die activiteiten kunnen organiseren binnen onze programma’s, zou dat bijvoorbeeld een mooie, waardevolle aanvulling zijn.

Faciliteiten en ruimte te huur

Het is de bedoeling om ons land te verhuren als terrein voor andere aanbieders, of dat nu Nederlandse partijen zijn of niet maakt ons niet veel uit. Als het maar qua doelgroep goed aansluit. Op het terrein komt bijvoorbeeld een tentenveldje, basic sanitair, een vuurplaats, buitenkeuken, droogplek voor slecht weer, fijne zitjes, bloemenweide, fruitboomgaard, en vooral heel veel natuur en buitenruimte.

Voor outdooractiviteiten en andere aanbieders

De plek leent zich voor allerlei activiteiten. Wat ik zelf wil organiseren is het maken van trektochten met kleine groepen of één op één, met coaching en begeleiding onderweg. Maar ook  outdooractiviteiten, zoals het leren navigeren, wildplukwandelen, koken op vuur, bivak maken en survivalskills,  buiten sporten, Wim Hof trainingen gericht op ademhaling en koudetrainingen, etc. Een ander onderdeel wordt het geven van retraites gericht op zingeving, gecombineerd met natuurbeleving. Op termijn komt er ook een binnenruimte voor bijvoorbeeld het geven van workshops, yoga of meditatielessen.

Planina Pri Sevnici

Terug naar februari. In precies 12u tijd zijn we bij het dorp waar we overnachten komende dagen. Het is nog winter, en direct bij aankomst rond 18u worden we getrakteerd op een grandioze zonsondergang, met een eindeloos uitzicht over de heuvels. Het dorpje Planina pri Sevnici ligt op de top van een hogere heuvel, en heeft bijna naar alle kanten uitzicht over groene valleien. Wat een waanzinnige plek. Hogerop is een ruïne, en de andere kant op ligt een snoezig kerkje op een nog hogere heuveltop, waar een weggetje naartoe slingert tussen 12 kapelletjes die in de avondschemering prachtig verlicht zijn.

Overal groen en natuur

We eten vette pizza bij het café waar we ook slapen, wat direct dienstdoet als stamkroeg voor de locals. Ondanks dat we geen woord verstaan van de gesprekken, voelt het als een warm bad waarin we terecht komen. Het appartement ligt op ongeveer een uurtje lopen van ons land, en we besluiten morgen wandelend die kant op te gaan, zodat we direct een beeld krijgen van de omgeving. De volgende dag begint veelbelovend met schapenwolkjes en de zon die zijn best doet en de kilte van de afgelopen nacht laat wegsmelten met zijn warme stralen. Zonder jas wandelen we het dorpje uit, waar we al diverse wandelborden passeren die verklappen dat er nog veel meer te ontdekken is.

We zwaaien vrolijk naar de dorpsbewoners aan de rand van het dorp, waar hun tuinen overgaan in heuvels van eindeloos groen, zelfs nog zo vroeg in het seizoen. Slovenen zijn graag en veel buiten en staan bekend als een sportief, natuurminnend volk. Niet zo gek, in zo’n bosrijke en groene omgeving is het bijna moeilijk om daar niets mee te hebben. Het pad  gaat op en neer, met steeds weer nieuwe uitzichten. Er is hier bijna geen bebouwing en behalve de vogels is er geen geluid. Jawel toch, in de verte hoor ik een koe loeien. Het blijft me fascineren wat een contrast dit is met de randstad. De stilte, de geuren van de natuur, en alsmaar vrij uitzicht. Geen bebouwing of verkeerruis op de achtergrond, geen hoge flats die het zicht ontnemen of hondenpoep op de stoep waar ik alert op moet zijn.

Wat een rijkdom

Regelmatig blijf ik even staan om de veelheid van het natuurschoon in me op te nemen, in te ademen, het tot in mijn vezels door te laten dringen. Ik ben ontroerd door alles, ontroerd ook door het feit dat dit nu deels ons thuis zal zijn. Een nieuwe plek, maar het is alsof ik terug ben, thuiskom. Ik slik de brok in mijn keel weg als we verder lopen, voel me van binnen euforisch van geluk, klap bijna uit elkaar van dankbaarheid, terwijl mijn lichaam gelijktijdig in een heerlijke ontspannen staat komt.

Land in zicht!

We draaien na een klein uurtje een hoek om, en ineens zien we het: de heuvel waarop ons huis staat. De vorige keer dat we hier kwamen, was het hoogzomer en alles groen en begroeid. Nu zijn de bomen nog kaal, en kunnen we ineens veel beter zien wat er omheen zit aan bebouwing en waar onze buren zitten ten opzichte van ons huis. We denken ons huisje te herkennen, maar dit blijkt toch niet zo te zijn. Het huis ligt dus volledig aan het oog onttrokken in de bocht van de berg.

Win win situatie

Het voelt zo maf om hier weer te zijn, in het besef dat het onze eigen grond is. We lopen de oprit op, volledig begroeid en vol met kuilen en bulten. Hier kan nog geen auto oprijden, maar is een klus om aan te pakken: de oprit weer toegankelijk maken. Er is een prikkeldraadhek gespannen voor de koeien van een boer. Het is gebruikelijk dat er contracten worden gesloten met boeren die hun vee laten grazen op je land, zodat zij subsidie krijgen en wij het gras niet eindeloos hoeven bij te houden met maaien. Win-winsituatie. Maar de koeien zijn nog niet buiten, het is waarschijnlijk nog te vroeg in het jaar.

In stilte

We lopen verder, en ook nu weer worden we betoverd door de schoonheid, de grootte van het perceel. Naast het huis, waar we nog geen sleutel van hebben, gaan we zitten op de heuvel en kijken over de vallei, waar onderaan het beekje, een uitloper van de rivier Gracnica, zachtjes kabbelt. We zitten, in stilte. Minuten gaan voorbij zonder dat we iets zeggen. Het is niet goed te beschrijven wat er gebeurt, maar we voelen het allebei: we komen tot rust, voelen een intense vrede neerdalen, het gevoel dat we tot stilstand komen, volledig in het moment. Er is niks nodig, het is helemaal volmaakt. Geen van beiden heeft zin om op te staan, iets te doen. Enkel zitten, alleen maar hier zijn. Dat is voldoende. Dat we dit weer voelen is wat mij betreft een bevestiging van onze keuze. Het is geen toeval dat dit gebied ook een lange spirituele geschiedenis heeft, en dat dit stuk tot de verbeelding spreekt bij vele, vele mensen die ons zijn voorgegaan, van allerlei religieuze en spirituele stromingen.

Perfecte plekjes

Uiteindelijk komen we overeind, en onderzoeken stapje voor stapje ons land. Wauw, ons land. Elke steen, boom, bloemetjes, bocht in de rivier, elk hoekje en plekje bekijken we, onderzoeken we. Ik voel me als een kind dat een nieuwe plek heeft gevonden in de natuur, de perfecte plek om een hut te bouwen zonder ontdekt te worden, om een vlot te bouwen of verstoppertje te spelen. Het is een groot avontuur en ontdekkingstocht, en het duurt uren voor we het hele stuk land wat meer in beeld hebben gebracht. We fantaseren over knusse plekjes bij de rivier om te zitten, een goeie vuurplaats en inventariseren welke plekken vlak genoeg zijn om tenten op te zetten. Er moet veel gebeuren, dat is zeker, maar we willen er de tijd voor nemen, slow living in de praktijk. Stap voor stap.

Het bericht Een droomplek in Slovenië creëren verscheen eerst op Struin Stories.

Na een heerlijke nacht op de slaapzolder van ons cadeauverblijf krijgen we om 8u een ontbijt geserveerd van brood met koffie, thee en gebakken eieren. Wat boffen we enorm! De prijs is op donatiebasis, top geregeld. Met gevulde buikjes vervolgen we onze route. Het belooft weer een zonnige dag te worden, waarschijnlijk met temperaturen ver boven de 30 graden, dus dat wordt weer zweten! De route slingert door valleien en kleine gehuchten.

Zondagse stilte

Het is zondag, en dat is te merken. Wat een stilte en rust onderweg! Tegen verwachting in zijn de kerken niet overal vrij toegankelijk, en verzamelen we vandaag maar weinig stempels. Het doet echter niks af aan de mooie route van vandaag, door weilanden, langs bosranden, en door het bos. Meestal is het pad duidelijk te volgen, maar in enkele gevallen is het pad ineens verdwenen, bijvoorbeeld bij een driesprong of bij een overwoekerd gebied. We moeten dan even zoeken naar de gele pijlen of schelpen aan de achterkant van bomen en palen. Soms is het onze eigen schuld, letten we niet op, en blijken we al een pooslang de verkeerde weg te volgen waar we al hadden moeten afslaan.

Door berenbossen

Deze kleine setbacks vallen echter in het niet bij onze dwalingen in Bosnië, waar ik me voor het eerst in mijn leven echt verdwaald voelde. De grond is hier veel minder sterk begroeid, en de bossen meer open en toegankelijk. In Bosnië waren de wouden zo dicht begroeid, dat er nauwelijks daglicht doorheen kwam. Wat wél een overeenkomst is, is dat we ook hier in Slovenië door berenbossen lopen, zonder het te weten. Misschien maar goed ook. Pas als we de bossen uitlopen en achter ons kijken, zien we de waarschuwingsborden voor beren staan.

Modderstromen na de overstromingen

Door de modderstromen van de overstromingen zien we talloze sporen van dieren: herten, everzwijnen, maar ook grote, hondachtige poten. Beren? Ook lopen we langs bomen die als tandenstokers doormidden zijn gespleten, in de kern verkoold, grote, gezonde takken die zijn afgebroken. Blikseminslagen en stormschade. Het is alsof de natuur ons wil inwrijven welke gevaren we vorige week hebben gelopen, in Bosnië. Meer dan eens moeten we over gevallen bomen en takken klimmen. Het noodweer is hier gigantisch geweest en Moeder Aarde heeft haar spierballen getoond.

Eindeloze klimmetjes en steile afdalingen

De pelgrimsroute volgt grofweg de loop van de rivier, maar het pad kiest veelal de uitdagende route, die over de omliggende heuvels en bergen heengaat. Vandaag staan er ook twee flinke klimmetjes op het menu. Vooral tijdens de tweede klim lijkt er maar geen einde te komen aan de stijgende meters, en voelen we ons behoorlijk bedonderd door de navigatie. We lopen op een berghelling, waar we ineens op een afgrond staan: het pad is letterlijk afgegraven, blijkbaar is er de afgelopen jaren een bedrijf gekomen die hier de grond afgraaft, en is het pad nog niet verlegd.

Belaagd door vliegjes

We zoeken onze weg om de afgravingen heen, en ploeteren vervolgens door manshoge maïsvelden naar het volgende dorp. Onderweg worden we regelmatig lastig gevallen door zwermen vliegjes, die met ons mee dansen, en vooral Fosses geduld op de proef stellen. Maaiend met zijn armen en gefrustreerd roepend naar de beestjes, loopt hij verder. Het doet me denken aan een zenverhaal, over de man die mediteert, maar wordt gestoord door de muis in zijn habijt. Ik deel het verhaal met Fosse en leg uit dat hij er misschien een aandachtsoefening van kan maken. Er is nog flink wat oefening nodig, ook bij mij, maar wie weet is er een zaadje geplant.

De vermoeidheid slaat toe

Na een tijd krijgen we uitzicht op de bergen, ver weg. Wat een machtig mooi gezicht, en wat kunnen we ver kijken! Als de zon zakt, werpt het een zacht, gefilterd licht over de heuvels, die achter elkaar vervagen. Ik geniet van het uitzicht, dat elke kant op prachtig blijft, al het groen om me heen, de diversiteit van de planten en bomen hier, de vochtige en geurende bossen. Maar de vermoeidheid is ook merkbaar, en ik struikel regelmatig over de vele, losliggende takken op de grond. Door de storm is er veel nog niet opgeruimd en het vraagt concentratie om niet te struikelen.

Met mijn neus op de feiten

En dan gaat het echt mis: ik blijf met mijn rechtervoet achter een tak hangen, terwijl mijn linkervoet voor de tak staat. Mijn hand zit in de lus van de wandelstok, en als ik face forward naar beneden smak, kan ik mezelf niet opvangen. Ik klap op de grond, en het gewicht van mijn rugzak komt in tweevoud op mijn hoofd, die daarmee met een luide krak van mijn neus in de grond wordt geduwd. Een felle pijn schiet door mijn neus en hoofd. Die is gebroken, denk ik direct, en ik verwacht een bloedneus als ik opkrabbel. Dit lijkt mee te vallen, hoewel mijn neus dik en geschaafd is, een beetje scheef staat en vooral heel veel pijn doet.

Een onsje teveel afzien

Dit had vast een mooie home video geweest, maar ik kan er niet om lachen. Waarom val ik zo vaak? Word ik met mijn neus op de feiten gedrukt? Welke les ligt hierin verscholen? Ik kom er niet achter. De val haalt me behoorlijk uit mijn humeur en bezorgt me flinke koppijn. Na het vele stijgen, volgt het onvermijdelijke dalen, en de kinderen beginnen het in hun knieën te voelen. Ik baal dat de afstanden veel langer zijn dan voorzien, en voel me rot naar de anderen toe. Wat doe ik ze aan? Ik laat ze zo afzien, in hun vakantie notabene! Wat ben ik nou voor moeder?

De lekkerste hamburger ooit

Met de nodige zelfverwijten, vermoeidheid en pijntjes sukkelen we verder, tot we gelukkig niet lang daarna het stadje Straza zien liggen, waar we uit eten willen gaan. En als we weer asfalt onder onze voeten voelen, hebben we nog genoeg energie om naar het restaurant te komen waar we de lekkerste hamburgers ever eten, en onszelf ook nog een groot ijsje als toetje toe trakteren. De camping ligt op een uurtje lopen, wat gelukkig goed te doen is na de uitgebreide maaltijd en rustpauze. Rond 21u komen we hier aan, zetten in het licht van onze hoofdlampjes de tentjes op, terwijl de kinderen hun lang verlangde douches nemen.

Laatste wandeldag

Met alle avonturen van de afgelopen dagen en weken, alle wandelkilometers in de benen en het toch wel vele afzien, besluiten we dat het ook wel genoeg is geweest, en om morgen de laatste wandeldag te maken. Dan zullen we naar Novo Mesto lopen, waar we de trein naar Ljubljana terug zullen nemen. Dan hebben we nog een paar dagen om rustig aan terug naar huis te gaan.

Overpriced nachtje tukken

Het besef dat we rustig aan kunnen doen vandaag, is prettig. We staan op het gemak op, nemen de tijd. Als we onze overnachting op deze eenvoudige camping afrekenen, schrik ik me rot van de prijzen die worden gehanteerd. Een rib uit ons lijf! Niet direct een aanrader voor trekkers. Het is niet ver meer naar Novo Mesto, en de route gaat voornamelijk over vlak terrein.

Ooievaars: een nieuw begin

Onderweg zien we regelmatig ooievaars, symbool voor een nieuw begin. Een teken? Een nieuwe start, een schone lei. Is het toevallig dat we de ooievaars tegenkomen nadat we hebben besloten een bod uit te brengen op het stuk land in Slovenië? Ik interpreteer het als een gunstig voorteken. We hebben mazzel met de laatste wandeldag, die langs de rivier Krka meandert en weinig veeleisend is. We wandelen langs groene velden, waar mensen op het land werken, en velden vol met bloeiende bloemen in vrolijke kleuren. Ook de verschillende gewassen zijn bijna klaar om geoogst te worden.

Novo Mesto, ons eindpunt

Novo Mesto ligt in de bocht van de rivier, met op de top van de heuvel in het stadje de kathedraal, waar we onze laatste stempel deze reis halen. Als we een drankje nuttigen op het terras, ontdekken we dat vandaag een bijzondere dag is, waarop alles gesloten is, om de mensen te eren en bedanken die hebben geholpen tijdens de overstromingen. Een mooi gebaar voor de betrokkenen, maar balen voor ons, want nu grijpen we net mis voor de lunch. Als we op de trein wachten, ontdekken we op het nippertje dat er een nabijgelegen supermarkt als enige tóch open is vandaag. Steef laat zijn tas achter, trekt een sprintje door de zwoele zomerhitte, om broodjes en fruit te scoren, en is nét op tijd weer terug om met ons de trein in te springen richting de auto.

Terug in de rust

We verwonderen ons over de terugreis: wat hebben we in 4 dagen tijd een eind gelopen! Ik ben onwijs trots dat we dit allemaal hebben kunnen doen, maar ben ook heel blij dat we nu even in de rust gaan. Terwijl het landschap onder ons doorschiet, mijmeren we verder over onze Sloveense plannen. Het blijft een puzzel hoe we alles moeten gaan doen, maar ergens moeten we het balletje aan het rollen brengen, en het uitbrengen van het bod, voelt als het in gang zetten van dit proces…

Het bericht Jakobova Pot: van Gombisce naar Straza verscheen eerst op Struin Stories.

We laten Bosnië achter ons, en rijden via Kroatië (want: betere wegen) terug naar Slovenië. Als we Slovenië eenmaal inrijden, voelt het als thuiskomen. Ik snap er niks van, maar ik voel me zo ontzettend thuis hier. Ik heb geen familie die hier vandaan komt, maar toch heb ik al sinds mijn tienertijd een sterke aantrekkingskracht tot de Balkan. Met 15 jaar reisde ik al via interrailen naar Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije. De jaren erna heb ik hier wat landen aan toegevoegd: Bulgarije, Montenegro, Albanië, Kosovo en Bosnië. Iedere keer weer voelde ik me zo welkom en fijn in deze landen, waar het ene land me meer deed dan het andere. Zo heb ik hele warme herinneringen aan Albanië en Montenegro, maar ook Slowakije is een favoriet. Met Tsjechië en Hongarije heb ik minder.

Kennismaking met Slovenië

In 2017 kwamen we voor het eerst in Slovenië, en waren we direct verkocht vanwege de fantastische natuur en de bereikbaarheid van het land. De groene heuvels, schattige dorpjes, fantastische wandelcultuur, sprankelende rivieren en watervallen, de authentieke houten hooischuren en droogrekken die een nostalgische sfeer scheppen… Iedere keer als ik hier ben, krijg ik zin om meer te verkennen en ontdekken van het land. Aan het begin van de vakantie hebben we een stuk land bezocht, waar we ook hebben geproefkampeerd. We overwegen om hier een bod op uit te brengen. Ik heb zoveel ideeën om hier aan de slag te gaan, met outdooractiviteiten en activiteiten gericht op zingeving. Het voelt als de ideale plek om de plannen daar te realiseren.

Jakobova Pot: de Sloveense pelgrimsroute

Vandaag zijn we begonnen met onze eerste dag van de pelgrimsroute van Slovenië, de Sint Jacobsweg, of de Jakobova Pot. Deze pelgrimsroute kruist Slovenië op verschillende manieren: vanuit Zagreb (oosten) via Ljubljana naar Triëst (zuidwesten), via Dobrovnik (noordoosten) naar Ljubljana, of via de Julische Alpen (noordwesten) naar Ljubljana. Omdat we graag stempels willen verzamelen onderweg, moeten we onze pelgrimspaspoorten ophalen in Ljubljana, waar het pelgrimskantoor maar zeer beperkt open is. We besluiten daarom de route om te draaien en in Ljubljana te starten, en naar het oosten te lopen. We kiezen deze richting, omdat we die regio nog niet zo goed kennen.

Sint-Nicolaas Kathedraal in Ljubljana

Rond 7.30u staan we bij de Sint-Nicolaas Kathedraal waar het pelgrimskantoor kort geopend is en we 5 stuks kopen. De vriendelijke vrouw legt ons enthousiast wat meer over de route uit en wenst ons veel geluk op onze reis. Aan de buitenzijde van de kathedraal van Ljubljana vinden we onze eerste stempel, waar de kinderen (en ik stiekem ook) veel lol in vinden om hun paspoorten mee te versieren. De priester ziet ons bezig, en begroet ons. Hij stelt voor om ons rond te leiden in de kathedraal, nu we hier toevallig toch zijn, en om ons te zegenen voor de reis.

Gezegend op pad

Dat laten we ons geen tweede keer zeggen en nieuwsgierig stappen we de stille kathedraal in, waar de priester ons in vloeiend Engels uitlegt wat de taferelen uitbeelden die door een bekende Italiaans-Sloveense kunstenaar Francesco Robba uit marmer zijn gehouwen. Hij laat de oude kapel zien die momenteel wordt gerestaureerd en deelt ansichtkaarten aan de kinderen uit. Tenslotte worden we gebalsemd en gezegend, en drukt hij een flesje wijwater in onze handen voor een gezegende trip. Zo lief, ik ben ontroerd door dit gebaar en de oprechte, goede intenties van deze lieve man.

Lopen zonder bepakking (en zonder ontbijt)

Omdat we de route omgekeerd lopen, moeten we alert zijn op de caminoschelpen, die natuurlijk aan de andere kant van de palen en bomen zitten. Helaas doet mijn gps-route op mijn horloge het niet goed, en geeft deze alleen globaal de richting aan. We lopen vandaag zonder bepakking: we hebben onze spullen in onze tenten gelaten, op de camping waar we vannacht sliepen, en die op de camino staat. Wat een luxe! Het eerste stuk van de route lopen we door Ljubljana, waar we hopen om ergens een ontbijtje te scoren. Helaas komen we niks tegen onderweg, behalve stervensduur fruit van de markt.

Gierende honger

We lopen de stad uit en zitten direct in de bossen. Het is een feest om op goed begaanbare paden te lopen met fatsoenlijke bewegwijzering, die door de mooiste plekken van de omgeving slingeren. Wat een contrast met onze ervaringen in Bosnië! We hebben voortdurend mooi uitzicht over eindeloos groene heuvels, als groene golven in de zee. De abrikozen die we bij wijze van ontbijt op hebben, leggen nauwelijks een bodem en rond 11u heeft iedereen intussen gierende honger. We passeren een mooi houten restaurant met uitkijktoren in Orle en besluiten wat te drinken. Helaas bieden ze geen ontbijt aan, maar krijgen we wat sneetjes brood van een vriendelijke medewerktster als we uitleggen dat we nog moeten ontbijten. Blij smeren we daarna al lopend de sneetjes brood met door ons meegebrachte honing, jam en chocopasta in portieverpakkingen, zodat we er daarna weer even tegenaan kunnen.

Stempels sparen

Het pad slingert door de bossen, langs kleine dorpjes en vele kapellen en kruisbeelden langs de route. Eenmaal treffen we een kerkje die open is, en tweemaal een plek waar we een stempel aan onze verzameling kunnen toevoegen. De stempels sparen is een leuke extra tijdens de wandeling, een beloning voor de inspanningen. We maken al aardig wat hoogtemeters vandaag, en we prijzen onszelf gelukkig dat we niet met zware bepakking hoeven te lopen nu. Het is ontzettend relaxt lopen zo, we genieten volop. De route is afwisselend, de omgeving prachtig, er zijn mooie uitzichten en het zoeken naar de schelpen gaat prima. Het weer is heerlijk, we zien familie en vrienden de aardappels op het land rooien, mensen die hun gras maaien of met de buren kletsen vanaf de veranda.

Weer terug op de camping

Na een paar uur lopen hebben we weer honger, en lopen we een paar kilometer extra om bij een lidl te komen, waar we liters yoghurt en twee hele broden wegwerken voor we weer verder gaan. het laatste stuk buigen we van de route af, om bij de camping te komen waar onze tentjes al staan. Rond 19u komen we hier aan, waar we een heerlijke douche nemen, om vervolgens ons avondeten van bonen met vlees en koud bier te nuttigen. Het was een flinke dag, ruim 36,5km en ruim 1000 hoogtemeters, dat zijn serieuze getallen! Morgen is de echte vuurdoop, wanneer we met volle bepakking zullen lopen. We hebben contact gelegd met een mogelijk slaapadres, maar er wordt niet opgenomen en gereageerd op de mail. Het is maar de vraag of ze open zijn. Maar intussen hebben we genoeg ervaringen om het vertrouwen te hebben dat het altijd goed komt, op welke manier dat ook moge zijn.

Het bericht Jakobova Pot: de pelgrimsroute in Slovenië verscheen eerst op Struin Stories.

De volgende dag lopen we de Orion Trail in Slovenië, waarover een boek is geschreven door Karl Grzan, the Sign of Orion. Op deze manier verkennen en ervaren we de omgeving verder om er een goede indruk van te krijgen. Het is een prachtige, gevarieerde wandeling van ruim 10 kilometer door de heuvels. We pauzeren met uitzicht op de vallei, naast een vijver en op plekken waar in vroeger tijden rituelen zijn uitgevoerd. Deze omgeving heeft wortels in de Keltische cultuur, vroege natuurreligies (paganisme) en hekserij. Maar ook zijn er raakvlakken met oud-Egyptische, romeinse, Griekse en Chinese spirituele stromingen en religies. Vandaag kom ik volledig tot rust, ik voel me geaard en thuis. Het voelt bekend, vertrouwd terwijl ik er voor het eerst ben. Mediterend in mijn vallei voel ik me ultiem gelukkig en tevreden. We badderen in de rivier, waar de kinderen spelen met de stenen en overhangende bomen. Het voelt bijna zwaar om na 2 nachten ons land gedag te zeggen en koers te zetten richting Kroatië.

Waterpret in Kroatië

Opnieuw doen we langer over de rit dan we hopen en komen pas halverwege de middag aan op een camping aan een rivier met enkel een buitendouche zonder hokje. Balen, want ik verlang inmiddels wel weer naar een warme douche, in plaats van een koude douche in badkleding. Ik moet wennen om hier te zijn: na de rust en weidsheid van de vallei waar we de natuur voor onszelf hadden, banjeren er nu voortdurend mensen dwars door onze spullen, struikelen over onze scheerlijnen of stappen simpelweg over onze matjes heen, in plaats van een paar meter om te lopen. Ik verbaas me hierover en merk dat ik me er meer aan erger dan ik zou willen. Toch vermaken we ons prima, zwemmend in de rivier, waar het water een lekkere temperatuur heeft, en tussen de natuurlijke watervalletjes en stroomversnellingen die een grote natuurspeeltuin vormen voor de kinderen.

Voorbereidingen voor de trektocht

Over een paar dagen starten we onze hike door Bosnië, en we gebruiken deze dagen om ons daar zo goed mogelijk op voor te bereiden en de route te plannen. We maken een route, doen inkopen, zoeken campings en kampeermogelijkheden uit, houden rekening met zon- en feestdagen voor het plannen van boodschappen onderweg, calculeren rustdagen in en verdelen de afstanden over de trail. Al met al is het nog een behoorlijke puzzel, vooral om voldoende plekken te vinden waar we kunnen bevoorraden. Er zijn maar weinig dorpen onderweg, en lang niet elk dorp heeft een supermarkt. Ook het vinden van voldoende water onderweg is essentieel. Het voelt spannend: 19 dagen off grid, met enkel onze rugtassen en elkaar. Geen auto, stroom, stromend water… Wat we kunnen, plannen we. Maar er is ook veel onzeker of onduidelijk: voor die zaken moeten we ons overgeven aan het onbekende en leven vanuit vertrouwen. Tenslotte is ons leven nu eenmaal niet volledig te controleren.

180.000 onopgeruimde mijnen in Bosnië

Zo hebben we ook geen idee of wat we hebben gepland een mooie route is, hoe de natuur is in de omgeving en hoe de cultuur is in Bosnië. We weten dat er naar schatting nog zo’n 180.000 mijnen onopgeruimd over het land verspreid liggen, ook in de omgeving waar onze route doorheen loopt. Belangrijk dus om niet van de paden af te wijken. Wildkamperen mag officieel niet, maar wordt wel gedoogd. Er wordt vrijwel nooit moeilijk over gedaan, vooral als je het van tevoren even vraagt. Bosniërs staan bekend om hun gastvrijheid.

Wandelen en picknicken in Slunj, aan de Korana in Kroatië

Voor we aan onze meerdaagse trektocht beginnen, hebben we nog een dag in Kroatië, waar we Slunj of Rastoke bezoeken en een korte wandeling maken. Het is een toeristisch dorpje, dat bekend staat om de vele watermolens die in de vele uitlopers en watervalletjes van de rivier Korana hangen. De houten huisjes en het waterrijke, groene gebied is sprookjesachtig en een magneet voor busladingen vol toeristen. Wat verderop aan de Korana picknicken we aan de waterkant, en poedelen met blote voeten in het water, waar we genieten van een gratis behandeling van schoonmaakvisjes, die gelukzalig aan onze voeten en tenen knabbelen. Minder romantisch is de ontdekking van een bloedzuiger bij Fosse op zijn rug na het zwemmen. Deze agressieve vriend heeft zich koppig vastgebeten en lijkt niet voornemens los te laten. Ik herinner me een boek waarin de hoofdpersoon ook last had van bloedzuigers, en deze met zout te lijf ging. Dit heb ik gelukkig ook bij me, en inderdaad laat deze ongewenste parasiet vrij vlug los als ik hem met bouillonpoeder bewerk.

Welkom in Bosnië, waar de EU stopt en de wildernis begint

De volgende dag rijden we naar Bosnië, waar we wederom getrakteerd worden op veel file en wachttijd bij de grens. Ook lopen we vertraging op zodra we Bosnië in zijn, omdat het asfalt in dit land simpelweg stopt, en we stapvoets door dikke modder en grindpaden rijden. Als we eindelijk in Bihac komen, moeten we op zoek naar een ATM, komen we tot de ontdekking dat we de valuta niet kennen, en dat we het niet op internet kunnen opzoeken omdat Bosnië niet tot de EU behoort en dus geen standaard internet heeft. Voor veel geld koop ik noodgedwongen een internetbundel om de komende weken door te komen en bereikbaar te blijven. Welkom in Bosnië. We gaan op zoek naar de grootste supermarkt om inkopen te doen voor de tocht: droge pastamaaltijden, wraps, droge worst, blikjes tonijn, chocola, noten, aardappelpuree…

Grammenjacht tijdens tassen inpakken

Nadat we bij de bouwmarkt nog extra gaskannetjes hebben gescoord, begint op de camping het Grote Inpakken voor de tocht die morgen begint. Daar ontdekken we dat we kilo’s eten hebben, en kijken elkaar verschikt aan: hoe gaan we dit ooit allemaal dragen? We minimaliseren onze kleding, en schrappen het een na het ander. Zo halen we de opblaaskussentjes, donsjassen, een extra lamp, bestek en een spel uit onze tassen om ruimte en gewicht te besparen. Ondanks de grammenjacht, schat ik dat onze tassen inclusief water neerkomen op zo’n 18 tot 20 kilo. Ook de kinderen sjouwen aardig wat mee.

Een land dat mijn nieuwsgierigheid wekt…

We genieten van de relaxte sfeer op de camping, die hooggelegen is en een uitzicht over de lagergelegen rivier heeft. Heel even wordt de lucht donker en valt er een klap onweer, om daarna weer op te klaren. In de verte zie ik minaretten tussen de bomen uitsteken, en om de zoveel uur hoor ik de zangerige oproep tot gebed, een prettig en bijna mystiek geluid in alle stilte. In de korte tijd dat we er nu zijn, zijn we al diverse begraafplaatsen gepasseerd, met zuilvormige zerken. Het maakt me nieuwsgierig naar de cultuur, de geschiedenis, naar hoe de bevolking terugkijkt op de oorlog en zich nu verhoudt tot elkaar. Voor mij is de voormalige oorlog in dit gebied gehuld in geheimen en onduidelijkheden, en heb ik sterk het gevoel dat de geschiedenis zoals die aan ons wordt geleerd, sterk gekleurd is, doordat Nederland zelf een behoorlijk aandeel in de verdrietige gebeurtenissen heeft gehad. Ik hoor het graag van de bewoners zelf, om dichter bij de ervaring te komen.

Het bericht Voorbereidingen trektocht Bosnië 2023 verscheen eerst op Struin Stories.

De reis begint als we op vrijdagochtend van huis vertrekken. Het plan was om vroeg te vertrekken, maar zoals altijd duren zaken langer dan verwacht en rijden we pas rond 9u weg, in plaats van de voorgenomen 7u. De afgelopen 2 dagen ben ik non-stop bezig geweest met het gereedmaken van ons huis voor de komst van een Duits gezin die aan het einde van onze vakantie in ons huis zal verblijven. Dan kijk ik toch ineens met andere ogen als ik de laatjes van de kasten opentrek. Doodmoe ben ik van alle voorbereidingen in huis en het inpakken van de vakantiespullen als we de navigatie instellen op Passau. We hebben nog geen bestemming voor vanavond, maar gaan grofweg die richting op. We zien wel hoe het gaat vandaag en waar we eindigen.

Op de bonnefooi

Het is de manier waarop we altijd reizen: geen vaste planning of harde tijden om te halen. De navigatie geeft aan dat we rond 15.30 in Passau zijn. Ik hoop stiekem dat we daar in de buurt kunnen eten, om nog een uurtje door te rijden daarna. In de meivakantie reden we in 1 dag naar Slovenië, zo’n 1200 kilometer. Vandaag hebben we minder geluk, want al snel sluiten we achteraan een kilometerslange polonaise op de snelweg, die de komende dagen zal aanhouden. Over de heenreis doen we daardoor maar liefst twee keer zo lang, en we maken maar weinig stops. Rond 20u ’s avonds komen we behoorlijk gaar aan in Passau, waar we uitstappen met honger als een paard, en direct plaatsnemen in het restaurant in de hoop nog net voor sluitingstijd van de keuken een pizza te scoren. Rond 21u, wanneer we al bijna van de honger aan de tafel zijn begonnen, worden gelukkig heerlijke pizza’s geserveerd die we in no-time weten te verslinden. Daarna zetten we met onze hoofdlampjes onze tentjes op, die we ternauwernood tussen andere tentjes gepropt krijgen op een overvol tentenveld.

Passau: een onverwachte verrassing

Omdat we de volgende dag nog maar 4 uurtjes hoeven te rijden (althans, dat denken we), besluiten we eerst Passau te bezoeken. Passau is een mooie, charmante stad met een mediterrane vibe, ingeklemd tussen de rivieren. We maken een korte rondwandeling en treffen een toffe speeltuin en vrolijke vlooienmarkt. We ontbijten met yoghurt op de trappen van een fontein en rijden daarna op ons gemak richting Slovenië, waar we aan het einde van de middag een afspraak hebben met de eigenaren van een stuk land. We willen onderzoeken of het aankopen van een stuk land een serieuze optie is en hoe het voelt om daar te zijn. Helaas zit het verkeer weer tegen, het is duidelijk topdrukte op de wegen vanwege de vakantieperiode. Pas tegen 17u komen we aan op locatie, waar we vriendelijk worden ontvangen door moeder en dochter. Het loopt al richting de avond, we moeten nog boodschappen doen en morgen is het zondag. Ook moeten we nog een slaapplek vinden voor vannacht. Maar de familie neemt de tijd voor ons, leidt ons rond over het prachtig gelegen stuk land.

Een paradijs in de groene heuvels

Het land is een zonnige heuvel in een afgelegen vallei, met een kabbelende rivier, eigen waterbron, fruitbomen, zonder directe buren. Hoe langer we er rondlopen, hoe meer onze plannen en dromen wortelschieten. Het huis is rijp voor de sloop, maar biedt wel een mogelijkheid er een nieuw huis op de oude fundering te bouwen, ooit. Ik fantaseer over kleine houten huisjes, de mogelijkheid voor een kleine tentenweide, een moestuin en boomgaard, een fijne vuurplaats en buitenkeuken. Het kan hier allemaal. De familie is ontzettend hartelijk, stoppen de kinderen chocolade toe en mij haar eigen gemaakte verzorgingsproducten, op basis van de kruiden die op ‘ons’ land groeien. Hierdoor worden weer nieuwe ideeën en mogelijkheden in mijn hoofd geplant. Dit land ademt een sereniteit en rust uit, ik voel me thuiskomen.

Falling in love…

De vrouwen nemen ons op sleeptouw voor een toeristische toer in de omgeving, met alle bezienswaardigheden en attracties die in de buurt zitten. We wandelen kort langs een prachtige visvijver, waar de forellen speels uit het water omhoog springen, hun gespetter het enige geluid in de verre omtrek. We rijden een stukje verder, waar ons watervallen getoond worden, wandelpaden met themawandelingen (The Orion Trail) en vertellen over een boek dat over deze omgeving is geschreven. Deze streek blijkt namelijk een lange, spirituele geschiedenis te hebben. De loop van de nabijgelegen rivieren reflecteren namelijk de constellatie van verschillende sterrenbeelden in het universum. Dit is niet onopgemerkt gebleven bij diverse stammen en volkeren, die deze gelijkenis als een heilig fenomeen beschouwen en de plekken rondom de rivier gebruikten voor het uitvoeren van verschillende rituelen door de tijd heen. Naast de rivier staan ook diverse bergen uit deze omgeving precies zoals de sterren uit de sterrenbeelden. Dit bijzondere feit bevestigd voor mij des te meer waarom ik me zo voel aangetrokken tot deze plek.

Proef kamperen

We vragen de eigenaren of we mogen kamperen op het terrein, om te voelen hoe het land voelt om er te verblijven. We mogen zo lang blijven als we willen en genieten van een magische zonsondergang na een flinke wolkbreuk. Net op tijd doen we inkopen en schuilen voor de regen in de auto. Als het droog is, verandert de zwartgrijze lucht in een spektakel van paars en roze. ‘Het lijkt wel een schilderij’ zegt Signe, en ik kan het alleen maar beamen. Het is prachtig. We zetten de tentjes op, de kinderen filteren water om te koken en eten in een alles omringende stilte op ‘onze’ berg. Naarmate de uren verstrijken, verschijnen er dunne mistslierten tussen de heuvels, wat de mystieke sfeer verder versterkt. Een stukje hemel op aarde.

Het bericht Het plan: een trektocht van 19 dagen door Bosnië verscheen eerst op Struin Stories.

Om omweg via de waterval Slap Kozjak

We zitten op camping Koren vlakbij een populaire waterval, slap Kozjak, die we als eerste zullen bezoeken. We starten onze dag echter met het laatste beetje muesli dat ik opwarm met wat in water opgeloste melkpoeder. De gekochte broodjes van de camping nemen we mee voor de lunch. We klimmen de berg waar de camping op ligt verder naar boven. Hier is de parkeerplaats voor dagjestoeristen, die soms in touringbussen vol tegelijk worden uitgeladen, om de nabijgelegen waterval te bezoeken. Ook wij maken die omweg, verwachtingsvol omdat er zoveel publiek op af komt. We moeten daardoor een stukje afwijken van de Juliana Trail, en als gezin maar liefst €12 betalen voor een bezoekje. Nu zijn de verwachtingen toch écht hooggespannen!

Kennismaking met lokale amfibieën

We lopen door een kloof, waar we nog een prachtige vuursalamander zien, en waar een gigantische kikker nét voor mijn neus wegspringt, wat mij een kreet van schrik laat maken, die lekker door de kloof nagalmt. Een beetje gegeneerd loop ik verder, en als ik achteromkijk zie ik drommen mensen om de plek van de betreffende kikker staan. I kid you not, deze vriend was écht vuistgroot en Blijdorpwaardig, dus ik snap de belangstelling van deze mensen.

Alles voor de beste selfie

Vlakbij de waterval zien we mensen hun schoenen uittrekken en broekspijpen opstropen, door het koude water waden om dichtbij de waterval te komen en de beste selfie te scoren. De waterval staat bekend om de vele kleuren en het prachtige turquoise water. Toegegeven, hij is inderdaad prachtig, zoals elke waterval toch enig ontzag inboezemt, maar met alle ophef die eraan voorafging, had ik stiekem toch iets meer verwacht. De Sopota waterval die we eerder deze week bezochten, maakte meer indruk op ons.

Een rivier oversteken

Eenmaal terug op de route, leidt deze ons naar beneden, tot op dezelfde hoogte als de Soca rivier. Hier blijkt het pad echter weggeslagen door de kracht van de rivier. Nergens is een alternatief pad te bekennen, wat betekent dat we zelf een manier moeten verzinnen om de uitloper van de rivier over te steken. Wat een avontuur! We besluiten onze weg te zoeken door op de losliggende stenen naar de overkant proberen te komen. Steef gaat samen met onze jongste voorop, en ik merk dat mijn hart in mijn keel bonkt van de spanning. En even gaat het mis, ze maakt een misstap als ze haar weg zoekt over de losliggende keien, waardoor haar been in het water verdwijnt. Gelukkig hengelt mijn man haar snel weer uit het water, en blijven ze verder droog. Vlak achter ons volgt een echtpaar, die ons voorbeeld volgt en die we een handje toesteken als we een gat moeten overbruggen tussen twee reusachtige rotsblokken.

De grenzen opzoeken

Ik voel me net Indiana Jones, of nee, Lara Croft! Wat is het gaaf om de grenzen op te zoeken, en te voelen dat je leeft, om te ontdekken dat we tot zoveel meer in staat zijn dan we denken. De kinderen zinderen van de spanning als we het pad vervolgen. Deze blijft de rest van de dag behoorlijk uitdagend. Steile klimmen in zigzagweggetjes omhoog, afgewisseld met klim- en klauterpartijen over lukraak losliggende rotsblokken. Van een pad is nauwelijks sprake. Het vergt kracht en inspanning, en vaak veel concentratie om heelhuids verder te komen op de route. We vorderen maar langzaam. Maar wát een prachtige route! Hier zitten we midden in de ongerepte natuur. Waar we gisteren op voornamelijk asfaltwegen liepen, lopen we vandaag compleet in de natuur, waar geen auto of huis of wat voor vorm van cultivering dan ook te bekennen is. Een andere hiker passeert ons de andere kant uit. Het is de tweede en laatste op de trail die we tegenkomen deze reis.

Natuurgeweld en watersporters

De Soca is hier omgeven door steile rotwanden en kliffen. Waar het pad effen is, bestaat het uit een relatief  vlakke rotsen naast elkaar, of een grindpad als het dieper in de begroeiing gaat. Steeds met de bulderende Soca op de achtergrond. Een natuurgeweld dat een contrast vormt met de lieflijke, stille natuurpracht van de dag ervoor. Onder ons zien we kajakkers en rafters, soms zien we een kajakker met de kajak en al zich een weg banen over het uitdagende pad, op zoek naar een plek om te starten. We zwaaien als gelijken naar de watersporters en genieten van hun avontuur, terwijl zij stroomversnellingen en watervalletjes trotseren, en hun best doen diverse uitstekende keien te ontwijken.

De natuur maakt hier de dienst uit

Hier domineert de natuur. Zij maakt hier de dienst uit, en het is wel duidelijk dat zij niet met zich laat sollen. Ze dwingt ons tot nederigheid en alertheid. We vergapen ons aan haar natuurschoon, maken eindeloos veel foto’s. Bebouwing is op deze rotsige steile wanden gewoonweg onmogelijk, waardoor het voelt of we terug in de tijd zijn gegaan. Zo zag het er 1000 jaar geleden waarschijnlijk ook al uit. De rivier lijkt vandaag wel nóg onstuimiger dan anders, waarschijnlijk gevoed door liters smeltwater door de zomerse temperaturen van afgelopen dagen. De dag is bewolkt, maar de temperatuur is warm, broeierig. Alsof er onweer op komst is, maar deze blijft de hele dag uit.

Groeiende voeten?

We ploegen voort en hebben het zwaar. Deze route vergt veel van ons, en door de dagen ervoor doen onze voeten pijn. Mijn tenen voelen beurs door het naar voren schuiven van mijn voeten in mijn schoenen tijdens de afdalingen. Het vraagt mijn concentratie om me ergens anders op te focussen dan op de zeurende pijntjes. Iedere keer dat ik mijn voet stoot, schiet er een pijnscheut doorheen. Het lijkt of mijn voeten door het vele wandelen zijn gegroeid en niet meer in mijn schoenen passen. Ik besef me des te meer wat een monsterprestatie onze kinderen leveren, en dat vervult me inwendig met enorme trots.

Zwaarste etappe tot nu toe

Ondanks dat deze etappe als ‘moderate’ te boek staat, voelt het als de zwaarste etappe tot nu toe, zelfs nu we hem opgedeeld hebben in twee dagen. Vandaag is het ongeveer 14 kilometer naar de volgende camping, maar de uren rijgen zich aaneen, terwijl de kilometers lijken achter te blijven. De omgeving blijft echter prachtig, en we kijken onze ogen uit. Diverse keren steken we de rivier over via hoge hangbruggen, waar we aan de ene oever in de zon over de rotsen lopen, aan de andere oever weer beschut onder de bomen in de schaduw. Aan deze schaduwzijde is de natuur anders, groen en vochtig, met bemoste rotsen en bomen die een jungle-uitstraling geven.

Het eten is bijna op

De kinderen hebben onderweg een mooie wandelstok gevonden, en ik geniet van het beeld van de tengere beentjes onder de rugzakken voor me. Het maakt me zo dankbaar dat we deze ervaringen met elkaar kunnen delen! In gedachten verzonken besef ik me ineens dat we helemaal geen ontbijt hebben voor morgen! Ik besluit om die reden 5 van onze lunchbroodjes apart te houden, zodat we morgen nog iets te eten hebben. We hebben nu echt maar weinig over. Wat noodles en droogvoer, een klein blikje tonijn en wat worstjes. Misschien nog een snicker? Maar we zullen niet doodgaan van de honger, we dragen genoeg reserves op ons lijf. Het heeft ook iets spannends om te kijken hoe we daar mee om zullen gaan.

Extra kilometers voor een ijsje

Als we een mooie groene weide passeren, besluiten we daar te lunchen en ons goed in te smeren om niet nog verder te verbranden. We lunchen met 2 broodjes per persoon, delen 2 kleine blikjes tonijn en filteren water uit de Soca. Het is niet veel, maar het is niet anders. Signe likt de blikjes tonijn leeg om niks te hoeven missen. We stappen weer door over de rotsige paden en maken een uitstap naar het dorpje Trnovo ob Soci om daar een ijsje en een drankje te scoren, waardoor we nog wat kilometers extra maken. Hier is ook een camping, maar deze is nog gesloten voor gasten, waardoor we genoodzaakt zijn nog 7 kilometer verder te lopen naar de volgende kampeermogelijkheid.

Schaapsherder

Na een heerlijk ijsje en drankje vervolgen we de route, terwijl de wolken zich soms dreigend samenpakken boven de bergtoppen. Af en toe valt er een gat in de wolken, en zien we besneeuwde bergtoppen van de Julische Alpen, terwijl de zon op de toppen schijnt. Op de heuvels staan afgelegen schuurtjes en huizen, en we komen steevast meer dieren dan mensen tegen. Een vrouwelijke schapenherder passeert ons, harde klanken uitstotend terwijl ze haar kudde langs ons voortdrijft, terwijl haar trouwe hond de eigenwijze schapen het rechte pad op stuurt.

Een stukje Alpe Adria Trail

Inmiddels lopen we bijna op gelijk niveau met de Soca, en besluiten nog een laatste stop te maken aan de oever van deze magische rivier. De kinderen werpen steentjes in het water, en we genieten van onze allerlaatste snicker voor de komende tijd. De hoge bergen kijken dreigend op ons neer. Om bij de camping te komen, moeten we de laatste kilometer van de Juliana Trail afbuigen en het Alpe Adria Trail pad volgen. Deze mondt uit in onze camping: Adrenaline Check Eco Camp. Het loopt tegen 19u als we eindelijk op onze bestemming aankomen, en ik geloof dat we met z’n allen nog nooit zo blij zijn geweest om ergens aan te komen. De eigenaar Mathis ontvangt ons heel hartelijk, terwijl ze net een potje pingpong met een groep vrienden spelen. Hij drukt ons beiden een blikje koud bier in de handen, en de kinderen een bakje ijs, terwijl hij ons rondleidt over de camping, die nét officieel open is dit seizoen. We mogen zelf een plekje kiezen om onze tentjes op te zetten.

Relaxte sfeer en hartelijke ontvangst

De camping bestaat voornamelijk uit houten cottages en luxe safaritenten, die een hoog glamping gehalte aan het geheel geven. Er hangt een relaxte sfeer op deze plek, die prachtig onderhouden is en waar alles door Mathis en zijn vrienden zelf is gemaakt, zoals de houten relaxstoelen, picknicktafels, alle huisjes, het sanitair en de fantastische overdekte buitenkeuken met vuurplaats. Steef kijkt zijn ogen uit en voelt zijn handen al jeuken. Het is duidelijk dat deze plek veel liefde en passie in zich meedraagt en we voelen ons direct thuis.

Nederlanders zitten overal

De enige andere gasten zijn een Nederlands gezin. Waar je ook komt ter wereld, Nederlanders zitten overal, hebben we al gemerkt. Ze vangen zijdelings ons relaas op over onze wandeltocht, en bieden kort daarop een deel van hun voorraad aan: pasta, een blik knakworsten, ketchup en geraspte kaas. Wat ik thuis een ‘lawaaimaaltijd’ zou noemen, verheffen we nu tot een goddelijke maaltijd. We zijn intens dankbaar met dit gebaar, en maken hier heel graag gebruik van.

Leven in overgave als het antwoord

Het is wederom een prachtig fenomeen van wat er gebeurt als we leven in overgave. Ons gas raakt op, en hier is een openbare keuken. Ons voedsel is nagenoeg op, en het wordt ons aangereikt. We smachtten naar een koud biertje, en ook deze stopt de eigenaar ons toe. Zonder dat we deze woorden hebben uitgesproken, worden onze gebeden verhoord. Voor mij is dit keer op keer de bevestiging dat het loslaten van controle, en het volledig kunnen leven in vertrouwen en overgave hét geheim is. We genieten dubbel en dwars van deze luxe en eten onze buikjes rond.

Lentefeest en vreugdevuur

Vanavond is het lentefeest. In Slovenië wordt deze dag traditioneel gevierd met een groot kampvuur, vergelijkbaar met onze paasvuren. We hebben hier eerder deze week al mensen over horen praten. Overal in het land branden de vreugdevuren en wordt traditioneel goulash gegeten de dag erop. Ook hier legt de groep vrienden een groot vuur aan, en al gauw is Fosse van de partij om te helpen. Ik ben nog bezig met de afwas en het opruimen, als ik even later aansluit bij het vuur. Hier tref ik Fosse en Meia aan, die vrolijk babbelend in het Engels een gesprek voert met de Sloveense vrienden. Ik klapper met mijn oren van verbazing! Nog geen 11 en 13 jaar, en ze redden zichzelf al in een vreemde taal, totaal niet verlegen, maar kletsend over Korfbal (dat kennen ze niet in Slovenië) en andere Hollandse praktijken.

Jong van geest

De duisternis valt in, en we zoeken de warmte bij het vuur, waar we door de groep vrienden liefdevol worden opgenomen, alsof we één van hen zijn. We delen ervaringen, de vrienden vertellen over hoe het is om in Oost Slovenië te wonen, en over de verschillen en overeenkomsten tussen onze culturen. Eerder vandaag dacht ik dat de groep vrienden een stuk jonger was, maar ik heb me vergist als blijkt dat ze allemaal een stukje ouder dan wij zijn. Dat ze jong van geest zijn, komt duidelijk terug in hun voorkomen. We delen onze visie op het leven, dat het speelse element dat we allemaal in ons dragen vaak wordt vergeten. Hoe belangrijk het is om oprechte aandacht te hebben voor elkaar, voor de natuur, de giftige werking van social media en telefoons en het zoeken naar een goede balans voor onze kinderen daarin. Een feest der herkenning.

Warmte in vuur en verbinding

Intussen regent het. Van onder onze capuchons, dicht tegen elkaar aangeschoven, zoeken we elkaars oogcontact in het schemerige licht van het vuur. De warme vlammen, de roes van de biertjes en het hartverwarmende gezelschap maakt alles bij elkaar een waardevolle ervaring. Ik zou zoveel mensen dit óók gunnen! Het loopt al tegen 22 uur als één van hen ineens de tafel begint te dekken en spareribs opdient, die de hele dag hebben gesudderd. Met onze hoofdlampjes aan, scheppen we het warme, malse vlees op, samen met de gepofte aardappels uit het vuur. Alles wordt in harmonie gedeeld, een prachtige demonstratie van Sloveense gastvrijheid. Het is al laat als we eindelijk uitgerookt onze slaapzakken in frommelen. Vies en stinkend naar de rook, de binnentent ruikt naar natte hond, onze voeten niet heel veel beter. Maar het maakt me niks uit. Ik voel me compleet.

Het bericht Dag 6 op de Juliana Trail in Slovenië, etappe 13 verscheen eerst op Struin Stories.

Een warme douche en een ijsbad

Steef begint zijn dag goed met een ijsbad in de Soca, die nu zo’n 5 a 6 graden is. Hij liever dan ik, maar toch stoer als hij helemaal koppie onder gaat. Ook de kinderen zijn na het douchen bij het water te vinden, waar opnieuw een poging wordt ondernomen om de rivier een andere koers te laten stromen door dammen te bouwen. De zon wint snel aan kracht, en al gauw voelt het zomers warm. Vandaag maken we een rustige start, en pas rond half 12 vertrekken we om onze 13 kilometer naar Kobarid te gaan maken. Niet zo veel op papier, dus we voelen geen haast. Ook qua hoogtemeters valt het erg mee, lezen we. De Juliana Trail loopt dwars over de camping heen, waardoor we direct kunnen aanhaken op de route met etappe 12.

Een relaxte wandeling door de vallei

Deze etappe loopt, anders dan onze voorgaande etappes, grotendeels over verharde wegen en asfalt wegen. Maar dit is niet te vergelijken met Nederlandse omstandigheden, want Slovenië is klein, en lokaal verkeer rijdt er maar zelden. Het voelt daardoor niet onveilig en bovendien is het uitzicht de gehele route ook vandaag weer prachtig. Soms was de Soca zichtbaar, met kajakkers of raften, dan weer liepen we door schattige dorpjes en vrijwel de hele dag door spotten we paragliders in de lucht. Doordat we steeds vlak bij de rivier lopen, hebben we constant mooi zicht op de bergen rondom ons, die steeds wisselen als we een bocht om gaan. De zon houden we links van ons, waardoor we met z’n allen behoorlijk zijn verbrand aan deze kant van ons lichaam, ondanks veelvuldig smeren.

Wandelende waslijnen

Omdat we maar weinig kleding meedragen, om precies te zijn het setje dat we dragen en nog één ander setje, maken we er een gewoonte van onze vuile was tijdens het douchen te wassen met een kattenwasje. Omdat we vanmorgen hebben gedoucht, is de was nog niet droog bij vertrek, en hangen we die aan onze rugzakken. Het is een mooi gezicht, onze rugzakken behangen met een roze Spongebob boxer, sneldrogende handdoeken wapperend als vlaggen aan de tas, en onderbroeken en sokken geknoopt aan de riempjes.

Slangen, een wilde stier en andere dieren

We lopen langs weilanden met koeien en een waakzame stier, die zijn taak wel érg serieus neemt. Even ben ik bang dat hij door de fragiele schrikdraad heen breekt en ons achterna komt, maar nét voor het einde van het weiland blijft hij briesend en loeiend staan, waarna we in versnelde pas doorlopen. Naast koeien passeren we talloze andere dieren. Kippen, paarden, veulens, schapen, geiten, ezels… er is overal wel wat te zien, tot groot vermaak van de kinderen. Ook slangen treffen we aan, eenmaal stapt Meia er per ongeluk bijna op! We wandelen langs een voormalige militaire begraafplaats van slachtoffers uit de tweede wereldoorlog, waar de slachtoffers een paar jaar geleden naar hun land van herkomst zijn teruggebracht en enkel de herdenkingsmonumenten achter zijn gebleven.

Dromen over later

Een deel van het pad wijkt af van de doorgaande weg, en duikt het bos in, door een feeëriek landschap, waar we over een smal paadje tussen muurtjes van keien door wandelen, die door de jaren heen groen zijn uitgeslagen van het mos en de begroeiing. Het voelt als de toegang tot de geheime tuin uit het gelijknamige boek. Bij de verschillende huizen en schuren doet Steef inspiratie op van alles wat hier met hout wordt gedaan en wat hij met houtbewerking kan doen. Ik zie hem glunderen als hij foto’s neemt voor later. Ik droom stiekem over onze eigen plek hier met een grote werkplaats voor hem, om al zijn dromen te realiseren.

Kobarid, klein stadje met veel mogelijkheden

We steken de Soca over via een hoge stenen boogbrug (Napoleons Brug), waarna we naar Kobarid lopen. Dit stadje is een hip stadje, waar watersportliefhebbers en moderne hippies zich verzamelen. Wij koersen echter eerst af op de supermarkt, want we moeten nog wat laatste inkopen doen voor de komende drie dagen waarop de winkels zijn gesloten. Het ziet er echter wel héél leeg en stil uit bij de supermarkt… Geen auto’s op de parkeerplaats en geen lichten binnen: ons voorgevoel wordt bevestigd met een opgeplakt a4’tje op de deur dat de winkel vandaag om 14.00u dicht gaat. Het is nu 15.30u. Direct schiet er van alles door me heen: ‘waren we maar niet zo laat vertrokken vandaag, dan waren we nu op tijd geweest’ en ‘zie je wel, ik had toch goed aangevoeld dat ik gisteren méér wilde meenemen toen we boodschappen deden’.

Creatief bevoorraden

Ik zucht diep en mijn brein schiet direct in de overdrive om te berekenen wat we aan eten over hebben en hoe we dat over de komende 3 dagen kunnen verdelen. Het wordt krap, maar als we zuinig doen, dan komt het misschien nét uit. Met een beetje geluk is er nu iets open van horeca in het stadje, dan kunnen we hier lunchen, redeneer ik. Het is niet anders. We hijsen onze tassen weer op en lopen omhoog, het dorp in, terwijl de zon flink brandt. Na wat speurwerk vinden we een minimarket waar we het laatste brood scoren, en veel te dure artikelen zoals kleine yoghurtjes en plakjes worst kopen om de lunch mee aan te vullen. Want we willen toch eten.

Eco Kamp Koren

Terwijl we een bankje in de schaduw confisqueren, hebben we uitzicht op terrassen met koud bier en schepijs. Zodra de lunch op is, schuiven we een paar meter verder op, om ijs voor de kinderen te scoren. Dit blijkt een populaire en hippe ijszaak te zijn, waarin per gram wordt afgerekend, en je als klant een soort snoepbuffet langsgaat met je bakje ijs, om zelf naar hartenlust te scheppen. Voor de kinderen natuurlijk een natte droom, voor onze portemonnee iets minder. Na een beetje bijgekomen te zijn op het terras, lopen we het dorpje weer uit, richting camping Koren die vlakbij de brug ligt, aan de Soca.

Lessen in geduld

Inmiddels gaan we er bijna aan wennen dat we de enige gasten zijn op het tentenveld, die op deze camping is aangelegd in terrassen tegen een berghelling aan. De camping heeft een kleine speeltuin waar de kinderen zich prima vermaken. Bij het klaarmaken van ons avondeten, laat ik tot overmaat van ramp onze dubbele portie chamignonsoep aanbranden, die daardoor niet meer eetbaar is. Het lijkt wel een thema deze dagen. Misschien zit hier wel een les in dat ik wat meer geduld mag beoefenen. Dit is wel flink balen, want we zaten al op rantsoen. Gelukkig blijkt er een kleine keuken op de camping te zitten waar we gebakken aardappeltjes bestellen om onze rijstmaaltijd mee aan te vullen. Voor de ochtend kunnen we bij navraag ook broodjes kopen, dat is een meevaller, want de havermout is nu echt op en ik heb nog maar een restje muesli. Ook onze gaskannetjes raken leeg. Het wordt met de dag avontuurlijker!

Deze avond sluiten we gezellig af met potjes beverbende, hete thee en op tijd naar bed. Voor morgen staat etappe 13 op het programma, die we willen splitsen. Het is de langste etappe van de trail, ruim 20 kilometer, en we hopen door het te splitsen iets meer rust in onze dagen te krijgen en tijd over te houden voor het bezoeken van nabijgelegen waterbronnen en watervallen.

Het bericht Dag 5 op de Juliana Trail in Slovenië, etappe 12 verscheen eerst op Struin Stories.

Leven in het ritme van de natuur

Het is vandaag dag 4 van ons avontuur, en ik merk dat mijn lichaam zich aanpast aan het ritme van de natuur. Ik sta op als het licht wordt, wordt moe als de zon ondergaat. Ik leef in beweging, van de ene plek naar de andere, me steeds gewaar van mijn lichaam, de inspanning die mijn spieren leveren in het dragen van het gewicht, het opvangen van de schokken met afdalen, het inspannen bij beklimmingen. De vermoeidheid en honger die het geeft, de energie die door mijn lijf golft na het eten van een maaltijd. De warmte die zich verspreid als ik hete thee of soep drink. Het is een heerlijk puur, eenvoudig bestaan. Het voelt alsof ik de resetknop heb ingedrukt van mijn bioritme. Zelfs mijn cyclus lijkt te normaliseren, en af te stemmen met de maanstand. Intern voelt het alsof alle radartjes die op elkaar inwerken weer met elkaar in balans komen, waardoor synergie ontstaat.

Troostvoer

De dag start bewolkt, een waterig zonnetje houdt zich meestal schuil achter de wolken die zich meer op de voorgrond dringen vandaag. Af en toe valt er een drupje regen, maar het merendeel van de dag kunnen de regenjassen in de tas blijven. De kinderen spelen op het basketbalveldje en in het speelhuisje, terwijl Steef op zijn gemak ons kamp opbreekt en ik het ontbijt klaarmaak. De havermout is inmiddels verworden tot een troostrijk momentje van warmte en energie. Thuis trekt de oudste vaak lange gezichten, en ook aan het begin van deze tocht zat Meia vaak met lange tanden te eten. Maar ergens is dat veranderd. Misschien door het simpele feit dat er gewoonweg niks anders is.

Minder keuzes, meer geluk?

Heeft het wegnemen van keuzemogelijkheden misschien ook invloed op onze stemming? Ik heb weleens begrepen dat we ongelukkig worden van de veelheid aan keuzemogelijkheden in ons leven. 40 soorten thee, 30 soorten jam, 4 formaten hagelslag, nog los van de smaakvarianten.  Het geeft stress, want enkele mogelijkheid extra, geeft ook een extra mogelijkheid om de verkeerde keuze te maken. Uit datzelfde onderzoek bleek dat wanneer de keuze wordt beperkt tot 3, we ons het gelukkigst voelen, omdat we dan nog wel een gevoel van autonomie en keuze hebben, maar zonder de stress van hierboven. Het samendoen van de bekende klusjes, zoals het inpakken of opnieuw indelen van de tassen, het afwassen van het weinige keukengerei, of het helpen met uittrekken van de haringen bij het opbreken van onze tenten, is inmiddels een automatisme, waar de kinderen langzaam maar zeker ook in te lijken groeien.

Ochtendgymnastiek

Direct met de start van de route, moeten we een flinke heuvel over. Hoewel de totale afstand voor vandaag niet ver is, valt deze steile berg toch even rauw op ons dak. De berg is dichtbegroeid, en omhuld ons links en rechts met duizend tinten groen. Het is soms alsof we in een jungle lopen. Soms krijgen we ineens een doorkijkje, waarin we over de vallei kunnen kijken, maar Tolmin blijft aan ons zicht onttrokken tot we er vlakbij zijn. Na de heuvel lopen we door groene velden vol lentebloemen, en gele koolzaadvelden, waar de kinderen zich tijdens de route vermaken met het plukken van zoveel mogelijk verschillende soorten bloemen. Niet lang daarna steken we de rivier de Soca over, waar vissers tot hun middel in het snelstromende en ijskoude water staan te vliegvissen. Als we vlakbij Tolmin zijn, valt er meer regen: we koersen af op de Lidl, en als we naar buiten lopen is het gelukkig alweer droog.

In polonaise door de Lidl

In de Lidl slaan we onze nieuwe voorraad in. We nemen één winkelwagen waar we onze backpacks in mikken, en één wagen voor de boodschappen. Mensen kijken ons wat bevreemd aan als we in polonaise met de karretjes door de winkelgangen rijden, maar het kan ons niet schelen. We kopen vooral veel fruit en wat groente. Zwaar om te sjouwen, maar broodnodig voor de vitaminen. Het fruit proberen we om die reden zo snel mogelijk op te eten, dat scheelt gewicht in de tassen. Voor de rest laad ik allerlei varianten van droogmaaltijden in, droge worst, snickers, vers brood met beleg voor de lunch, wraps, noten en een pak muesli. Steef waarschuwt me niet teveel mee te nemen, want morgen zijn de winkels immers ook nog open. Ik leg de extra snickers, havermout en andere producten daarom weer terug, met een niet al te gerust gevoel. Morgen is de laatste dag waarop de winkels open zijn, voordat ze voor maar liefst 3 dagen (2 feestdagen en een zondag) gesloten zullen zijn. Als we bij de parkeerplaats van de Lidl een paar dozen aardbeien en appels naar binnen werken, komt prompt de campingbaas van de camping die we vanmorgen verlieten aan wandelen. Wat een toeval! Slovenië blijkt een kleine wereld.

Aan de oevers van de Soca

Als onze buikjes rond gegeten zijn en we de hele kar proviand met moeite in alle kieren en hoekjes van onze uitpuilende tassen hebben gepropt, lopen we de laatste 40 minuten naar Camping Gabrje. Hoe bijzonder is het, om dezelfde camping nu te voet te bereiken, waar we in 2017 met ons gezin al eerder hebben gekampeerd. Zowel ik als Steef hebben hier nog levendige herinneringen aan, maar voor de kinderen is het graven in hun geheugen. Tot we het gravelpad naast de rivier oplopen, en de eerste herinneringen weer bij ze terugkomen: de paragliders, de schommels bij de bar, het vuurtje dat we toen aanlegden op de oever van de Soca waar we marshmallows roosterden. De camping ziet er nog verlaten uit, met hier en daar een camperbusje en ergens één tent. De bar is nog dicht. Ook hier blijkt de camping officieel nog gesloten te zijn, maar de eigenaars tonen zich coulant en laten ons een plekje kiezen op het tentenveldje, direct aan de Soca. Het is werkelijk adembenemend mooi, en dat we hier wederom als enigen staan voelt heel bijzonder. We hebben zelfs een picknicktafel tot onze beschikking!

Zwevend naar de Tolmin kloof

Snel mikken we de zware tassen neer, en laden de tafel vol met onze lunchwaren. Ondanks het fruitmoment, hebben we nog steeds trek. We lijken wel onverzadigbaar op de trail! Ik kook een hele doos eieren, en als hongerige wolven eten we alles in no time op. Snel zetten we de tenten op, en maken we ons klaar voor de volgende onderneming: de Tolmin kloof. We twijfelen of we hier nou zijn geweest in 2017, maar het kan ook de Vintgarkloof zijn. Het blijkt ongeveer een uur lopen te zijn, en de kloof sluit om 17u, dus gaan we direct op pad. Het lopen zonder tas voelt alsof we zweven, en we genieten van het lichte, vrije gevoel. Ondanks dat, merkt iedereen ook des te meer hoe moe onze voeten zijn van het vele stappen, de afgelopen dagen.

Als we bij de kloof aankomen, blijkt dit inderdaad dezelfde te zijn als die we eerder bezochten, maar dat mag de pret niet drukken. Het blijft waanzinnig mooi, en omdat onze kinderen er geen herinneringen meer aan hebben, is het voor hen alsnog een nieuwe ervaring. De vorige keer dat Signe, onze jongste, hier was, droegen we haar in de draagzak. We hebben de kloof voor onszelf: zo vroeg in het jaar, op het einde van de dag vlak voor sluitingstijd blijkt een hele strategische zet! Ik weet nog dat het file lopen was vorige keer, en ik nergens een foto zonder mensen kon maken. Nu zijn wij de enigen, en hebben we ook nog eens de mazzel dat het water van de Soca sprankelend helder, turkooise blauw is. De kleur van de rivier is afhankelijk van het seizoen en weersomstandigheden: na veel regen kan het water bijvoorbeeld modderiger en bruiner van kleur zijn. De kloof blijft ook dit tweede bezoek schitterend, en ook de wiebelende hangbrug is weer een spannende attractie voor de kinderen. Ze vergapen zich aan de diep uitgesleten rotswanden, waar de rivier zich een weg doorheen heeft gebaand.

Pijnlijke voeten en record afstanden

Als we uit de kloof komen, besluiten we terug te lopen via Tolmin, waar we misschien nog een terrasje kunnen scoren. Dit stadje zelf vinden we verder niet erg interessant. Het oogt als een slapend wintersportresort, met veel functionele, onaantrekkelijke gebouwen. Toch vinden we uiteindelijk een fijn cafeetje, M bar, waar de kinderen een soort warme chocoladepudding bestellen, en wij een lokaal biertje proeven. Als ik een blik op ons kilometeraantal van die dag werp, zie ik dat we in plaats van de geplande 7 inmiddels al 22 kilometer hebben gelopen! In plaats van de kortste dag, is deze dag in een record afstand veranderd. Niet zo gek dat we allemaal onze voeten voelen.

Zwoele avond in het gouden uurtje

Als we teruglopen naar de camping is het gouden uurtje. De zon strijkt haar gouden licht over de grasvelden en begroeide heuvels om ons heen. We blazen paardenbloemen uit, waarvan de pluisjes schitteren in de avondzon en de witte bollen bijna licht lijken te geven. We voelen ons intens gelukkig, de lucht voelt bijna zwoel, alsof het al zomer is. Eenmaal terug bij onze tent, koelen we onze pijnlijke voeten in het ijskoude water van de Soca. De rivier is glashelder, en stroomt over, tussen en langs de witte kiezels en keien die de vallei sieren. De meiden bouwen dammetjes in het water, terwijl Fosse probeert een vuurtje te stoken op de vuurplaats naast me, waar ik me op het klaarmaken van het avondeten richt. Steef neemt de taak van het regelen van onze slaapplekjes op zich.

Fikkie stoken

Helaas hebben we weinig succes met het aanmaken van het vuurtje, terwijl we vlak naast ons het knetteren van droog hout horen, en de zoete geur van de rook ruiken die zich langzaam verspreid. Blijkbaar heeft onze buurman meer succes. Als we onze buikjes warm gegeten hebben, valt de kille avond snel in. Het blijft tenslotte nog maar april. Het vuurtje naast ons klinkt zo aantrekkelijk, dat we onze stoute slippers aantrekken, en vragen of we erbij mogen komen zitten. Het vuur doet denken aan een vreugdevuur. Het is een formaat waar je u tegen zegt, en die je noodzaakt alle overbodige kleding gauw uit te trekken.

Saamhorigheid rond het vuur

Om het vuur heen staan banken en zitplekken, en niet lang nadat we hebben plaatsgenomen, druppelen meer mensen binnen bij de vuurplek. Het blijkt de centrale ontmoetingsplek te zijn van de locals, de paragliders die zich hier elk jaar verzamelen vóór de camping opengaat, om samen te vliegen en tijd met elkaar door te brengen. Er gaat wijn, bier en chips rond, en hoewel we een andere taal spreken, is er een relaxte sfeer van gezamenlijkheid. Fosse, aangetrokken tot vuur zoals altijd, werpt zich al snel op als vuurmeester om het vuur brandende te houden. Signe kruipt bij papa op schoot en valt compleet ontspannen, knus en warm algauw in slaap. We wisselden ervaringen en verhalen uit met elkaar, waar de Slovenen over het paragliden vertellen, en wij over onze trip, waar zij op hun beurt weer veel bewondering voor tonen. Deze avond is voor ons de kers op de taart van deze toch al prachtige dag. Laat, maar compleet gelukkig kruipen we uiteindelijk in ons tentje.

Het bericht Dag 4 op de Juliana Trail in Slovenië, etappe 11 verscheen eerst op Struin Stories.

Gisteren hoorden we per toeval dat het vandaag en verderop in de week feestdagen zijn in Slovenië. Alles is dan dicht. Shit. Na de aangebrande havermout van gisteren ben ik door onze grootste voorraad heen, en we hebben geen kans om nieuwe voorraden in te slaan vandaag. Gelukkig bood de campingeigenaar gisteren aan om broodjes voor ons te bakken, voor de lunch. Hij had toch nog een berg afbakbroodjes liggen thuis. En zo brengt de campingbaas ons vanmorgen een zak vol minibroodjes, nog warm van de oven. Ik noemde hem een engel, maar krijg spontaan de neiging hierop terug te komen als hij bij het afrekenen maar liefst 20 euro voor 15 miniscule broodjes rekent! Maar we hebben geen keus, dus slik ik mijn verontwaardiging in en hijs in plaats daarvan mijn tas op de rug, pluk de kinderen van de trampoline, waarna we onze weg vervolgen.

Meedogenloos steile afdalingen

Vandaag maken we het laatste stukje van etappe 9 af en vervolgen met etappe 10. Na de twee pittigste etappes achter de rug te hebben, verwachten we vandaag dat het een stukje makkelijker zal worden. Er staan zo’n 700 hoogtemeters op de planning, en een gierend steile afdaling aan het einde van de wandeling: 600 meter dalen over 2,5 kilometer. Dat hebben we geweten. Het normale gekibbel en geklets, de spelletjes en raadsels die over en weer worden uitgewisseld maakten plaats voor een geconcentreerde stilte. Iedereen focust op het rustig neerzetten van de volgende voet, voorzichtig, want het pad is smal en meedogenloos steil. Met elke stap voel ik het gewicht van de backpack in mijn knieën. Ik probeer mee te veren, mijn gewrichten zoveel mogelijk te ontzien, maar het is bijna onmogelijk. Er lijkt geen einde aan de afdaling te komen, we zien alleen maar groen, groen, groen. Een smal pad naar beneden, gevolgd door een haarspeldbocht de andere kant op.

Een mentale beproeving

Eindelijk breekt er licht en lucht door de boomtoppen, wat het einde van de afdaling verraad, en krijg ik de daken van de huizen onder ons in zicht. Een dorp! Een weg, een asfaltweg! Opgelucht komen we bezweet en lichtelijk sacherijnig uit het groen tevoorschijn. We plunderen de waterflessen en slaken kreten van opluchting dat dit stuk er eindelijk op zit. Het was een mentale beproeving, zo op het einde van onze wandeling, maar we hebben hem doorstaan. Nadat we zijn bijgekomen, vervolgen we vrolijk de rest van de vlakke route, op weg naar onze volgende overnachtingsplek. Het is nu niet ver meer. Denken we.

Buitenleven in sprookjesachtig mooi Slovenië

Maar terug naar de start van deze wandeling. Vanmorgen komt de zon al fier en warm op, en starten we onze dag in korte broek. Het is warm vandaag, en zonnig. Het lijkt wel zomer! We prijzen ons dankbaar en gelukkig met zoveel mazzel zo vroeg in het seizoen, zelfs als het zweet onze ruggen nat maakt en zelfs in straaltjes langs onze armen loopt of op onze neus staat. We genieten, we verbranden, we slurpen de vitamine D op als dieren die net uit hun winterslaap kruipen. Onze route is ook vandaag weer prachtig. We slingeren langs paadjes, en door valleien, waar we continu omringd worden door glooiende bergen, die er aaibaar zacht uitzien. We passeren schattige dorpjes die soms stil lijken te staan in de tijd en lopen een sprookjesachtig landschap in. Rondom de dorpjes werken mensen vaak rondom hun huis of op het land. Buurvrouwen slaan hun handen inéén bij het onderhouden van een openbaar pad, vader en zoon rijden op de tractor met bouwmateriaal om de stal te repareren, de oude van dagen kijken op van het werken in hun moestuin als we hen vrolijk toezwaaien.

Oorsprong van mythen en legenden

Hier in de bossen, waar bemoste rotsen en kronkelende bomen domineren, zullen verschillende mythen hun oorsprong hebben. We wandelen langs gigantische rotsblokken, alsof reuzen hier een potje hebben geknikkerd. Het pad slingert tussen de bomen, langs kreekjes waar we ons water filteren en bijvullen. Als we het bos uitlopen, zijn we zonder het te merken een stuk geklommen, en kijken we uit over de groene weiden en valleien. De sappige groene velden nodigen zó uit, dat onze kinderen besluiten zich van de heuvels af te laten rollen. Mijn jongste dochter spot de voorjaarsbloemen in allerlei tinten, en verzamelt er regelmatig een paar om haar vlechten op te sieren. Regelmatig lopen we door bossen waar het ruikt naar soep en maggi: is het de maggiplant die hier groeit? Ik zou heel graag meer leren over eetbare planten in de natuur, die staat als avontuur zeker op de bucketlist!

Een ommetje naar de Waterval Sopota

We maken een uitstapje van de route af, naar Slap Sopota. Steef had gelezen dat er vlakbij de route een mooie waterval is. nu we hier toch zijn, kunnen we die net zo goed meepakken. Het is wel een flinke klim naar boven, dus besluiten we onze backpacks een beetje te verstoppen onderaan het pad, om wat gemakkelijker naar boven te lopen. Ook dit stukje is een prachtige route. De uitlopers van de waterval stromen al om ons heen, hier en daar opgevangen in natuurkraantjes, of doorkruist door houten bruggetjes. De natuur is weelderig en barst bijna uit haar voegen door de rijkdom aan water vlakbij. Na een flinke stiefel omhoog, worden we begroet door een flink geruis van het vallende water, dat voor een koele nevel zorgt. De slanke waterval stort van 62 meter hoogte naar beneden, waar de mineralen uit het water de rotswand allerlei kleurtinten geven: van geel, tot roodbruin en zwart. Het is een prachtig gezicht. Ondanks de feestdag treffen we hier slechts één ander stel aan, dat geniet van het natuurschoon. Verschillende mossen en kimplanten, maar ook bomen begroeien de muren, en even voelt het alsof we in de jungle staan.

Crossmotoren in de bergen

De route slingert constant tussen de bergen, waardoor het uitzicht steeds verandert. Soms krijgen we de besneeuwde bergtoppen en het Triglav weer te zien, om na een tijdje weer een bocht te maken en verrast te worden door een totaal nieuw vergezicht. Als het tijd is voor de lunch, eten we zo zuinig mogelijk van onze hap-slik-weg-broodjes. Best een uitdaging met iedereen die continu trek heeft. Ik haal droge worst uit de tas om de broodjes wat op te sieren, maar als alles op is heeft eigenlijk iedereen nog trek. We wandelen verder, terwijl we op een grote grindheuvel vlakbij crossmotoren zien racen, hun bulderende motoren echoënd tegen de bergwanden, terwijl hun wielen grote stofwolken de lucht in trappen. Onze zoon kijkt zijn ogen uit.

Een unheimisch voorgevoel

Hierna volgt de laatste klim van de dag, waar we worden beloond met een prachtig uitzichtpunt over de Socavallei, waar we Tolmin zien liggen, de stad waar we morgen naartoe zouden lopen, en ook de plek waar we denken dat de camping ligt. Ik tuur naar die betreffende plek: er is niets te zien. Geen tenten, auto’s, mensen, of enig teken van leven. Een lichte spanning bekruipt me, maar ik druk het direct weg. Ik wil de rest niet onnodig ongerust maken van mijn voorgevoel. We delen de laatste snicker netjes in 5 stukjes, een muizenhapje voor elk. De voorraad eten slinkt nu hard en het is maar de vraag of we vanavond ergens kunnen eten op deze feestdag. Maar de onzekerheid en het onbekende is deel van het avontuur, juist ook iets dat we bewust opzoeken. Het leven heb je niet in de hand, soms is het goed om controle los te laten en je over te geven aan hoe het leven loopt. Leven vanuit vertrouwen.

The trail provides

Na het prachtige uitzicht volgt de genoemde steile afdaling. Hierna zit de etappe er bijna op. Het lopen op vlak terrein voelt als een weldaad, en ons tempo neemt toe, mentaal gesterkt door het vooruitzicht van het eindpunt deze dag. We lopen het stadje Most na Soci in, waar we regelrecht tegen een geopende ijssalon lopen! Eerder die middag fantaseerden we over diverse waterijsjes en hoeveel zin we daarin hadden, net als een koud biertje. We maken een vreugdedansje als we zien dat deze zaak open is, én dat er tegenover de ijssalon een geopende pizzeria zit! Ook ons avondeten is daarmee verzekerd, onze gebeden zijn verhoord. Ik voel me koning te rijk. In boeken lees ik weleens de uitspraak ‘the trail provides’. Het pad geeft wat je nodig hebt. Voor mij is dit een verbastering van het leven in vertrouwen, het leven in overgave en het loslaten van controle. Hier krijg je precies dat wat je nodig hebt.

De charmes van Most na Soci

We koesteren ons in de warme zon, terwijl we nippen van een koud biertje en genieten van de weldaad van het ijs. Het is al tegen etenstijd, en de camping is hier vlakbij. We besluiten straks de tent op te zetten en dan terug te lopen naar de pizzeria. Als we de laatste kilometers vervolgen, voel ik de alcohol in mijn benen zakken en ben ik licht in mijn hoofd. De fysieke inspanning in combinatie met weinig eten, maakt dat het biertje er goed inhakt. Het dorpje Most na Soci is een schattig dorp dat bekend staat om zijn oude brug, die over de rivier loopt waar ook onze camping aan ligt. Het meer is een kunstmatig meer, ontstaan door een stuwdam. Het is een mooie plek om een rondje rond het meer te wandelen.

Gesnapt tijdens wildplassen

Naarmate de camping steeds dichterbij komt, wordt mijn vermoeden van eerder die dag bevestigd: hij is dicht. Wat nu? Doorlopen naar Tolmin, zo’n 7 kilometer verder, of wildkamperen? Hoewel iedereen moe is, spreekt wildkamperen ons nu niet aan. Fosse en Meia moeten intussen behoorlijk nodig plassen, en zoeken een bosje in de buurt, terwijl Steef en ik afwegen wat we zullen doen. Precies op dat moment komt er een man op de fiets het terrein oprijden. Met opgetrokken wenkbrauwen kijkt hij hoe mijn dochter gehurkt in het gras zit. Is dat de campingbaas? Hij zet even verderop zijn fiets tegen een gebouwtje en verdwijnt naar binnen. Als een pijl uit een boog vliegt Steef achter hem aan, om te vragen of hij inderdaad van de camping is.

Lopen op wolkjes

Het kan vandaag niet op, want ook hier hebben we geluk! De man is inderdaad de campingeigenaar, en hoewel Camping Senca nog niet open is (hij kwam slechts wat ophalen), mogen we voor twee tientjes een plekje zoeken op zijn mooie terrein. De kinderen juichen nu echt, gooien hun tassen neer en verdwijnen in de nabijgelegen speeltuin. Het voelt of ik op wolkjes loop. Ik kijk om me heen, over het azuurblauwe water van de rivier, omzoomd door blauwgroene bergen en groene grasvelden, onze spelende kinderen die ik hoor, het vooruitzicht van een warme maaltijd straks. Wat een rijkdom. De zon zet de vallei in de schijnwerpers, met haar oranjegouden stralen, waarin we onze tentjes opzetten voor de nacht. We huppelen een uurtje later nog net niet op onze slippers naar de pizzeria. Morgen hoeven we maar 7 kilometer. We kunnen uitslapen, uitrusten, spelen, lezen. We hoeven niets en zijn vrij.

Het bericht Dag 3 op de Juliana Trail in Slovenië, Etappe 10 verscheen eerst op Struin Stories.